Кіріспе

Ривелин өзені – Англияның Оңтүстік Йоркшир графтығындағы Шеффилд қаласында орналасқан өзен. Ол Шеффилдтің солтүстік-батысындағы Хелам жоталарында басталып, Малин көпірінде Локсли өзеніне құяды. Өзен ағып өтетін Ривелин аңғары – 3 1/2 мильге созылған орманды аңғар, оның ішінде 1967 жылы құрылған танымал Ривелин аңғары табиғат жолы бар. Аңғардың көлбеу жоғарғы бөліктерінде егістік жерлер орналасқан. Оның салаларына Уайминг Брук, Аллен Сайк және Блэк Брук кіреді. Аңғардың бастауында Ривелин бөгеттері орналасқан. Ривелин – салыстырмалы түрде жылдам ағысы бар өзен (Ривелин Милл көпірі мен Малин көпірі арасында 80 метрге дейін төмендейді), және ол жақын жердегі батпақты жерлерден тұрақты түрде сумен толығады. Оның ағысы ғасырлар бойы энергия көзі ретінде пайдаланылып, бойындағы жиырмаға жуық кәсіпорынның (қорықтар, металл өңдеу және ұн диірмендері) су тіршіліктерін қозғалтады.

Рим дәуірі

1761 жылы сәуір айында Ривелин аңғарының Станингтон жағында табылған тақташалар, Сунуци тайпасының зейнеткерлікке шыққан римдік қосымша әскерлеріне жер берілгенін көрсетеді және бұл аймақтың римдік оккупацияланғанына дәлел. Римдіктердің бұл жерде болғанына тағы бір дәлел – Стэннингтонға қарайтын қырқаға алып баратын Уокли Бэнк Роудтағы қазба жұмыстарынан табылған заттар.

Орта ғасырлар

Орта ғасырларда Ривелин аңғары Халламшир лордтарының елен аулау үшін бөліп алған үлкен жердің бір бөлігі болды. Ол Ривелин Чейз немесе Ферт деп белгіленді және Шеффилд қауымының батыс жоталық шетінде мыңдаған акр жерді қамтыды. 1637 жылы Джон Харрисон аймақты зерттегеннен кейін, оның бір бөлігі Шеффилд қауымында, ал қалғаны Брэдфилд қауымында екенін хабарлады. 20-ғасырға дейін Ривелин өзені Шеффилдтің солтүстік-батыс шекарасын құрады.

Өнеркәсіптік өткен

Аңғарда 21 жасанды тоған бар, бұл бір кезде өзенде болған жиырма диірменнің куәсі. Көптеген диірмендер мен ұстаханалар қазір жоқ болғанымен, оларды сумен қамтамасыз еткен тоғандар Ривелин аңғарының сақтау тобы (RVCG) және Йоркшир суының қолдауы арқасында сақталған. Батыстан шығысқа қарайғы ең танымал диірмендердің кейбіреулері:

Ривелин жүгері диірмендері

Көбінесе батысқа қарай орналасқан бұл жер, Рейлс-роудтың етегінде тұр. Бұл диірмен 1600 жылы Шрусберидің 7-ші графы Гилберт Талботқа тиесілі болған. 1830 жылға қарай екі су дөңгелегі үш ұнтақтау тасын қозғалтып тұрған, алайда жаз айларында су жеткізілімдегі мәселелер диірменнің толық қуатымен жұмыс істемейтініне себеп болған. Диірмен 1930 жылға дейін жұмыс істеді, содан кейін ғимараттар тез құлдырап, 1950 жылдардың басында бұзылып, орнына кішкентай тұрақ орналастырылды. Бүркенің қабырғасы 1967 жылы теру жұмыстары кезінде зақымданды және 2001 жылдың наурыз айында құлап кетті. RVCG және Шеффилд қалалық кеңесі тоғанды толтырып, жанында тоғанды зерттеу платформасымен жаңа тоған жасады. Салтанатты ашылу 2007 жылдың 17 мамырында өтті.

Қасқыр дөңгелегі

1722 жылы салынған және диаметрі 15 фут (5 метр) болатын аңғардағы ең үлкен су арнасының бірі болды. 1818 мен 1852 жылдар аралығында Виндл ағайындарына тиесілі болды, олар оны пышақтар мен қырғыштарды ұнтақтау үшін пайдаланды, содан кейін Су компаниясына сатылды. Бұл диірмен 1918 жылға дейін үздіксіз қолданылды, бірақ 1934 жылы жасалған сараптамада ішкі механизмдері бөлшектелгені анықталды. «Wolf Wheel» су арнасын қамтамасыз еткен тоған әлі де жақсы жағдайда және RVCG-нің көп назарына ие. Бұл аңғардағы балықшылар пайдаланатын төрт бөгеттің бірі, ал айналасындағы жануарлар дүниесіне Sympetrum striolatum және Aeshna juncea сияқты шортан қанаттылар, сондай-ақ балықшылар, үлкен суға шомылушы қоңыздар және қара бақа мен пальмалы тритон сияқты қосмекенділер кіреді.

Арқа дөңгелекті диірмен

Бұл аңғардағы ең көне диірмен, 1581 жылы Томас Хинд, Роберт Вебстер және Джон Суинден иелері болған кезде жылына 1 фунт стерлинг жалдау ақысын төлеген. Ол 1820 жылдар шамасында толығымен қайта салынды, ал өндіріс 1930 жылдар шамасында тоқтатылды. 1936 жылдың қазан айында "The Sheffield Daily Independent" газеті ғимараттың толығымен жойылғанын хабарлады. Бүгінгі күні диірменге су жеткізген дөңгелек көл аймақтағы ең танымал орындардың бірі болып табылады, ол балық аулаушылар үшін форельмен толықтырылған; айналасында әртүрлі жануарлар мен өсімдіктер мекендейді және демалысқа арналған аймақ бар.

Төменгі кесу дөңгелегі

А6101 жолындағы "S" иілісінің жанында орналасқан Нейтер Кат аңғардағы соңғы жұмыс істеген диірмен болды; ол 1939 жылға дейін орақтарды ұнтақтап тұрды және 1956 жылға дейін бұзылмады. 1874 жылғы Шеффилд көтерілісі кезінде кәсіподаққа мүше емес жұмысшыларды пайдаланғаны үшін диірменге зиян келтілді.

Уокли жағалауының еңіс

Бұл 1750 жыл шамасында шанышқы мен аспап жасау диірмені ретінде басталып, 1762 жылдан ауыл шаруашылығы құралдарын өндіретін ұстаханаға айналды. 1901 жылы ол сым өндіретін диірменге дейін өзгертілді. 1920 жылдары диірмен электр қуатына көшірілді. 1950 жылдарға дейін жұмыс істегендіктен, бұл аймақтағы соңғы жабылатын диірмендердің бірі болды. Бөгеттің маңы демалыс үшін жаңартылып, кішкентай тұрақ пен отыруға арналған орындықтармен жабдықталды. Бөгет балық аулаушылардың арасында танымал және көптеген су құстарының мекені болып табылады.

Мысық ойығы

Малин көпірінің жанында орналасқан бұл ұстахана 1628 жылға дейін барады, сол кезде ол темір балқыту және шаршы темір шығарумен танымал болған. Бірақ, ұстахана әлемдік атаққа ие болды, өйткені ол өте жоғары бағаланған, әбден танымал болған, ал 1851 жылғы Ұлы көрменің алтын медалін жеңіп алды. Гретна Гриндегі ескірген темір ұстахананы "Майсхоул" ұстаханасы жасаған деген әңгіме бар. 1933 жылы өндіріс тоқтатылды және ұстахананың бір бөлігі қазір жеке тұрғын үй болып табылады.

Грогам дөңгелегі

Бұл Ривелин өзені Локсли өзенімен қосылар алдындағы аңғардағы соңғы диірмен болды. Онда екі су доңғалағы болған, олардың ең үлкені "Грогги" деп аталған, ол аңғардағы ең ірісі еді. Диірмен түрлі файлдар мен аспап-саймандарды ұнтақтап шығарды және Ұлы Шеффилд тасқынынан аңғардағы жалғыз зардап шеккені – судың аңғарға кері қарай жиналуының салдары болды. Диірмен 1933 жылы өндірісті тоқтатты, ал ғимараттар халық қауіпсіздігі үшін 1935 жылдың тамыз айында бұзылды.

Жабайы табиғат

Өзен аңғарында жапайы жануарлар мекендейді, олардың ішінде үйрек, суқар, балықшы, ұзынқұйрықты сұңқар, сұр қаз және кішкене торғай бар. Өзеннің оңтүстік жағындағы Фокс Хагг табиғи қорығында дала және ағаш пипиттерін, қарапайым қызылқұйрықтарды, линеттерді және көптеген сойқыларды көруге болады.

Көрнекті орындар

Өнеркәсіптік мұрадан басқа, аңғарда көптеген жануарлар тіршілік етеді, қазір оларды Ривелин аңғарының сақтау тобы қорғайды. Аңғардың жоғарғы бөлігін солтүстік жағынан Ривелин жартастарымен шектелген. Осы жартастар аңғардан үш километр (екі миль) төмен, Тофтс-лейндегі "Ривелин" қонақ үйінің үстінде қайтадан көрінеді. Қонақ үйдің артында Адам Басы жартасы орналасқан – бұрын көптеген суреттерге түскен, бірақ қазір толық бойы жетілген ағаштармен жасырылған танымал жартас. Бұл аңғардың ауылдық бөлігіндегі жалғыз мейрамхана, бұл үй-жайлар бұрын шаруашылық ғимараттары болған, кейін мейрамханаға айналдырылған. Тағы бір мейрамхана, Холли Буш, аңғардың төменгі жағында, Малин көпіріне жақын орналасқан. Аңғардағы ең танымал ғимараттардың бірі – бұрынғы Король Эдуард VII ауруханасы, екінші дәрежелі мұражай ғимараты. Аурухана 1992 жылы жабылып, қазір пәтерлерге айналдырылған. Малин көпірінің басында Қасиетті Михаил зираты, католиктердің қорымы орналасқан. Сент-Михаилден қарсы бетте Ривелин аңғарының саябағы бар, онда кафе, ойын алаңы және 2013 жылдың шілде айында ескі, тозығы жеткен бассейндердің орнына ашылған Ривелин шашырату бассейндері орналасқан.

Көркемдік бейнелеулер

1920 жылдары суретшілер тобы Ривелин аңғарында шығармашылық колония құрды. Олардың қатарында Бен Бейнс, В. Р. Э. Гудрих, Роберт Скотт Темпл және Вернон Эдмондс болды. Ривель аймағында тағы да көптеген суретшілер жұмыс істегені мәлім. В. Дж. Стивенсон (1835–1905) 1877 жылы Спунер дөңгелегінің ішкі көрінісін бейнеледі. В. Э. Смит 1966 жыл шамасында Белл Хаггтен аңғардың көрінісін суреттеді. Жозеф Халлам Хоуксворт (1827–1908) өзенді суреттеді. Г. Хэттерсли Пирсон (1858–1937) 1890 жыл шамасында Роскоо дөңгелегін суреттеді. Кристофер Томсон (1799–1871) 1860 жыл шамасында Қара бұлақтың құйылысының жанындағы Ривелинді бейнеледі. Джозеф Райтсон МакИнтайр (1842–1897) 1879 жылы Холм Бас дөңгелегінің ішкі көрінісін суреттеді.