«Күнделіктер: Дюн» – Фрэнк Герберттың ғылыми-фантастикалық романы, Дюн сериясының соңғы кітабы. Бене Гессерит және Құрметті Аналар арасындағы күрес, аяқталмаған сюжеттер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1985 жылы Франк Герберттың шығарған «Chapterhouse: Dune» романы – Франк Герберттың 1985 жылы жарық көрген ғылыми фантастикалық романы, ол алты кітаптан тұратын «Дюна» сериясының соңғы кітабы. Роман «Нью-Йорк Таймс» газетінің ең сатылатын кітаптар тізімінде екінші орынға көтерілді. «Дюнаның еретиктері» романынан кейін жазылған бұл кітап, Bene Gesserit қауымының зорлыққа құмар Honored Matres әйелдеріне қарсы күресін жалғастырады. Honored Matres ғаламды басып алып, оларға қарсы тұратын топтар мен планеталарды жоюды көздейді. «Chapterhouse: Dune» романы аяқталмайды, ал Франк Герберттің 1986 жылы қайтыс болуы серияның кейбір маңызды сюжеттік желілерін аяқталмаған күйде қалдырды. Екі он жылдан кейін, Франк Герберттің ұлы Брайан Герберт және Кевин Дж. Андерсон бірлесіп «Дюна аңшылары» (2006) және «Дюна құрттары» (2007) атты екі жалғасын жариялады. Бұл кітаптар Франк Герберттің «Дюна 7» деп атаған, жоспарланған жетінші романы үшін қалдырған жазбаларына негізделген.
1985 novel by Frank Herbert
Chapterhouse: Dune is a 1985 science fiction novel by Frank Herbert, the last in his Dune series of six novels. It rose to No. 2 on The New York Times Best Seller list. A direct follow up to Heretics of Dune, the novel chronicles the continued struggles of the Bene Gesserit sisterhood against the violent Honored Matres, who are succeeding in their bid to seize control of the universe and destroy the factions and planets that oppose them. Chapterhouse: Dune ends with a cliffhanger, and Herbert's subsequent death in 1986 left some overarching plotlines of the series unresolved. Two decades later, Herbert's son Brian Herbert, along with Kevin J. Anderson, published two sequels – Hunters of Dune (2006) and Sandworms of Dune (2007) – based in part on notes left behind by Frank Herbert for what he referred to as Dune 7, his own planned seventh novel in the Dune series.
Сюжет
Бене Гессериттер өздерін Құрметті Матерлердің нысанасы ретінде табады, олардың Ескі Империяны жаулап алуы дерлік аяқталған. Матерлер Бене Гессериттердің технологиясын және адамнан асып түсетін қабілеттерін игеруге, ал бауырластықты жоюға тырысады. Қазір Бене Гессеритке басшылық ететін Анамыз Дарви Одраде, Құрметті Матерлерді жеңудің құпия жоспарын әзірлеуді жалғастыруда. Бене Гессериттер планета Капитулдың топырағын өңдеуде, себебі Матерлер бұл планетаны жойған, ал оған құм құрттарын орналастыру өте маңызды. Жоба жетекшісі Шиана құм құрттарының жақын арада пайда болатынын күтеді. Құрметті Матерлер Бене Тлейлакс цивилизациясын да жойды, Тлейлакс шебері Скайтале өз түрінен тірі қалған жалғыз адам. Бене Гессерит тұтқында Скайталеде гхола жасаудың Тлейлакс құпиясы бар, ол оны Бауырластықтың қорғауы үшін теріс бағаға сатты. Алғашқы гхола – олардың жақында қайтыс болған әскери генийі Майлс Тегтің гхоласы. Бене Гессериттің Капитулда тағы екі тұтқыны бар: соңғы Дункан Айдахо гхоласы және бұрынғы Құрметті Матер Мурбелла, оны күдікпен қараса да, жаңашыл ретінде қабылдады, себебі ол қашып кетуге ниетті болуы мүмкін. Лампадас, Бене Гессерит білім беру орталығы, Құрметті Матерлер тарапынан қиратылды. Планетаның Канцлері, Рухани Ана Люсилла миллиондаған Рухани Аналардың ортақ санасын алып қашып құтылуға тырысады. Люсилла Гаммуға қонуға мәжбүр болады, онда ол жер астындағы еврейлер тобынан пана іздейді. Раввин Люсиллаға пана береді, бірақ өз халқын Матерлерден құтқару үшін оны оларға тапсыру керек. Осылай істемес бұрын, ол Ребекканы ашады – «жабайы» Рухани Ана, ол Бене Гессерит жаттығуынсыз Өзге Есін алған. Люсилла Ребеккамен ой бөліседі, ол Лампадастың естеліктерін аман жеткізіп беруге уәде береді. Содан кейін Люсилла «сатылып» Ұлы Құрметті Матер Даманың алдына әкелінеді, ол оны Бене Гессерит құпияларына айырбастау үшін өмірін сақтап, Құрметті Матерлерге қосылуға көндіруге тырысады. Құрметті Матерлер өздерінің дене химиясын ерікті түрде өзгертуге қызығушылық танытады, бұл шеберлік Бене Гессериттер арасынан жойылған, ал Құрметті Матерлерге айналғандарда сақталған. Осыдан Люсилла Матерлер қашып жүрген үлкен жау биологиялық қаруды кеңінен қолданатынын түсінеді. Люсилла бұл білімді Матерлермен бөлісуден бас тартады, ал Дама оны өлтіреді. Капитулда Одраде Дунканмен бетпе-бет келіп, оны ментат екенін мойындауға мәжбүр етеді, бұл оның көптеген гхола өмірлерінің естеліктерін сақтағанын дәлелдейді. Осы арада Мурбелла Бене Гессерит жаттығуларының қысымынан құлап түседі және ол Бене Гессерит болғысы келетінін түсінеді. Одраде сезімнен қорқуда қателескенін және даму үшін сезімдерді қабылдауға үйрену керектігін айтады. Мурбелла дәмдеуіштің азаптарынан аман қалып, Рухани Анаға айналады. Одраде Шианамен бетпе-бет келіп, Дункан мен Шиананың біраз уақыттан бері одақтас екенін біледі. Шиана олар Тегтің есін импринтинг арқылы қайта ояту мүмкіндігін қарастырғанын айтпайды, Одраде Шиананың Дунканның кемесіз түрмесінің кілті бар екенін де білмейді. Тегті Шиана импринтинг техникасын қолдана отырып оятады. Одраде оны қайтадан Башар ретінде тағайындайды, Бауырластықтың әскери күштерінің Құрметті Матерлерге шабуыл үшін. Одраде Бене Гессеритке Тег Құрметті Матерлерге қарсы шабуылға шығатынын хабарлайды. Сондай-ақ, ол өзінің естеліктерін Мурбелла мен Шианамен бөлісу ниеті туралы айтады, егер ол қайтыс болса, оларды Аналық жетекші ретінде алмастыруға үміткер етеді. Одраде Ұлы Құрметті Матермен кездеседі, ал Тегтің басшылығымен Бене Гессерит күштері Гаммуға үлкен күшпен шабуыл жасайды. Тег өзінің құпия қабілетін пайдаланып, жүйеге бақылау жасау үшін кемелерді көре алмайды, ал Бене Гессерит жеңісі болмай қалмайды. Осы шайқастың ортасында Ребекка мен яһудилер Бене Гессерит флотына бас сауғалайды. Даманың бас кеңесшісі Логно Даманы умен өлтіріп, Құрметті Матерлерді басқарады. Өте кеш Одраде мен Тег тұзаққа түсіп қалғанын түсінеді, ал Құрметті Матерлер жеңісті жеңіске айналдыру үшін құпия қаруды қолданады және Одрадеді ұстап алады. Мюрбелла Бене Гессерит күшінен мүмкіндігінше көп бөлігін құтқарады және олар Капитулға кері шегінеді. Алайда Одраде Бене Гессерит шабуылдарының мүмкін сәтсіздікке ұшырауын жоспарлап, Мурбеллаға соңғы үмітсіз құмар ойыны үшін нұсқаулар қалдырды. Мюрбелла шағын кемемен жер бетіне ұшып келеді, өзін құрметке бөленген Матер деп жариялайды, ол шатасу кезінде Бене Гессериттен барлық құпияларымен қашып кеткендей көрінеді. Ол планетаға келіп, Ұлы Құрметті Матерге жеткізіледі. Логно өзінің ашуын баса алмай, Мурбеллаға шабуыл жасайды, бірақ Мурбелла оны өлтіреді. Оның дене күшіне таң қалған Құрметті Матерлердің қалғандары оны жаңа көшбасшылары ретінде қабылдауға мәжбүр болады. Одраде де шайқаста қаза табады, ал Мурбелла оның жаңа естеліктерін сіңіру үшін Одрадемен бөліседі, олар бұрыннан бөлісіп келгендей. Мурбелланың көшбасшылыққа өтуі Бене Гессериттің барлығына жеңіс ретінде қабылданбайды. Кейбіреулері Капитулдан қашып кетеді, әсіресе Шиана, ол өз көре алуына ие болады және Капитул шөлінде пайда болған жаңа құрттардың бір бөлігін кемеге тиеуді ұйымдастырады. Шианаға Дункан қосылады. Екеуі үлкен кемеде қашып кетеді, Скайтале, Тег және яһудилермен бірге. Мурбелла олардың жоспарын соңғы минутта таниды, бірақ тоқтатуға күші жетпейді.
The Bene Gesserit find themselves the target of the Honored Matres, whose conquest of the Old Empire is almost complete. The Matres are seeking to assimilate the technology and superhuman skills of the Bene Gesserit, and exterminate the Sisterhood itself. Now in command of the Bene Gesserit, Mother Superior Darwi Odrade continues to develop her drastic, secret plan to overcome the Honored Matres. The Bene Gesserit are also terraforming the planet Chapterhouse to accommodate the all important sandworms, as the planet Dune had been destroyed by the Matres. Sheeana, in charge of the project, expects sandworms to appear soon. The Honored Matres have also destroyed the entire Bene Tleilax civilization, with Tleilaxu Master Scytale the only one of his kind left alive. In Bene Gesserit captivity, Scytale possesses the Tleilaxu secret of ghola production, which he has reluctantly traded for the Sisterhood's protection. The first ghola produced is that of their recently deceased military genius, Miles Teg. The Bene Gesserit have two other prisoners on Chapterhouse: the latest Duncan Idaho ghola, and former Honored Matre Murbella, whom they have accepted as a novice despite their suspicion that she intends to escape back to the Honored Matres. Lampadas, a center for Bene Gesserit education, has been destroyed by the Honored Matres. The planet's Chancellor, Reverend Mother Lucilla, manages to escape carrying the shared minds of millions of Reverend Mothers. Lucilla is forced to land on Gammu where she seeks refuge with an underground group of Jews. The Rabbi gives Lucilla sanctuary, but to save his people from the Matres he must deliver her to them. Before doing so, he reveals Rebecca, a "wild" Reverend Mother who has gained her Other Memory without Bene Gesserit training. Lucilla shares minds with Rebecca, who promises to take the memories of Lampadas safely back to the Sisterhood. Lucilla is then "betrayed", and taken before the Great Honored Matre Dama, who tries to persuade her to join the Honored Matres, preserving her life in exchange for Bene Gesserit secrets. The Honored Matres are particularly interested in learning to voluntarily modify their body chemistry, a skill that atrophied among the Bene Gesserit who went out into the Scattering and evolved into the Honored Matres. From this, Lucilla deduces that the greater enemy that the Matres are fleeing from is making extensive use of biological warfare. Lucilla refuses to share this knowledge with the Matres, and Dama ultimately kills her. Back on Chapterhouse, Odrade confronts Duncan and forces him to admit that he is a Mentat, proving that he retains the memories of his many ghola lives. Meanwhile, Murbella collapses under the pressure of Bene Gesserit training, and realizes that she wants to be Bene Gesserit. Odrade believes that the Sisterhood made a mistake in fearing emotion, and that in order to evolve, they must learn to accept emotions. Murbella survives the spice agony and becomes a Reverend Mother. Odrade confronts Sheeana, discovering that Duncan and Sheeana have been allies for some time. Sheeana does not reveal that they have been considering the option of reawakening Teg's memory through imprinting, nor does Odrade discover that Sheeana has the keys to Duncan's no ship prison. Teg is awakened by Sheeana using imprinting techniques. Odrade appoints him again as Bashar of the military forces of the Sisterhood for the assault on the Honored Matres. Odrade announces to the Bene Gesserit that Teg will lead an attack against the Honored Matres. She also makes clear her intention to share her memories with Murbella and Sheeana, making them candidates to succeed her as Mother Superior if she dies. Odrade meets with the Great Honored Matre while the Bene Gesserit forces under Teg attack Gammu with tremendous force. Teg uses his secret ability to see no ships to secure control of the system, and victory for the Bene Gesserit seems inevitable. In the midst of this battle, Rebecca and the Jews take refuge with the Bene Gesserit fleet. Dama's chief advisor Logno assassinates Dama with poison and assumes control of the Honored Matres. Too late, Odrade and Teg realize they have fallen into a trap, and the Honored Matres use a mysterious weapon to turn defeat into victory, and capture Odrade. Murbella saves as much of the Bene Gesserit force as she can and they withdraw to Chapterhouse. Odrade, however, had planned for the possible failure of the Bene Gesserit attack and left Murbella instructions for a last desperate gamble. Murbella pilots a small craft down to the surface, announcing herself as an Honored Matre who, in the confusion, has managed to escape the Bene Gesserit with all their secrets. She arrives on the planet and is taken to the Great Honored Matre. Unable to control her anger, Logno attacks but is killed by Murbella. Awed by her physical prowess, the remaining Honored Matres are forced to accept her as their new leader. Odrade is also killed in the melee and Murbella shares with Odrade to absorb her newest memories, as they had already shared prior to the battle. Murbella's ascension to leadership is not accepted as victory by all the Bene Gesserit. Some flee Chapterhouse, notably Sheeana, who has a vision of her own, and arranges to have some of the new worms that have emerged in the Chapterhouse desert brought aboard the no ship. Sheeana is joined by Duncan. The two escape in the giant no ship, with Scytale, Teg and the Jews. Murbella recognizes their plan at the last minute, but is powerless to stop them.
Қабылдау
"Chapterhouse: Dune" кітабы "Нью-Йорк Таймс" бестселлерлер тізімінде 5-орында дебют жасап, кейін 2-орынға көтерілді. "Нью-Йорк Таймс" газетінің журналисі Джеральд Джонас: "Барлық қиындықтарға қарамастан, "Дюна" әлемі мәнділігімен байып, моральдық тұрғыдан күрделі мәселелерді көтеріп тұрады" деп жазды. Дейв Лэнгфорд осы романды "White Dwarf" журналының 65-шы санында қарап шығып, "Кейіпкерлердің өткірлігі әсерлі, шешімі ойлы және адамгершілікке толы. Алғашқыда "Балалар", "Еретиктер" және "Chapterhouse" кітаптарынан кейін мен сенімімді ішінара қайта таптым" деді.
Chapterhouse: Dune debuted at No. 5 and rose to No. 2 on The New York Times Best Seller list. Gerald Jonas of The New York Times noted that "Against all odds, the universe of Dune keeps getting richer in texture, more challenging in its moral dilemmas." Dave Langford reviewed the novel for White Dwarf #65, and stated that "The hyper acute characters are impressive, the resolution thoughtful and humane. Though initially I gave up after Children, Heretics and Chapter House have partially Restored My Faith."
Жалғасы
Франк Герберт қайтыс болғаннан кейін екі онжылдық өткен соң, оның ұлы Брайан Герберт және Кевин Дж. Андерсон Франк Герберттің "Дюна 7" деп атаған, жоспарланған жетінші романы үшін қалдырған жазбалары негізінде "Дюна аңшылары" (2006) және "Дюна құрттары" (2007) атты екі жалғасын жариялады.
Two decades after Frank Herbert's death, his son Brian Herbert, along with Kevin J. Anderson, published two sequels – Hunters of Dune (2006) and Sandworms of Dune (2007) – based on notes left behind by Frank Herbert for what he referred to as Dune 7, his own planned seventh novel in the Dune series.