Кіріспе

Дюна – американдық жазушы Франк Герберттің 1965 жылы жарық көрген, осы аттас романынан бастау алған ғылыми-фантастикалық медиа франшиза. Дюна тарихындағы ең көп сатылған ғылыми-фантастикалық роман ретінде жиі айтылады және 1966 жылғы «Хьюго» сыйлығымен қатар, ең үздік роман үшін алғашқы «Небюла» сыйлығын жеңіп алды. Герберт 1986 жылы қайтыс болғанға дейін бес жалғасын жазды: «Дюна Мессиясы» (1969), «Дюна Балалары» (1976), «Дюна Императоры» (1981), «Дюна Еретиктері» (1984) және «Дюна: Шеберхана» (1985). «Дюна» Атреидтер үйінің мұрагері Пауылдың отбасы Арракис планетасының қауіпті саяси ара-жібіріне қалай ілігіп, ғаламдағы ең маңызды және құнды зат – болашақты болжайтын дәмдеуіш меланжтың жалғыз белгілі көзіне айналатынын баяндайды. Бұл серия 5000 жылға созылады, негізінен Пауыл және оның түрлі ұрпақтарына назар аударады. «Дюна» 1984 жылы фильм түрінде, содан кейін екі бөліктен тұратын «Дюна» (2021) және «Дюна: Екінші бөлім» (2024) фильмдері ретінде бейімделді. Бұған қоса, роман 2000 жылы телесериал ретінде, ал алғашқы екі жалғасы 2003 жылы бір телесериал ретінде бейімделді. 1999 жылдан бері Франк Герберттің ұлы Брайан Герберт және ғылыми-фантастика жазушысы Кевин Дж. Андерсон 15 преквел роман жариялады, олар «Дюнаға кіріспе» (1999–2001), «Дюна аңыздары» (2002–2004), «Дюна батырлары» (2008–2023), «Дюнаның ұлы мектептері» (2012–2016) және «Каладан трилогиясы» (2020–2022) серияларына біріктірілді. Олар сондай-ақ «Дюна аңшылары» (2006) және «Дюна құрттары» (2007) екі жалғастырушы романды шығарды, олар түпнұсқа серияны аяқтады.

Шолу

Тәжірибелік Романдар Бедеулер Дюне (1965) Дюне Мессиясы (1969) Дюне Балалары (1976) Дюне Құдай Императоры (1981) Дюне Еретиктері (1984) Дюне Шеберханасы (1985) Дюне (1984 фильмі) Дюне (2000 телесериалы) Дюне Балалары (2003 телесериалы) Дюне (2021 фильмі) Дюне: Екінші Бөлім (2024 фильмі) Пол Атрейдес Кайла Маклаклан Алек Ньюман Тимоти Шаламе Леди Джессика Франческа Аннис Саския Ривз Элис Криге Ребекка Фергюсон Лето I Атрейдес Юрген Прохнов Уильям Харт Оскар Айзек Владимир Харконнен Кеннет Макмиллан Иан Макнейс Стеллан Скарсгард Чани Шон Янг Барбора Кодетовая Зендая Стилгар Эверетт Макгилл Уве Оксенкнехт Стивен Беркофф Хавьер Бардем Гайус Хелен Мохиам Сиан Филлипс Зузана Гейслерова Шарлотта Рэмплинг Дункан Айдахо Ричард Джордан Джеймс Уотсон Эдвард Аттертон Джейсон Момоа Веллингтон Юэ Деан Стоквелл Роберт Рассел Чанг Чен Гурней Халлек Патрик Стюарт П. Х. Мориарти Джош Бролин Фейд Раута Стинг Мэтт Кизлар Остин Батлер Глоссу Раббан Пол Смит Ласло И. Киш [de] Дэйв Баутиста Принцесса Ирулан Вирджиния Мэдсен Джули Кокс Флоренс Пью Шаддам IV Жозе Феррер Джанкарло Джаннини Кристофер Уолкен Туфир Хават Фредди Джонс Ян Власак [cs] Стивен Маккинли Хендерсон Граф Фенринг Мирослав Таборский Марго Фенринг Питер Де Врис Брэд Доуриф Ян Унгер Дэвид Дастмалчян Алия Атрейдес Алисия Витт Лаура Бертон Даниэла Амавия Аня Тейлор Джой Шадоут Мапес Линда Хант Ярослава Шиктанцова Голда Рошевель Лиет Кайнс Макс фон Сюдов Карел Добры Шарон Дункан Брюстер Рамалло Сильвана Мангано Драхомира Фиалкова Джамис Джадд Омен Кристофер Ли Браун Бабс Олусанмокун Харах Молли Вринн Отейм Онорато Магалоне Якоб Шварц Корба Карел Добры Арамшам Якын Нефуд Джек Нанс Скайтал Леонардо Чимино Мартин Макдугалл Эдрик Терренс Стоун Бижаз Ги Уильямс Лихна Клара Иссова Фарок Иво Новак Принцесса Венсисия Сьюзан Сарандон Лето II Атрейдес Джеймс Макэвой Ганима Атрейдес Джессика Брукс Тьеканик Марек Вашут Фарад'н Джонатан Брюн Жавид Рик Янг Сиона Атрейдес Хви Норее Антеак Монео Атрейдес Найла Ченуэ Люсьейал Луцилла Майлс Тег Мурбелла Дарви Одраде Шиана Тилвиф Вафф Беллонда Тараза Бурзмали Хедли Тюк Дэниел және Марти Дама Логно.

Пауль Атреидес

Dune-да Пол – герцог Лето Атрейд пен леди Джессиканың жасөспірім ұлы және мұрагері. Оның отбасы ғаламдағы ең маңызды және құнды зат – болашақты болжайтын меланж дәмдеуішінің жалғыз белгілі көзі – қонақжайсыз шөл планетасы Аракис төңірегіндегі қауіпті саяси интригалардың ортасына тартылады. Полды әкесі мен бірнеше Атрейд қызметкерлері жекпе-жек пен соғыс өнеріне, ал анасы – Бене Гессерит тәлімдерінің кейбіріне баулыды. Полдың сонымен қатар, дамып келе жатқан болжамдық қабілеттері бар, олар Аракисте меланжқа ұшырағаннан кейін одан әрі ашылады. Атрейдтер әулеті көп ұзамай сатқындыққа ұшырап, шашырап кетеді, Лето қаза табады, оның әскері жойылды, ал Пол мен Джессика ашық шөлге қашуға мәжбүр болады. Оларды жергілікті Фремен қабылдайды – судың тапшылығына және агрессивті, алып құм құрттарының болуына қарамастан тіршілік ететін, құпиялы, қаһарлы жауынгерлердің халқы. Пол планеталық Фремен күштерін Аракистегі Империяның билігіне қарсы жетектеп, планетаны бағындырып, Падиша Император Шаддам IV-ті тақтан алады. "Дюна Мессия" романында Полдың империясына оны құртуды көздеген түрлі топтардың қастандықтары күшейеді, ал оның атынан бүкіл ғаламда джихад басталады. "Дюна Балалары" романында Полдың мұрагерлері оның тастап кеткен, құлдырап бара жатқан империясын сақтап қалуға тырысады. Пол рөлін 1984 жылғы "Дюна" фильмінде Кайл МакЛахлан сомдады, ал кейіпкерді 2021 жылғы "Дюна" фильмінде және оның жалғасы "Дюна: Екінші бөлім" (2024) фильмінде Тимоте Шаламе ойнады.

Леди Джессика

Дюнада Леди Джессика герцог Летоның күңі және оның ұлы Пол мен қызы Алияның анасы. Джессика – Bene Gesserit-тің бірі, құпия, матриархалды тәртіп, олар физикалық және психикалық жаттығулар мен есірткі – маланж қолдану арқылы адамнан асып түсетін қабілеттерге ие болады. Bene Gesserit-тің бұйрығымен, ол Летодан қыз тудырып, орденнің ғасырлар бойғы селекциялық бағдарламасын жалғастыруы керек еді. Бірақ Летоға деген махаббатынан бұйрыққа бағынбай, оған ұл сыйлады. Бұл көріне берген шағын қателік Атрейдтер әулетін ғаламның тағдырын өзгертетін оқиғалармен бетпе-бет келтіреді. Алияға жүкті Джессика Пауылмен бірге шөлге қашады, себебі Атрейдтер үйі зұлым барон Владимир Харконненнің күштерімен дерлік жойылды. Жергілікті фремендердің арасында пана тапқан ол және Пауыл, Bene Gesserit діни инженериясы арқылы сол жерге сіңірілген аңыздарды пайдаланып, өздерін пайғамбарлық етілген мессия және оның анасы ретінде көрсетеді. Джессика фремендердің Bene Gesserit-тің маланж агониясы ритуалының нұсқасын басынан өткізеді, Құрметті Анаға айналады және барлық әйел ата-бабаларының тұлғалары мен естеліктерін ашатын Басқа Естелікке қол жеткізеді. Бірақ жүктілік кезінде осы әрекет туатын Алияның нәзік санасы дайын емес күшті сезімдерге ұшыратады. Джессика «Дюнаның балалары» кітабында Арракиске қайта оралады және Пауыл мен Чанидің егіз балалары – Лето II және Ганима үшін регенттік қызмет атқаратын Алия өзінің ерекше тууының қауіп-қатеріне беріліп, иеленгенін мойындайды. Джессика Алияның жасаған қастандығынан құтылады және Шаддам IV-нің немересі Фараднды Bene Gesserit жолымен тәрбиелейді. 1984 жылғы фильмде Леди Джессика рөлін Франческа Аннис ойнайды, оны «жарқын қорғаушы, бірақ тым осал» деп сипаттайды. Лето рөлін 1984 жылғы фильмде Юрген Прохнов ойнайды. Уильям Херт 2000 жылғы мини-сериалда Лето рөлін сомдайды. 2021 жылғы фильмде Лето рөлін Оскар Айзек ойнайды. 2020 жылы Funko компаниясы олардың POP! Телевизиялық желісі үшін герцог Летоның мүсіншесін шығарды. Бұл жапондық чиби стилінде жасалған винил мүсін, Летоны бронямен және 2021 жылғы Дени Вильнёв фильмінен алынған стильде бейнелейді. Лето Брайан Герберт пен Кевин Дж. Андерсонның «Дюнаға дайындық» және «Каладан трилогиясы» трилогиясының маңызды кейіпкері де болып табылады. «Дюнаға дайындық» кітабында жас Летоның анасы Хелена оның әкесі, тәжірибелі бұқа күрескері герцог Паулюс Атреидестің есірткі қосылған Салусан бұқасынан қаза табуын ұйымдастырады, осылайша ол Каладанды Летоның регенті ретінде басқара алады. Ол анасын жұрт алдында жазалаудың ұяттылығынан сақтау үшін алыстағы монастырға жібереді және герцог ретінде өнеркәсіптік IX планетасының Кайлеа Верниусті күңі ретінде қабылдайды. Олардың Виктор есімді ұлы болады, бірақ олар бір-бірінен алыстайды, ал Кайлеаның реніші мен сенімсіздігі күшейеді. Летоның Bene Gesserit шәкірті Джессикаға деген қызығушылығынан қорқып, Кайлеа оны өлтіруге тырысады, бірақ одан кейін болған апатта оның ағасы Ромбур ауыр жарақат алады, ал Виктор қаза табады. Кайлеа өзін-өзі өлтіреді, ал Лето Джессиканы күңі ретінде қабылдайды. Bene Gesserit Летоға қыз тудыруды бұйырғанмен, Джессика оның қалаған ұлын – Полды қасақана жүктілікке жібереді. Лето өзін адал және қабілетті адамдармен қоршап, тиімді саясаткер, әділ мемлекет қайраткері және өзінің кішігірім әскерінің қабілетті басшысы ретінде танылады. Жаңа Падиша Императоры IV Шаддам Летоны сыйлайды, бірақ оны саяси қарсыласы ретінде ұнатпайды. Летоның Икс планетасын басып алған Тлейлаксу күштеріне қарсы әскери жеңісі және оның кейіннен Шаддамды саяси айыптаудағы рөлі Летоны императордың қаһарлы жауына айналдырады.

Мохиам

Бене Гессерит діни қызметкері Гайс Хелен Мохиам – Падишах Император Шаддам IV-тің шындықты айтушысы және Леди Джессиканың бұрынғы ұстазы. "Дюна" романында Мохиам 15 жасар Пол Атреидті оның адамгершілігін сынап көруге мәжбүр етеді: оған қатты ауыртпалық келтіріледі, бірақ ол өзінің тірі қалу инстинктін бақылап, оған төтеп беруі керек, әйтпесе уланған инемен бірден өлтіріледі. Пол бұл сынақтан өтеді, оған дейін ешкім сезінбеген қатты азабын көтереді. Мохиам, Джессикаға әлі де ашулы болса да, олардың ұрпақ алу жоспары үшін қыз тууға бауырлас әпкелердің бұйрығына бағынбағаны үшін, Полдың әлеуеті мен оның жаңадан пайда болған көрегендік қабілеттеріне қызығады. Аракистегі жылдардан кейін Мохиамды Полдың төрт жасар әпкесі Алиямен кездесуі қатты шайқалтады, ол жағдайға байланысты толыққанды саналы діни қызметкер болып туған еді. Мохиам Пол мен Харконнен мұрагері Фейд Раута арасындағы өлімге соғыс рәсімінен де алаңдайды, оның нәтижесіне қарамастан, бұл Бене Гессерит тұқым шаруашылығы үшін апатты болуы мүмкін. Пол жекпе-жекте жеңіске жетеді және барлық маңызды дәмдеуіштердің жалғыз көзі – Арракисті басып алып, бүкіл өркениетке қарсы еңсерілмейтін күш алады. Он екі жылдан кейін "Дюна Мессияда" Мохиам Пол Атреидтің билігін құлату үшін жасалған қастандыққа қосылады, оған Тлейлаксу бет бишісі Сцитале, Ғарыш гильдиясы навигаторы Эдрик және тіпті Полдың ашулы әйелі, Шаддамның қызы принцесса Ирулан кіреді. Пол Фремендердің тек қана Чэниден бала туатынын ант етеді. Бене Гессерит өзінің ұрпақ алу бағдарламасына оның қан тұқымын қайтарып алуды қалайтынын білгеннен кейін, және Чанның "жабайы" гендерінің ұрпақтарына әсер етуінен қорқатынын білгеннен кейін, Пол Мохиамға ұсыныс жасайды. Чанның қауіпсіздігіне кепілдік беру үшін және оның Ируланмен ұрпақ алмау шешімін қабылдау үшін Пол ең құнды нәрсені ұсынады: оның спермасын. Бұл Мохиам үшін өте күрделі мәселе, себебі жасанды ұрықтандыруға тыйым салынған, өйткені ол технологияға қарсы джихад кезінде болған, және бұл идея Апалар қауымы үшін қорқынышты, өйткені құнды Атреид гендерін жоғалту қаупі бар. Қастандық сәтсіз аяқталады, Пол Скитальді өлтіреді. Эдрик пен Мохиам Полдың әпкесі Алияның бұйрығы бойынша, Полдың Мохиамның өмірін сақтап қалу туралы нұсқауларына қарамастан, өлім жазасына кесіледі. Мохиамды 1984 жылғы фильмде Сиан Филлипс, ал 2003 жылғы жалғасында Шарлотта Рамплинг ойнайды. 2021 жылғы фильмде бұл рөлді ойнауға Шарлотта Рамплинг тағайындалды. "Дюнадағы" кейіпкерлер мифологиялық архетиптерге сәйкес келетінін атап өткенде, Франк Герберттің ұлы және өмірбаяны, романшы Брайан Герберт "Жануар Раббан Харконнен, жаман және агрессивті болса да, негізінен ақымақ" деп жазады. Кейіпкер 2021 жылғы фильмде пайда болмайды, бірақ 2024 жылғы жалғасында Остин Батлер ойнайды. "Дюнада" Аракис жерінде тұратын фремендердің кең ауқымды көтерілісі барлық маңызды дәмдеуіштердің өндірісін бұзады, бұл Шаддам мен оның сотын, соның ішінде Ируланды, планетаға тәртіп орнату үшін әкеледі. Пол Атрейдс фремендерді Харконнендер мен Сардаукардың біріккен күштеріне қарсы жеңіске жеткізеді және дәмдеуіштің жалғыз көзі – Арракисті басып алады. Пол Шаддамнан Императорлық тақты өзіне тапсыруды талап етеді, әйтпесе ол барлық дәмдеуіш өндірісін жойып, ғаламды хаосқа ұшыратады. Шаддам Полдың Ируланға үйленуге деген ұсынысына ашуланады, бірақ ол Полдың ұйымдастырған жағдайдың болмай қалмайтынын бірден мойындайды және Шаддамға: "Мынау сіздің ұлыңыз болуға лайық адам" дейді. Пол опасыз Фейд Раута Харконненді жалғыз жекпе-жекте жеңіп, граф Фенринг Пауылды өлтіру туралы императордың бұйрығын қабылдамағанда, Шаддам бас салады. Он екі жылдан кейін "Дюна Мессияда" Ирулан Полдың серігі және сенімді кеңесшісі болып табылады, бірақ ол өзінің сүйікті кәнизагы Чанни ғана оның балаларын әкелетіндігіне ант берді. Пол мен Чань баласыз қалды, өйткені ренжіген Ирлан, Бене Гессерит оқытып, олардың тапсырысын орындайды, Чаньға императорлық мұрагерді жүктілікке алуына жол бермеу үшін жасырын түрде контрацептивтер береді. Сеңлілер қауымы Полдың қан тұқымын қайтадан бақылауға алуды қалайды және Чанның "жабайы" гендерінің ұрпақтарына әсер етуінен қорқады. Бірақ Чэни ертедегі фремендердің меланжаға бай құнарлы диетасын бастағанда, Ирулан араласу қабілетін жоғалтады, ал Чэни жүкті болады. Чанни соңында Ируланның өзінің құрықтығына қатысқанын ғана емес, контрацептивтердің тұрақты зақымдануға себеп болғанын және оның жүктілігіне қауіп төндіретінін біледі. Чэни Ируланды өлтірмек болады, бірақ Пол оған тыйым салады. Ол Ируланға жасырын түрде риза, өйткені ол көрегендік арқылы Чаннидің туғаннан кейін қайтыс болатынын білген, сондықтан Ирулан оның өмірін ұзартқан. Чэни егіздер Лето II мен Ганимаға туғанда қайтыс болады, ал соқыр болған Пол фремендердің салтына сәйкес, өлу үшін жалғыз өзі шөлге кетеді. Полға деген махаббатын сезіне отырып, Ирулан Бене Гессеритпен байланысын үзеді және оның балаларына өмірін арнайды. Тоғыз жылдан кейін "Дюна балаларында" Ируланның қарындасы Венсисия Лето мен Ганиманы өлтіріп, Фарад'н ұлы арқылы Коррино үйіне билікті қайтаруды жоспарлайды. Ирулан Полдың әпкесі Алияның бас кеңесшісі болып та қызмет етеді, ол егіздер үшін қасиетті регент ретінде билейді. Ирулан Ганимаға нұсқаулық пен сенімді серік болуға тырысады, бірақ егіздердің туылмас бұрын және Басқа Жадыға қол жеткізуі нәтижесінде болған ересек санасы оны жиі алаңдатады. Ганима Ируланға қамқорлық көрсетеді, бірақ Алия Ируланға сенбейді, оның Коррино тегінен және өзінің күшейіп бара жатқан паранойясынан. Ирулан Алияның тираниясына қарсы фремендердің көтерілісі кезінде Ганимамен және Стилгармен бірге шөлге қашады. Басқа көтерілісшілер қырғынға ұшырағанмен, Ирулан мен Стилгар тұтқынға алынып, Лето Алияны тақтан түсіргенде босатылған деп есептеледі. Ируланды 1984 жылғы фильмде Вирджиния Мэдсен, ал Джанини минисерияның итальяндық нұсқасында өзінің даусын қосты. Кейіпкер 2021 жылғы фильмде пайда болмайды, бірақ 2024 жылғы жалғасында Кристофер Уолкен ойнайды.

Тұфир Хават

Туфир Хават – ментат, компьютерлердің танымдық және талдау қабілеттерін имитациялауға жайластырылған адам, ол Ассасиндердің шебері және герцог Лето Атреидестің басты әскери стратегияшысы болып табылады. «Дюна» романында Атреидтер Арракиске құнды дәмдеуіш кенін өндіруді қолға алу сылтавымен тартылады, бірақ көп ұзамай ұзақ жылдар бойы соғысқан жауыздары Харконнендердің қатаң шабуылына ұшырайды. Харконнендердің әскерлері император Шаддам IV-нің қатыгез сардаукар сарбаздарымен жасырын түрде күшейтіледі. Хават тұтқындалады, ал есептеуші барон Владимир Харконнен оны шабуылдан кейін қаза тапқан өзінің бұрмаланған ментаты Питер Де Вристің орнына қояды. Барон Хаваттың өш алу ниетін Харконнен үйінен бұрып, оның қабілеттерін жалған деректермен бақылауға тырысады. Атап айтқанда, ол Хаватқа Летоның әйелі Леди Джессика Атреидтердің құлауына кінәлі сатқын болды деген сенімді ұқтырады. Сонымен қатар, Хаватқа жасырын түрде қалдық у беріледі, одан өлімді болдырмау үшін үнемі дәрі-дәрмек қабылдауы керек. Осы кедергілерге қарамастан, Хават Харконнендерді іштен құлатуға тырысады. Ол баронның туысы және мұрагері Фейд Раутаның сенімін Харконненнің құл иесін қаралау және оны Фейдке адал адаммен алмастыру жоспарына көмектесу арқылы жеңіп алады. Хават Фейдтің баронға қарсы амбицияларын қолдайды, бұл оны өзінің ағасын өлтіруге итермелейді. Баронды Хават ескерткендіктен, ол қастандықтан құтылып, Фейдті сәтсіздігі үшін жазалайды. Кейін Хават Летоның ұлы Пол Атреидесті өлтіруге мәжбүр болады. Пол бұл туралы күдіктенсе де, Хаваттың ең жоғары адалдығына риза болып, оған қалағанын алуға, тіпті өмірін де беруге рұхсат етеді. Хават Полға опасыздық жасаудың орнына өлімді таңдайды. 1984 жылғы фильмде Хават рөлін Фредди Джонс ойнады және ол 2024 жылғы жалғасы үшін түсірілімдерге қатысты. Алайда, 2024 жылғы жалғастыру фильмінде оны Аня Тейлор Джой эпизодтық рөлде бейнелейді.

Рамалло

Преподобная Рамалло анасы – Арракистегі Сиэтх Табр фремендерінің рухани жетекшісі, немесе Саядина, Бене Гессерит Преподобная Анасының "жабайы" нұсқасы. "Дюна" романында Пол Атреид және оның Бене Гессерит анасы Леди Джессика Харконнендердің шабуылынан қашып, фремендердің арасында пана табады. Рамалло өмірінің соңына жақындап қалғанын сезгенде, Джессика оның орнын басу үшін дәмдеуіштің ырымдық азабына түседі. Фремендердің Преподобная Анасы болу жолындағы сынағы – уытты Өмір Суын ішу, құлап бара жатқан құм құрттың демі. Джессика аман қалады және Рамалломен санасын бөліседі, осылайша оның өмірлік тәжірибесі мен ата-бабаларының жинақталған естелігін иеленеді, содан кейін Рамалло дүние салады. 1984 жылғы фильмде Рамалло рөлін итальяндық актриса Сильвана Мангано сомдады.

Харах

Хара – Фремендердің Жамистің әйелі. Оның алғашқы күйеуі Джефф болған, одан Калеф деген ұлы болды. Жамис Джеффті ритуалдық жекпе-жекте жеңіп, Хараны өз әйелі етіп алды және одан Орлоп деген ұлын тудырды. Пауыл Дюнедегі өлімге дейін соққан салтанатты ұрыста Жамисті өлтіргеннен кейін, Фремендердің дәстүрі бойынша Пауыл оның мүлкін, соның ішінде Хара мен оның балаларын мұраға алуға тиіс болды. Пауыл оны әйел немесе қызметші ретінде үйіне қабылдауы керек, ал егер бір жыл ішінде оған үйленбесе, Хара өз қалауынша таңдауға құқылы. Пауыл Хараны қызметші ретінде қабылдайды. Ол оның өзіне үйленуден бас тартуына ренжігенмен, қызмет етуге бел буады. Хара Пауылдың кіші қарындасы Алияға жақын болып, оны қорғайды, Алия толыққанды санасы бар Ақсақал Ана болып дүниеге келеді, бірақ Фремендер арасында өскенде бала болып көрінеді. «Дюнаның балалары» романында Хара Стилгарға үйленеді және Чанидің ең жақын досы болады. Ол Пауыл мен Чанидің Лето II және Ганима есімді егіздерінің тууына және Чанидің кейіннен қайтысына куә болады. Хара егіздерді тәрбиелеуге өзін арнайды. Ересек Алияның зорлық-зомбылығы Лето мен Ганимаға қауіп тудырғанда, Хара Стилгар, Ирулан принцессасы және балалармен бірге жасырынып қалады. 1984 жылғы фильмде Хараның рөлін Моли Ринн ойнады.

Басқа

Отейм – Полдың «Дюнадағы» адал федейкиндер тобының бірі. «Дюна Мессия» романында ол Пауылдың джихадында соғысқаннан кейін ауырады, бірақ Пауылға фремендердің оған қарсы құрған құдақтастығының дәлелін ашады. Отейм Пауылға өзінің жәндікті Тлейлаксу қызметшісі Бижазды береді, ол диктофон сияқты бет-әлпеттерді, есімдерді және егжей-тегжейлі мәліметтерді есте сақтайды. Пауыл Тлейлаксудың жоспарларын көріп, қарсылық білдіре отырып, келіседі. Отеймнің қызы Лихна да өлтіріліп, оның орнына Полдың үйіне кіру үшін Тлейлаксу бет бишісі келеді. Отеймді 1984 жылғы фильмде Honorato Magalone, ал 2000 жылғы мини-сериалда және 2003 жылғы жалғасында Якоб Шварц ойнады. Корба – Полдың «Дюнадағы» адал федейкиндер тобының бірі. «Дюна Мессия» романында ол Пауылдың айналасында пайда болған діннің фанаты және оның басшылары арасында бас діни қызметкерге айналды. Өзінің діни билігін арттыруды үміттеніп, Корба шейіт Пауылға тас жағушы деп аталатын атомдық қаруды іске қосу туралы сөз байласуға қосылады. Жарылыс жүздеген фремендерді өлтіріп, көптеген басқаларды соқыр етеді, оның ішінде Пауылдың өзі де бар. Корба қылмыстары үшін сотталып, Стилгардың қолынан қаза табады. Корбаның рөлін 2003 жылғы мини-сериалда Карел Добры ойнады. Эсмар Тюк Арракисте дәмдеуіш контрабандашысы. «Дюнада» ол герцог Лето Атреид пен оның Bene Gesserit кәнизагы леди Джессиканың Arrakeen сарайында ұйымдастырылған кешкі асқа қатысады. Кейінірек Эсмар Арракинге Харконнендер шабуылда қаза табады, бұл Атрейдтер үйін талқандайды. 2000 жылы шыққан мини-сериалда Эсмарды Павел Криз ойнайды. Стабан Тюк өзінің әкесі Эсмар Тюк сияқты Арракисте дәмдеуіш контрабандашысы. Арракинге Харконнендер шабуылдан кейін Стабан Атреидтердің соғыс шебері Гурни Халлекке және оның аман қалған әскерлеріне баспана береді. Гурни мен оның адамдары контрабандистерге қосылып, олардың ұйымдастырылуын және тиімділігін арттырады. Капитан Арамшам – императорлық Сардаукар әскерлерінің қолбасшысы. Ол Падишах император Шаддам IV-пен бірге Арракиске келіп, фремендер планетада дәмдеуіш өндірісін бұзған кезде тәртіп орнату үшін келеді. Сардаукардың жаугершіл сарбаздары тоқтатылмас деп саналады, бірақ фремендер Пауылдың әскери стратегиясының арқасында оларды жеңеді, олардың өздерінің жаугершілігін және құм дауылдары мен Арракистің алып құрттарын өздерінің пайдасына пайдалану қабілеті. Пауыл Арамшамды бағындыру үшін «Дауыс» деп аталатын Bene Gesserit мәжбүрлеу техникасын қолданады. Алайда, Арамшамның Сардаукарлық стоицизмі соншалықты зор, ол Пауыл дауысты қайта пайдаланмайынша, өз атын да айтпайды. Сардаукарды жеңу Пауылға Аракисті басқаруға және Шаддамды биліктен шығаруға мүмкіндік береді. Якин Нефуд – Харконнен үйінің күзетші капитаны, оның алдыңғысы Умман Кудуның барон Владимир Харконненге герцог Лето Атреидестің уытты газ шабуылынан кейін капралдан жоғарылатылды. Нефуд семута есірткісіне тәуелді. Нефудды 1984 жылғы фильмде Джек Нэнс ойнайды. Сцитальді 2003 жылы Фрэнк Герберттің «Дюнаның балалары» мини-сериалында Мартин Макдугалл ойнады. Оның навигаторларына бүктелген кеңістікте жүруге өте көп меланжа қажет болғандықтан, Spacing Guild Пауылдың дәмдеуішпен қамтамасыз етудегі тұтқырлығын бұзуға мүдделі. Эдриктің қатысы да заговоршыларды ашылудан қорғайды, өйткені оның алдын ала білу қабілеті өзінің және айналасындағылардың іс-әрекеттерін басқа да Пауыл сияқты алдын ала білушілерден жасырады. Сюжеттің ақыры сәтсіз аяқталады, ал Эдрик пен Мохиамды Пауылдың әпкесі Алия Атреидтің бұйрығымен Фремен нааб Стилгар өлтіреді. Chapterhouse Dune-да «өте күшті» Навигатор «Эдриктердің бірі» деп сипатталады, бұл мүмкін өсіру жоспарын немесе гулаларды пайдалануды білдіреді.

Бижаз

Бижаз – Отеймнің қызметіндегі Тлеилаксу кішкентайы, Пол Атреидтің бұрынғы Федайкин өлім командаларының бірі. "Дюна Мессия" романында Отейм Полға фремендердің оған қарсы жасаған қастандығының дәлелдерін көрсетеді. Отейм Полға өзінің Тлеилаксу қызметшісі Бижазды сыйлайды, ол бет-әлпеттерді, есімдерді және егжей-тегжейлі мәліметтерді жазба машинасы сияқты жадында сақтай алады. Пол Тлеилаксудың жоспарын сезіп, негізгі қарсылық білдірмей келіседі. Бижаз, шын мәнінде, Тлеилаксу Бет Билеушісі Скайтальдің агенты, ол белгілі бір жағдайда Дункан Айдахо голасы Хейтті Полді өлтіруге мәжбүр ететін бұйрық енгізу үшін ерекше ырғақты интонация қолданады. Полдың әйелі Чэни босанғанда қайтыс болады, ал Полдың оның өліміне реакциясы Хейттің қастандық әрекетін тудырады. Хейттің гола денесі өзінің бағдарламасына қарсы тұрып, Дунканның толық санасы қайта жаңғырылады, сонымен бірге ол Тлеилаксу бақылауынан босатылады. Гхоланың өзінің түпнұсқасын еске түсіре алатынын дәлелдеген Скайталь Полға Чэнидің голасын, Полдың империясын Тлеилаксу бақылауына беру шартымен ұсынады. Пол бас тартады, ал Скайталь өлтіріледі. Кейін Бижаз Полға жақындап, Скайтальдің ұсынысын қайталайды, бірақ Полдың бұйрығымен Дункан оны өлтіреді. Бижазды 2003 жылғы мини-сериалда Джи Уильямс сомдады.

Лихна

Лична – Полдың бұрынғы Федайкин өлім отрядының мүшесі Отеймнің қызы. "Dune Messiah" романында ол өлтіріледі және Полдың үйіне тыңшылық ету үшін Тлеилаксудың форма өзгерте алатын "Бет бишісі" Скайталь оның кейпін киеді. Пол бұл алдауды көреді, бірақ бұл қастандық қайда алып келеріне куә болғысы келеді. Өзіне қарсы жасалған қастандық екенін білген Пол, қаладағы Отеймнің үйіне баруға рұқсат береді. Личнаның рөлін 2003 жылғы телесериалда Клара Иссова сомдады.

Фарок

Фарок – Пауылдың бұрынғы Федайкинінің тағы бірі. "Дюна Мессия" романында ол Пауылдың билігі мәдениеттеріне әкелген өзгерістерге наразы болған көптеген фремендердің бірі және Пауылды тақтан түсіру үшін жасалған құйрыққа қосылады. 2003 жылғы телесериалда Фарок рөлін Иво Новак сомдайды.

Принцесса Венсисия

Принцесса Венсиция – Падишах император Шаддам IV пен Бене Гессерит Анирулдың үшінші қызы және Принцесса Ируланның кіші қарындасы. «Дюнаның балалары» романында Шаддам қайтыс болады, ал Венсиция жер аударылудан кейін Коррино үйін бұрынғы даңқына қайтаруды жоспарлайды. Ол патшалық тақты узурпатор Пол Атреидтен алып, оны өз ұлы Фараднға беруді көздейді. Ол Полдың егіз мұрагерлері Лето II мен Ганима Атреиді өлтіруге тырысады, оларды шөлде аң аулауға механикалық түрде басқарылатын Лаза жолбарыстарын жібереді. Летоның дамып келе жатқан болжамдылығы оған өзіне және әпкесіне жасалған шабуылды болдырмауға мүмкіндік береді, және ол әкесі Әлияның қаскөйлік ниеттерінен қашу үшін өлі болып көрінеді. Кейін Фарад, Пол мен Әлияның анасы Леди Джессиканың Бене Гессерит жолымен жаңадан оқытылуымен, Джессиканың оны Ганимамен үйлендіріп, тақты бөлісуі үшін ұсынған келісімді қабылдайды. Оның міндеті – Летоны өлтіргені үшін Венсицияны «айыптау және қуу», ол солай істейді. Кейін Лето қайтып келіп, таққа отырады. Венсиция «жүрек пішіндес беті» бар «ақшашты» деп сипатталады, және ол өз қарындасы Ируланнан «алаялық әдістерді» үйренген, бірақ өзі Бене Гессериттерде оқытылмаған. Шаддам IV-нің мұрагері – Венсицияның ұлы Фарадн, ал оның қайтыс болған әкесі Далак граф Фенрингпен туыс. 2003 жылғы мини-сериалда Венсиция рөлін Сьюзан Сарандон сомдайды. Variety журналының Лора Фрис: «Сьюзан Сарандон мен Элис Кридж [Леди Джессика рөлінде] ұлы корольдік үйлердің қарсылас аналары ретінде көзге түседі. Екеуі де ешқашан ұрысқан жоқ болғанымен, олардың Дюна әулетін билеу үшін күресі осы мини-сериалға ерекше күш береді» деп жазды. Сарандон өзі: «Ақылды жаманды сомдау әрқашан қызықты» деді.

Басқа

Сабиха – Намридің немересі және Жавидтің туысы, ол Лето II-ге Фондакта дәмдеуіш трансін басынан өткізген кезде күтім көрсетеді. Лето алғырлығы арқасында Сабиханың оның серігі болуы мүмкін болашақты көреді, бірақ ол басқа жол таңдайды. Олар кейін Шулохта қайта кездеседі, онда Лето адам-құрт гибридіне айнала бастайды, ал Сабиха оның адамнан асқан қабілеттерін көрген алғашқылардың бірі болады. Сабиханың рөлін 2003 жылғы мини-сериалда Лана Ликик ойнайды. Ассан Тарик – Предикантқа, шын мәнінде Пол Атреид болатын, көзі жоқ құпия адамға жол көрсетуші фременнің жасөспірім ұлы. Тарик – Сиэтч Фондактан шыққан фремен Муриздің ұлы. Тариктің рөлін 2003 жылғы мини-сериалда Вилиам Доколоманский сомдайды. Муриз – Сиэтч Фондактан шеттетілген фремен Идуали және Ассан Тариктің әкесі. Құпия Предикант, жасырын түрде соқыр Пауль Атреид, өз дінінің қазіргі ахуалына ашық наразылық білдіргеннен кейін, Муриз оны пышақтап өлтіреді. Муризке өз кезегінде Гурни Халлек өлтіргіш соққы береді. Муриз рөлін 2003 жылғы мини-сериалда Зденек Мариска ойнайды. Буер Агарвес – Алия Атреидтің Стилгар оның зұлым үкіміне қарсы көтеріліске қосылғаннан кейін сүйіктісі ретінде таңдайтын фремен жауынгері. Алия Агарвесті Сиэтч Табрдың наибі Стилгармен келіссөздер жүргізуге жібереді, Ганима Атрейдес немересі мен ханшайым Ируланның қайтаруы үшін, егер ол Стилгарды өлтірсе, Табрдың басшылығын Агарвесқа уәделейді. Ол құпия кездесуге шабуыл жасау үшін Агарвестің етікдеріне жасырылған іздегішті пайдаланады, және Стилгар Агарвесті жоспарлағандай өлтіреді.

Сиона Атреид

Сиона Атрейдес – құдай император Лето II-нің көмекшісі және сенімді серігі Монеоның қызы, сондай-ақ Летоның егіз қарындасы Ганима мен Фарад’н Корриноның тікелей ұрпағы. «Дюна императоры» романында Сиона Летоның өркениетке салған тираниялық үстемдігіне қарсы шығып, Летоны кез келген жолмен құлатуға бекінген, ойлы диссиденттердің тобын жетектейді. Лето оған өзінің мұрағатынан құпия жазбаларды ұрлауға рұқсат береді, ал ол өзінің он кохортасын Летоның D-құқықтарынан жоғалтады, өзін құтқарып қалады. Балық сөйлейтіндерге қосылуға мәжбүр болған Сиона Летоның соңғы Дункан Айдахо голасымен оны көбейтуге тырысуына ашуланады. Мыңжылдықтар бойы құм құрттарының дернәсілі – құмқұртпен бірігуінің нәтижесінде құмқұрттың адам гибридіне айналған Лето Сионаны шөлдің ортасына алып шығып, сынақтан өткізеді. Ол ылғалды сақтау үшін өз тірі костюмін дұрыс пайдаланбағандықтан, сусыздану оны Летоның денесінен дәмдеуіш эссенциясын қабылдауға мәжбүр етеді. Летоның Алтын жолын, оның адамзаттың толық құрылуын болдырмау үшін ұстанған болашақ көрісін ұғынғаннан кейін, Сиона оның маңыздылығына сенеді және оның неге соншалықты қатал билік еткенін жақсырақ түсінеді. Бірақ ол Летоны жоюға бекінген күйде қалады, ал содан кейін болған жаңбыр оның суға осалдығын көрсетеді. Лето Иксиан елшісі Хви Нориге үйлену тойына сапар үшін Патшалық шеруді жоспарлайды, ал Сиона мен Айдахо оны өлтіруді жоспарлау үшін өзара жек көруді жеңеді. Шеру Айдахо өзені үстіндегі биік көпірден өте жатқанда, Сионаның серігі, Балық сөйлейтін Найла, лазерлік қарумен тіреу арқаларын қиратады. Көпір құлап, Летоның серіктері, соның ішінде Хви, өзенге құлайды. Летоның денесі суда жарылады, құмқұрттың сыртқы қабаты суды қамтып, қашып кетеді, ал қалғаны жағада өртеліп, ыдырайды. Өлім аузында жатқан Лето өзінің Алтын жолының құпия жағын ашады: Сиона – болашақты көретін көзге көрінбейтін адамды өсіру схемасының соңғы нәтижесі. Сиона мен оның ұрпақтары осы қабілетке ие болады, Лето адамзат енді болашақты көретіндердің үстемдігінен босағанын, бүкіл ғаламға тарауға ерікті екенін, ешқашан толық үстемдікке немесе толық құрылуға тап болмайтынын түсіндіреді. Содан кейін Лето өзінің құпия дәмдеуіш қорының орнын ашады, содан кейін қайтыс болады, Дункан мен Сионаға империяны басқару міндетін тастап кетеді.

Хви Нори

Хви Нори – Арракиске келген ең жаңа Иксиан елшісі және Лето II-ге жақын болған бұрынғы Иксиан елшісі Малкидің қызы. "Дюна Императоры" романында Лето әдемі және тартымды Хвиге қызығады. Ол оның оны ұстау үшін арнайы дайындалғанын және оқытылғанын түсінгенімен, оған ғашық болмай тұра алмайды. Ол құпия бөлмеде өсіріліп, Летоның қалған адамдық қасиеттерін ояту үшін тәрбиеленген, бұл процеске Малки жетекшілік етеді. Адам-құм құрты гибридіне айналғандықтан, ол физикалық жақындыққа қабілетсіз болса да, Лето оған үйленуді ұсынады және Хви келіседі. Дункан Айдахо да Хвиге ғашық болады, олар бірге жатады. Осыдан туған бәсекелестік Лето мен Дункан арасындағы жарысты тек күшейтеді, бұл Дунканды Сионаның Летоны өлтіру жоспарына қосылуға итермелейді. Хви, Летомен бірге, олардың той процессиясы саботаж жасалған көпірден өте бара жатып, Айдахо өзеніне құлағанда қаза табады.

Аңғал

Bene Gesserit Truthsayer Tertius Eileen Anteac Арракиске Люсейалмен бірге Дунаның Құдай Императоры Лето II-нің қабылдауына келеді, бұл он жылда бір рет өткізілетін Патшалық фестивальмен сәйкес келеді. Олар Иксиан елшісінің көмекшісі Отви Якеден хабар алады, онда Face Dancers Иксиан елшілігіне кіріп, Лето II-ні өлтіруді жоспарлап отырғаны айтылады. Олар Летоны ескертуге тырысады, бірақ хабар оның колоннасына уақытында жетпейді, алайда жоспар сәтсіз аяқталады, өйткені Антеак пен Люсейал осылай болатынын білген еді. Олар Лето II-мен кездесуде көп нәтижеге жете алмайды, ал ол олардың өлім-жұдырықтарын сынауға үміттене білген дәмдеуіштің құнды шишасын алып қояды. Лето Люсейалға өткен, тым механикалық қоғамдардан алынған сабақты еске салады: "Құрылғылардың өзі пайдаланушыларды машиналарды қолданғандай бір-бірін пайдалануға үйретеді". Кейін Лето Антеактың Face Dancers-ті анықтауға көмектесуін сұрайды, ол кезде олар Иксиан елшілігіндегі барлық адамды, жаңа елші Хви Нориден басқа, алмастырған еді. Әсіресе, Антеак Якедің көшірмесін анықтайды, ол түпнұсқасы Антеакқа ескерту жібергеннен кейін өлтіріліп, қайта жасалған. Летоның бас министрі Монео Атреидес Құдай Императорға Антеактың құпия Ментат екенін, ал бұл шеберлік Империяда Летоның өзі тарапынан тыйым салынғанын айтады. Лето келіседі, бірақ бұл оны қызықтырады дейді. Хви өзі өскен орта туралы білімін Антеакпен бөліседі, ол Летоның бұйрығымен Икске Fish Speaker шабуылын басқаруға және Хвидің тегінің құпиясын алуға шақырылған. Антеак Хвидің Летоға үйленетінін естіп таңғалады, сонымен қатар Bene Gesserit Хви сияқты дарынды әйелді өздеріне айналдырмай, оқу бағдарламасынан өтуіне рұқсат бергеніне ашуланады. Антеактың адал көмегімен Летоның әскерлері Икске сәтті шабуыл жасайды және Хвидің інісі, Летоның бұрынғы досы Малкиді тұтқынға алады, бірақ Антеак қаза табады. Шамамен 1500 жыл өткен соң, Chapterhouse: Dune-да Дункан Айдахо гола Лето II кезеңінен өзінің бұрынғы өмірін еске алады, ол Антеакпен Құдай Императордың бұйрығымен Bene Gesserit жасырған Ментат мектебін басып тастау үшін кездескенін айтады. Сондай-ақ, Reverend Mother Bellonda Антеактың ұрпағы екені де белгілі болады.

Монео Атреид

Монео Атреидес – Лето ІІ-нің көп жылдар бойы қызмет еткен және жақын серігі, Дункан Айдахоның гулаларының бірінің ұрпағы, Балық сөйлеуші Сейефамен Сионаның әкесі, сондай-ақ Летоның егіз қарындасы Ганима мен Фарад'н Корриноның тікелей түкшесі. Сиона сияқты, ол жас кезінде қарсылық көтерілісшіл болған, Летоның қатал үкімін аяқтауға арналған бүлікшілер тобын басқарған. Ол Летоны жою ғаламды хаосқа тастайтынын, бірақ адамзаттың жаңаруына мүмкіндік беретінін түсінді. "Дюна Императорында" Монео бұл әрекеттерден көп бұрын бас тартып, енді Летоға ең жоғары адалдықпен қызмет етеді, өйткені ол Алтын Жолды өз көзімен көрді және оның адамзатты құрып жоюдан құтқарудағы маңыздылығын мойындады. Монео Сиона мен Дунканның ұйымдастырған Летоға жасалған қастандықта, Летоның процессиясы кешіп өтетін көпір қиратылғанда қаза табады.

Найла

Найла – құдай-императорға қызмет ететін фанатик. Сиона Атрейдес пен Дункан Айдахоның оған қарсы жасаған қастандығын білген Лето, Найлаға Сионаның кез келген бұйрығын орындауын бұйырды. Сиона Найлаға Летоның жорықтап бара жатқан көпірін саботаждау арқылы оны өлтіруге көмектесуді тапсырғанда, Найла ынтамен орындайды, ласгунмен көпірдің тіректеріне нұқсан келтіреді. Лето, Хви Нори және Монео Атрейдес көпір құлағанда қаза тапқандардың қатарында, ал Дункан Хвидің өліміне қатысқандығы үшін Найланы өлтіреді.

Шеңке

Квинтиний Вайолет Ченох, ауызша жазушы ретінде арнайы дайындалған, Сиакса оны Тавсуокомен бірге Антеакпен бір жылда, «Дюна императоры» оқиғаларынан бұрын Аракиске деректер жинау миссиясына жібереді. Ол Құдай Императормен сөйлесуге шақырылады, ол оның сұрақтарына ерекше жақсы қарайды және өте құпиялы ақпараттарымен бөліседі. Лето Ченохқа адамзат үшін «сыртқы рухани еркіндікті» қайта жаңартуды жоспарлап отырғанын айтады, содан кейін Сиона Атреидесті өзінің «жетістігі» деп атайды, мұны Сеңлестік Летоның өзінің селекциялық бағдарламасымен байланысты деп дұрыс түсіндіреді. Содан кейін Лето былай дейді: «Сендер менің хабарларымды жоғары тұрғандарыңа жеткізесіңдер, бірақ бұл сөздерді әзірге құпия сақтаңдар. Егер сәтсіз болсаңдар, мен ашуымды сіңлілеріңе төгемін». Ченох Сиаксаның: «Бізге оның қаһарын әкелмеңдер» деген ескертуін сақтайды. Лето өзінің және қарындасы Ганиманың «Қатерлі ісік» апатынан қалай құтылғанын айтады, сондай-ақ кейін Дар-эс-Балатта табылған оның құпия күнделіктеріне жасалған алғашқы сілтемелердің бірін келтіреді. Ол соңында өзін тиран ретінде қабылдайтынын біледі және «тарих оларды тым бұрмаламауы үшін» өзінің «сезімдері мен ниеттерін» сақтағысы келеді. Ол сонымен қатар «Ақиқаттан сақтан» деп ескертеді және өзінің өмірін құрастыратын «барлық уақыттың ең үлкен құпиясы» деп атаған нәрсемен бөліседі: «Тек сіздің ішіңіздегі өткен ғана сөзсіз сақталады». Лето Ченохқа оны өзіне сеніп алғаны үшін «Сен менің аңызымның ажырамас бөлігіне айналасың. Біздің алыс туыстарымыз маған шапағат етулерің үшін саған дұға етеді!» дейді. Ол сондай-ақ оның дәмдеуіш агониясы арқылы діни ана болуға тырысқан кездегі өлімін болжайды. Ченохтың олардың құпия әңгімесі туралы жазған жазбалары оның өлімінен кейін табылған, және кейін «Ченох Сеңлестігінің табандылығы журналдағы ашылуларға байланысты жаңа мағынаға ие болды» деп атап өтілді. Ченох және Тавсуоко Chapterhouse-қа дәлел әкеледі (Летоның мәлімдемесінің жазбаша куәгерлік есебі түрінде), Лето төрт ғасыр бұрын тоғыз тарихшыны өлімге жіберген деген қаңқалардың айтқандары расталды.

Басқа

Малки – Дюна императоры оқиғаларына дейін Арракистегі Иксиан елшісі. Осы қызметінің арқасында ол Летоның жақын серігіне айналады, көкейкесті мәселелерді талқылайды және императорды манипуляциялауға жасалған сыталап әрекет ретінде сынға алады. Малки Икске қайтарылып алынады, ал оның орнына Иго Кобат тағайындалады. Роман барысында Малкидің немересі Хви Нори жаңа Иксиан елшісі болып бекітіледі. Лето көп ұзамай оның тұзаққа түсіру үшін дайындалғанын және Малкидің бұл іске қатысқанын біледі. Лето Малкиді қолға түсіру үшін Икске Балық Сөйлеушілер күшін жібереді, ол Арракиске жеткізіліп, Монео тарапынан өлтіріледі. Луисейал – Бене Гессерит Шындықты айтушы, ол Дюна императоры Лето II-ге он жылда бір рет өткізілетін Корольдік фестивальмен бірге Арракиске Антеакпен бірге келеді. Олар Иксиан елшісінің көмекшісі Отви Якеден хабар алады, онда Face Dancers Иксиан елшілігіне еніп, Лето II-ні өлтіруді жоспарлап отырғаны айтылады. Антеак пен Луисейал Летоны ескертуге тырысады, бірақ хабар оның колоннасына уақытында жетпейді, алайда жоспар сәтсіз аяқталады, өйткені Антеак пен Луисейал осылай болатынын білген еді. Олар Лето II-мен кездесуде көп нәтижеге жете алмайды, ал ол өлім-дәмірін сынауға үміттене білген құнды дәмдеуіш эссенциясын алып қояды. Лето Луисейалға өткендегі машиналандырылған қоғамдардан алынған сабақты еске салады: "Құрылғылардың өзі пайдаланушыларды машиналарды қолданатындай бір-бірін пайдалануға үйретеді". Таусуоко – Сиаксаның Арракиске Ченуэмен бірге, Дюна императоры оқиғаларына дейін Антеакпен бірге фактілерді жинау миссиясымен жіберген Бене Гессерит. Ол және Ченуэ Ченуэдің императормен болған нәрлі әңгімелерінің тізімін әкелгеннен бөлек, Chapterhouse-қа Летоның мәлімдемесінің жазбаша куәгерлік есебі түрінде дәлел әкеледі, бұл, айтылғандай, Лето төрт ғасыр бұрын тоғыз тарихшыны өлімге жіберген. Сиакса – Дюна императоры оқиғаларына дейін Антеакпен бірге Ченуэ мен Таусуоконы фактілерді жинау миссиясымен Арракиске жіберген Бене Гессерит. Сиаксаның Ченуэге: "Сен оның қаһарын бізге түсіретін ештеңе істемеуің керек" деген ескертуі Ченуэні императордың кейбір мәлімдемелерін бауырластардан жасыру туралы бұйрығына бағынуға итермелейді. Сиакса және тағы төрт Құрметті Ана (Йитоп, Мамулут, Экнекоск және Акели) осы миссиядан алынған ақпаратты сол жылғы "Империяның жағдайына қатысты бағалауға" қосады. Сиакса Балық Сөйлеушілердің діни сипаты Лето II-нің ықпалымен азайғанын санайды. Ол оған гидравликалық деспотизм тұжырымына негізделген мотивті жатқызады, онда үкіметтік құрылым өмір сүру үшін қажетті негізгі ресурсқа (осы жағдайда, меланжға) толық бақылау арқылы билік пен бақылауды сақтайды, және ол империяны дәмдеуішке одан да үлкен тәуелділікке қарай дамытып жатқанын ұсынады.

Люсилла

Люсилла – Бене Гессерит діни анасы және баспагері. «Дюнаның еретіктерінде» Бене Гессерит анасы Тараза жас және әдемі Люсилланы Гаммуға, бұрынғы Харконнендердің туған планетасы Гиди Праймға, онда бауырластықта тәрбиеленіп жатқан жасөспірім Дункан Айдахоның голасына оқыту үшін жібереді. Люсиллаға сондай-ақ оның өзіне, демек Бене Гессеритке адалдығын басып шығару арқылы бекіту міндеті жүктеледі, сонымен қатар оны Бене Гессеритке қарсы шығушылардың, голаның Апалар қауымына қауіпті екенін ескеретін, теріс ықпалынан және мүмкін қауіптен қорғау міндеті де жүктеледі. Өте есейген және өзінің гола екенін білген Дункан Бене Гессеритке жек көру сезімін қалайды, олардың өмірін бақылаудан құтылуды үміттенеді. Алайда ол көп ұзамай Люсилла мен Майлз Тегтің оқытуы барысында гүлдене бастайды, Тег – Бене Гессериттің зейнеткерлікке шыққан әскери қолбасшысы, ол голаны қорғау үшін қайта қызметке келген. Дунканның өміріне қастандық жасалады, Тег пен Люсилла Дунканмен бірге ауылға қашып кетеді. Олар ұмытылған Харконнендердің жер астындағы қамалында жасырынып, сол уақытта Тег Дунканды оның бастапқы естеліктеріне оятуға қол жеткізеді. Бұл Люсилла голаға басып шығарғанға дейін болады, ал оның жаңа өзіне-өзінің сезімі енді оны жасауға тырысуды мүмкін емес етеді. Тег өзінің протежесі Бурзмали арқылы оларды эвакуациялауды ұйымдастырады, бірақ олар шабуылға ұшырайды, ал Тег Люсилла мен Дункан қашып бара жатқанда өзін құрбан етеді. Дункан Гаммудан кішкентай Тлейлаксу шеберінің кейпінде жасырын түрде қашып кетуге тырысады, бірақ ол тұтқынға алынады. Люсилла мен Бурзмали Бене Гессериттің қауіпсіз үйіне жетеді, бірақ оны қорқынышты Құрметті Аналар басып алғанын біледі – ғаламның ең шеткі аймақтарынан келген, зорлық-зомбылықпен әрекет ететін матриархаттық тәртіп, олар Тлейлаксу әлемдерінде қирату мен жойқындық тудырды. Люсилла Құрметті Ананың бірі ретінде өзін таныстырып, Дункан мен Құрметті Ана тұтқыны Мурбелламен қашып құтылады. Тег Құрметті Аналардың кемесін басып алады және Люсилла, Дункан және тұтқын Мурбелламен бірге қашады. «Chapterhouse: Dune» романында Люсилла Лампадас планетасына ауыстырылып, ондағы Бене Гессерит білім беру орталығын қадағалауға жіберіледі. Ол Құрметті Аналар планетаны жоймас бұрын қашып құтылуға тырысады, миллиондаған діни аналардың ортақ естеліктерін алып жүреді. Оның кемесі минаға шалынып зақымданады және ол Гаммуға қонуға мәжбүр болады, онда ол еврейлердің жасырын колониясына паналап, олар оған жаны ашық болатынын біледі. Еврейлер мыңдаған жылдар бұрын Жерден қашып, қатал қуғын-сүргіннен құтылу үшін өз діндерін жасырып, ежелгі тарихқа байланыстарын сақтап келді. Бене Гессерит өзінің өткенімен байланысудың өзіндік әдісімен еврейлермен қарым-қатынас орнатқан. Осы қоныстың басшысы Люсиллаға баспана береді, бірақ ақырында оны өз халқын олардың қолынан құрту үшін Құрметті Аналарға тапсыруға мәжбүр болады. Алайда, мұны істеуден бұрын ол Люсилланы Ребеккамен таныстырады, ол Бене Гессериттің оқытуынсыз басқа естеліктерді алған «жабайы» діни ана. Люсилла Ребеккамен ой бөліседі, ол Лампадас туралы естеліктерді қауіпсіз түрде Апалар қауымына қайтаруды уәделейді. Құрметті Аналар Люсилланы тұтқындап, Ұлы Құрметті Ана Дама алдына әкеледі, ол оны тікелей өлтіруден бас тартып, барлық қатысушыларды таң қалдырады. Дама Люсилланы Құрметті Аналарға қосылуға көндіруге тырысады, Бене Гессериттің құпияларына айырбастау үшін оның өмірін сақтап қалады. Дама әсіресе Бене Гессериттердің биохимиясын өзгертіп, уларды зиянсыз ету қабілетіне қызығушылық танытады, бұл Люсилланы Құрметті Аналарды биологиялық қару қолданған жау шашыраңқыдан қуып шығарды деп болжауға итермелейді. Люсилламен сөйлесу бірнеше апта бойы жалғасады, ол Дамаға Бене Гессерит халықты қалай басқаруды білетінін, бірақ олар демократияға сенедінін айтады. Даманың Апалар қауымын жоюға деген құлшынысы Бене Гессериттердің осы қауіпті білімді үйрететінін білгенде екі есе артады және ол Люсилланы өлтіреді. Люсилланың сыртқы келбеті мен дауысынан бастап, элиталық діни ана Дарви Одрадтың көшірмесі ретінде сипатталады. Екі әйел тікелей туысқан емес, керісінше, қатар өсіру желілерінің өнімдері.

Майлз Тег

Майлс Тег – ментат және Бене Гессериттің бұрынғы Жоғарғы Башары, олардың жетекші әскери қолбасшысы. «Дюнаның еретіктерінде» Бене Гессерит Анасы Тараза Тегті зейнеткерліктен шақырып, Гаммудағы ең жаңа Дункан Айдахо голасының қару-жарақты даярлауын тапсырады, ол әлі де жасөспірім еді. Тег, Дункан және Бене Гессерит Құрметті Анасы Люсилла Дунканның өміріне жасалған қастандықтан қашып, Тегтің көмекшісі Патрин тапқан ұзақ уақыттан бері ұмытылған Харконнен глобусында жасырынады. Тег өзінің ата-бабасы Герцог Лето Атреидке өте ұқсас келіп, оған бастапқы Айдахо өте адал болған, сондай-ақ Дунканды бастапқы естеліктеріне ояту үшін түрлі физикалық және психикалық шабуылдар қолданады. Тег өзінің қорғаушысы Бурзмали арқылы оларды эвакуациялауға тырысады, бірақ оларға шабуылдайды, ал Тег Люсилла мен Дункан қашып кетуіне мүмкіндік беру үшін өзін құрбан етеді. Тегті T-Зондпен азаптайды, ал зондтың оның денесі мен білімін бақылауға тырысуынан туындаған ауыр стресс пен азап астында, оның ментат қабілеттері мен Атреид гендері оны жоғары деңгейге көтереді. Ол метаболизмін жылдамдату арқылы көзге көрінетіннен жылдам қозғала алады және ол «екі есе көру» деп сипаттаған, оған қауіп туралы хабар беретін жұмсақ болжам жасау қабілетін иеленеді. Оның жылдамдығы зор энергия шығындарымен байланысты, сондықтан оған өте көп тамақ қабылдау қажет. Қашып құтылғаннан кейін, оның қауіпсіз үйі Құрметке бөленген Аналар басып алғанын біледі, олар оның адалдығын алуға тырысады. Олардың үнемі билікке ұмтылуы мен қарапайым халықты жек көруі оларды қандай жағдайға жеткізгенін көріп, ол өзінің керемет жылдамдығын пайдаланып, оларды өлтіріп, тағы бір рет қашып құтылады. Тег өзінің бұрынғы науқандарында оған қызмет еткен ардагерлердің күшін Исайдың барларынан жинап, өзінің тактикалық шеберлігі мен жаңа қабілеттерін пайдаланып, Құрметке лайық емес кемені қолға түсіреді. Ол Лусилла, Дункан және тұтқынға алынған Құрметке лайық Мурбелламен бірге планетадан қашып кетеді. Ракиске сапар шегіп, Тег Дункан мен Люсилланы Бене Гессерит Шиана мен Дарви Одрадеге тапсырады, соңғысы оның қызы екені белгілі болады. Басқалары қашып бара жатқанда, Тег Құрметке бөленген Аналарды Тегтің өлтірілуіне көз жеткізу үшін бүкіл планетаны өздерінің Obliterator қаруларымен өртеп жібереді. Тегтің голасы Chapterhouse: Dune-да Одраданың бұйрығы бойынша дүниеге келеді, ол қазір Ракис шайқасында Таразаның қазасынан кейін Бене Гессериттің Анасы болып табылады. Одрадеге Тегтің әскери қабілеті қажет, ол Құрметке лайық Аналардың қатерінің күшеюіне жол бермеу үшін қажет. Бене Гессериттер кейіннен Шиана арқылы таңбалау арқылы оның толық естеліктерін ерте оятуға тырысады. Түпнұсқа Тег анасы осындай манипуляцияға қарсы тұру үшін үйреткендіктен, бұл әрекет Тег голасын жоғары стресске ұшыратады, сонымен қатар Тег бұрын Құрметке бөленген Ананың азаптауымен алған адамнан тыс қабілеттерін ашады. Қайта оянған Тег Құрметке бөленген Аналарға соңғы шабуылға жетектейді, бірақ Матерлер беріліп жатыр деп ойлағанда тұтқындалады. Мюрбелла, Бене Гессеритке сіңген Құрметке бөленген Ана, Құрметке бөленген Ананың көшбасшысы Логноны өлтіреді, сонымен бірге Бене Гессерит Анасы Одраде өлтіріледі, ал Мюрбелла екі топтың басшылығын қамтамасыз етеді. Тег босатылады, кейіннен Шиана мен Дункан Айдахоға қосылады, олар Бене Гессерит бақылауынан ешкім жоқ кемеде қашып кетеді. Ересекті Тег 296 жаста, бірақ әлі де өмір сүруде және оның ата-бабасы Лето Атреидпен ерекше ұқсастығы бар. Bene Gesserit Lady Janet Roxbrough (Балық Сөйлеуші ұрпағы) мен Loschy Teg, «CHOAM станциясының факторы», оның «гендік әлеуеті» үшін Sisterhood таңдауына түскен, Майлзді анасы ментат ретінде оқытуға Лампадасқа жібермес бұрын Бене Гессерит жолдарына үйреткен. Тег – әскери дарынды, ар-намысты, адалдықты сезінетін, оның ата-бабалары Атрейдес әулетінің көптеген ерекшеліктеріне ие. Ол күтпеген нәрселерді жасауымен танымал. Тег басқа адамдар сияқты дәмдеуішке тәуелді емес, тіпті қартайғанда, басқалар өмірін ұзарту үшін пайдалануды қалаған кезде де дәмдеуішке жүгінбейді. «Дюна еретіктері» кезінде Тегтің әйелі 38 жыл бұрын қайтыс болған, оның үлкен балалары Dimela-дан басқа жерде өмір сүрген. Ол күйеуі Фируспен бірге Тег өзінің туған жері Лернеостан кеткенде ферманы басқарады. Тегтің Сабин есімді інісі бар еді, ол Ромода уланып өлді. «Дюнаның еретіктерінде» Тегтің жас кезінде басқа балалардың әкесі болғаны, олардың бірі Одрада екені айтылады. Тег сондай-ақ Брайан Герберт пен Кевин Дж. Андерсонның «Дюнаның саятшылары» және «Дюна құрттары» романдарының жалғасында да пайда болады. «Дюнаның саятшыларында» Дункан мен Тег кемедегі істерді жүргізеді, олар әскери басшылық тәжірибесі бар жалғыз екі жолаушы. Тег кеме мен оның құнды тарихи голаларының қауіпсіздігіне жауапты екенін санайды, олар тұтқынға алынған жолаушы Scytale-дың генетикалық материалынан жасалған. «Дюна құрттарында» құпия саботажшылар кеменің жүйелеріне қиын шабуылдар жасайды. Тег пен Дункан кемеге енген Face Dancers-ды анықтайды, бірақ олар көп жылдар бойы кемені қуып жететін «Белгісіз Дұшпанға» тікелей жетеледі: Даниэль мен Марти, ежегір ойлау машиналарын Omnius пен Erasmus-тың жаңа бейнесі. Қатты зақымдалған кеме ойлау машиналарынның тахиондық желісіне түсіп қалады, ал Тег кемені жөндеу үшін және шабуылдайтын машиналарға қарсы шаралар қолдану үшін өзінің жылдамдатылған метаболизмін пайдаланады. Ол кемеден алынған меланж және көмірсулардың көп мөлшерін қабылдаған болса да, Тег ұялы шаршаудан көз жұмады. Дункан кемені босата алмайды, ол машина әлемі Синхронияға жеткізіледі. Жолда Дункан мен Шиана Тегтің денесінің қалдықтарын ғарышқа жібереді, Башардың Дұшпанға түсіп қалмайтынына уәде береді. Кейін, машиналар жеңілгеннен кейін, Дункан Scytale-дан Тегтің жаңа голасын сұрайды, ол өзінің адам және машиналар арасындағы байланыс ретінде жаңа лауазымында оның жанында болуы керек.

Мурбелла

Мюрбелла – Бене Гессеритке өткен жас құрметті матер. «Дюнаның еретіктерінде» қатал құрметке ие аналар жасөспірім Дункан Айдахо голасын тұтқынға алады, ол олардың жаулары – Бене Гессеритке адал. Жас құрметке ие Мюрбеллаға жыныстық бейімдеу қабілетін пайдаланып, Дунканды құлдыққа түсіріп, оларды өз жағына тарту тапсырылады. Тлейлаксулар голаға құрметке ие аналардың бейімдеу күшіне баламасын құйған, ол Мюрбелланың әрекетімен іске қосылады. Дункан мен Мюрбелла бір-біріне әсер етеді, ал әлсіз күйінде Мюрбелла Бене Гессериттің қолына оңай түседі. Дунканға деген жаңа құмарлығы Мюрбелланы бағындырады, ал Бене Гессерит оны өздерінің бірі ретінде тәрбиелеуге кіріседі, бірақ оған толық сенім артпайды. «Chapterhouse: Dune» фильмінде Дункан мен Мюрбелланың өзара бейімделуі оларды тартымды ғашықтарға айналдырады. Мюрбелла жаттығулар мен жүктіліктің қысымынан құлайды, бірақ ол Бене Гессеритке құлшынып, олардың қатарына қосылғысы келетінін түсінеді. Мюрбелла Бене Гессериттің Бас Анасы болу үшін дәмдеуіш азабына төзеді және аман қалады. Бене Гессерит Құрметке ие аналарға шабуыл жасағанда Мюрбелла Ұлы Құрметке ие матер Логноны Бене Гессеритпен күрес дағдыларын қолданып өлтіреді, ал Құрметке ие аналар оның физикалық күшіне таңғалады. Бене Гессериттің Бас Анасы Дарви Одраде де қаза табады, ал Мюрбелла Одраденің жоспары бойынша екі топтың да басшылығын өз қолына алады. Мюрбелла екі орденді Жаңа қауымдастыққа біріктіруді жоспарлайды, бұл Бене Гессериттің кейбір өкілдеріне ұнамайды. Олар Дункан, Майлс Тег және Шианамен бірге Chapterhouse-тен қашып кетеді, ал Мюрбелла олардың жоспарын кешікпей түсінеді. Мюрбелла сондай-ақ Брайан Герберт пен Кевин Дж. Андерсонның «Дюнаның аңшылары» және «Дюнаның құрттары» романдарында да кездеседі. «Дюнаның аңшылары» романында Мюрбелла «Бас Саяхатшы» атағын алады. Дунканнан төрт қызы бар: Риния, Дженсс, Танидия және Джанна. Мюрбелла өзінің басқа естелігінен Құрметке ие аналардың шығу тегін іздейді. Ол олардың бастапқыда аксолоттарды өсіруге пайдаланылған, ал Балық сөйлеушілермен босатылған, Скиттингте одақтасқан, бүлікшіл Бене Гессерит және Тлейлаксу әйелдерінің ұрпақтары екенін біледі. Мюрбелла сондай-ақ Құрметке ие аналардың «сыртқы жауы» – ойлау машиналарын екенін, олар Құрметке ие аналар олардан технологиялық жағынан озық қару-жарақтарды, соның ішінде Жою машиналарын ұрлағанда оларды ашуландырғанын біледі. «Дюнаның құрттары» романында Мюрбелла енді саналы компьютерлік желі Омниус пен оның ойлау машиналарын күштерінің келе жатқанын біледі және ойлау машиналарына қарсы соңғы күреске адамзатты біріктіруге тырысады. Ол Икс ғалымдарына ғарыш гильдиясынан тапсырыс берген әскери кемелерде пайдалану үшін Жою машиналарын көшіруді тапсырады. Алайда, қазір Иксті жасырын түрде Бейнелі бидің басшысы Крон басқарады. Мюрбелла өзінің флотын іске қосуға дайын болған кезде Жою машиналарын және Иксиандық навигациялық құрылғылар кенеттен істен шығады, бұл Мюрбелла саботаж екенін түсінеді. Уақыт оракулы пайда болып, Омниусты және ойлау машиналарын өзінің армадасымен жояды. Мюрбелла Дунканмен қайта қосылады, ол адамдар мен ойлау машиналарын арасындағы ажырымды жоюды жоспарлап, олардың бірге өмір сүруіне мүмкіндік беруді көздейді.

Дарви Одраде

Дарви Одраде – Бене Гессерит элитасының құрметті анасы және Атреидтер ұрпағы. «Дюнаның еретіктерінде» Одраде кейде көрсететін Атреидтер қандық сызығының «жабайы қабілеттері» Бене Гессериттерді қорқытып, сонымен бірге зор қажеттілікке ие етеді. Күдікті Преподобная Беллонда анасы Одрадеге үнемі күдікпен қарап, оны жоюға себеп іздейді, ал Бас Ана Тараза, Сестринствоға Одрадедің шектеулі Атреидтердің болжамдық қабілеті қажет екенін сезеді. Тараза Одрадеге Арракис планетасындағы Бене Гессерит бекінісін басқаруды және алып құрттарды бақылауға табиғи қабілеті бар Шиананы қорғауына алуды тапсырады. Шиананың Сестринство үшін құнды екенін мойындаған Одраде оны Бене Гессерит шәкірті ретінде оқытуды бастайды. Осы уақытта «Атреидтер манифесті» деп аталатын құпия құжат пайда болады, ол Бене Тлейлакстан басқа белгілі ғаламдағы барлық діндерді сынап көрсетеді. Бұл терең діншіл Тлейлаксулардың ашуын тудырады, олар діндері арқылы ғаламға үстемдік ету арманында ұзақ уақыттан бері көтеріліп келеді. Тлейлаксу кеңесі Манифесті Құдайдың сыйы ретінде қарастырып, оны кеңінен таратады. Кейіннен Манифестің шын мәнінде Одраде жазғаны белгілі болады. Тараза Арракистегі Құрметті Аналармен болған қақтығыстан кейін қаза тапқанда, Одраде Бас Ана болады. «Chapterhouse Dune» (1985) фильмінде Одраде Тамалан, Дортуйла және шәкірт Суиполмен бірге Ұлы Құрметті Матре Дамамен кездесуге барады. Планета құлауға асыққанда, Құрметті Аналар «соңғы құралды» іске қосып, жеңісті жеңіліске айналдырып, Одрадені тұтқынға алады. Тамалан, Дортуйла және Суипол қаза табады. Бұрын Одрадемен жоспарланғандай, Құрметті Матре, Бене Гессеритке айналған Мурбелла, Бене Гессериттен олардың ерекше қабілеттерімен және олардың жасырын мекені Chapterhouse-тің орналасқан жерімен қашып кеткендей болып, жалғыз өзі Junction-ға саяхаттайды. Мурбелла жаңа Ұлы Құрметті Матре Логноның алдына әкелінеді, ол өзінің ізашары Даманы өлтірген және Одраде оның жанында тұрған, оған деген жеккөруді білдіретін қозғалыспен шектелмеген. Мурбелла Логноны өлтіріп, бірден Матер Эльпек Одрадені өлтіреді. Осы екі өліммен Мурбелла Одраденің ниеттерін орындай отырып, жаңа Бас Ана және Ұлы Құрметті Матре болады. Одраде құпия түрде әскери қолбасшы Тегтің қызы, ал оның «детальдарға көңіл бөлгені» оны Тег сияқты қауіпсіздікке байланысты міндеттерге ең қолайлы етеді. Жасырақ Преподобная Ана және Импринтер Луцилла Одраденің көшірмесі ретінде сипатталған, оның сыртқы келбетінен бастап дауысының дыбысына дейін. Екі әйел тікелей туысқан емес, керісінше, параллель өсіру желілерінің нәтижесі. Бене Гессериттер Атреидтер гендерінің тарихи болжаусыздығынан сақ болғандықтан, «Дюнаның еретіктерінде» оның ұрпақтары «күшті тексеруден» өтеді және «олардың екеуі де тыныш өлімге жіберілді» деп жазылған.

Шиана

Шиана Бру - Ракис планетасында (бұрынғы Аракис) туып өскен жас қыз, ол шөлде саяхаттайтын алып құм құрттарын бақылауға ерекше қабілеті бар. "Дюнаның еретиктерінде" Шиананың таланты оның кедей ауылын құрттың жойғанынан кейін ашылады, бірақ құрт оған зиян келтірмейді, содан кейін ол Шиананы Киен (бұрынғы Арракин) қаласына, құм құрттың арқасына мінгізіп, ұзақ уақыт бойы тыйым салынған фремен дәстүрі бойынша жеткізеді. Шиана бұл жағдайда Лето II болжаған "құм шабандызы" ретінде танылып, Ракис дін қызметкерлері оған табынады. Ересек болғаннан кейін Шиана дін қызметкерлерінің басшылығын тиімді түрде өз қолына алады. Оның танымалдылығы мен діни сәулесі Ракисте де, одан тыс жерлерде де артады, дін қызметкерлері оны пайғамбар деп санайды және тіпті оның ең қалыптан тыс бұйрықтарына да бағынуға мәжбүр. Шианаға қатысты өз жоспарлары бар және оның білімін құпия түрде бағыттайтын Бене Гессерит оған жасалған қастандыққа қарсы тұрып, Шиананы, дін қызметкерлерін және Ракисті бейресми түрде өз бақылауына алады. Діни ана Дарви Одраде Шиананың Бене Гессерит тәлімін бастайды. Бас діни ана Тараза Шиананың жетістіктеріне риза болып, оның көмегімен басқа планеталарға құм құрттарын таратудың қосымша жоспарын қарастырады. Ракистің өзін қаһарлы Құрметті аналар жояды. "Chapterhouse: Dune" романында Шиана құпия Бене Гессерит әлемінде құм құрттарын өсіру жобасын басқарады. Ол толыққанды Діни анаға айналады, бірақ құпиялары мен тәуелсіздігін сақтайды. Жаңа Бене Гессерит көшбасшысы Мурбелланың жоспарларымен келіспей, Шиана Дункан Айдахо Голасымен және басқа да жолаушылармен бірге іздеуге болмайтын кемеде "Chapterhouse" планетасынан қашуды шешеді. Шиана Брайан Герберт пен Кевин Дж. Андерсонның "Дюнаның аңшылары" және "Дюнаның құрттары" атты туындыларында да кездеседі. "Дюнаның аңшылары" романында Шиана мен Дункан оларды қуып жететін Белгісіз Дұшманнан қашу үшін жоқтың қасы кемені басқарады. Шиана бұрынғы батырлардың генетикалық материалынан, соңғы Тлейлаксу шебері Скитальдің сақталған генетикалық материалынан жаңа Голалар жасау қажет деп шешеді.

Тайлуит вафты

Тайлуит Ваф – Тлейлаксу шебері және генетикалық манипуляторлардың құпия нәсілі Бене Тлейлакстың басшысы, олар жасанды көздер, гулалар және "бұрмаланған" ментаттар сияқты биологиялық өнімдермен сауда жасайды. Ваф "бір жарым метрден аспайтын эльфтей пішін" деп сипатталады. Көздері, шаштары мен терісі сұр түсті, бәрі де кішкентай аузы мен өткір тістері бар сопақша бетіне арналған. "Дюнаның еретіктерінде" Ваф жоғары дін қызметкері Хедли Туекті Тлейлаксиге адал Бет-бейнешінің көшірмесімен алмастырады, бірақ ол жаңа бейнесіне толық сіңісіп кеткендіктен, көшірмені бақылаудан шығарып алады. Ракиске сапар шегіп, Ваф Бене Гессеритпен одақтасуға шешім қабылдайды, себебі олар Тлейлаксудың құпия діни сенімдерін бөліседі деп ойлайды. Ол Ракис халқымен бірге құрметті Матрс Майлс Тегтің олардың мүшелерін өлтіргені үшін планетаны жойған кезде қаза табады. Осы уақытта ол Бандалонгта, Тлейлаксудың астанасы Тлейлакста өзіне алмастыратын гула өсіреді. Ваф сондай-ақ Брайан Герберт пен Кевин Дж. Андерсонның "Дюнаның аңшылары" және "Дюнаның құрттары" романдарының кейіпкері болып табылады. "Дюнаның аңшыларында" Тлейлақты бағындырған Құрметті аналар Вафтың бірнеше гуласын тірі қалдырған, бірақ олар вегетативтік күйде. Акслотл резервуарларында меланжды өндірудің "жоғалған" құпиясын қайтару үшін Жоғалған Тлейлаксу жазушысы Уксталға Вафтың генетикалық материалынан жаңа гулалар жасау тапсырылады. Укстал процесті жасанды түрде жылдамдатады, ал алғашқы сегіз Ваф гуласының жетісі естеліктерін қайтаруға құмарлық танытпайды және қатыгездікпен өлтіріледі. Осы оқиғадан кейін соңғы гула Вафтың естеліктерінің бір бөлігін қайта жасайды, бірақ меланж процесін қайта құру үшін жеткіліксіз. Кейін Ваф гуласы Бене Гессериттің Тлейлаксқа жасаған шабуылынан қашып, Ғарыш гильдиясында пана табады, Гильдия навигаторы Эдрикке Гильдияның өзіндік, жақсартылған құм құрттарын жасау үшін генетикалық білімін ұсынады. "Дюнаның құрттарында" Ваф құрттардың сулы түрін жасау үшін құм құрттарының дернәсілдік сатысының ДНК-сын өзгертеді, содан кейін оларды Баззл мұхиттарына жібереді. Жаңа ортаға бейімделіп, бұл "теңіз құрттары" тез өсіп-дамып, ақырында "ультраспайс" деп аталатын жоғары концентрацияланған меланж өндіреді. Ваф құм құрттарының бастапқы мекені – Ракиске қажылық сапар жасайды және өзін құртқа құрбан етеді, ол оған Құдайдың бейнесін көрсетеді.

Беллонда

Беллонда – Бене Гессерит діни анасы және «Дюна еретіктерінде» Тараза ананың бас Ментaт архивисті кеңесшісі. Таразаның қазасынан кейін Беллонда жаңа ана-оңғар Дарви Одрадеге осы қызметін жалғастырады. Дункан Айдахоның клонымен әңгімелескен кезде Беллонданың Құдай Император Лето II заманындағы маңызды діни ана Антеактың ұрпағы екені белгілі болады. Беллонда Брайан Герберт пен Кевин Дж. Андерсонның «Дюна аңшылары» романында да кездеседі. Романда Беллонда Бене Гессериттің құпия селекциялық тізімдеріне қол жеткізе алатын санаулы Бене Гессериттердің бірі, тіпті барлық Жоғары аналардың естеліктерін сақтап қалған аз ғана адамдардың бірі. Беллонда Құрметті аналардың бастапқыда Шашырау кезінде жіберілген діни аналар болғанын күдіктенеді және меланжсыздық пен гипноз олардың тегін мойындаудан бас тартуына себеп болды деп санайды. Кейін Беллонда өзінің Spice Operations директоры, және жауласы, бұрынғы Құрметті ана Дориамен жекпе-жекте қаза табады. Ашуға ішкен ана командир Мурбелла, Бене Гессерит пен Құрметті аналардың біріккен Жаңа қауымдастығының басшысы, Дорияны Беллондамен естеліктерді бөлісуге мәжбүр етеді, осылайша Беллонданың естеліктері мәңгілікке жоғалмайды.

Тараз

Алма Мавис Тараза – «Дүне еретіктеріндегі» Бене Гессерит анасы, ол бұрынғы Жоғарғы Башар Майлз Тегті соңғы Дункан Айдахо голасын күзету үшін зейнеттен қайта шақырады. Тараза, Тлейлаксу шебері Вафты шабуыл жасаған Құрметті аналар туралы барлық білгенін анықтау үшін, сондай-ақ Бене Тлейлакстың голаның ішінде өз мақсатын бағдарламалағанын білу үшін шантаж жасайды. Ол Вафтың құпия түрде Зенсуфи екенін де анықтайды, бұл Бауырластыққа Тлейлаксуды манипуляциялауға мүмкіндік береді. Діни ана Дарви Одраде Вафтың діни сенімдерін пайдаланып, онымен одақ құрады. Тлейлаксу акслот резервуарлары Ракистен басқа мелаңж көзі болғандықтан, бұл одақ Таразаның соңғы жоспарын орындағанда маңызды болады: Ракисті жою және адамзатты Лето II-нің жоспарынан азат ету. Құм құрттарын бақылай алатын қызды табу Таразаны басқа планеталарды олармен себудің қосымша жоспарын қарастыруға итермелейді. Құрметті аналар Ракиске шабуыл жасауға итермеленеді, ал Тараза қаза табады, бірақ Одрадемен «Басқа Естеліктерді» бөлісіп, қашуға үлгереді.

Бөрзмали

Алеф Бурзмали – Майлс Тегтің Бене Гессерит әскери құрамындағы шәкірті, Тег зейнетке шыққаннан кейін ол Жоғарғы Башар болды. «Дюнаның еретіктерінде» ол Тегке Дункан Айдахоның голасын және Бене Гессериттің Бас Анасы Люсилланы Гаммудағы тығылған жерінен алып шығуға көмектеседі. Дунканды Құрметті Аналар тұтқындағанда, Люсилла олардың біреуінің кейпіне еніп, Бурзмали оның сексуалды құлы рөлін ойнайды, Дункан тұтқындалған ғимаратқа кіру үшін. Бурзмали «Chapterhouse Dune» романында Лампадас планетасын Құрметті Аналардың жойқын шабуылынан қорғауға тырысып қаза табады.

Хедли Тюк

Хедли Тюк – Ракия дінінің бас жұбасы, және эсмерал контрабандашысы Тюк әулетінің ұрпағы. Тлейлаксу шебері Уэфф Тюкты өлтіріп, оның орнына генетикалық түрлендірілген мимик – бет алмастырушыны қояды, бірақ оның жаңа бейнесіне толық сіңіп кетуіне байланысты, көшірмесін бақылаудан шығарып алады.

Басқа

Швангю – «Дюна еретіктерінде» Гаммудағы Дункан Айдахо гола жобасының басшысы. Ол, осындай голалар қауым мен оның мақсаттарына қауіп келтіреді деп санайтын Қонақ қауымның бір тобының басшысы ретінде, голаның сәтсіздікке ұшырауына жасырын түрде көмектеседі. Люсилла Дунканға оқыту үшін келгенде және оның қауымға адалдығын жыныстық бейімдеу арқылы нығайтқанда, Дункан Швангюдің әсеріне ұшыраған, Бене Гессеритке деген жек көру сезіміне толы және олардың бақылауынан қашуға ұмтылады. Швангю Люсилланы өзіне тартуға тырысса да, Дункан Люсилла мен Майлс Тегтің оқытуымен өркендейді, ал Швангю Люсилланы дұрыс бағаламағанын түсінеді. Швангю Тегті, Люсилланы және Дунканды Тлейлаксуға сатады, оларға Дункан оқытылып жатқан Гаммудағы бекініске шабуыл жасауға мүмкіндік береді, бірақ Тлейлаксу күштері шабуыл кезінде оны өлтіреді. Тамалан – «Дюна еретіктерінен» бұрынғы оқиғаларда Гаммудағы Дункан Айдахо голасының алғашқы бас оқытушыларының бірі. Тамалан – «Chapterhouse: Dune» кітабында Ана Одраденің кеңесшілерінің бірі. Ол Одраде, Дортуйла және шәкірт Суиполмен бірге Майлз Тег Гаммуға шабуыл жасауға күш жұмсағанда, Ұлы Құрметке ие Матре Дамамен кездесуге барады. Тамалан мен оның серіктері ақырында Құрметті аналардың қолынан қаза табады, бірақ Бене Гессерит жеңіске жетеді, Мурбелла Бене Гессерит пен Құрметті аналардың басшысы ретінде қалады. Хестерион – «Дюна еретіктерінде» Тараза ананың кеңесшісі және Бене Гессерит мұрағатшысы. Ол сезімтал көбелек тіркелген жазбаларға қол жеткізе алатын сирек бауырлардың бірі және Тлейлаксудың мақсаты – толық прана бинду имитациясын жасау екенін дұрыс айтқан алғашқы кеңесші. Леди Джанет Роксбро – Жоғарғы Башар Майлз Тегтің Бене Гессерит анасы, ол оған жас кезінде Бене Гессерит жолын үйретеді. Карлана – Майлс Тег бала кезінде кездескен жас Бене Гессерит шәкірті. Құрметті аналар ересек Майлзды «Дюна еретіктерінде» Т-тестпен тексергенде, ол өзінің Бене Гессерит анасы Леди Джанет Роксброға бауырластардың келгенін еске алады. Майлз қонақтың жас шәкірті Карланамен сөйлесіп қалады, ол өзінің «жаңа дағдыларын» он бір жасар Тегке сынап көреді. Анасы жақсы оқытқан Майлз Карлананың ниетін оңай көреді және оны кері манипуляциялайды. Карлана – қызыл-сары шашы, көк-сұр көздері мен жоғары көтерілген мұрны бар қуыршақ сияқты беткейімен және «өзінің тартымдылығына жоғары баға берген» қыз ретінде сипатталады. Геаса – «Дюна еретіктерінен» бұрынғы оқиғаларда Дункан Айдахо голасының алғашқы бас оқытушысы болған Бене Гессерит. Ол оған қатты байланысып, бірақ оны (сегіз жасында) ол гола екенін білгеннен кейін жіберді.

Ребекка

Ребекка – "жабайы" діни ана, ол Гаммудағы яһудилердің құпия қоғамында өмір сүреді. "Chapterhouse: Dune" романында, Bene Gesserit діни анасы Люсилла, Құрметті аналардың Лампадас планетасын жойғанынан қашып, Гаммуға қонуға мәжбүр болады. Сол жерде ол өзіне пана беретінін білетін яһудилердің жасырын елді мекенін іздейді. Олар өз өмірлерін сақтау үшін оны Құрметті аналарға тапсыруға міндетті, бірақ Лампадас діни аналарының құнды ортақ санасын алып жүретін Люсилла, Құрметті аналар қолға түспес бұрын Ребеккамен санасын бөлісіп, осы білімді жеткізе алады. Ребекка мен яһудилер ақырында Бен-Гессерит әскерімен Гаммудан қашып кетеді, және Ребекка 7,622,014 Лампада ортақ санасын Ұйымға жеткізеді. Брайан Герберт пен Кевин Дж. Андерсонның "Дюнаның аңшылары" романында Ребекка Шиана мен Дункан Айдахоның Бен-Гессерит планетасы Chapterhouse-тан қашу үшін пайдаланатын іздеуге келмейтін кемеде болады. Кейін Ребекка Пол Атреид, Лето II және басқалардың маңызды гхолаларын жасау үшін қолданылатын акслот резервуарларының бірі болуға ерікті болады.

Дэниел мен Марти

Дэниел мен Марти — «Chapterhouse: Dune» кітабында таныстырылған, жоғары технологиялық күштерге ие құпия бақылаушылар. Дункан Айдахо оларды аян арқылы көріп, олардың Тлейлаксулардың пішінін өзгертетін, бірақ ерекше дербес қолбасшылары екенін анықтайды. Романның соңғы тарауында Дэниел мен Марти Chapterhouse-тен кеме қашып кетуін бақылайды және олардың тәуелсіз Бет бишілер екенін растайды. Олар Тлейлаксу иелерінің өздерін жаратқанын мойындайды және кейбір құрмет көрсетеді, сонымен қатар өздерінің дербестігін растайды және басқа адамдардың естеліктері мен тәжірибелерін сіңіру қабілеті олардың автономиясын қалыптастырғанын көрсетеді. Дэниел мен Марти ғаламдағы әртүрлі топтарды бақылап, білетіндерін айтады және олардың кемедегі жолаушыларды тұтқындап, зерттеуге деген ықыласына сілтеме жасайды. Герберттің 1986 жылғы өлімі «жанкүйерлерді жиырма жыл бойы аяқталмаған жағдаймен қалдырды», оның ұлы Брайан Герберт пен автор Кевин Дж. Андерсон алғашқы серияның екі жалғасын шығарғанға дейін, «Дюнаның аңшылары» мен «Дюнаның құрттары». «Дюнаның аңшылары» романында Дэниел мен Марти қашып кеткен кемеге ұмтылып жүр. Олар бұл кемеде «Квизац Хадерах» бар деп сеніп, олар жақын арада және ұзақ уақыт бұрын болжаған «жаһанның соңындағы шайқаста» жеңіске жетуі керек. Олардың Бет-бейнеші Крон өздерінің Квизатц Хадерахын құру үшін параллель жоспарды орындауда, ол Барон Харконненнің голасымен шартталатын Пол Атрейдс голасын қолданады. Дэниел мен Мартидің өзі де арман туғызып, кез келген адамға азап әкелу қабілетіне ие. Ақырында Дэниел мен Марти шын мәнінде Бет бишілер емес екені анықталады: олар шын мәнінде ойлау машиналары Омниус (Дэниел) және Эразм (Марти) өмірге келді. Үшінші аңыздар романында «Дюна: Коррин шайқасы», Омниус Коррин шайқасында жойылғанға дейін соңғы ақпарат жарылысын жіберді. Бұл сигнал бірнеше жыл бұрын Giedi Prime-тен таратылған зондтардың бірімен байланысты, ол Эразм мен Омниус нұсқаларын жүктеді. «Дюнаның құм құрттары» романында Омниус пен Эразм ақыры кемеге кірмейді және Пауль голаны өзінің бұрмаланған нұсқасы Паолоға қарсы қояды, бұл екеуінің ең күштісімен өлімге дейін дуэль жасайды. Пол аман қалады, бірақ Дунканды Омниус іздеген «соңғы Квизац Хадерах» екенін түсінеді. Уақыт оракулы, ғарыш гильдиясының өлмейтін негізін қалаушы, Омниус желісінің барлық аспектілерін басқа өлшемге мәңгілік тасымалдап жібереді. Эразм Дунканға соғыс жалғасуы немесе оны тоқтатуды ұсынады. Дункан жеңіске қарағанда бейбітшілікті таңдайды, ал ол Эразммен ақыл-ойы біріктіреді. Эразм Дунканға Синхрондалған Әлемдерді басқару үшін қажетті барлық кодтарды, сондай-ақ Эразмның барлық білімдерін береді, Дунканды адамдар мен машиналар арасындағы көпір ретінде орнатып, екі жақты бір-бірімен бірге өмір сүруін қамтамасыз етеді. Өзінен қалған аз нәрсеге қарамастан, Эразм адам болу дегеніміз не екенін білудің бәрін қалайтынын тағы да білдіреді және Дунканнан өзін «өлімді» сезінуі үшін әрекетсіз етуін сұрайды. Уильям Ф. Тупонс 1988 жылғы «Фрэнк Герберт» кітабында Дэниел мен Марти Бет бишілер екенін анық айтады, ол былай деп түсіндіреді: «Герберт бізге романның соңында ғана олардың көзқарасынан баяндалған сегмент береді. Олар The Scattering-те жіберілген Tleilaxu Face Dancers-тің бұтақтары және олар өлтіргендердің тұлғасын қабылдауға қабілетті болғандықтан құдайға ұқсайды. Олар мұны ғасырлар бойы жасап келеді, ментаттарды және Tleilaxu шеберлерін және басқа да өздеріне сіңіре алатын нәрселерді ұстап алады, осы уақытқа дейін олар бүкіл планеталар мен өркениеттермен ойнайды. Олар алғаш рет Дункан Айдахоның көріністерінде гүл бағында жұмыс істейтін, оны ауларына түсіруге тырысатын қарт жұп ретінде көрінеді». 2007 жылдың тамызында «Дюнаның құрттары» атты шолуда SciFiDimensions-тың Джон Снайдер. com бұл «қалыпқа тұрмайды» немесе «қоса» деп Франк Герберттің Дэниел мен Марти Брайан Герберт пен Андерсонның «Дюнаның аңыздары» романдарында жасаған «жаман» ойлау машиналары. Ол одан әрі «Омнийдің адам баласының алдын-ала болжауға болмайтын нәрселеріне таңғалып, қарсылық білдіргенін» және «бұл ең соңғы басқаруға болмайтын Квизац Хадерахты» неліктен өсіргісі келетінін таңғалады.

Дама

Ұлы құрметке ие Матре Дама – Chapterhouse Dune-дегі Junction-тегі Құрметті Матре көшбасшысы және оны Бене Гессерит көшбасшысы Дарви Одраде «Өрмек патшайым» деп атайды. Бене Гессерит Құрметті ана Люсилла Құрметті аналардың Лампадасты жойғанынан кейін қашып кетеді, бірақ Гаммуға қонуға мәжбүр болады. Ол тұтқындалып, Дама алдына әкелінеді, бірақ бірден өлтірілмейді. Дама Люсильяны Құрметті аналарға қосылуға көндіруге тырысады, Bene Gesserit құпияларын беруге айырбастап өмірін сақтап қалады. Дама Матерлердің биохимиясын Бене Гессериттер сияқты өзгертуге қатты ниеттенгенін жасырмайды. Лусилламен әңгімелер апталар бойы жалғасады. Ол Дамаға Бене Гессериттер халықты басқаруды білетінін, сонымен қатар демократияны қолдайтынын айтқанда, Даманың Бауырластықты жоюға деген құлшынысы екі есе артады, өйткені Бене Гессериттер осы қауіпті білімді үйретеді екен. Дама Люсилланы өлтіреді, содан кейін Одрада анамен кездеседі. Алғашқыда Дама таңқаларлықтай ынтымаққа ие болып көрінеді, бірақ Одраде көп ұзамай Даманың ақылға сыйымды келіссөздерге бармайтынын түсінеді. Одраданың дипломатиялық қолдауымен Майлс Тегтің басқаруындағы Бене Гессерит күштері Junction-ға зор күшпен шабуыл жасайды. Даманың бас кеңесшісі Логно Даманы умен өлтіреді және Құрметті Матерлердің билігін өз қолына алады.

Логно қаласы

Логно – Жанкшендегі Ұлы құрметке ие Матре Даманың бас кеңесшісі. «Chapterhouse Dune» романында Логно Даманы умен өлтіреді, ал Бене Гессерит күштері Жанкшенге шабуыл жасайды. Логно Құрметке лайық Матерлерді бақылауға алып, дереу қарсы жанынан бас тартады. Бене Гессерит көшбасшысы Одраде таңғалады, бірақ ол және Майлс Тег көп ұзамай олардың тұзаққа түскенін түсінеді. Құрметті Матерлер жаппай қырып-жоятын қару қолданып, жеңілісті жеңіске айналдырады. Мюрбелла Бене Гессерит күштерінің мүмкіндігінше көп бөлігін сақтап қалады, және олар Chapterhouse-қа қайта шегіне бастайды. Алайда Одраде Бене Гессерит шабуылының сәтсіз аяқталу мүмкіндігін ескеріп, Мюрбеллаға соңғы, қауіпті тәуекел үшін нұсқаулар қалдырған. Мюрбелла кішкентай ғарыш кемесімен планета бетіне қонады, өзін Бене Гессериттен құпияларымен бірге қашып шыққан Құрметке лайық Матер деп жариялайды. Ол планетаға келген бойда ниеттерін жариялайды: өзінен бұрынғы Құрметке лайық Матерлерден жылдамдыққа жеткен, Бене Гессерит жаттығуларының нәтижесінде көзді ашытатын жылдамдықпен бір Құрметке лайық Матерді өлтіреді. Мюрбелла Логноға жеткізіледі және бірден өзін жау деп жариялайды. Логно өзін тоқтата алмай шабуылдайды, ал Мюрбелла оны және оның бірнеше одақтастарын жеңіліске ұшыратады. Мюрбелла оның физикалық күшіне таң қалған Құрметке лайық Матерлердің басшылығын өз қолына алады.

Дортуйла

Дортуйла – суық, сулы планета Баззелдегі Бене Гессериттер бекінісінің басшысы, ол «Джессика қылмысы» деп аталатын махаббат ісі үшін жаза ретінде сол жерге жіберілді – Бене Гессериттердің орындалуына кедеріс келтіретін әлсіздік деп санайтын құпия махаббат. «Chapterhouse: Dune» романында Дортуйла Chapterhouse-та Одрадеге адам тәрізді басқарушылар мен олардың жартылай адам, жартылай мысық құлдары – Футарлардың, Баззелге әлі шабуыл жасамаған Құрметті аналарға қарсы одақ ұсынғанын хабарлайды. Бірақ Дортуйланың Ментат талдауы көрсеткендей, басқарушылар бір жолмен үстемдік құруды көздеседі, ал Құрметті аналар Баззелді жаулап алуды жоспарлап отыр. Одраде мүмкіндікті пайдаланып, Дортуйлаға Баззелге қайтып, Құрметті аналармен байланыс орнатуды бұйырады, сондай-ақ Одраде мен олардың көшбасшысы арасында Бене Гессериттердің қарсылық танытпай берілетін кездесуді ұйымдастыруды тапсырады. Құрметті аналар Дортуйланы азаптап, оның серіктерін өлтіріп, тұтқын Футарларға жем ретінде беруге мәжбүр етеді. Алайда ол Футардың, Құрметті аналарға қарсы «Дауыс сипаттарына» ие қозғалмайтын айқайын қолданатынын көреді. Кейін Дортуйла Одраде, Тамалан және шәкірт Суиполмен бірге Гаммуға шабуылға Майлс Тег бастаған күштер келе жатқанда, Гамму үстіндегі Spacing Guild кешеніндегі Junction-те Ұлы Құрметті Матер Дамамен кездеседі. Дортуйла мен оның серіктері ақырында Құрметті аналар тарапынан қаза табады.

Басқа

Суипол – «Дюна үйі»: Шеберханадағы Бене Гессерит шәкірті. Ол Одрадеге қызмет етуге және Тамалан мен Дортуйламен бірге саяхаттауға, ал Майлс Тег Гаммуға шабуыл жасағанда, Ұлы Құрметті Ана Дамамен кездесуге таңдалады. Одраде оны "дөңгелек, тыныш беті мен мінез-құлқы сай келетін қараңғы кішкентай қыз" деп сипаттайды. "Біздің ең дарындыларымыздың бірі емес, бірақ тиімділігіне сенімдіміз". Бірақ Суиполмен араласқаннан кейін Одраде оның күткеннен гөрі қабілетті екенін түсінеді және оның дәмдеуіш агониясын бастан өткеріп, толыққанды Діни Ана болуға дайын екенін мойындайды. Суипол мен оның серіктері ақырында Құрметті Аналар тарапынан өлтіріледі. Одраде Суиполдың өліміне қайғырып, жас шәкірттің естеліктерін басқа әйел бауырмен бөлісе алмай кеткеніне ашуланып, күйінеді. Сабанда – «Дюна үйі»: Шеберханадағы жас Бене Гессерит Діни Анасы, ол Junction-да Ұлы Құрметті Ана Дамадан тұтқындалып, сұраққа алынады. Сабанда Құрметті Аналарға ештеңе жарияламай қайтыс болады, тек Шиананың тірі екендігін және Сабанданың қызықтыруына орай, Ана Одраде Құрметті Ананың басшысын "Қарғаша патшайымы" деп атағанын айтады.

Брайан Герберт пен Кевин Дж. Андерсонның романдары

1999 жылдан бері Герберттің ұлы Брайан Герберт және жазушы Кевин Дж. Андерсон 15 преквел роман жариялады, олар «Дюнаға дейінгі тарих» (1999–2001), «Дюна аңыздары» (2002–2004), «Дюна батырлары» (2008–2023), «Дюнаның ұлы мектептері» (2012–2016) және «Каладан трилогиясы» (2020–2022) серияларына біріктірілді. Олар сондай-ақ екі жалғас роман – «Дюна аңшылары» (2006) және «Дюна құрттары» (2007) – шығарды, олар түпнұсқа серияны аяқтады.

Анирул

Анирул – жасырын дәрежедегі Бене Гессерит, 81-ші Падиша Император Шаддам IV-тің әйелі және оның бес қызының анасы – ханшайымдар Ирулан, Чалица, Венсиция, Иосифа және Руги. Анирул Герберттің 1965 жылғы «Дюна» романында үш рет ғана есімдері аталады, ал атымен бір рет ғана айтылады, бірақ ол «Дюнаға дейінгі тарих» трилогиясының маңызды кейіпкері. «Дюна: House Atreides» (1999) кітабында Анирулдың «қысқа қоңыр шашы» бар екені және оның «кейпі ұзын және тар, бұл оған көзді бет пішінін береді, бірақ оның үлкен көздерінде мыңжылдықтардың тереңдігі сезіледі» деп сипатталған. Романда ол Бене Гессерит Квизац Анасы, Бене Гессерит селекциялық бағдарламасын басқару үшін әр буын сайын таңдалатын Құрметті Ана. Ол бағдарламаның мәні – Квизац Хадерах деп аталатын еркек суперқабілетті жарату екенін есептейді. Бұл оқиға Владимир Харконненнің қызын Атрейд әулетінен шыққан еркекпен үйлендіру арқылы іске аспақ. Содан кейін туған қыз Харконнен әулетінің тағы бір мұрагерімен үйлендіріліп, нәтижесінде Квизац Хадерах дүниеге келеді. Бене Гессерит Марго Фенринг Анирулдың Шаддамға үйленуін ұйымдастырады, осылайша Империя тағына ықпал етуді көздейді, себебі Шаддамның ұлы болмайтынына көз жеткізеді. «Дюна: House Corrino» (2001) оқиғалары кезінде Анирул Харконненнің Ментаты Питер Де Вриес жас Пол Атреидестің қолынан құтқаруға тырысқанда өлтіріледі.

Эльруд IX

Коррино әулетінен шыққан Эльруд IX – Падиша Императоры және Шаддам IV-тің әкесі. Ол «Дюна» кітабының IV қосымшасында екі рет есімдері аталады, онда ол «хамуркиге» (уға) ұшырады делінген, оны граф Хасимир Фенринг берген деген қауесет бар. «Дюна: House Atreides» романында Эльруд Амал жобасына қызығушылық танытады, бұл Бене Тлейлакстың синтетикалық меланж жасап, Арракиске тәуелділікті жоюға жасаған алғашқы тытысы. Сәттілік Эльрудқа дәмдеуіш өндірісін толық бақылауға мүмкіндік берер еді. Осы мақсатқа жету үшін Эльруд Тлейлаксуға Ікс индустриалды планетасына шабуыл жасап, оны Эльрудтың Сардаукар армиясының көмегімен басып алуға және оны жоба үшін зертханалық станцияға айналдыруға рұқсат береді. Эльрудтың тағы бір себебі – Икс билеушісі граф Доминик Верниусқа кек алу, оның әйелі Шандо Эльрудтың кәнизактарының бірі болған. Шаддам император болуға асық, бірақ Эльрудтың жасы ұлғайғанына қарамастан, денсаулығының нашарлап бара жатқанын байқамайды. Шаддам көп жылдардан бергі досы және адал қызметшісі Фенрингке Эльрудқа көзге көрінбейтін, баяу әсер ететін у беріп, өлтіруді тапсырады. Эльруд соңында қайтыс болады, ал Шаддам тағын Кеңістік Гильдиясына меланжпен сыйлық беріп және Bene Gesserit-пен некелесін ұйымдастырып, нығайтады.

Серена Батлер

Серена Батлер – көрнекті саясаткер және адамзат көтерілісінің дауысы. Ол «Дюнаның аңыздары» трилогиясының преквелінде ойлау машиналарының қатыгез үстемдігіне қарсы Батлер джихадының символына айналады. Асылдар Лигасының вице-королі Манион Батлер мен оның әйелі Ливияның қызы Серена, Салуза Секундустың Лига астанасындағы әскери күштерді басқаратын Ксавьер Харконненмен сырлы қарым-қатынаста болады. Ғаламға ойлау машиналары империясының толық билігі қауіп төндіреді, ол мәңгілік ойлайтын Омниус, тәуелсіз робот Эразм және олардың әскері – цимектерден тұрады. Бұл денесіз адам миларымен басқарылатын қорқынышты, қаруланған машиналар. Ойлау машиналары көптеген әлемдерді бағындырған, одан әрі жаулап алып, кездесетін әрбір адамды құлдыққа салу немесе жою жолымен әрекет етеді. «Dune: The Butlerian Jihad» (2002) фильмінде Серена ойлау машиналарына тұтқынға алынып, Эразм оны зерттейді. Эразм ойлау машиналарының толыққанды жоғарылығына жетуі үшін адамдарды толық түсінуге тырысады. Оның зерттеу әдістері көбінесе адамның тірі кезінде кесіп-кесуі мен азаптауын қамтиды, бірақ Эразм Серенаға және ойлау машиналарына қызмет ететін сенімді адам Вориан Атреидке де көңіл бөледі. Серена Ксавьердің баласынан жүкті екенін сезінеді, кейін Манион деп атаған ұл баласын дүниеге әкеледі. Эразм бұл алаңдаушылықты ыңғайсыздық деп есептеп, Серенаның жатырын алып тастап қана қоймай, оның жас ұлын оның және құлдарының алдында биік балкондан лақтырып өлтіреді. Бұл оқиға ғаламға таратылып, ойлау машиналарына қарсы джихадты бастайды. Серенаның күзетші роботты өзінің қолымен шабуылдап, жоюын көрген Эразмның құлдары, құлдар басшысы Ибилис Гиньоның бүлікке дайындаған құлдары, көтеріліске шығады. Вориан кісі өлтіруге куә болып, машинаның сенімді адамы ретінде өмір сүрген өтірікті түсінеді және Серена мен Гиньомен бірге қашады. «Dune: The Machine Crusade» (2003) фильмінде Гинджо (қазіргі қасиетті джихадтың ұлы патриархы) мен Серена (Джихад діни қызметкері) адамзат көтерілісінің діни басшыларына айналады, бұл көтеріліс Батлер джихады деп белгіленеді, ол жас Манионды шейітке айналдырады. Серена әкесі зейнеткерлікке шыққаннан кейін уақытша вице-король болып тағайындалады, бірақ кейін Гинджо билігін нығайтқанда оны тек бейнелі тұлғаға айналдырады. Адамдар соғыстан шаршап барады, бірақ Серена мен Гиньо нағыз бейбітшілік мүмкін емес екенін және ойлау машиналарын жою қажеттігін біледі. Серена Омниусқа бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізу үшін джихад елшісі ретінде барады, бірақ жасырын түрде Омниусты оны өлтіруге итермелеуді жоспарлайды, осылайша оны шейіт етіп, джихадты қайта жандандыруды көздейді. Эразм Омниустың Серенаны өлтіруіне бөгет қойса да, оның сақшылары Серафим, Гинджоның бұйрығымен оны өлтіреді. Гинджо Серенаның ойлау машиналарымен азапталып, өлтірілгенін көрсететін суреттерді жасайды, соғысқа қарсы наразылық білдірушілерді үнсіздікке мәжбүр етеді және джихадты қайтадан іске қосады.

Ксавьер Харконнен

Ксавье Харконнен – «Дюнаның аңыздары» трилогиясының преквелінде Салуса Секундус планетасы, Асылдар Лигасының астанасындағы әскери күштердің батыл және ардақты басшысы. «Dune: The Butlerian Jihad» кітабында Ксавье Серена Батлермен махаббатқа түседі, бірақ ол ғаламды жаулап алуға және барлық адамдарды құлдыққа салуға немесе жоюға тырысатын ойлайтын машиналардың шабуылында қаза болады деп есептеледі. Ксавье Серенаның қарындасы Октаға үйленіп, отбасын құрады. Шындығында ойлайтын машиналардың тұтқыны болған Серена, Манион, Серена мен Ксавьердің нәресте ұлы, тәуелсіз робот Эразмнан шейіт болғаннан кейін қайта пайда болады және машиналарға қарсы джихадты бастайды. «Dune: The Machine Crusade» кітабында Серена және бұрын құлдықта болған Ибилис Гиньо адамзат көтерілісінің діни көшбасшыларына айналады, ал Ксавье мен Вориан Атреидтер оның екі генералы болады. Джихадтың батыры Ксавье машиналарға қарсы көптеген әскери жеңістерге жетеді. Гиньоның жемқорлығының мәнін түсінген Ксавье өз өмірі мен абыройын құрбан етеді, өзі мен Гиньоны тасымалдайтын кемені күнге бағыттайды. Оның құпиялары онымен бірге өледі, Гиньо шейіт болған қасиетті тұлғаға айналады, ал Ксавье адамзатқа сатқын болады.

Вориан атрейдісі

Вориан Атреид – Титан Агамемнонның ұлы, кейін "Дюнаның аңыздары" трилогиясында Атреидтер үйінің негізін қалаушы. "Дюна: Бютлериян жихады" кітабында ол ойлайтын машиналарға адам сенімді ретінде қызмет етеді, оның басты міндеті – ойлайтын машинаның билеушісі, мәңгі ойлы Омниустың жаңартуларын машинамен басқарылатын әлемдерге, робот-ұшқышы Сеуратпен бірге жеткізу. Вориан тәуелсіз робот Эразм тұтқындаған Серена Батлерге ғашық болады және Эразм оның баласын өлтіргенде үлкен қайғыға батады. Вориан ойлайтын машиналарға сатқындық жасайды және Серенамен, сондай-ақ бұрынғы құл басшысы Ибилис Гиньомен бірге қашып кетеді. "Дюна: Машиналар крестасы" кітабында Серена мен Гиньо адамзаттың бүлікшілдік қозғалысының діни көшбасшыларына айналады, ал Вориан мен Ксавьер Харконнен олардың екі генералы болады. Жихадтың батыры Вориан машиналарға қарсы көптеген әскери жеңістерге жетеді. Ксавьермен жақын дос болған Вориан, Ксавьердің күнге ұшып, жемқор Гиньоны өлтіргені үшін сатқын деп айыпталып, Харконненнің атын ақтап тартуға тырысады. "Дюна: Коррин шайқасы" (2004) кітабында Вориан Омниустың соңғы шабуылын басқарады. Корринде тұтқындалған ойлайтын машиналар планетаны құл кемелерінен құралған адам қалқанымен қоршайды, ал Ксавьердің немересі Абулурд Харконнен Ворианның бұйрығына бағынбай, қаруларын қайта іске қосып, шабуылдайды. Абулурд соңында лауазымынан алынып, сатқындық пен қорқақтықпен айыпталады және жер аударылады, бұл мыңжылдықтар бойы жалғасатын Атреидтер-Харконнен қақтығысын тудырады. Бұрын Каладанда отбасын құрып, Атреидтер үйіне айналған және көптеген әлемдерде балалары бар Вориан "Дюнаның бауырластығы" (2012) кітабында Кеплер әлемінде қоныстанды. Әкесі Агамемнонның жасаған өмірді ұзарту емдері Ворианды ұрпақтан ұрпаққа жас күйде сақтап тұрады, ол өз ауылын мақсат тұтқан құл сатушылардың тобын тоқтатып қалады. Вориан Падиша Императоры Сальвадор Корриномен кездеседі және оны Жихадтың батыры ретінде құрметпен қарсы алады. Халық одан Корринолардан тақты алуын сұрайды, бірақ ол бұдан бас тартса да, Сальвадор мен оның інісі Родерик Ворианның қатысуы төңкеріске әкелуі мүмкін деп алаңдайды. Вориан одан әрі жер аударылуына келісудің орнына, Сальвадор Кеплерді Империя күштерімен қорғауға уәде береді. Вориан Арракиске сапар шегеді және Абулурдтың немересі, кекшіл Гриффин Харконненмен кездеседі, оның отбасы жағдайы нашар, бірақ жағдайын жақсартуға үміттенеді. Вориан мен Гриффин келіседі, бірақ Гриффин кейіннен өлтірушілер Хайла мен Андроспен өлтіріледі, олар Ворианның егіз жартылай бауырлары және әлі де жеңіліске ұшыраған ойлайтын машиналарға адал. Вориан Гриффинның қарындасы Валя Харконненге көңіл айту хаты жібереді, бірақ ол ұсынысты қабылдамайды және өзінің кек алу жоспарын құрады. "Дюнаның ментаты" (2014) кітабында Вориан Гриффинның өліміне өкінеді және Ланкивейлдегі кит аулау бизнесіне құпия қаржы құю арқылы күресіп жатқан оның отбасына көмектесуге тырысады. Каладанда Ворианның ұрпағы Ори Атреидтер үйлену кешінде оның жаңа әйелі, құпия түрде Гриффин мен Вальяның кіші қарындасы Тула Харконненмен өлтіріледі. Вориан мен Оридің ағасы Виллем "Дюнаның навигаторлары" (2016) кітабында Валямен және өкінішпен Туламен кездеседі. Виллем Туланың Оридің баласына жүкті екенін білгенде, оның өмірін сақтап қалады. Валя кеме жарылғанда Ворианның қайтыс болғанына сенеді, бірақ ол аман қалады.

Ібіліс Гиньо

Иблис Гинджо – «Дюна: Бутлерийлік жихадта» ойлау машиналары үшін басқа құлдар легионының құл болған басшысы. Бастапқыда машина басшысы Омниске адал болған және соңында цимек болып, өзінің өлместігін қамтамасыз етуді үміттенген Гинджо, тәуелсіз робот Эразмның психологиялық тәжірибесінің нәтижесінде бүлік идеяларын дамытуға итермелейді. Гинджо ойлау машиналарының адам өмірін қаншалықты бағаламайтынын көре бастайды, ал Эразм тұтқынға алынған Серена Бэтлердің баласын өлтіргенде, Гинджо құлдарды көтеріліске шақырады. Ол Серенамен және басқа да сенімді тұлға Вориан Атреидпен бірге қашады. «Дюна: Машиналық крест жорығында» Гинджо (қазір қасиетті Джихадтың Ұлы Патриархы) және Серена (Джихад діни қызметкері) қазір Бутлерийлік жихад деп аталатын адамдар көтерілісінің діни басшыларына айналады, ал Вориан мен Ксавьер Харконнен оның екі генералы болады. Гинджо асыл әйел Ками Бороға үйленеді және Росактың телекинетикалық сиқыршыларының күшті басшысы Зуфа Ценвадан Тисия Ценва атты қызын дүниеге келтіреді. Серена әкесі зейнеткерлікке шыққаннан кейін уақытша вице-король болып тағайындалады, бірақ кейін Гинджо билігін нығайта бастағанда оны тек қана бейнелі тұлғаға айналдырады. Адамдар соғыстан шаршап барады, бірақ Серена мен Гинджо нағыз бейбітшілік мүмкін емес екенін және ойлау машиналарын жою қажеттігін біледі. Серена бейбітшілік туралы келіссөздер жүргізу сылтавымен Джихад елшісі ретінде Омниусқа барады, бірақ жасырын түрде Омниусты оны өлтіруге итермелеуді жоспарлайды, осылайша оны шейіт етіп, Джихадты қайта жандандыруды көздейді. Эразм Омниустың Серенаны өлтіруін тоқтатса да, оның күзетшілерінің бірі – Серафим, Гинджоның бұйрығымен оны өлтіреді. Гинджо Серенаның ойлау машиналарымен азапталып, өлтірілгенін көрсететін суреттерді жасайды, соғысқа қарсы наразылық білдірушілерді үнсіздікке мәжбүр етеді және Джихадты қайтадан әрекетке итермелейді. Ойлау машиналарына қарсы соғыс жалғасып жатқанда, Гинджо көбірек бұзылып, өзінің билігі мен танылуына қызығушылық танытады. Ол саяси қарсыластарын жою үшін Джипол (Джихад полициясы) құрады және жарақат алған Джихад әскерлеріне қажетті мүшелерді алу үшін басқа Лига әлемдеріне шабуылдар жасауға бұйрық береді, бұл үшін ойлау машиналарын кінәлайды. Ксавьер Гинджоның бұзылу деңгейін түсінгенде, өзінің өмірі мен беделін құрбан етеді, өзі мен Гинджоны алып бара жатқан кемені күнге бағыттайды. Оның құпиялары онымен бірге көмеді, Гинджо шейіт болған қасиеттіге айналады, ал Ксавьер адамзатқа сатқын болады.

Норма Сенва

Норма Сенва – бүктелген кеңістік технологиясын ойлап тапқан, алғаш рет «Дюна императоры» кітабында еске алынған адам. «Дюна аңыздары» трилогиясында ол Росактың телекинетикалық сиқыршыларының күшті басшысы Зуфа Ценваның қызы. Норма анасына қарағанда бойы аласа да, келбеті тартымсыз, және Зуфаның телекинетикалық қабілеттерінің болмауына көңілі толмайды. Алайда Норма – әйгілі Тио Холцманмен жұмыс істеуге құштар математикалық гений, ол Холцман эффектін ашқан, бұл Холцман қалқандарын жасауға мүмкіндік береді. Бұл күш қалқандары ойлау машиналарынң гельдік тізбектерін бұзуға қабілді, және «Дюна: Бетлерий Джихады» кітабында бүкіл планеталарды жауаптан қорғау үшін қолданылады. Бірақ машиналар көп ұзамай, олардың адам-машина гибридтері цимектер дала арқылы сырғанап, таратушыларды жоя алатынын түсінеді, себебі оларда адам миы бар, ол шифрлаушы далаларға әсер етпейді. Норма осы алаңдаушылықты шабуылдық қару ретінде пайдалану идеясын келтіреді, портативті таратушылармен бірге машиналар мен олардың орналасқан жерлерін тоқтату үшін жобалайды. Осы уақыт ішінде ол Холцман эффектін қолданып, суспензорлар мен жарқыраған шарларды ойлап табады. «Дюна: Машиналық крестовый поход» романында Холцман физикалық снарядтардың енуін болдырмау үшін өрісті өзгертуге болатынын есептейді, ал Норма келіседі, оның тұжырымдамасындағы кемшіліктерді түзетіп, бірақ заттар әлі де қалқан арқылы өте баяу жылдамдықпен өте алатынын атап өтеді. Оның айтуынша, лазерлік сәуле қалқанға тисе, күшті жарылыс болады, ол ядролық қарудың әсерімен тең. Норма одан әрі кеңістікті бүктеудің жолын табу үшін Холцманның бастапқы өріс теңдеулерін зерттейді, көп ұзамай кеңістікті бүктеу теориясын ойлап тауып, кеңістікті бүктеу кемесінің прототипін жасайды. Ол өзінің генийінен қорқып жүрген Холцманнан, құлдар көтерілісі кезінде ласгун қалқанының жарылысынан көз жұмады. Норманың кемесі Зенсунни құлдары бүлікшілдіктен қашып бара жатқанда ғарышқа сәтті оралады. Норма Дина: Коррин шайқасында Титан Ксеркске тұтқынға алынып, азапталады, бұл оның жасырын психикалық қабілеттерін оятуға себеп болады. Ол Ксеркс пен алты цимекті жояды, содан кейін осы күшін өзінің денесін әдемірек ету үшін, ата-бабаларының көптеген әйелдерінің келбетіне негізделіп өзгертеді. Келесі жылы ол анасының бұрынғы жақыны, өнеркәсіпші Аурелиус Венпортпен бірге Кольхарда кеме жасау шебін құрып, кеңістікті бүктеу кемелерін шығарады, олар кейіннен «биік сызықтар» деп аталады. Өзінің атақ-даңқына мән бермейтін Норма бұл өнертабысты Аврелийге сыйлық ретінде тартады. Аурелиус кеңістікті бүктеу технологиясын және кеме жасау шебін Джихад күштерінің қарамағына береді. Бастапқыда бүктелген кеңістіктегі сапарлар үшін навигация дәл емес, және әрбір он «биік сызықтың» тек тоғызы ғана қауіпсіз түрде мақсатқа жетеді. Дәмдеуіш қоспасы оның психикалық және есептеу қабілеттерін күшейтетінін түсінген Норма орасан зор концентрацияланған дозаларды қолданып, болашақты көруге және қауіпсіз сапар жасауға тырысады. Аурелиус пен Норманың ұлы Адриен Венпорт «Foldspace Shipping Company» компаниясын құрып, Норма сияқты, Навигатор болу процесін өтуге дайын болған алғашқы он еріктіні табады. «Фолдспейс» кеме компаниясы кейіннен «Ғарыш гильдиясы» болып, ғарыш саудасын, көлігін және планетааралық банкті монополияға айналдырады. «Дюнаның ұлы мектептері» трилогиясында жоғары дамыған Норма өзінің үлкен немересі, аяусыз бизнесмен және Венпорт Холдингтің басшысы Йозеф Венпортқа мерзімді түрде кеңес береді. Оның алдын ала білу қабілеті оған өзінің Навигаторлары үшін ұзақ мерзімді жоспарларды қарастыруға мүмкіндік береді және ол Йозефті компанияны өз мақсаттарына қарай дамытуға мәжбүр етеді. Ол сондай-ақ Холцман дискісіз кеңістікті бүктеуге қабілетті. Жозеф өзінің бизнес мүддесін қорғау үшін император Сальвадор Корриноны өлтірген кезде, Норма Жозефті Сальвадордың ағасы және мұрагері Родериктің қаһарынан қорғау үшін араласады. Ақырында ол Родерикпен келіссөздер жүргізеді: Норма Джозеф пен оның зерттеу орталығын Родериктің кекшіл күштерінен қорғанышсыз қалдырады, ал алмасу үшін барлық қазіргі және болашақ Навигаторларды сақтап қалады, тәуелсіз Ғарыш гильдиясын құрады және дәмдеуіш ағынының жалғасатынына кепілдік береді. Ол келіседі, бірақ Норма Джозефтің өмірін құтқарып, оны Родерикпен келісімде жасаған тесікті пайдаланып, оны Навигатор ету процесін бастайды. Норма «Дюнаның аңшылары» және «Дюнаның құрттары» романдарында Уақыт оракулы ретінде қайта пайда болады. Ол Гильдия Навигаторларын «соңғы шайқас» басталғанын ескертеді және олар қашқан «Итака» кемесін табуы керек, ол Бене Гессериттен және құпия байқаушылар Дэниел мен Мартиден қашып барады. Кемеде соңғы Квизац Хадерах бар, оны адамдық пен ойлау машиналарынң арасындағы соғыста екі тарап та жеңіске жеткізу үшін қалайды. Дэниел мен Марти, шындығында, ойлау машиналарынң басшылары Омнус пен Эразмустың жаңадан туғандары, адамзатты бағындырып, ғаламды бақылауға алуға дайын. «Дюнаның құрттары» романында Ғарыш гильдиясы Ixian навигациялық құрылғыларымен Навигаторларын алмастыруды бастады, бұл олардың ғаламды бағындыру жоспарымен байланысты Face Dancer тыңшыларының ықпалынан туындады. Дәмдеуіш қоспасынан айырылған ескі Навигаторлар бірінен соң бірі өліп барады. Навигатор Эдрик дәмдеуіштің басқа көздерін іздегенде, ол және қалған Навигаторлар Оракулдан көмек сұрайды, бірақ ол «Итаканы» табумен айналысады. Адамзат күштері ойлау машиналарынң күштеріне қарсы соңғы шайқасқа дайындалғанда және соңғы Квизац Хадерах, Дункан Айдахо Омнусқа қарсы тұрғанда, Оракул соңғы Навигаторларды жинап алады. Адам кемелерінің қарулары мен навигациясы Face Dancer тыңшыларының араласуынан бұзылады, бірақ Навигаторлар араласып, машина шабуылының бірінші толқынын тоқтатуға көмектеседі. Оракул жаңа Синхронизацияланған Империяның астанасына келіп, Омнус іздерінің барлығын басқа өлшемге алып кетеді. Бұл Дунканның адамдар мен машиналарынң арасындағы қарым-қатынасты жақсартуына және оларды бейбіт өмірге жетелеуіне мүмкіндік береді.

Ракелла Берто-Анирул

Ракелла Берто Анирул – Бене Гессериттің негізін қалаушы және Вориан Атреидтің немересі. «Дюна: Коррин шайқасы» романында Ракелла және оның әріптесі доктор Мохандас Сук, Росактың сиқыршыларына, ойлау машиналарының адамзатты қырып салу үшін қолданған обаның жаңа індетіне қарсы көмектеседі. Ракелланың өзі жұқтырғаннан кейін, планетада табылған «сауықтыру суымен» керемет түрде жазылып кетеді. Паранояға беріліп, дәрігер оның сиқыршы әйелдердің басшысы ретінде билігін тартып алуы мүмкін деп қорқып, Тисия Ценва Ракелланы Россак препаратымен улайды. Ракелланың жазылуы, оның дене химиясын пайдалана отырып, уды зиянсыз етудің генетикалық қабілетін ашты, және ол, ақырында, дәмдеуіш агониясы деп аталатын құбылыстың алғашқы нұсқасын бастан кешіреді. Ракелла өзінің генетикалық естеліктеріне оянады, бірінші діни анаға айналады. Көп ұзамай ол басқаларды дауыспен басқарудың жаңа қабілетін табады. Ракелла Сүкпен қызын дүниеге келтіреді, бірақ ол өзінің ең үлкен медициналық мектепті құру мақсатын көздеген кезде (кейін Сүк мектебі деп аталады), жұмысын жалғастыру үшін Россакта қалады. Тисия қайтыс болады, ал Ракелла сиқыршы әйелдер мен олардың өсіру бағдарламаларына билік жүргізеді, осылайша бауырластық құрылады. «Дюнаның бауырластығы» романында Ракелла өзінің қатарындағы Бутлериандық симпатиялықтарды, оның ішінде өзінің немересі Доротеяны жеңеді. Олар Ракелла мен оның жақын шеңбері, соның ішінде Валя Харконнен, Империяның көптеген отбасылық деректері бар тұқымдық индексін басқару үшін тыйым салынған компьютерлерді қолданады деп күдіктенеді. Доротея Россак дәрісін қабылдап, екінші діни анаға айналады. Ол құпия компьютерлер туралы біліп, Россакты басып алған император Сальвадор Корриноны ескертеді. Ракелла мен Валя компьютерлерді алдын ала жояды, ал Сальвадор әйел бауырластығын таратып жібереді. Доротея Сальвадордың қолдауымен православиелік әйел бауырластығын құрып, Ракелла мен оның ізбасарлары Валах IX-та баспана табады. Валя үшінші діни ана болады. «Дюнаның ақылдары» романында Ракелла Бауырластықтың аман қалуының жалғыз үміті – Валах IX бауырластарының Доротеяның православиелік фракциясымен татуласуы деп санайды. Ракелла Доротеяны шақырып, Валямен өздерінің айырмашылықтарын бір жағына қойып, бауырластықтың игілігі үшін бірге жұмыс істеуге келіседі. Оларды жетекші етіп тағайындаған Ракелла қайтыс болады. Алайда, Валя, әлі де Доротеяның сатқындығына ашуланып, өзінің жаңадан ашылған дауыс күшін Доротеяны өзіне қол жұмсауға мәжбүрлеу үшін пайдаланады. Валя өзін жалғыз аналық ақсақал деп жариялайды және жаңа императорға, Сальвадордың ағасы Родерикке, өзін ұнатқызады.

Дория

Дориа - амбициялық Құрметті Матер, ол Мербелла Дюна аңшыларындағы қарама-қарсы топтарды біріктіруді үміттенген кезде, теріс пікірмен Bene Gesserit-ке қосылады. Дория Bene Gesserit-тің таңғажайып дағдыларын үйренуге ұмтылса да, оның Құрметті Матерлік импульсивтілігі мен билікке бағынбаушылығын жеңу қиын. Мурбелланың бас кеңесшісі Дория - Bene Gesserit-тің құпия көбею тізімдеріне қол жеткізе алатын ассимиляцияланған Құрметті Матерлердің санатындағы бірі. Дория мен Беллонда бастапқыда-ақ қарама-қарсы жақта болады. Оларды бір-бірінің ерекшеліктерін қадірлеуге мәжбүрлеу үшін Мурбелла оларды Chapterhouse-тағы дәмдеуіш операцияларын басқаруға серіктес етеді. Бірнеше жыл өткен соң Дория Беллонданы соңғы қақтығыста өлтіреді. Ашуға ішкен Мурбелла Дорияны Беллондамен ой бөлісуге мәжбүр етеді және оны Дәмдеуіш операцияларының директоры етеді. Алты жылдан кейін, Беллонданың ақыл-ойындағы тынымсыз сөйлеуінен ақыл-есінен айырылып, Дория құм құртының жемтігіне айналады.

Геллика

Хелика – бұрынғы бас қала Бандалонгтағы басып алынған Тлейлакс планетасында орналасқан ең ірі сатқындық Құрметті Матер күшінің өзін-өзі жариялаған Матер-оңайлысы. "Дюнаның аңшылары" кітабында Хелика тұтқынға алынған Тлейлаксу Уксталды Құрметті Матерлер қолданатын апельсин дәмдеуішінің орнын басатын өнімді көбейту үшін Тлейлаксу акслот резервуарларының құпиясын қолдануға мәжбүр етеді. Гильдия навигаторы Эдрик, Уксталдан резервуарларда меланж жасау туралы білім сұрағанда, Хелика оның білімі үшін Эдриктің белгілі бір жүкті тасымалдауға көмектесуін талап етеді. Ол келіседі және Рише планетасын жойған Облитераторларды жеткізеді, онда Бен-Гессериттер қару-жарақ пен қарулы соғыс кемелерін жаппай өндіреді. Кейін Хелика Капитулға қарсы Облитератор шабуылына тырысады, бірақ жоспар сәтсіз аяқталады. Мюрбелланың күштері Тлейлаксты басып алады, Хелика қаза табады, бірақ Мюрбелла Матре-супериор және оның элиталық күзетшілерінің бір бөлігінің іс жүзінде Бейнелі бидің көшірмелері болғанын түсінеді.