Кіріспе
Марксизмде қанағаттандырылған "Қызыл социализмге" балама ретінде 1902 жылы Францияда Пьер Биетри сары социализмді немесе сары кәсіподақтарды ұсынды. Биетри жұмысшылардың кәсіподақтарды құруын көздеді, олар бизнес топтарымен қатар жұмыс істейтін болады (корпоратизмге ұқсас құрылым). Жұмысшылар әрбір кәсіподақ пен сәйкес бизнес тобы арасындағы келіссөздер арқылы компания пайдасының үлкен бөлігін алатын еді. Бұдан жоғарыда күшті авторитарлық мемлекет орналасатын еді. Сары социализм Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін Францияда кең таралды, жұмысшылардың қолдауын алу үшін марксизммен бәсекелесті. "Сары социализм" атауы марксистердің марксистік емес социалистерді кемсіту үшін қолданған термині болды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін "сары социализм" термині қолданыстан шықты.
Yellow socialism, or yellow unionism, was an economic system proposed in 1902 in France by Pierre Biétry, as an alternative to the "Red socialism" advocated in Marxism. Biétry envisioned workers organizing unions which would operate in parallel with groups of businesses (a structure similar to corporatism). Workers would get a greater share of company profits through negotiation between each union and the corresponding business group. Above this would be a strong authoritarian State. Yellow socialism was prominent in France until World War I, competing with Marxism for support among workers. The name "yellow socialism" was also a Marxist term of abuse for all non Marxist socialists. After World War I, the term "yellow socialism" fell into disuse.
Тарих
Пьер Биетри 1900 жылы партиядан кеткенге дейін француз жұмысшы партиясының мүшесі болды. "Қызыл социализмнің" жұмысшылардың жағдайын жақсартуда сәтсіздікке ұшырағанына көңілі қалды, ол енді ұйымдасқан еңбек пен капиталистік бизнестің ынтымақтастығын жақтады. Ол бұл идеяны марксистік "қызыл социализмге" қарама-қарсы "сары социализм" деп атады. 1902 жылы ол Францияның сарыларының ұлттық федерациясын (FNJF) құрды. Кейіннен Швейцария мен Германияда да "сары" топтар пайда болды. Барлық "сары" топтар марксизмге күшті қарсылық көрсетті. ФНЖФ "қызыл" Конфедерация генеральді еңбек одағының (CGT) ереуілдері зорлыққа толы болған кезде консервативті жұмысшылардың арасында қолдау тапты. Бірнеше жылдан кейін Биетри ФНЖФ бағдарламасына антисемитизмді қосты, және федерация француз оңшылдарымен байланысқа түсті. Оның кейбір мүшелері мен ұйымдастырушылары Action Française-ке қосылды, ал басқалары CGT-ге қайта оралды. ФНЖФ 1909 жылы соңғы съезін өткізді. Биетри Индокитайға кетіп, 1918 жылы онда қайтыс болды. Марксистік "қызылдар" "сары социалист" деген атауды кез келген социалистті сипаттау үшін пайдаланды, оны үкіметтік таптың жағында деп есептеді – яғни, "сары" атауын қолданғандардың бәрі де марксистік емес социалистер, олар осы атауды қолданбаған жағдайда да. Осылайша, "қызылдардың" қолдануы кейінірек әлеуметтік демократия және демократиялық социализм деп аталатын көптеген идеяларды қамтыды, бұл концепциялар Биетридің ойларынан мүлдем өзгеше болды. АҚШ-та "сары социализм" Сэмюэл Гомперстің кәсіби одақтармен байланысты болды (сондықтан "сары синдикатизм" деп сипатталды). Кәсіби одақтар жұмысшылардың капиталистік қоғамда еңбек картелін құруының ең жақсы жолы деген сенімге негізделген. Марксистер "сары" социалистерді және одақтарды ұлтшылдық үшін, сондай-ақ этникалық және нәсілдік шовинизмге қатысқандары үшін сынады. Бұл "сарылардың" иммиграцияға қарсылығында көрінді, себебі иммигранттардың бәсекелестігі жалақыны төмендетті немесе туған жердегі жұмысшылардан жұмыс орындарын тартып алды, кейде тіпті расизм, оның ішінде антисемитизм де болды. Еуропада Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде марксистер социал-демократиялық партияларды "сары социализммен" байланыстырды, өйткені олар соғыста өз елдерін қолдады, соғысқа қарсы интернационалистік позицияны қабылдамады. Алайда, бұл партиялардың Биетридің ойларымен ешқандай байланысы болған жоқ. 1915 жылы Циммервальд конференциясында құрылған Берн Интернационалы да революциялық социализмді қабылдамағаны үшін Владимир Ленин оны "сары социалист" деп сипаттады, соғысқа қарсы болғанына қарамастан.