Британдық Ұлыбритания Океандық Аймағы – Үнді мұхитындағы 55 аралдан тұратын архипелаг. Географиясы, орналасқан жері, ең ірі арал – Диего Гарсия туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық Үнді мұхиты аумағы (БИОТ) – Үнді мұхитындағы 55 аралдан тұратын архипелаг, Үндістанның оңтүстігінде орналасқан. Ол Африка мен Индонезияның арасында, шамамен ортасында жатыр. Аралдар жартылай шеңбер пішіндес топты құрайды, шығыс жағы ашық теңізге қараған. Ең ірісі – Диего Гарсия – оңтүстік ұшында орналасқан. Оның ауданы және аумақтың жалпы құрлық бөлігінің шамамен үштен екі бөлігін құрайды. Диего Гарсия – тұрғындары бар жалғыз арал және Ұлыбритания мен АҚШ-тың бірлескен теңіз күштеріне қолдау көрсету базасы орналасқан. Архипелагтың басқа аралдарына Дэнжер аралы, Үш бауырлас аралдары, Нельсон аралы және Перос Банхос, сондай-ақ Эгмонт аралдары, Бүркіт аралдары және Соломон аралдары кіреді. Ол ресми түрде Чагос теңізінің қорғалатын аймағы деп аталады, себебі ол "қазіргі таңда әлемдегі толық қорғалған коралл рифтерінің 16% құрайтын табиғи мұхит экожүйесі". Қорғау аймағында балық аулауға тыйым салынған.
The British Indian Ocean Territory (BIOT) is an archipelago of 55 islands in the Indian Ocean, located south of India. It is situated approximately halfway between Africa and Indonesia. The islands form a semicircular group with an open sea towards the east. The largest, Diego Garcia, is located at the southern extreme end. It measures and accounts for almost three quarters of the total land area of the territory. Diego Garcia is the only inhabited island and is home to the joint UK US naval support facility. Other islands within the archipelago include Danger Island, Three Brothers Islands, Nelson Island, and Peros Banhos, as well as the island groups of the Egmont Islands, Eagle Islands, and the Salomon Islands. It is known formally as the Chagos Marine Protected Area, because it is a "pristine ocean ecosystem now representing 16% of the world's fully protected coral reef." Fishing is banned within the reserve area.
Жер бедері
Шагос архипелагының 55 аралының ішінде ең үлкені – Диего Гарсия. Бұдан басқа, маңызды аралдар – Эгмонт аралдары, Даңгер аралы, Айгл (Бүркіт) аралдары, Үш бауырлас аралы, Нельсон аралы, Соломон аралдары және Шагос архипелагының солтүстік бөлігіндегі Перос Банхос.
Of the 55 islands of the Chagos Archipelago, Diego Garcia is the largest. Aside from this, the main islands are the Egmont Islands, Danger Island, Aigle (Eagle) Islands, Three Brothers, Nelson Island, Salomon Islands, and Peros Banhos at the northern end of the Chagos Archipelago.
Диего Гарсия
Диего Гарсияның коралл атолы шамамен Африка жағалауының шығысында (Танзанияда), Үндістанның оңтүстік ұшының оңтүстік-батысында (Каньякумариде) және Австралияның батыс жағалауының батыс солтүстік-батысында (Кейп Рейндж ұлттық паркі, Батыс Австралияда) орналасқан. Диего Гарсия Үнді мұхитындағы кең су асты таулар тізбегінің ең оңтүстік ұшында жатыр. Атолдың жалпы аумағы лагунаның кіреберісінде үш кішкентай арал бар: Шығыс аралы, Орта аралы және Батыс аралы. Кейбір аймақтарда атолда батпақтар мен су батпақтары кездеседі. Экожүйе бұзылмаған тропикалық орманнан тұрады.
The coral atoll of Diego Garcia is approximately east of the coast of Africa (at Tanzania), south southwest of the southern tip of India (at Kanyakumari) and west northwest of the west coast of Australia (at Cape Range National Park, Western Australia). Diego Garcia lies at the southernmost tip of the Chagos Laccadive Ridge — a vast submarine range in the Indian Ocean. The total area encompassed by the atoll is At the entrance to the lagoon, there are three small islands, and these are East Island , Middle Island , and West Island In some areas, the atoll has both marshes and wetlands. The ecosystem consists of undisturbed tropical forests.
Перос Банхос атолы
Перос Банхос аралдары – Чагос жағалауының ең ірі тобы, ол зор лагунаның шетіне шашырап орналасқан 27 аралдан тұрады, лагунаның периметрі шамамен 310 шаршы километрді құрайды. Олар бірнеше кішкентай аралдар мен рифтерден құралған; оларды терең каналдар бөліп жатыр. 1965 жылғы эвакуацияға дейін аралдарда шамамен 400 адам тұрған, олардың көп бөлігі атоллдың оңтүстік-батыс бұрышындағы Иль-ду-Койн аралында өмір сүрген (алдыңғы ғасырда басты арал атоллдың солтүстік-батыс бұрышындағы Диамант аралы болған); барлығы жеті мекенделген арал болды.
The Peros Banhos Islands, which are the largest group on the Chagos Bank, consists of 27 islands scattered around the rim of an immense lagoon, which has a perimeter of and enclosed some 310 square km of water. They consist of several groups of islets and reefs; deep channels separate them. They had a population of some 400 islanders before the evacuation in 1965, the largest number living on Île du Coin in the southwest corner of the atoll (in the previous century, the dominant island was Île Diamant in the northwest corner of the atoll); in all, there were seven inhabited islands.
Соломон атолы
Перос Банхос атоллының шығысына қарай 25 шақырым жерде орналасқан кішігірім Соломон тобы 8 шақырым ұзындығы және 5 шақырым ені бар лагунаның төңірегіне шоғырланған он бір аралдан тұрады. Халықты көшіруге дейін аралдардың алтауында барлығы 250-ге жуық арал тұрғыны тұрған. Оңтүстік-батыстағы Боддам аралы басты елді мекен болса, шығыстағы Такамака аралы архипелагтың кеме жасау орталығы еді.
Some 25 km east of Peros Banhos Atoll, the smaller Salomon group comprises eleven islands clustered around a lagoon measuring 8 km long and 5 km wide. Prior to the removal of its population, six of the islands were inhabited with a total of about 250 islanders. Île Boddam in the southwest was the principal settlement, while Île Takamaka in the east was the centre of boatbuilding for the archipelago.
Нельсон аралы, Үш бауыр аралы және Бөрік аралдары
Оңтүстіктегі Диего Гарсия аралы мен солтүстіктегі Перос Банхос және Соломон атоллдары аралығында орналасқан қалған коралл аралдары Ұлы Чагос жағалауының кең аумағына шашырап жатыр – атоллдар, рифтер және орташа тереңдігі шамамен 20 метр болатын сулы аймақ. Адам тұрмайтын Нельсон аралы Соломон атоллдан оңтүстікке қарай 35 шақырым қашықтықта жатыр. Нельсон аралының оңтүстік-батысына қарай 100 шақырымда 19 ғасырда қысқа мерзімге мекенделген Тройс-Фрер аралдары орналасқан. Одан батысқа қарай 1935 жылға дейін адамдар тұрған Айль-д'Айль (Иль-д'Айль) аралы бар. Иль Ваше Марин, Бөрі аралдарының ең оңтүстігі, оңтүстікке қарай орналасқан.
Lying between Diego Garcia in the south, and the Peros Banhos and Salomon Atolls in the north, the remaining coralline islands are scattered over a wide area of the Great Chagos Bank, an area of atolls, reefs and shoals with an average depth of water of some 20 metres. Uninhabited Île Nelson lies 35 km south of Salomon Atoll. A hundred km to the southwest of Nelson are the 3 islands of Trois Frères, which were briefly inhabited in the 19th century. Further west lies the Île d'Aigle, which was inhabited until 1935. Île Vache Marine, the southernmost of the Eagle Islands, lies south.
Қауіп аралы
Құстар аралынан оңтүстікке қарай 20 шақырым жерде орналасқан Қауіп аралы ешқашан адамдармен қоныстанбаған; ол ұзын және тегіс арал, ең максималды ені – 15 шақырым. Ол биік кокос пальмалары мен бұталармен жабылған.
Île Danger, 20 km south of Île d'Aigle, has never been inhabited; it is a long and flat island with a maximum width of It is covered with tall coconut trees and shrubs.
Алты арал, немесе Эгмонт атолы
Ақырында, Даңгердің оңтүстігіндегі Six Îles Atoll (сонымен қатар Egmont деп аталады) да 19 ғасырдың ортасынан 1935 жылға дейін қысқа мерзімге иелік етілді. Алты атаулы аралдан басқа, атоллға есімсіз жетінші арал да кіреді. "U" пішіндес атолл – ені солтүстік бөлігінде максималды 6 метрге жететін тар жер тізбегі. Атолдың жалпы жер көлемі А-ны құрайды. Атолдың айналасын қоршайтын қалың риф бар. Мұхитқа екі шығу жолы бар. Ол ішінде үлкен лагунаны қамтиды. Лагунаның ұзындығы алты метрден асады, ал енінен ұзындығы артық. Аралдың шығыс жағалауында аралды зерттеушінің бірі тапқан дөңгелек пемза тастары 1883 жылғы Кракатау жанартауының шығарылған қалдықтары деп саналады. Атолл Диего Гарсиядан солтүстік-батысқа қарай, Ұлы Чагос атоллында орналасқан. Аралдар тік рифтермен байланысқан, сондықтан жағалауларында тіреуге қолайлы жерлер жоқ.
Finally, Six Îles Atoll (also called Egmont), further south of Danger, was also occupied for short periods during the mid 19th century until 1935. Besides the six named islands, the atoll also includes a seventh unnamed island. The atoll, in the form of "U", is a small strip of land with width varying from to a maximum of at its northern extremity. The total land area of the atoll is A fringing reef circumscribes the atoll. There are two openings into the ocean. It almost encompasses a large lagoon. The lagoon itself is in length and is more than in width. Rounded pumice stones found on the eastern beach of the island by one of the explorers of the island have been inferred as debris from the Krakatoa volcanic eruption of 1883 The atoll is to the northwest of Diego Garcia, on the Great Chagos Bank. The islands are connected by reefs which are steep and there are no locations for anchorage on its shores.
Адам географиясы
18 ғасырдың соңында аралда копра өндіру үшін кокос пальмасы плантациялары құрылды, осы мақсатта Африкадан құл еңбекшілер әкелінді. Архипелагта копра өнеркәсібінде жұмыс істеген маврикийліктердің ұрпақтары тұрды. 1966 жылы Ұлыбритания мен АҚШ арасындағы келісімге қол қойылғаннан кейін АҚШ әскери база салып, барлық жергілікті тұрғындарды күштеп көшірді; Диего Гарсия, Иле-ду-Койн және Боддам аралдарынан 1200 адам Маврикийге қоныстырылды, ал қалғандары Сейшель аралдарына кетті. 2000 жылы Чагос аралдарының тұрғындары аралдарда тұру құқығын қайта алған жоғарғы сотқа шағымда жеңіске жетті және келесі жылы Ұлыбритания азаматтығын алды. 2008 жылғы сот шешімі олардың оралуына кедергі келтірді. 2010 жылы әлемдегі ең ірі теңіз қорығы құрылғаннан кейін, арал тұрғындарының архипелагқа қайта оралған жағдайда балық аулау мүмкіндігі шектелетін болып, олардың дәстүрлі өмір салтына нұқсан келтіретін жағдай туды.
In the late 18th century, coconut palm plantations were established on the island to produce copra for which slave labourers were brought in from Africa. A small population lived in the archipelago, descendants of Mauritian laborers working the copra industry. After an agreement was signed in 1966 between Britain and the United States, the US built a military base and forcibly evacuated all indigenous people; 1,200 from Diego Garcia, Ile du Coin, and Île Boddam were relocated to Mauritius, while others went to the Seychelles. In 2000, the Chagos islanders won an appeal which restored their authority to live on the islands, and they received UK citizenship in the following year. A 2008 court decision blocked their return. Further complications arose after the 2010 establishment of the world's largest marine reserve as the islanders' commercial fishing capabilities, if they returned to the archipelago, would be curtailed, thus hampering their traditional livelihood.