Батыс Германия парламентінің шпионы Альфред Френцель
Alfred Frenzel
Батыс Германия парламентінің экс-депутаты Альфред Френцель Чехословакияның құпия адамы болған. Ұлттық қауіпсіздік туралы ақпаратты сатқан шпион соғыс жылдарындағы маңызды тұлға.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чехословакия тыңшысы, Батыс Германия парламентінің мүшесі
Czechoslovakian spy, Member of Parliament of West Germany
Альфред Френцель (1899–1968) – Батыс Германия парламентінің мүшесі, Бундестагтың Қорғаныс комитетінде қызмет еткен кезінде Чехословакия үшін құпия тыңшылық жүргізген. Ылғи «Анна» кодын алған ол, 1960 жылғы 31 қазанда Боннда тұтқындалғанға дейін бес жыл бойы Прагадағы коммунистік үкіметке құпия ақпарат жеткізді. Ол – барлық «суық соғыс» кезеңіндегі ШТБ-ның ең маңызды тыңшысы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, нацистік Германия отанына басып кіргеннен кейін Френцель Ұлыбританиядағы эмиграциядағы үкіметтің агенты ретінде жұмыс істеді. Соғыс аяқталғаннан кейін Чехословакия коммунистік мемлекетке айналды, ал Френцель Батыс Германияға көшті. Чехословакияның жаңа мемлекеттік барлау қызметі, ШТБ, соғысқа дейінгі барлау офицерлерінің іс қағаздарын зерттеп, Френцельдің соғысқа дейінгі қызметі туралы мәліметтерді тапты. Френцельдің Батыс Германияны қайта қаруландыруға және НАТО-дағы орнын бекітуге жауапты парламенттік қорғаныс комитетіне тағайындалғанын білген ШТБ, осындай жоғары лауазымды тыңшыны тартуға мүмкіндік алды.
Alfred Frenzel (1899–1968) was a West German member of parliament, who was secretly conducting espionage for Czechoslovakia while serving on the Bundestag's Defense Committee. Given the code name Anna by the StB, he passed along classified information to the Communist government in Prague for five years, until his arrest in Bonn on October 31, 1960. He was the most important StB spy during the entire Cold War. During World War II, after the invasion of his homeland by Nazi Germany, Frenzel worked as an agent for the government in exile in the United Kingdom. After the end of the war, Czechoslovakia became a communist state, and Frenzel emigrated to West Germany. The new state intelligence service in Czechoslovakia, the StB, examined the files of pre war intelligence officers, and found information on Frenzel's pre war activities. When they discovered that Frenzel had been appointed to the parliamentary defence committee responsible for remilitarising West Germany and establishing her place in NATO, the StB leapt on this opportunity to recruit such a highly placed spy.
Жұмысқа қабылдау
1956 жылдың сәуір айында Френзельдің Батыс Германиядағы ескі досы оны аралап қайтты. Ол Френзельге қазір Чехословакия үкіметінде жұмыс істейтінін айтып, оған жұмыс ұсынды. Ескі досы Френзельдің саяси өмірі мен қылмыстық істерін, егер ұсынысты қабылдамаса, жария ететінін мәлімдеді. Сонымен қатар, Френзель бас тартса, Прагаға сапардағы әйеліне қауіп төнетінін ескертті. Қорқып, Френзель жұмысты қабылдауға келісті. Ол Австрияның Вена қаласына барды, ол кезде Чехословакияға жақын болғандықтан, онда StB офицерлері көп жүрді. Оған 1500 неміс маркасы берілді және «Анна» деген кодовое имя қойылды. Шілде айында ол StB-мен байланысын көрсететін құжатқа қол қойды. Френзель енді қамалды, ал StB оны шантаж үшін жеткілікті ақпаратқа ие болды, егер ол олардың бұйрықтарын орындамаса.
In April 1956, an old friend of Frenzel's visited him in West Germany. He told Frenzel that he was now working for the Czechoslovak government, and offered Frenzel a job. The old friend added that he would expose Frenzel's political past and criminal record unless he took up the offer. He also said that Frenzel's wife, who was on a trip to Prague, would be in grave danger if he refused. Intimidated, Frenzel agreed to take the job. He travelled to Vienna, Austria, which was at the time crawling with StB officers due to its proximity to Czechoslovakia, where he was given 1,500 Deutsche Marks and given the code name Anna. In July, he signed a document indicating his links to the StB. Frenzel was now trapped, and the StB had enough information to blackmail him unless he did exactly as they said.
Шымкенттік шұғыл әрекет
StB бақылаушысы, майор Бохумил Молнардың тығыз бақылауымен Френзель Батыс Германияға қайтып келді. Ол Молнарға ақпарат беруді бастады, оның ішінде Батыс Германияның қорғаныс бюджетінің толық көшірмесі және американдық жаңа ұшақтардың прототипі туралы егжей-тегжейлі мәліметтерді берді. Осыған иелік еткені үшін StB оған Чехословакияда көлік және вилла сыйлады, сондай-ақ Френзельге үлкен жалақы төледі, ол Батыс Германияда күдік тудырмау үшін чехословакиялық банкке салынды. Шпиондық қызметін атқару кезінде StB-ның техникалық басқармасы Френзельге көптеген жаңа және тәжірибелік құрылғыларды ұсынды, соның ішінде кішкентай пленка сақтайтын мүсінше, ол егер арнайы сынап қосқышы өшірілмесе, кішкентай жарылғыш заряд арқылы пленкасын жоятын еді. StB Френзельден жинаған ақпараттың көп бөлігі КГБ-ға берілді.
Under the close watch of his StB controller, Major Bohumil Molnár, Frenzel returned to West Germany. He began to pass information to Molnár, including a copy of the entire West German defence budget and details of prototype American aircraft. To reward him for this, the StB gave him a car and a villa back in Czechoslovakia, and also paid Frenzel an enormous salary, placed into a Czechoslovak bank so as not to arouse West German suspicion. During his time as a spy, the StB's Technical Directorate gave Frenzel many new and experimental devices, including a small film carrying statue, which, by way of a small explosive charge, would destroy its film unless a special mercury switch was deactivated. Much of the information the StB gathered from Frenzel was passed on to the KGB.
Төмендеу
1959 жылдың қыркүйегінде Френзель Мольнардан (Френзельмен бірге жұмыс істегені үшін StB директорының орынбасары болып тағайындалды) жаңа бақылаушыға, Франц Альтман деген атпен жұмыс істейтін адамға берілді. Альтманның ақпарат пен пленка тасымалдаудың сүйікті тәсілі – олардың ішіндегіні жоятын контейнерлерді пайдалану болды, мысалы, бұрын айтылған кішкентай мүсін. Бұл контейнерлер чехословакиялық дипломаттарға жіберілетін, олар ақпаратты Прагаға қайтаратын. Бірақ 1960 жылдың қазанында Батыс Германияның қарсы барлау қызметі BfV, салық органы оның кірісіне сәйкес келмейтін шығындарды хабарлағаннан кейін Альтманға күдікпен қарады. Альтман Прагаға ұшатын рейске отырғанда тұтқындалды. BfV агенттері оның багажын тексеріп, тальк ұнтағы қорабын тапты. Оның ішінде пленка болғаны анықталды, сосын BfV агенттері оны сақтықпен ажыратты. Ішінде пленканың рулоны болды, ал пленканы шайқағанда Батыс Германияның маңызды объектілерінің суреттері табылды. Бір суреттің бұрышында бір көліктің мемлекеттік нөмірі жазылған. BfV бұл мәселені тергеп, көліктің Альфред Френзельге тиесілі екенін анықтады. Қосымша дәлелдермен бірге ол тұтқындалып, 15 жылға сотталды. Бес жылдан кейін ол Батыс Германияның төрт агентімен айырбасталды. Френзель 1968 жылы табиғи себептерден қайтыс болды.
In September 1959, Frenzel was passed on from Molnar (who was promoted to deputy director of the StB for his work with Frenzel) to a new controller, a man operating under the pseudonym Franz Altman. Altman's favourite method of transporting information and film was by way of the containers that would destroy their contents, such as the small statue mentioned before. These containers would be passed on to Czechoslovak diplomats, who would return the information to Prague. However, in October 1960, the West German counterintelligence organisation, the BfV, became suspicious of Altman, after the tax department reported spending disproportionate to his income. Altman was arrested just before he boarded a flight to Prague. The arresting BfV agents went through his luggage, and found a talcum powder tin. It was determined to be carrying film, and BfV agents very carefully disassembled it. Inside was a roll of film, and when the film was developed, photos were found of key West German installations. In the corner of one photo was the number plate of a car. The BfV investigated this, and found that the car belonged to Alfred Frenzel. Along with further evidence, he was arrested and sentenced to 15 years in prison. He was exchanged for four West German agents five years later. Frenzel died of natural causes in 1968.