Кіріспе

Британдық жазушы және ғалым Саймон Джеймс Холлидей Грей (21 қазан 1936 – 7 тамыз 2008) – ағылшын драматургі және мемуар жазушысы. Ол сонымен қатар 20 жыл бойы Лондон университетінің Королева Мэри университетінде ағылшын әдебиетінен лекция оқыды. Королева Мэриде оқытып жүрген кезінде Грей 1963 жылы роман жазушы ретінде әдеби мансабын бастады. Келесі 45 жыл ішінде бес жарияланған романынан өзге, 40 түпнұсқа сахналық пьеса, сценарийлер, сондай-ақ өзінің және басқа авторлардың туындыларын сахна, кино және теледидарға бейімдеулер жасады. Ол бірнеше томдық естеліктері мен күнделіктеріне тән, өзін-өзі сынайтын ессіз әзілдерімен кеңінен танылды.

Өмірбаян

Саймон Джеймс Холлидей Грей 1936 жылғы 21 қазанда Англияның Гэмпшир графтығындағы Хейлинг аралында Джеймс Грей мен оның әйелі Барбараның (құрметті аты Холлидей) отбасында дүниеге келді. Кейін патолог болған әкесі аралда жалпы тәжірибелі дәрігер болып жұмыс істеді. 1939 жылы, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде, үш жаста болған Саймон мен оның үлкен ағасы Найджел Канаданың Квебек провинциясы, Монреаль қаласына эвакуацияланды, онда олар "әжесі мен оның алкогольге тәуелді әйеліне жас тәтесі күтім жасаған үйге" орналасты. 1945 жылы, шамамен 10 жасқа келгенде, ол Англияға оралды және Лондонның Вестминстер мектебінде білім алды. 1965 жылы Лондонның Куин-Мэри колледжінде ағылшын тілінен лекциятор болып тағайындалды. 1997 жылы ажырасқаннан кейін олар үйленді және ол қайтыс болғанға дейін Батыс Лондонда бірге өмір сүрді. 2004 жылы драма және әдебиет саласына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі атағымен марапатталды.

Мансап

Ол әлі 20 жаста болған кезде, 1963 жылы Faber and Faber баспасында жарық көрген «Colmain» романымен жазушылық жолын бастады. Драмадағы мансабы өзінің «Карамельдік дағдарыс» атты әңгімесін теледидарға бейімдегеннен кейін басталды. Содан кейін ол «Сәрсенбілік пьеса» және «Бүгінгі ойын» BBC антологиялық сериялары үшін, оның ішінде продюсер Кенит Тродтпен бірлесіп, бірнеше пьеса жазды. Грей сахна, теледидар және кино үшін 40 пьеса мен сценарий жазды, сондай-ақ өзінің күнделіктеріне негізделген сегіз томдық естеліктер жинағын жазды. «Butley» (1971) және «Otherwise Engaged» (1975) пьесаларында, Лондондағы қойылымдарында және фильмдерінде Бэтс түскен, ал «Quartermaine’s Terms» (1981) фильмінде Фокс басты рөлде ойнаған Грей «білімді зиялылардың өмірі мен қиындықтары» тақырыбына жиі оралды. Грейдің Джордж Блейк туралы «Cell Mates» (1995) пьесасы, Рик Мейолл, Стивен Фрай және Саймон Уордтың қатысуымен, Стивен Фрай нервтік күйзеліске ұшырап, үшінші Вест-Энд көрсетілімінен кейін кенеттен «Брюггеге қашып кеткені» БАҚ назарын аударды, осылайша қойылымды бас рөлдегі актерсіз қалдырды. 2008 жылдың тамызында, қайтыс болғанға дейін, ол радикалды ислам тақырыбында Корольдік ұлттық театрдың «әлсіздігін» сынап, тағы да баспасөз назарына іліккен.

Өлгеннен кейін құрмет көрсету және осыған байланысты оқиғалар

Грейдің соңғы күнделіктері, «Кода», – «осылай аталды, өйткені ол «Темірқасып шегу күнделіктері» («Темірқасып шегу күнделіктері», «Жоңғар жылы» және «Соңғы темекі») трилогиясын аяқтады, өлім туралы толғаныс, немесе көз жұму, қарызға алынған уақытта өмір сүру туралы баяндама» – 2008 жылдың қараша айында «Фабер және Фабер» және «Гранта» баспаларында жарық көрді. 2008 жылдың 8-12 желтоқсаны аралығында, бес 15 минуттық эпизодта актер Тоби Стивенс BBC Radio 4-тің «Аптаның кітабы» эфирінде «өлімге қарсы күрестің ашық және қараңғы комедиялық суреттемесі» туралы оқыды. 2008 жылдың көктемінде Грейдің соңғы сахналық қойылымын («Quartermaine's Terms at Theatre Royal, Windsor») қойған Гарри Бертон режиссерлік еткен «Саймон Грей: Торжество» 2009 жылдың 15 наурызында Лондонның «Комедия театрында» өтті. Грей мен Хью Уайтмордың «Темірқасып шегу күнделіктері» атты үш томдық естеліктері негізінде жазылған және Ричард Эйрдің режиссерлік еткен «Соңғы темекі» қойылымы 2009 жылдың сәуір айында Англияның Чичестер қаласындағы «Минерва театрында» ашылды. Фелисити Кендал, Николас Ле Превост және Джаспер Бриттон қатысқан қойылым кейін Лондонның Вест-Эндіндегі «Трафалгар студиясына» көшірілді. 2009 жылдың қазан айында ресми веб-сайт іске қосылды. «Кейінгі орта тап» пьесасының алғашқы көрсетілімі 2010 жылдың 27 мамырында Лондондағы «Донмар қоймасында» Дэвид Лево режиссерлігімен, Хелен Маккрори, Элеонор Брон, Питер Салливан және Роберт Гленистердің қатысуымен өтті. Гарольд Пинтер режиссерлік еткен пьесаның бастапқы қойылымы балалар тобы туралы мюзиклдің кедергісінен Вест-Энд театрына жетпеді. Грейдің осы қойылымдағы тәжірибесі оның «Түлкіге кір» күнделігінде жазылған. 2014 жылдың мамыр-маусым айларында Тамара Харвидің режиссерлігімен, Геттин Энтони, Джейми Баллард, Имоген Доел, Том Матерсдейл және Лора Риз қатысқан «Денсаулық аңғарында» («In the Vale of Health») – бұрын көрінбеген үш пьесадан («Япес, Майкл, Япес Тура» және «Кездеспеген күндер») және қайта қойылған пьесадан тұратын қойылым Лондонның «Хэмпстед театрында» өтті. Пьесалар бір әйелге ғашық болған екі бауырдың тарихын әртүрлі көзқарастардан баяндайды.

Драмалық жинақтар

Шынымен де Саймон Грей. 4 томдық. Лондон: Фабер, 1992–1994 жж. 1-том: Батли және басқа пьесалар (1992). 2-том: Otherwise Engaged және басқа пьесалар (1992). 3-том (1993). 4-том (1994). Маңызды пьесалар. Кіріспе авторы: Гарольд Пинтер. Лондон: Фабер, 2002 жыл. (Құрамында: Батли; Otherwise Engaged; Ойын аяқталуы; Квартерменнің талаптары; және Кейінгі орта тап.)