Кіріспе

Әскери-теңіз күштері мен теңіз жаяу әскерлері департаменті, АҚШ Қорғаныс министрлігі, теңіз қызметінің бөлімшесі. АҚШ Әскери-теңіз күштері департаменті (DON) – Америка Құрама Штаттарының Қорғаныс министрлігі құрамындағы үш әскери департаменттің бірі. Ол 1798 жылдың 30 сәуірінде Конгресс актісімен, соғыс хатшысы Джеймс МакГенридің ұсынысы бойынша құрылды. Департаменттің құрылу мақсаты – АҚШ Әскери-теңіз күштеріне (USN) мемлекеттік ұйымдық құрылымды ұсыну болды. 1834 жылдан бері ол АҚШ Теңіз жаяу әскерлері (USMC) және соғыс кезінде АҚШ Жағалау күзеті (USCG) құрамына билік етеді, бірақ олардың әрқайсысы дербес күш болып қала береді. Департаментті Әскери-теңіз күштері хатшысы (SECNAV) басқарады, ол заңмен бекітілген азаматтық лауазым иесі. Әскери-теңіз күштері департаменті 1949 жылға дейін атқарушы департамент болып саналды, оның хатшысы президент кабинетінде қызмет етті. 1947 жылғы Ұлттық қауіпсіздік туралы заңға түзетулер енгізілгеннен кейін Қорғаныс департаменті барлық әскери күштер үшін біріктірілген департамент ретінде құрылды. DON, Армия департаменті және Әскери-әуе күштері департаментімен бірге Қорғаныс министрінің билігінде, бағыныштылығында және басқаруында болады. 2001 жылдан 2019 жылға дейін АҚШ Конгресінде Әскери-теңіз күштері департаментін Әскери-теңіз күштері және теңіз жаяу әскерлері департаменті деп атау туралы ұсыныстар кең қолдау тапты, бірақ сенатор және бұрынғы АҚШ Әскери-теңіз күштері офицері Джон Маккейннің қарсылығына байланысты қабылданылмады.

Көшбасшылық

Әскери-теңіз күштері департаментіне Әскери-теңіз күштері хатшысы басшылық етеді, ол теңіз жаргонында SECNAV деп те аталады. Ол заңмен белгіленген билікке, қорғаныс министрі мен президентке бағынып, департаменттің барлық істерін жүргізуге өкілетті. Әскери-теңіз күштері хатшысын президент Сенаттың кеңесі мен келісімімен тағайындайды. Хатшыға Әскери-теңіз күштерінің орынбасары, төрт көмекші хатшысы және Әскери-теңіз күштері департаментінің бас кеңесшісі көмектеседі, олардың барлығы да президенттің Сенаттың кеңесі мен келісімімен тағайындалады. Әскери-теңіз күштері департаментіндегі жоғарғы әскери шенді офицерлер – Әскери-теңіз операцияларының бастығы және Теңіз жаяу әскерлерінің қолбасшысы, олар Әскери-теңіз күштері хатшысының басты әскери кеңесшілері болып табылады. Олар Әскери-теңіз күштері департаментінің тиісті әскери қызметтерін қадағалайды және жеке құрамда Бірлескен штабтар басшыларының құрамында қызмет етеді. Оларға Әскери-теңіз операцияларының вице-бастығы және Теңіз жаяу әскерлерінің орынбасары көмектеседі.

Әскери-теңіз флоты және теңіз жаяу әскерлері департаменті ретінде қайта атау ұсынылады

2001 жылдан бастап 2019 жылы қайтыс болғанға дейін конгрессмен Уолтер Б. Джонс-младший Теңіз флоты департаментін Теңіз флоты және теңіз жаяу әскерлері департаменті деп қайта атауға заң жобасын енгізді. Заң жобасында сондай-ақ Әскери-теңіз флотының хатшысы Әскери-теңіз флоты және теңіз жаяу әскерлерінің хатшысы деп аталуы көзделген. Конгрессмен Джонс 2018 жылы «Теңіз жаяу әскерлері корпусы осы департаменттің тең құрамы болып табылады және демек, оның атауында тең дәрежеде танылуға лайық» деп мәлімдеп, Теңіз жаяу әскерлері корпусына Теңіз флоты департаментімен тең мәртебе беру мақсатында заң жобасын ұсынды. 2013 жылы Конгресс бюджеттік кеңсесі атауды өзгертуге кеткен шығынның бірнеше жыл ішінде 500 000 доллар болатынын бағалады. Оның ұсынысы 2008 жылы Өкілдер палатасы мен Сенатта күшті қолдау тапты, оны палата мүшелерінің 98 пайызы және сенаторлардың 80 пайызы қолдады. 2010 жылы ол 415 мүшесімен палатада қолдау көрсеткендер саны бойынша рекорд орнатты. Атауды өзгертуді Теңіз жаяу әскерлері корпусы мен Теңіз флотының кәсіби ұйымдары, соның ішінде Теңіз жаяу әскерлері корпусы лигасы, Флот резервтік қауымдастығы және Шетелдегі соғыстар ардагерлері қолдады. Теңіз жаяу әскерлері корпусының бұрынғы командирлері – генералдар Альфред М. Грей-младший, Карл Эптинг Мунди-младший, Чарльз К. Крулак, Джеймс Л. Джонс, Майкл Хеги және Джеймс Т. Конвей бұл өзгеріске қолдау білдірді. Бұрынғы белгілі теңізшілер де қолдау көрсетті, соның ішінде подполковник Оливер Норт және пулемет сержанты Р. Ли Эрми, ол 2010 жылы «Біз өлгенде, ана мен әкеге көңіл айту хаты келгенде, Теңіз жаяу әскерлері корпусы есімдерін атаса жақсы болар еді. Бір хат қағазын ауыстырсаң не болады? Зиян жоқ қой. Осы ел үшін күресіп, өмірін беруге дайын жас жігіттер мен қыздар бар. Біз жеке департамент сұрамаймыз. Біз ақылға сыятын адамдармыз. Біз тек құрметпен есімдерімізді атауды сұраймыз» деді. Өкілдер палатасы мен Сенатта тұрақты қолдау көрсетілгеніне қарамастан, Сенаттың Қарулы Күштер комитетінің төрағасы болған сенатор және бұрынғы Теңіз флоты офицері Джон Маккейннің араласуына байланысты ұсыныс қабылданудан үнемі бас тартылды.