Кіріспе

Мұзей түрі

Тірі музей, сондай-ақ тірі тарих мұражайы деп те аталады, бұл тарихи ортаны қайта жаңғырту арқылы өткен шақ иесін сомдайтын, келушілерге тарихты сезіну арқылы түсінуге мүмкіндік беретін мұзей түрі. Бұл – мәдениетті, табиғи ортаны немесе тарихи кезеңді тірі тарихтың үлгісінде толыққанды қайта жаңғыртатын мұзей түрі.

Киім киген тарихшылар

Тарихи орындарда костюмді тарихшының көптеген рөлдері мен жауапкершіліктері бар. Экскурсиялар жүргізуден, кеңістікті түсіндіруден немесе тарихи тұлғаны сомдаудан өзге, олар орынның түсіндіруіне көмектесетін зерттеу процесіне де қатысады. Толық уақытты жұмыс істейтін аудармашылар қоғамдық бағдарламаларды, экскурсияларды әзірлейді және түсіндіру панельдері, буклеттер мен бейнелерге арналған сценарийлер жазады. Олар көбінесе коллекцияларды көрсету, мектептік экскурсиялар, білім беру бағдарламалары және орынды түсіндіру туралы идеялар бойынша ынтымақтастық үшін кураторлық және білім беру қызметкерлерімен тығыз жұмыс істейді. Басшылар жаңа қызметкерлерді, волонтерлерді және тәлімгерлерді жан-жақты оқытуға да жауапты. Тарихи аудармашы мамандығы үшін үміткерге әдетте нақты білім немесе тәжірибе талап етілмейді. Болашақ жұмыс берушілер жақсы коммуникация дағдыларына ие және үлкен аудитория алдында сөйлей білетін аудармашыларды іздейді. Олар сондай-ақ зерттеу және жазу дағдыларына ие болуы керек. Магистр дәрежесі көбінесе қажет болмаса да, тарих, қоғамдық тарих, музейтану немесе білім беру саласындағы білімі немесе дәрежесі тиімді. 2019 жылы АҚШ-тағы толық уақытты мұражай қызметкерлерінің орташа жалақысы 44 430 долларды құрады. Аудармашының көптеген білімі мен тәжірибесі әрбір орынның өзіндегі тәжірибе және жұмыс барысында жинақталады.

Шәкіртақы

Ғалымдар мен мұражай қызметкерлері әртүрлі түсіндіру стильдерін, мұражайдың костюмді тарихшы рөлін қалай ұсынатынын және түсіндіретінін, сондай-ақ келуші мен костюмді түсіндірушінің арасындағы өзара әрекеттесу келушінің мұражай тәжірибесіне қалай әсер ететінін зерттеу бойынша маңызды жұмыстар атқарды. Джей Андерсон 1984 жылғы "Time Machines: The World of Living History" кітабында "тірі тарихты" "адамдардың басқа замандағы өмірді модельдеу әрекеті" деп анықтайды және американдық мәдениеттегі оның маңыздылығын баса көрсетеді. Ол тірі тарих мұражайларының келушілерді бірегей оқу тәжірибесі үшін өткенге рухани және эмоционалды түрде жеткізетін қуатты "уақыт машиналары" ретінде жұмыс істейтінін айтады. Андерсон мақсаты мен нәтижесіне қарай тірі тарих мұражайларындағы қайта жаңғыртылған тарихи тәжірибені үш санатқа бөледі: мұражайлық мақсаттар үшін білім беру, археологиялық зерттеулер және ойын-сауық.

Аутентиктілігі

Тірі тарих мұражайларының басты мәселесі – нақтылық туралы түсінік. Тірі тарихшылар нақтылықты тірі тарих іс-әрекеті мен оның қайта жаңғыртуға арналған өткеннің бір бөлігі арасындағы толыққанды симуляция деп анықтайды. Тірі тарих мұражайлары мен басқа тарихи интерпретациялардың арасындағы маңызды айырмашылық – тірі тарих орындарында интерпретация көбінесе бірінші жақта, ал басқа орындардағы үшінші жақтағы баяндар түрінде ұсынылады. Тірі тарих мұражайлары келушілерге өткенде өмір сүрудің қандай сезім болғанын сезінуге көмектесуді мақсат етеді. Тірі тарих мұражайларына сын көтергендер өткеннің ой-өрісін қайта жаңғырту мүмкін емес екенін, демек тірі тарих бұлжымайтын дәлдікке ие емес деп санайды. Тірі тарих шаруашылықтарының салыстырмалы нақтылығы айтарлықтай өзгереді. Ең жақсы жағдайда, олар сол дәуірге сәйкес өткенді ең дәл көрсетеді, ал ең нашар жағдайда белгілі бір идеалды бейнелеу үшін елеулі қателіктерге жол береді. Мысалы, Уичита қаласындағы Ескі Кэутаун мұражайы, шағын ауылдық бейнесімен, Уичитаның қарқынды дамыған қалалық өмірінен гөрі батыс фильмдері мен батыс мифтеріне көбірек ұқсайды. Бұл тірі тарихтық әңгіме шағын тарихи ғимараттардың болуы, қаланың ынталандыруы және Голливудтың ықпалы нәтижесінде қалыптасты. Музей қызметкерлері тірі тарихтың жалпы құрылымына әсер ететін аудитория мен мекемелік қажеттіліктердің қақтығыстарымен күресуі керек. Тірі тарих мұражайлары сонымен қатар оқыту қабілеті үшін де сынға ұшырады, әсіресе «тірі тарих – көне, романтикалық немесе тікелей бұрмалаушылық» деп санайтындар тарапынан. Осы мәселеге жауап ретінде Тірі тарих, шаруа қожалықтары және ауыл шаруашылығы музейлері қауымдастығы (ALHFAM) өзгермейтін өткен мен үнемі өзгеріп отыратын өткенді интерпретациялау арасындағы айырмашылықты атап көрсетті. Сонымен қатар, ALHFAM доктор Скотт Магелсеннің тірі тарих мұражайлары басқалар сияқты тарихты жасайды деген пікірін де қолдайды, мысалы, сыныптағы мұғалімдер, монографиялардың авторлары және тіпті кинорежиссерлер.