Кіріспе

Фотослайдтар жинағы бар кітапхана

Фотослайдтар кітапханасы – фотослайдтар жинағын қамтитын кітапхана. Ол үлкен кітапхананың немесе кескіндер архивінің бір бөлігі ретінде немесе колледж немесе университет, музей немесе корпорация сияқты ірі ұйымның құрамында жеке орналасуы мүмкін. Әдетте, "фотослайдтар кітапханасы" өнер туындыларын, сәулет немесе мәдени ескерткіштерді бейнелейтін слайдтардан тұрады және көбінесе өнер тарихын, сәулет тарихын және бейнелеу мәдениетін зерттеу, оқыту және құжаттау үшін қолданылады. Биология және басқа ғылымдар сияқты басқа академиялық салалар да фотослайдтар кітапханасына ұқсас кескіндер жинақтарын сақтайды. Корпорациялар өздерінің жарияланымдарын және тарихын сақтау және құжаттау үшін кескіндер кітапханаларын да пайдаланады. Бүгінгі таңда, мұндай кітапханалар көбінесе "Визуалды ресурстар жинағы" деп аталады, себебі олар пәннің зерттелуі үшін барлық "визуалды" материалдарға жауапты болуы мүмкін және әртүрлі физикалық және цифрлық форматтардағы тұрақты және қозғалыс кескіндерін қамтиды. Олардың құрамында мыналар болуы мүмкін:

35 мм слайдтар
фонарь слайдтары
монтаждалған зерттеу фотосуреттері
цифрлық форматта туылған кескіндер
35 мм, 8 мм фильмдер
Көптеген білім беру мекемелері жылдар бойы фотослайдтар кітапханаларының атауларын өзгертіп, "Визуалды ресурстар орталығы", "Бейнелеу және аудиовизуалды орталық", "Цифрлық жинақтар орталығы" сияқты түрлі атаулар берді. Сондықтан фотослайдтар кітапханашыларының лауазымдары мен міндеттері де кеңейді. Осы маңызды тарихи кескіндердің сақтаушысы ретінде визуалды ресурстар кітапханашылары фотослайдтар жинақтарын үнемі тізімдеп, инвентаризациялайды, оларды оқыту процесі үшін факультет қызметкерлеріне ұсынады және соңғы кезде фотослайдтарды цифрландырып, контентті басқару жүйелері арқылы онлайн режимде жариялайды.

Көрнекі құралдар жинақтарының тарихы

Музейлер өздерінің коллекцияларын көрсету және толықтыру үшін жасаған алғашқы американдық фонарь слайдтар жинақтары 1860 және 1879 жылдар аралығында пайда болды: Америка табиғи тарих мұражайы, Нью-Йорк штатының әскери мұражайы, Смитсонов институты және Винтертур мұражайы. Америка колледждері мен университеттері де сол кезеңде өз жинақтарын құруды бастады: Депау университеті, Колумбия университеті, Оберлин колледжі, Принстон университеті, Рочестер университеті. Колледждер мен университеттердегі жинақтар көбінесе оқу сабақтарында қолданылды. Миссисипи өзенінен батысқа қарайғы алғашқы суреттелген сәулет тарихы курсы 1905 жылы Калифорния университетінде, Берклиде Джон Гейлен Ховардтың 5А F сәулет курсы болды. Алты семестрлік курс барлық сәулет студенттері үшін міндетті болды, және сол замандағы басқа сәулет тарихы курстары сияқты, кем дегенде MIT және Корнеллде бірнеше жылға созылды. Әрине, дәріс фонарь слайдтарымен көрнектіленді. АҚШ-та фонарь слайдтарының өлшемдері әдетте 3"x4.25" болатын. 1950 жылдар – бұрын қолмен боялған қара-ақ фонарь слайдтарынан түсті позитивті фильмге өту кезеңі болды. Фонарь слайдтары түсті фильмге тікелей түсірілді, ал 35 мм слайд (2"x2" өлшемді, 24 мм x 36 мм суреті бар) танымалдылыққа ие болды. Фонарь слайдтарының алтын ғасыры шамамен жүз жылға созылды, 1860 жылдан 1960 жылға дейін. 35 мм слайдтың танымалдылығы шамамен жартылай ұзақ, елу жылға созылды, 1955–2005 жылдар.

Тақырыбы: АҚШ-та визуалды ресурстардың дамуы (жинақтаулар мен кәсіп).

1865 жылы. АҚШ-та алғашқы фонарь слайдтарының жинағы даму басталды. Бұл 3,25" x 4,0" шыны слайдтар өте егжей-тегжейлі және айқын көрсетілді. Дегенмен, проекторларға лактат жарығы қажет болды, ол лас және қауіпті еді.

1887 жылы. Алғашқы мөлдір, икемді нитроцеллюлоза пленка негізі жасалды.

1888 жылы. Алғашқы перфорацияланған пленка жасалды.

1889 жылы. Истман нитроцеллюлоза пленкасын, перфорацияланған жиектерін және құрғақ желатинобромид эмульсиясын біріктіріп, алғашқы қағазсыз пленканы жасады.

1902 жылы. Сот Истманның эксклюзивті патенін жоққа шығарды, бұл кез келген компанияға 35 мм пленка жасауға мүмкіндік берді.

1905 жылы. UC Берклидің сәулет кітапханасы Баннистер Флетчердің «Сырастырмалы әдіс бойынша архитектура тарихы» кітабынан жасалған архитектура ағашы – өзінің алғашқы фонарь слайдын алды.

1909 жылы. 35 мм Эдисонның тресті Motion Picture Patents Company компаниясымен халықаралық стандартты өлшем ретінде қабылданды.

1913 жылы. 35 мм фильм форматы фотосуретке енгізілді.

1925 жылы. 35 мм фильмді пайдаланатын Leica камерасы ұсынылды.

1930 жылы. Қауіпсіз пленка (целлюлоза диацетаты) енгізілді.

1934–1936 жылдары. Kodachrome 35 мм слайд пленкасы ұсынылды, бірақ колледждер мен университеттерде кеңінен қолданылмады. Пленка тұтанғыш немесе сынғыш болды.

1949 жылы. Kodak барлық нитрат негізіндегі пленкаларды өзінің қауіпсіз пленкасымен – целлюлоза триацетат негізімен алмастырды.

1952 жылы. Барлық камера пленкалары қазір триацетат негізінде, бұл 35 мм пленканың әуесқойлар мен академиялық нарықтарда кеңінен қабылдануына жол ашты.

1952 жылдан бастап. Америкалық оқытушылар фонарь слайдтарының айқындығына немесе 35 мм слайдтардың өндірілуі мен сабаққа тасымалдау оңайлығына байланысты көзқарастарында бөлінді. 35 мм түсті фильмнің қабылдануға жеткілікті тұрақтылығы және оның айқындығын жоғалту өнер тарихын оқытуға зиян келтіре ме деген үлкен пікірталас басталды. Жастар оқытушылар 35 мм фильмді қабылдады, ал ескі оқытушылар фонарь слайдтарын артық көрді.

1968 жылы. Визуалды ресурстар кураторлары жыл сайынғы Колледж өнер қауымдастығының (CAA) конференциялары кезінде кездесе бастады.

1969 жылы. Ұлыбритания мен Ирландияда құрылған Көркем кітапханалар қоғамы құрылды.

1969 жылы. Лурайн Танси мен Венделл Симонс «Слайдтар мен суреттердің салааралық жинақтарын ұйымдастыру және автоматты түрде индекстеу үшін слайдтар жіктеу жүйесі» атты алғашқы «әмбебап» жіктеу жүйесін жариялады.

1972 жылы. Солтүстік Американың Көркем кітапханалар қоғамы (ARLIS/NA) Чикагода өткен Америка кітапханалар қауымдастығының жыл сайынғы конференциясына қатысқан көркем кітапханашылар тобы құрды.

1972 жылы. Нэнси ДеЛаури Орта Америка колледжінің көркемсурет қауымдастығының визуалды ресурстар кураторларын ұйымдастырды.

1974 жылы. Бетти Джо Ирвиннің «Слайд кітапханалары; академиялық мекемелер мен мұражайларға арналған нұсқаулық» кітабы «Көркем кітапханалар қоғамы» үшін «Кітапханалар шексіз» баспасында жарық көрді.

1974 жылы. Mid America College Art Association слайдтар мен фотосуреттер туралы хабарламасы Нэнси ДеЛауриердің басшылығымен жариялана бастады.

1974 жылы. Нэнси ДеЛауриер редакциялаған «Слайд сатып алушының нұсқаулығы», Миссури университеті Канзас-Сити баспасы, «Американың колледждік өнер қауымдастығы үшін». 500 данамен шектелген.

1976 жылы. Нэнси ДеЛауриер редакциялаған «Слайд сатып алушының нұсқаулығы», 3-ші басылым, Колледждік өнер қауымдастығы баспасы.

1978 жылы. Нэнси Шуллер мен Сьюзан Тамулонис редакциялаған «Фотосуреттер жинақтарына нұсқаулық», MACAA/VR баспасы.

1978 жылы. Гиллиан Скотт редакциялаған «Слайдты күтіп-ұстау және көруге арналған жабдықтарға нұсқаулық», MACAA/VR баспасы.

1979 жылы. Бетти Джо Ирвиннің П. Айлин Фрайдың көмегімен жазылған «Слайд кітапханалары: академиялық мекемелер, мұражайлар және арнайы жинақтарға арналған нұсқаулық», «Кітапханалар шексіз» баспасы.

1979 жылы. Нэнси Шуллер редакциялаған және MACAA/VR (Mid America College Art Association Visual Resources Committee) баспасында жарық көрген «Визуалды ресурстар жинақтарын басқару жөніндегі нұсқаулық».

1980 жылы. Розмари Куэн мен Арлин Зелда Ричардсон редакциялаған, MACAA/VR баспасында жарық көрген «Фотографияны визуалды ресурстар жинағы үшін көшіру жөніндегі нұсқаулық».

1980 жылы. Визуалды ресурстар жинақтарының кәсіби стандарттары жөніндегі арнайы комитет жасаған «Көркемөнер слайдтар жинақтарын кадрлармен қамтамасыз ету стандарты».

1980 жылы. Нэнси ДеЛауриер редакциялаған «Слайд сатып алушының нұсқаулығы», 4-ші басылым, Mid America College Art Association, Visual Resources Committee баспасы.

1980 жылы. MACAA слайдтар мен фотосуреттер жаңалықтары «Бейнелеу өнері фотодокументациясының халықаралық бюлетені» ретінде қайта жанданды.

1980 жылы. Хелен Робертс ұсынған «Визуалды ресурстар: құжаттаманың халықаралық журналы», Iconographic Publications баспасы.

1980 жылы. Көркем және сәулет өнеріне пән бойынша қол жеткізуді қамтамасыз ету мақсатымен «Көркем және сәулет өнері сөздігі» жобасы іске қосылды.

1982–1983 жылдары. MACAA/VR, CAA және ARLIS/NA визуалды ресурстар кураторлары «Визуалды ресурстар қауымдастығын» (VRA) құрды.

1983 жылы. ARLIS/NA-ның 2-ші нөмірлі «Оқшаулы материалдар» басылымы ретінде жарық көрген «Көркем кітапханалар мен көркемөнер слайдтар жинақтарына арналған стандарттар».

1985 жылы. Норин Данкан Кэшман редакциялаған, Марк Браунштейн түсіндірген «Слайд сатып алушылар нұсқаулығы: өнер мен сәулетке арналған слайдтар көздерінің халықаралық анықтамалығы», 5-ші басылым, «Визуалды ресурстар» сериясының бөлігі ретінде Libraries Unlimited баспасы.

1986 жылы. Сара Шатфорд Лейн «Сурет тақырыбын талдау: Теориялық тәсіл» мақаласын «Cataloging and Classification Quarterly» журналының 6(3) томында жариялады.

1987 жылы. ARLIS/NA президенті Тони Петерсен Визуалды ресурстар бөлімінен ортақ каталогтау үшін кейбір стандарттық анықтамаларды әзірлеуді бастауды сұрады.

1988 жылы. 35 мм слайдтарды сканерлеуге арналған алғашқы құрылғы – Barneyscan ұсынылды.

1989 жылы. Визуалды ресурстар қауымдастығы өзінің бюлетенін жариялады.

1990 жылы. Тони Петерсен редакциялаған «Көркем және сәулет өнері сөздігі», Oxford University Press баспасы, 3 томдық. Визуалды ресурстар жинақтарындағы жеке 35 мм слайдтарға пән бойынша қол жеткізуді қамтамасыз етудегі маңызды қадам.

1990 жылы. Норин Данкан Кэшман редакциялаған «Слайд сатып алушылар нұсқаулығы: өнер мен сәулетке арналған слайдтар көздерінің халықаралық анықтамалығы», 6-шы басылым, Libraries Unlimited, Visual resources series баспасы. Атауында: Visual Resources Association.

1990 жылы. Тони Петерсен мен Пэт Молхолт редакциялаған «Кітаптан тыс: MARC-ты пән бойынша қол жеткізуді кеңейту», G. K. Hall баспасы. Визуалды ресурстарға қатысты бірнеше мақалалар, соның ішінде: «Университеттік ортада әртүрлі жинақтарға қол жеткізу: Беркли дилеммасы», Говард Бессер мен Мэрили Сноу және «Визуалды бейнелер және MARC-ты қолдану: Слайд кітапханалық қызметінің шегінен» Мэрили Сноу.

1990 жылы. Тим Бернерс-Ли гипермәтіндік графикалық интерфейс (GUI) жұмысын бастады және бағдарламаның атын World Wide Web деп атады.

1991 жылы. Бетти Джо Ирвин редакциялаған «Көркем кітапханалар мен визуалды ресурстар жинақтарына арналған талаптар», Libraries Unlimited баспасы, ARLIS/NA үшін.

1991 жылы. Эдвард Х. Тиг құрастырған «Дүниежүзілік сәулет индексі: иллюстрацияларға нұсқаулық», Greenwood Press баспасы, Art Reference Collection No. 12.

1991 жылы. Визуалды ресурстар қауымдастығы өзінің тізімдік почтасын VRA L құрды, бұл оның визуалды ресурстар кураторлары мүшелері үшін маңызды байланыс құралы.

1992 жылы. Oxford University Press баспасымен электрондық нұсқасымен бірге жарық көрген «Көркем және сәулет өнері сөздігін пайдаланушылар нұсқаулығы».

1993 жылы. Визуалды ресурстар қауымдастығы өзінің Деректер стандарттары комитетін құрды.

1994 жылдың наурыз айында. Марк Андрессен Ұлттық суперкомпьютерлік қолдану орталығынан (NCSA) Mosaic Communications Corp құру үшін кетіп, кейін Netscape болады. Mosaic World Wide Web-ті жалпы жұртшылыққа ұсынады.

1994 жылдың қыркүйегінде. SPIRO атты алғашқы бейне базасы World Wide Web-те пайда болды. 1995 жылы. Эйлин Фрай мен Мэрили Сноу редакциялаған «Ежелгі сайттар атауларының сәйкестігі», ARLIS/NA-ның Topical Paper No. 2 ретінде жарық көрді (1987 жылғы визуалды ресурстар анықтамалық жұмысына қатысты). Бұл визуалды ресурстар кураторлары жасаған алғашқы ғылыми анықтамалардың бірі.

1995 жылы. ARLIS/NA және VRA атқарушы кеңестері Визуалды ресурстар мамандарының жұмысқа алу және сақтау критерийлерін қабылдады.

1996 жылы. Тони Петерсен редакциялаған «Көркем және сәулет өнері сөздігінің анықтамалығы», ARLIS/NA-ның 10-шы нөмірлі «Оқшаулы материалдар» басылымы.

1996 жылы. «Көркем кітапханалар мен визуалды ресурстар жинақтарының кадрларын анықтау стандарттары», ARLIS/NA баспасы.