Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сүйектердің күйдірілуінен пайда болатын материал. Сүйек күлі – сүйектерді күйдіру нәтижесінде алынатын ақ түсті материал. Типик сүйек күлінің құрамында шамамен 55,82% кальций оксиді, 42,39% фосфор пентоксиді және 1,79% су болады. Бұл қосылыстардың нақты құрамы қолданылатын сүйектердің түріне қарай өзгерсе де, әдетте сүйек күлінің формуласы Ca5(OH)(PO4)3 болып табылады. Сүйек күлінің тығыздығы шамамен 3,10 г/мл, ал балқу температурасы 1670 °C (3038 °F) құрайды. Көптеген сүйектер күйдіру процесінде өздерінің жасушалық құрылымын сақтайды.
Material formed from calcination of bones
Bone ash is a white material produced by the calcination of bones. Typical bone ash consists of about 55.82% calcium oxide, 42.39% phosphorus pentoxide, and 1.79% water. The exact composition of these compounds varies depending upon the type of bones being used, but generally the formula for bone ash is Ca5(OH)(PO4)3. Bone ash usually has a density around 3.10 g/mL and a melting point of 1670 °C (3038 °F). Most bones retain their cellular structure through calcination.
Ежелгі дәуір
Көне грек ғибадатханаларынан көптеген өртелген сүйектер табылды, олардың мерзімі қола дәуірінің соңынан бастап эллинистік кезеңге дейін жетеді. Өртелген сүйектер көбінесе ақ немесе көгілдір түсті күйдірілген, бұл археологтарға оларды құрбандық қалдықтары ретінде анықтауға мүмкіндік береді. Эретриядағы Артемида ғибадатханасында б.з.б. 8 ғасырға жататын, топыраққа толы дала тастарынан тұрғызылған дөңгелек құрбандық алаңы табылды. Алаңның үстіңгі беті саз балшықпен жабылған, үстіне жануар сүйектері өртелген, содан кейін терракота, металл заттар мен керамикалық бұйымдармен сыпырылып, аяқ астына тапталған, нәтижесінде алаң ритуалдық қалдықтармен толып кеткен. Кейбір ғалымдар мұндай алаңдарды жер астындағы (хтондық) рәсімдермен байланыстырған, бірақ бұл пікір даулы. Афродизиялық Ксенократ оны дәрілік құралым ретінде қолданғанын мәлімдеген, алайда Галеннің сөзіне сүйенсек, Рим империясының заңдарымен каннибализмге тыйым салынған.
Burnt bones have been recovered from numerous Ancient Greek sanctuaries dating from the Late Bronze Age up to the Hellenistic period. The burnt bones are often calcined with a white or blueish color, allowing archaeologists to identify them as sacrificial remains. At the sanctuary to Artemis in Eretria a round altar of fieldstones filled with soil was found, dating to the 8th century BC. The upper surface was covered with clay and animal bones were burned on top, then apparently swept off the surface with terracotta, metal objects, and pottery and trampled until the altar was eventually subsumed by the ritual debris. Some scholars have attributed these altars to chthonian rituals, but this is disputed. Xenocrates of Aphrodisias reported its use as a medicinal ingredient, although cannibalism was, according to Galen, prohibited under the laws of the Roman Empire.
Металл құю
Сүйек күлі құю өндірістерінде әртүрлі мақсаттарда қолданылады. Мысалы, түсіруге көмектесетін заттар және балқыған металға ұшыраған құралдарды қорғайтын кедергілер, сондай-ақ тігістер мен жарықтарды тығыздау үшін пайдаланылады. Ұнтақ немесе сулы ерітінді түрінде қолданылатын сүйек күлінің көптеген ерекше қасиеттері бар. Біріншіден, ұнтақтың жоғары жылу тұрақтылығы бар, сондықтан ол өте жоғары температурада да пішінін сақтайды. Ұнтақ жабыны металлға жақсы жабысады және тамшыламайды, ағып кетпейді, күшті коррозия тудырмайды немесе көзге көрінетін іздер қалдырмайды. Сүйек күлін қолдану да ыңғайлы, себебі ол ұнтақ күйінде келеді, оны тазалау оңай және ұсақ бөліктерге бөлінбейді (сондықтан қосымша араластыру қажет емес).
Bone ash is used in foundries for various purposes. Examples include release agents and protective barriers for tools exposed to molten metal, and as a sealant for seams and cracks. Applied as a powder or water slurry, bone ash has many unique characteristics. First of all, the powder has high thermal stability, so it maintains its form in extremely high temperatures. The powder coating itself adheres to metal well and does not drip, run, cause much corrosion, or create noticeable streaks. Using the bone ash is easy as well, as it comes in a powder form, is easy to clean up, and does not separate into smaller parts (therefore requiring no extra mixing).
Металлургия
Сүйек күлі – қымбат металдарды (мысалы, алтын мен күміс) қарапайым металдардан бөліп шығаруға қолданылатын купелляция процесінде жиі пайдаланылатын материал. Купелляция кезінде, лас үлгідегі қарапайым металдар қорғасынның көмегімен тотықтырылып, буланып, әдетте магний немесе кальцийден жасалған, кеуекті купелляция материалға сіңіріледі. Бұл тотықпайтын қымбат металдарды қалдырады. Сүйек күлінің өте кеуекті және әктасты құрылымы, сондай-ақ жоғары балқу температурасы оны купелляция үшін өте қолайлы етеді.
Bone ash is a material often used in cupellation, a process by which precious metals (such as gold and silver) are removed from base metals. In cupellation, base metals in an impure sample are oxidized with the help of lead and are vaporized and absorbed into a porous cupellation material, typically made of magnesium or calcium. This leaves the precious metals which do not oxidize behind. Bone ash's extremely porous and calcareous structure as well as its high melting point makes it an ideal candidate for cupellation.