Кіріспе
Сангамон өзені – Иллинойс өзенінің маңызды саласы. Оның ұзындығы шамамен 246 миль (396 км) және ол АҚШ-тың Иллинойс штатының орталық бөлігінде орналасқан. Өзен көбінесе ауылдық шаруашылық аймағын суландырады және Декатур мен Спрингфилд қалаларынан өтеді. Бұл өзен Авраам Линкольннің бастапқы мансабымен байланысты және Иллинойс өңірінің алғашқы еуропалық қоныстануында маңызды рөл атқарды, сол кезде бұл аймақ "Сангамон өзенінің жері" деп белгілі болған. Монтиселло қаласының жанындағы Роберт Аллертон паркі арқылы ағатын Сангамон өзенінің бөлігі 1971 жылы Ұлттық табиғи ескерткіш мәртебесін алды.
Сипаттама
Өзеннің бастауы Маклин округінің оңтүстігіндегі бірнеше қысқа арналардан басталады, олар Блумингтон-Нормал, Иллинойс штатының оңтүстік-шығысындағы мұздық моренасынан пайда болады. Моренаның бір бөлігі Moraine View State Recreation Area мемлекеттік демалыс аймағы ретінде мемлекеттік меншікте. Өзеннің бағыты орталық Иллинойс арқылы үлкен доғаны құрайды, бірінші кезекте шығысқа қарай Шампейн округіне, оңтүстікке қарай Магомет қаласы арқылы, содан кейін батысқа қарай Монтиселло және Декатур қалалары арқылы ағып, кейін солтүстік-батысқа бұрылып Спрингфилд қаласының солтүстік жағымен өтеді. Өзен Спрингфилдтен шамамен 40 шақырым (25 миль) солтүстік-батысқа қарай Salt Creek өзенін қабылдайды; содан кейін өзен батысқа бұрылып, Мейсон округінің оңтүстік шекарасын Менард және Касс округтерімен бөліседі. Ол Иллинойс өзеніне Бірдстаун қаласының солтүстігінде шығыстан қосылады. Сангамон өзені Декатур қаласына сумен қамтамасыз ету үшін 1920-1922 жылдары салынған Декатур көлін құрайды. Өзеннің негізгі арнасын бөгеттеу арқылы құрылған бұл көл, жоғарыдағы жерлерді пайдалануға бақылаудың болмауынан, саздану және ауыл шаруашылығының ластануымен байланысты үлкен мәселелерге тап болды. Көлде ауыл шаруашылығынан ағып келген судың әсерінен нитраттардың деңгейі көбінесе артық болады. Көптеген реттерде қала тұрғындары "көк бала синдромы" немесе метгемоглобинемия қаупіне байланысты балалардың су ішуіне тыйым салу туралы ескерту жасауға мәжбүр болды. Декатур қаласы қазір бұл мәселені болдырмау үшін нитратты тазарту жүйесін орнатты. Жоғарғы Сангамон, Магомет пен Монтиселло арасында, Мичиган көлі мұздық бөлігінің ішіндегі соңғы моренаның бетімен ағып өтеді, оның жасы 28 000-12 000 жыл бұрынғы шақтарға (BP) дейін жетеді. Висконсин кезеңінің ортасы – Удфорд субкезеңі кезінде Мичиган көлі мұздық бөлігінің мұзы жылдам өсіп, қазіргі Сангамон өзеніне параллель соңғы моренаны қалдырды. Кейінірек ол су тасқыны кезінде Сангамон өзенінде жолын жоғалтып, 5 шақырымдай (3 миль) шалғынды далаға келіп қалғанын айтқан. 1832 жылы Иллинойс штатының Бас Ассамблеясына өткізілген алғашқы сайлау кампаниясы кезінде ол өзендегі кеме жүру жағдайын жақсартуды өзінің бағдарламасының басты бағыты етті. 1848 жылдан 1860 жылға дейін Линкольн Иллинойс штатының Сегізінші сот округінде заңгер болып жұмыс істеді, сондықтан ол округ бойынша саяхаттайтын кезде өзеннен өтуге жиі мәжбүр болды. 1838 жылы Потаватоми өлім жолы осы жерден өтті.
Өзеннің бүгінгі күні
Экологиялық проблемаларына қарамастан, Сангамон өзені Орталық Иллинойс халқы үшін демалыс орны болып табылады. Өзен бойындағы маңызды саябақтар, ағыс басынан төмен қарай, Шейди Рэст, Роберт Аллертон паркі, Декатур көлімен шектесетін парктер, Рок Спрингс табиғат қорғау аймағы, Линкольн Трейл Хоумстед мемлекеттік паркі, Спрингфилд қаласының Карпентер паркі және Риверсайд паркі, Сангамон өзені мемлекеттік балық және жануарлар дүниесі аймағы, Линкольннің Нью-Салем, Сайбрук және Санганоис мемлекеттік балық және жануарлар дүниесі аймағын қамтиды. Бұл өзен Суфжан Стивенстің "Декэтур, немесе, әкеңнің әйеліне қошамет" әнінде айтылған. Әнші-күйші Бен Бедфорд Сангамонды бірнеше әнінде еске алады, олардың бірі оның атымен аталады.