Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
|пошталық индекс түрі = Пошталық индекс
|пошталық индекс = X0A 0A0
|аймақтық код = 867
|веб-сайт =
|ескертулер =
|postal code type = Postal code
|postal code = X0A 0A0
|area code = 867
|website =
|footnotes =
Арктикалық шығанақ (инуктитут әліпбиі: ᐃᒃᐱᐊᕐᔪᒃ, Икпиаржук "қалта") – Канаданың Нунавут аймағының Қиқиқтаалуқ аймағындағы Баффин аралының Борден түбегінің солтүстік бөлігінде орналасқан инуит поселкесі. Арктикалық шығанақ Шығыс уақыт белдеуінде орналасқан, бірақ уақыт белдеуінің шекарасына өте жақын. Басты тілдері – инуктитут және ағылшын тілдері. Арктикалық шығанақ – Нунавуттың бұрынғы премьер-министрі және 2021 жылдан бастап Нунавут комиссары Эва Аариактың туған жері. Бұл Канададағы мәжбүрлі көшіруден құрылмаған ең солтүстік қоғамдық қауымдастық.
Arctic Bay (Inuktitut syllabics: ᐃᒃᐱᐊᕐᔪᒃ, Ikpiarjuk "the pocket") is an Inuit hamlet located in the northern part of the Borden Peninsula on Baffin Island in the Qikiqtaaluk Region of Nunavut, Canada. Arctic Bay is located in the Eastern Time Zone although it is quite close to the time zone boundary. The predominant languages are Inuktitut and English. Arctic Bay is notable for being the birthplace of the former Premier of Nunavut and, as of 2021, the Commissioner of Nunavut, Eva Aariak. It is the northernmost public community in Canada not formed from forced relocation.
Тарих
Арктикалық шығанақ аймағын 5000 жылдан бері батыстан көшіп келген инуиттер мекендеп келеді. 1872 жылы Уили Адамс басқарған «Арктика» атты еуропалық кит аулау кемесі осы аймақтан өтіп, оған ағылшын тіліндегі атауын берді. Бұл Канададағы ең төменгі толқын деңгейіне ие. Арктикалық шығанақтың инуктитут тіліндегі атауы – Икпариджук, ол ағылшын тілінде «құрыш» деген мағынаны білдіреді. Бұл атау, ішкі теңізге жақын орналасқан шығанақты қоршап тұрған биік төбелерді сипаттайды. Оңтүстік-шығысында, тік беткейлі Жорж V патша тауы елді мекеннің ландшафтына үстемдік етеді. Аймаққа жыл сайынғы жабдықтау кемелерімен және Арктикалық шығанақ әуежайы арқылы қызмет көрсетіледі. Сондай-ақ, оны Наннисивикпен байланыстыратын жол бар, ол бұрынғы кеншілер қаласы, қазір жабық. Тұрғындар Наннисивиктен көшірілген ғимараттар есебінен тұрғын үйлерін және қоғамдық нысандарын жақсартуды үміттене білді, бірақ қорғасын мен мырыш ластануы салдарынан бұл үміттері орындалмады. Дегенмен, 2007 жылдың сәуір айында Наннисивиктен Арктикалық шығанаққа шіркеу көшірілді. Наннисивик 2006 жылы ресми түрде жабылды. Қазіргі таңда екі шағын үй ғана қалды, ал қалған бөлігі бұзылып, жер астына сақталды. 2007 жылдың 10 тамызында премьер-министр Стивен Харпер Арктикадағы Канаданың беделін нығайту мақсатында Наннисивик теңіз базасын құру туралы жариялады. Геотехникалық мәселелерге байланысты бастапқы жоспарлар қайта қарастырылды; енді ол жылына төрт ай бойы, негізінен «Гарри ДеВолф» класындағы Арктикалық патрульдік кемелері үшін жанармай құю станциясы ретінде жұмыс істейтін болады. Құрылыс 2014 жылдың тамызында басталды және нысан 2020 жылдың жазына дейін толыққанды іске қосылуы жоспарлануда. 2020 жылдың қазан айында киім өндіруші «Canada Goose» компаниясы мен канадалық актер Райан Рейнольдс Инуджак мектебінің K-12 сыныптарында оқитын оқушыларға 300-ден астам қайта өңделген парка мен етіктер сыйға тартты. Бұл қайырымдылық шарасы, бұл қауымда өскен белсенді Куноу Ханның әлеуметтік желіде жариялаған хабарламасынан кейін жасалды, ол қауымның қажеттіліктеріне назар аударды.
The Arctic Bay area has been occupied for nearly 5000 years by Inuit migrating from the west. In 1872, a European whaling ship, the Arctic, captained by Willie Adams, passed through and gave the area its English name. It has the lowest tidal range in Canada. The Inuktitut name for Arctic Bay is Ikpiarjuk which means "the pocket" in English. This name describes the high hills that surround the almost landlocked bay. To the southeast, the flat topped King George V Mountain dominates the landscape of the hamlet. The community is served by annual supply sealift, and by Arctic Bay Airport. There is also a road connecting it to Nanisivik, a former mining community just inland that is now closed. Residents had hoped to boost their housing and public facilities with buildings relocated from Nanisivik, but those hopes were dashed due to lead zinc contamination. However, a church was relocated from Nanisivik to Arctic Bay in April 2007. Nanisivik was officially closed in 2006. Currently all that remains are two small houses, the rest of the community was demolished and stored underground. On 10 August 2007, Prime Minister Stephen Harper announced the creation of Nanisivik Naval Facility, to reinforce Canadian presence in the Arctic. The original plans have been downgraded after geotechnical problems increased the cost; it will now operate for four months a year as a refuelling station, primarily for the Harry DeWolf class Arctic patrol ships. Construction began in August 2014 and the facility is planned to be fully operational by summer 2020. In October 2020, clothing manufacturer Canada Goose and Canadian actor Ryan Reynolds announced the donation of over 300 repurposed parkas and boots to K 12 students at Inuujaq School. The donation came after a tweet from activist Koonoo Han, who had grown up in the community, drawing attention to the needs of the community.
Демография
Статистика Канадасы жүргізген 2021 жылғы Канадалық санақта Арктик шығанағында 994 адам тұрады, олардың 218-і 239 жеке тұрғын үйдің ішінде орналасқан, бұл 2016 жылғы 868 адамнан айырмашылықты көрсетеді. Жер ауданы - 154,5 км², 2021 жылы халық тығыздығы 78,5 адам/км² болды.
In the 2021 Canadian census conducted by Statistics Canada, Arctic Bay had a population of 994 living in 218 of its 239 total private dwellings, a change of from its 2016 population of 868. With a land area of , it had a population density of in 2021.
Демалыс
Арктикалық шығанақта түрлі демалыс шаралары мен мекемелер бар. Канада армиясының кадеттері аптасына үш рет жиналады. Бұл бағдарлама Ұлттық қорғаныс министрлігінің басқаруында. 12 жасқа толған жастар қатысып, түрлі іс-шараларға қосыла алады. Кадеттер мерзімді түрде оқ ату жаттығуларын жасайды және жаяу жүру, кемпинг, бағдарлау және биатлон сияқты түрлі көшпелі іс-шаралармен айналысады. Ересектер үшін мектепке жапсарлас спорт залында бірнеше спорт командалары мен іс-шаралар тұрақты түрде өткізіледі. Баскетбол, футбол, волейбол және хоккей ең танымал іс-шаралар. Қыс айларында мұз айдыны жұртшылыққа ашық. Сонымен қатар, әр бейсенбі күні кешке қоғамдық өнер сабағы өтіледі. Жастар кеңесі демалыс ісіне белсенді қатысады. Олар қоғам үшін түрлі шаралар мен іс-шараларды ұйымдастырады. Соңғы кезде олар жергілікті шіркеу залында қоғамдық интернет қолжетімділігін қамтамасыз ету үшін CAP (community access point) құрды. Күнделікті интернетке қол жеткізуден басқа, бұл зал қауымның ақсақалдарының жиналып, әңгімелесуі үшін апта сайын пайдаланылады. Мұнда тағы да басқа іс-шаралар мен сабақтар өтеді. Жергілікті қауым залы, сондай-ақ Теңіз залы деп те аталады, түрлі демалыс шараларын қабылдайды. Көшпелі іс-шаралар әлі де кең таралған. Кейбір тұрғындар ата-бабаларының дәстүрлі шеберліктерін сақтап келсе, көпшілігі қазір қарумен аң аулайды. Шатырлар әлі де қолмен жасалады және жаз айларында жиі қолданылады. Мұз балық аулау қыс айларында кең таралған. Азық-түлік пен киім-кешек алу үшін теңіз есіті мен нарвал аулау жиі кездеседі. Арктикалық шығанақта Терри Фокс жүгіруі сияқты жалпы канадалық шаралар да өтеді, ол әсіресе танымал. Бұл аймақ ақ аюды аулауға келген спорт аңшылары үшін танымал, бірақ ақ аюдың қауіп төндіретін түр ретінде тізімделуімен бұл өзгеріп қалуы мүмкін. Қазіргі кездегі қала әкімі – Эндрю Такту, ол BBC фильмінде көрсетілгендей, дәстүрлі аңшылық шеберліктерін сақтағаны үшін жақсы танымал.
Arctic Bay is host to multiple recreational events and institutions. The Royal Canadian Army Cadets meet three times a week. This is a program under the purview of the Department of National Defence. Youth aged 12 and up are welcome to join and take part in a variety of activities. The cadets regularly practice marksmanship and do a variety of outdoor activities including hiking, camping, orienteering and the biathlon. For adults, there are several sports teams and activities that meet regularly at the gym attached to the school. Basketball, soccer, volleyball and hockey are the most popular activities. There is a hockey rink that is open to the public during the winter months. There is also a community art class hosted every Thursday evening. The Youth Council is actively involved in recreation. They run an assortment of events and activities for the community. Most recently, they have opened up a CAP (community access point) site at a local church hall for community internet use. Aside from almost daily internet access, this hall is also used weekly for the community Elders to gather and socialize. Various other activities and classes take place here. The local Community Hall, also known as the Sea Hall, is host to a variety of recreational activities. Outdoor activities remain quite common. While some residents maintain the traditional skills of their ancestors, most now hunt with guns. Tents are still hand made and used frequently during the summer months. Ice fishing is a common activity during the winter months. Seal and narwhal hunting are quite common to supplement food and clothing. Common Canadian events also take place in Arctic Bay, such as the Terry Fox Run, which is particularly popular. The area is popular for sport hunters coming to hunt polar bears although this may change with the listing of the polar bear as a threatened species. The current mayor is Andrew Taqtu who is well known for his preservation of traditional hunting skills as shown on a BBC film A Boy Among Polar Bears.
Түн ортасы күн марафоны
Арктикалық шығанақ әлемдегі ең солтүстік марафондардың бірі – Түн ортасы марафонының үйі болды.
Arctic Bay was home to the Midnight Sun Marathon, one of the northernmost contests held in the world.
Көлік
Арктикалық шығанаққа және одан ұшатын жоспарланған рейстер Арктикалық шығанақ әуежайына келіп-кетіп тұрады. Бұл әуежай ұшу-қону жолағының және жаңа терминал ғимаратының ірі құрылысын аяқтағаннан кейін 2011 жылы сертификатталды. Қазіргі таңда Икалуит пен Резолюттен Канад Солтүстік авиакомпаниясы арқылы Арктикалық шығанаққа үздіксіз рейстер бар. Осы әуежай пайда болғанға дейін, Twin Otter ұшақтары қалаға кіретін басты көшені қону алаңы ретінде немесе Нанисивик әуежайын пайдаланатын.
Scheduled flights to and from Arctic Bay arrive at Arctic Bay Airport. This airport was certified in 2011 after completing major construction of the runway and a new terminal building. Currently, regular flights to the Arctic Bay are available through Canadian North from Iqaluit and Resolute. Prior to the existence of this airport, Twin Otter aircraft would use the main street leading into the town as a landing strip or used the Nanisivik Airport.
Білім
Қоғамды бір ғана K–12 мектебі – Инуджак мектебі қамтамасыз етеді, онда шамамен 200 оқушы білім алады. Сонымен қатар, Nunavut Arctic College-де Nunavut мұғалімдерін даярлау бағдарламасы (NTEP) оқытылады. 2009 жылы көптеген NTEP түлектері, олардың көпшілігі жергілікті тұрғындар, балабақшадан 7-сыныпқа дейінгі сыныптарда мұғалім болады. Қоғамдағы сырттан келгендердің барлығы мемлекеттік қызметкерлер болғандықтан, оқушылардың көп бөлігі инуиттерден тұрады және алғашқы тіл – инуктитут. Нунавуттың көптеген жоғары мектептері сияқты, Инуджак та Альбертаның білім беру жоспарын пайдаланады. Дегенмен, осы қауымдастықтағы педагогтердің алдында тұрған бір мәселе – көптеген оқушылардың оқу деңгейі Альбертадағы әріптестеріне қарағанда төмендеу. Нунавуттағы көптеген мектептер сияқты, бұл мектеп те жергілікті сайланған Аудандық білім беру органының (DEA) ішінара басқаруында болады, ол саясатты әзірлейді және тәртіп, қаржы жұмсау, мәдени шараларға қатысты шешімдер қабылдайды.
The community is served by a single K–12 school, Inuujaq School, that has an enrolment of around 200 students. There is also a Nunavut Arctic College host site where the Nunavut Teacher Education Program (NTEP) is being taught. In 2009 many of the NTEP graduates, who are locals, will become teachers in levels from kindergarten to grade 7. As the only outsiders in the community are government workers, the student population is almost entirely Inuit and the first language spoken is Inuktitut. Like most high schools in Nunavut, Inuujaq uses the Alberta educational curriculum. However, one challenge faced by educators in this community is that most students read at a lower level than their Alberta counterparts. As with most schools in Nunavut, the school is under the partial authority of the locally elected District Education Authority (DEA) who design policy as well as make decisions regarding discipline, spending, and cultural activities.
Кең жолақты байланыс
2005 жылдан бері бұл қауымдастық Qiniq желісімен қамтамасыз етілуде. Qiniq – үйлер мен кәсіпорындарға арналған, сыртқы әлеммен спутниктік байланыс арқылы қосылатын тұрақты сымсыз қызмет. Qiniq желісі SSI Micro компаниясымен жобаланып, басқарылады. 2017 жылы желі 4G LTE технологиясына және мобильді дауыс үшін 2G GSM-ге жаңартылды.
The community has been served by the Qiniq network since 2005. Qiniq is a fixed wireless service to homes and businesses, connecting to the outside world via a satellite backbone. The Qiniq network is designed and operated by SSI Micro. In 2017, the network was upgraded to 4G LTE technology, and 2G GSM for mobile voice.
Климат
Арктикалық шығанақта, Канаданың көптеген солтүстік аймақтарындағы төменгі биіктіктегі жерлерде тундралық климат (Köppen: ET) басым, ол ұзақ, өте суық қыстармен және қысқа, салқынға жақын немесе суық жаздармен сипатталады. Шілде айы ғана орташа ең төменгі температурасы нөл градустан жоғары болады. Климаты қатаң субарктикалық климаттан айтарлықтай ерекшеленбейді, тек жаздың дерлік жоқтығымен ғана ерекшеленеді (тіпті солтүстіктегі Свалбард аралында да жаз ыстық болады). Жаз айларында да таңғы орташа температура нөл градустан төмен болуы мүмкін. Жауын-шашын мөлшері шөлдік климатқа тән, төмен деңгейде, ал қарлы күндердің саны орта ендіктердегі көл немесе теңіз жағалауындағы қалалармен салыстыруға болады, бірақ бұл жер үшін төмен. Жауын-шашынның көп бөлігі жаз бен күздің басында жауады.
Arctic Bay experiences a tundra climate (Köppen: ET) like most northern Canadian territories at low elevations, with long, very cold winters and short, cool to cold summers. July is the only month with an average low temperature above freezing. Its climate does not differ from the more severe subarctic climates except for the practically non existent summer (even Svalbard, an island to the north, has much warmer summers). Even in summer, the average temperature at dawn can be below freezing. The amount of precipitation is of a desert climate, below , and the days of snow is comparable to a coastal city of a lake or sea in the middle latitudes, but low for the location. Most precipitation is between summer and early fall.