Кіріспе

Біріккен Корольдіктегі табиғи қорық

RSPB Minsmere – Суффолк графтығындағы Минсмирде орналасқан, Құстарды қорғау жөніндегі Корольдік қоғамға (RSPB) тиесілі және басқарылатын табиғи қорық. 1947 жылдан бері RSPB осы қорықты басқарып келеді, және оның құрамында қамыс шалбалары, жазық далалар, қышқыл топырақты шөптесін жерлер, ылғалды далалар, орман және құмды-тасты жағажай өсімдіктері бар аумақтар қамтылған. Ол Суффолк жағалауы мен Хитс табиғи сұлулығының ерекше аймағы және Суффолк мұра жағалауы аймағында орналасқан. Бұл жер Ерекше ғылыми маңызы бар нысан, Ерекше қорғалатын аймақ, Құстарды қорғау жөніндегі арнайы аймақ және Рамсар аймағы ретінде сақталған. Табиғи қорықтың негізгі мақсаты – құстарды қорғау, әсіресе ылғалды жерлерді, далаларды және шөптесін жерлерді басқару мен жақсарту арқылы, сондай-ақ ұлттық деңгейде сирек кездесетін көбелек, тасқарлы, батпақ тырнасы, түнқарлы және бұлбұл сияқты түрлерді көбейтуге баса назар аудару. Ортаның әртүрлілігінің арқасында, осы аумақта көптеген басқа жануарлар мен өсімдіктер де тіркелген. Табиғи қорыққа айналудан бұрын, бұл жерде ежелгі монастырь және Тюдор артиллериялық бекінісі орналасқан. 19 ғасырда батпақтар шабындыққа айналдырылған, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мүмкін болатын басқыншылықтан қорғану үшін қайтадан суға толтырылған. Қорықта келушілер орталығы, сегіз құс қарау орны және кең ауқымды жаяу жолдар мен бағыттар бар. RSPB мүшелері тегін кіре алады. Бұл аумаққа болашақта төнетін қауіптердің қатарында климаттың өзгеруіне байланысты теңіз деңгейінің көтерілуі, жағалау эрозиясы және көршілес Sizewell атом электр станцияларында жаңа реактор салудың салдарынан су деңгейіне тигізетін әсер болуы мүмкін.

Бейнелеу

Минсмирдің айналасындағы аймақ – Минсмир өзенінің кең аңғары, солтүстігінде Данвич жартастары және оңтүстігінде Сайзуэлл жартастарынан тұрады. Жағалаудан екі кең құм сілкінісі жатыр, ал жағажай құммен қапталған, үстіне кесек тас жабылып жатыр. Жартастардың ең биіктігі шамамен [мәнді қосу керек] метрге жетеді және Ұлыбританиядағы ең жылдам эрозияға ұшыраған жартастардың қатарына жатады, жылдық эрозия деңгейі [мәнді қосу керек]. Б.з.д. 500-ден б.з. 700-ге дейін Саффолк аймағындағы теңіз деңгейі қазіргі деңгейден шамамен [мәнді қосу керек] метр жоғары болды, ал қазіргі жағалаудың аласа жатқан бөліктері сол кезде таяз су эстуариялары болды. Өзен сағасы 18 ғасырда жағалауда құм мен кесек тас шөгінділері қалыптасқан кезде тоқтатылды. Көтеріңкі жерлерде теңіздің шегінуінен бұрын пайда болған жағажайдың мұрасы – құм мен қиыршық тастың қалың қабаты бар. Топырақ астындағы батпақты жерлердің геологиясы – Минсмир өзенінен келген қараңғы тұщы су шөгінділерімен бірге теңіз балшығынан тұрады.

1947 жылға дейін

1086 жылы «Domesday Survey»-де Минсмир Менесмара немесе Милсемер деп тіркелген. Онда еркін адамдар басқарған алты шаруашылық және бір жұмыс атты егіс тобы болғандығы айтылған. Блайтлинг жүзінде орналасқан осы иелік Роджер Биготқа тиесілі болған. Капелланың төменгі бөлігі 1363 жылы аббатты бұзғаннан кейін көп ұзамай салынды, ал кірпіштен тұрғызылған жоғарғы бөлігін 1527 жылы лауазымынан кеткеннен кейін осында шатыршы ретінде тұрған бұрынғы аббат Джон Грин салған деп саналады. 1537 жылы монастырлар таратылған кезде бұл жер тасталып қалды, ал екінші дүниежүзілік соғыс кезінде капелла ішінде пиллбокс салынды. Бұл қираған орын ұлттық маңызы бар ескерткіш ретінде қарастырылады. Минсмирде бұршақ кесу кемінде 12 ғасырдан бері жүргізіліп келеді, ал 1237 жылғы жағалау сипаттамасында Минсмир порты ретінде көрсетілген. 1587 жылғы сараптамада 1539 жылдан кейін Минсмирде салынған, бірақ Тюдор дәуірінің басындағы артиллериялық батарея қираған күйде болды, сараптамада оны қайта құру ұсынылды. 1840 жылдары жағалаудың осы бөлігіндегі контрабанданы тоқтату үшін Минсмирде жағалау күзет станциясы жұмыс істеді. Шамамен 1780 жылы құм жағалауы Минсмир өзенінің аузын жауып, оның ішкі жағында кең жайылған тұщы сулы батпақты жерді құрды. Бұл жерде өскен қамыстар шатыр үшін пайдаланылды, ал батпақтар арқылы өтуді жеңілдету үшін жоғарыдағы аллювиалды аймақтардан құм әкеліп жолдар салынды. 1810 жылы тиісті заң қабылданғаннан кейін 1812 және 1813 жылдары осы батпақтар ауыл шаруашылығына пайдалану үшін қоршалды және кептірілді, суды теңізге бағыттау үшін негізгі шлюз салынды. Бұл жұмысты Ричард Гаррет және Лейстон темір зауытының ұлдары жасады. Истбридж жел сорғысы 19 ғасырдың ортасында, мүмкін, Бекклс шеберханасынан Роберт Мартин жасаған. Ол Жаңа кесіктің солтүстігінде орналасқан. Бұл сорғы үш поршеньді, шаршы пішіндес сорғымен жұмыс істеді. Жел сорғысы 1939 жылға дейін жұмыс істеді, ал 1977 жылдың ақпанында құлады. Теңіз қабырғасы диірмені Жаңа кесіктің солтүстігінде, бірақ Истбридж жел сорғысынан жағалауға жақын тұрды. Ол 19 ғасырдың басында салынған шүберек диірмені болды. Диірмен 1935 жылдың қаңтарында желдің кері соғуынан бұзылып, жел жеңдерін жұмыссыз қалдырды. Кейіннен дөңгелекке Hupmobile бензиндік, содан кейін дизельдік қозғалтқыш қосылды. Диірмен 1976 жылдың жазында құлады. Үшінші шүберек диірмені Жаңа кесіктің оңтүстігінде және капелланың қираған орындарынан теңіз жаққа қарай орналасқан. Мельтон шеберханасынан Коллинз салған бұл диірмен 1920 жылдары құлады, ал оның орнына шүмекті итеру үшін Титт жел сорғысы орнатылды. Бұл жел сорғышының жеңдерінің диаметрі 5 метр болды. Тағы бір Титт жел сорғысы, 8 метр диаметрі бар жеңдерімен, осы жерден 1,6 шақырым (бір миль) оңтүстікке қарай тұрды. 1938 жылы екі Титт жел сорғысы да тұрды. Әскер осы аймақтың көп бөлігін континенттік Еуропаға шабуылға дайындық сияқты әскери маневрлер үшін де пайдаланды. Соғысқа дейін Огилви отбасы бұл жерді егістік және аң аулау айманы ретінде иеленді және басқарды, аң аулау жоспарының бір бөлігі ретінде көптеген жапырақты ағаштарды отырғызды. Соғыстан кейін олар батпақтарды кептірмей, олардың орнитологиялық құндылығын түсініп, тастап кетті. Еркектер саналды, бірақ Минсмирдегі популяция уақыт өте келе өзгеріп, 1991 жылы тек бір ғана дауыстаған еркек қалды. 1990 жылдары қамыс алқаптары ащы шөптерге арналған ерекше басқаруға ие болды, Солтүстік және Оңтүстік деңгейлер деп аталатын жайылымдық батпақтар сатып алынғанда, Солтүстік деңгейлер қамыс алқаптарына, ал Оңтүстік деңгейлер ылғалды шөптеңге айналдырылды. Бұл аймақ Рамсар аймағы, ерекше қорғалатын аймақ және ғылыми маңызы бар жер болып табылады. Бұл орын Суффолк жағалауы мен Хиттс ерекше табиғи сұлулық аймағының (AONB) және Суффолк мұралық жағалауының шегінде де орналасқан.

Кіру және құрылғылар

Қорыққа A12 тас жолы арқылы Вестлтон ауылынан көлікпен баруға болады. Сонымен қатар, ол Суффолк жағалауы велосипед жолы арқылы Sustrans ұлттық велосипед желісінің 1-маршрутына қосылады. Ең жақын автобус аялдамасы Лейстон қаласында, ал пойыз аялдамасы Даршемде орналасқан. Coastlink, талап бойынша жұмыс істейтін автобус қызметі, осы жерлерден қорыққа саяхаттауға мүмкіндік береді, бірақ сапарды бір күн бұрын брондау қажет. RSPB Minsmere-ге Дунвич-Хит, Сайзвелл-Бич және Истбриджден жаяу жетуге болады, сондай-ақ қорық аумағында көптеген қоғамдық жолдар бар. Суффолк жағалау жолы және Сэндлингс жолы сияқты екі ұзақ қашықтықтық жаяу жолдары да Минсмирге жалғасады. Қорық бастапқыда сирек кездесетін көбелек құстарды қорғау үшін құрылған, ал 1980 жылға дейін оны аралау үшін рұқсат алу қажет болды. Minsmere тек 2005 жылдан бастап аптаның барлық күндері ашық болды. Келушілер орталығы 1996 жылы салынды және 2012 жылы Ұлттық лотерея және Еуропалық Одақ қаражаты есебінен кеңейтілді. Әртүрлі орталарға келушілердің қолжетімділігі де жақсартылды. Қорық 1980, 1981 және 1989 жылдары BBC Birdwatch телешоуында, ал 2014 жылдан 2016 жылға дейін Springwatch бағдарламасында көрсетілді. Минсмирдің құрғақ даласы мен қышқыл шалғынды жерлері мал жаю, шөп және бұталарды бақылау, сондай-ақ ағаштар мен қажетсіз батыс шөптерін жою арқылы күтіледі. Қалған шөп және бұталардың аумағы шөптесіндер үшін оптимал құрылымды сақтау үшін кезең-кезеңімен кесіледі. 150 жыл бойы жыртылған жерді қышқылдандыру үшін қойларды жаю немесе күкірт қосу, оны құрғақ шөп және қызыл жусан қалдықтарымен немесе жеке қолдану, содан кейін қайта себу сияқты әдістер қолданылды.

Жануарлар дүниесі және өсімдіктер

Минсмирдің үлкен ауданы және әртүрлі орталары, олардың кейбіреулері Ұлыбританияның басқа жерлерінде сирек кездеседі, көптеген жануарлар мен өсімдік түрлерін қызықтырады; қорықта шамамен 5800 түр тіркелген. 2015 жылы қара қабақты альбатрос, ал 2011 жылы Аудуэннің шағаласы және қызыл бүйірлі көкқұйрық байқалды.

Басқа жануарлар мен өсімдіктер

Минсмирде табылған сүтқоректілерге 300-ге жуық қызыл бұғы, сусар, барс және су егесі кіреді. Басқа омыртқалы жануарларға жылан, аз сандағы наттержак бақалары және балықтардың 13 түрі жатады, олардың ішінде жалпы руд балығы – ащы құстар үшін маңызды тамақ көзі. Жағажайлардағы қиыршық тасты төбелерде сары мүйізді мак, қызыл ұшты кұдджи және дөңгелек жапырақты қыста көк сияқты сирек кездесетін өсімдіктер өседі. Минсмир климаттың өзгеруіне байланысты теңіз деңгейінің көтерілуінен қауіп көреді, бұл қорықтың суару жүйесіне кері әсер етеді және өзеннің тасуына әкелуі мүмкін. Бірақ Қоршаған орта агенттігінің қорықтың солтүстік жағындағы жұмыстары теңізді онда 50 жылға тоқтатуға мүмкіндік береді. RSPB атынан жазылған мақалада Минсмирдегі ылғалды жерлерге келтірілген кез келген зиян Ұлыбританиядағы ащы құстардың санына елеулі әсер етуі мүмкін екені айтылды, себебі қорықта ұлттық көбею популяциясының маңызды бөлігі қорғалады. 2018 жылы Sizewell-дің кеңейту жоспарлары қауіпсіздік және экологиялық негіздермен ядролық энергия бағдарламасын қысқарту туралы Ұлттық инфрақұрылым комиссиясының ұсыныстарынан күмәндануға себеп болды.