Польша генералы мен тарихы: Ханс Мориц фон Хауке өмірі

Кіріспе

Польшалық генерал граф Ханс Мориц фон Хауке (Jan Maurycy Hauke; 26 қазан 1775 – 29 қараша 1830) – неміс тегінен таралған поляк генералы және кәсіби әскери. Ол Хауке Босак әулетінің мүшесі болған.

Өмір

Ханс Мориц – Варшава лицейінің (Варшавадағы Пруссияның эксклюзивті мектебі) неміс профессоры Фридрих Карл Эммануэль Хауке (1737–1810) ұлы болды және 1790–1793 жылдар аралығында Польшаның тәуелсіздігінің соңғы жылдарында Польша армиясында қызмет етті. Ол Варшава кадет корпусының түлегі болды, Костюшко көтерілісінде, Франциядағы поляк легиондарында күресті, содан кейін Австрия, Италия, Германия және Пиреней түбегіндегі соғыста Варшава герцогтігінің армиясында қызмет етті. 1815 жылдан кейін Ханс Мориц Польша Конгресінің армиясына қосылып, 1826 жылы толық генерал шеніне жетіп, поляк дворяндығының атағын алды. Оның қабілеттерін мойындаған патша Николай I оны Польша Конгресінің соғыс министрінің орынбасары етіп тағайындады және 1829 жылы граф титулына көтерді. 1830 жылғы көтерілісте революциялық армия кадеттері Польшаның генерал-губернаторы, Ұлы князь Константинге шабуыл жасады. Граф Мориц Хауке қашып құтылуға тырысқан Ұлы князьға бара жатқанда, Варшава көшесінде кадеттер оны оның әйелі Софи Лафонтеннің (Франц Леопольд Лафонтеннің қызы) және үш кіші баласының көз алдында атып өлтірді. Ол әйелімен бірге атпен келе жатып, көтерілісшілер тобына кездесті, олар: «Генерал, біздің жетекшіміз болыңыз!» – деп айқайлады. Хауке оларды сөкпек болып, қазармаға қайтуға бұйырды, сол сәтте олар оқ атып, оны өлтірді. Оның әйелі де көп ұзамай қайтыс болды, ал кіші балалары патшаның қамқорлығына алынды, ал үш үлкен ұлы көтеріліске қосылды. Олардың бірі, Морис Леопольд, 1831 жылы Остроленка шайқасында 27 жасында қаза тапты. Поляктардан жеңіске жеткеннен кейін патша 1841 жылы Варшавада Хауке және «өз монархтарына адал болған» тағы бес поляк генералының есіміне арналған зәулім обелиск тұрғызды. Польша астанасының тұрғындары бұл обелискі ұнатпады және 1917 жылы оны құлатып жіберді. 1851 жылдың 28 қазанында Хаукедің кіші қызы, графня Юлия фон Хауке, сол кезде Ресей императоршасы Мария Александровнаның күйеу баласы Гессен және Рейн князі Александрға үйленді. Юлия Маунтбеттендер, британдық және испан патшалық отбасыларының арғы атасы болды. Хаукедің үлкен қызы Катарина Мекленбург герцогы Пауль Фридрихтің сүйіктісі болды.

Hans Moritz was the son of Friedrich Karl Emanuel Hauke (1737–1810), a German professor at the Warsaw Lyceum (an exclusive Prussian school in Warsaw), and served between 1790 and 1793 in the army of Poland during the country's last years of independence. He was an alumnus of Warsaw's Corps of Cadets, and fought in the Kościuszko Uprising, the Polish Legions in France and later served in the army of the Duchy of Warsaw in Austria, Italy, Germany and the Peninsular War. After 1815, Hans Moritz joined the army of Congress Poland, reaching the rank of full general in 1826 and receiving a title of Polish nobility. Recognizing his abilities, Tsar Nicholas I appointed him Deputy Minister of War of Congress Poland and elevated him in 1829 to Count. In the uprising of 1830 led by revolutionary army cadets, the target was Grand Duke Constantine, Poland's Governor General. Count Moritz Hauke was on his way to the Grand Duke who managed to escape, but Hauke was shot to death by the cadets on the street of Warsaw before the eyes of his wife, Sophie Lafontaine (daughter of Franz Leopold Lafontaine), and his three younger children. He was riding on a horse beside the carriage of his wife and having met a group of rebels who shouted: "Be our leader, General!" Hauke reprimanded them and told them to go back to their quarters, whereupon they opened fire and killed him. His wife died shortly afterward, and their younger children were made wards of the Tsar, while three elder sons joined the uprising and one of them, Maurice Leopold, fell during the battle of Ostrołęka in 1831 only 27 years old. After his victory over the Poles, the Tsar raised in 1841 an enormous obelisk in Warsaw, which was dedicated to the memory of Hauke and five other Polish generals who "preserved their fidelity to their Monarch". Detested by the inhabitants of the Polish capital, the obelisk was pulled down in 1917. On 28 October 1851, Hauke's youngest daughter, Countess Julia von Hauke, then lady in waiting to Russian Empress Maria Alexandrovna, married Prince Alexander of Hesse and by Rhine, Maria's brother. Julia became an ancestress of the Mountbatten family, the British royal family, and the Spanish royal family. Hauke's older daughter, Catharina, became the mistress of Paul Friedrich, Grand Duke of Mecklenburg.