Кіріспе
Жаңа Зеландияның орта қашықтыққа жүгіруші және саясаткер сэр Джон Джордж Уокер (12 қаңтар 1952 жылы туған) – 1976 жылғы Олимпиада ойындарында ерлер арасындағы 1500 метрлік жүгіруде алтын медаль жеңіп алған, Жаңа Зеландияның бұрынғы орта қашықтыққа жүгірушісі. Ол сондай-ақ, бір мильді 3:50-ден кем уақытта жүгірген алғашқы адам. Соңғы жылдары Уокер жергілікті басқаруда белсенді болып, Окленд қалалық кеңесінің мүшесі және Манурева-Папакура округін өкілдік етіп келді.
Sir John George Walker, (born 12 January 1952) is a former middle distance runner from New Zealand who won the gold medal in the men's 1500 m event at the 1976 Olympics. He was also the first person to run the mile in under 3:50. In more recent years, Walker has been active in local government, as an Auckland Councillor and representing the Manurewa Papakura ward.
1974 жылғы Достастық ойындары
Уокер 1974 жылы Жаңа Зеландияның Крайстчерч қаласында өткен Ұлттар Достастығы ойындарында 1500 метрге жүгіруде Танзаниялық Филберт Баиден кейін екінші орын алғанда әлемдік деңгейде танымал болды. Тарихқа енген ең ұлы 1500 метрлік жарыстардың бірінде Уокер мен Баи екеуі де сол кездегі әлемдік рекордты жаңартты, ал жарысқа қатысқан басқа спортшылар төртінші, бесінші және жетінші орындарды иеленді – бұл көрсеткіштердің барлығы сол кездегі ең жылдам нәтижелердің қатарына жатты. Уокер 800 метрге жүгіруде 1:44.92 уақытпен қола медаль жеңіп алды, бұл оның осы қашықтықтағы өмірлік рекорды болды; ол әлі де Питер Снеллден кейін Жаңа Зеландияның екінші ең жылдам жүгірушісі болып саналады. Әлемдік деңгейдегі мың метрлік жүгіруші ретіндегі мансабында Уокерді мектеп директоры және өзі де орта қашықтыққа жүгіруші болған Арч Джелли жаттықтырды. Оның спортшылармен жұмысы ғылыми негізде жасалған, аса мұқият жаттығу бағдарламаларымен және тікелей әңгімелесу арқылы тиімді байланыспен ерекшеленді.
Әлемдік рекордтық жүгірулер
Уокер 1975 жылғы 12 тамызда Швецияның Гётеборг қаласында 3:49.4 уақытпен бір шақырымға жүгіруде әлемдік рекордты жаңартты. Ол сол жылдың басында Фильберт Баидің 3:51.0 уақытын жақсартты және бұл қашықтықта 3:50.0-ден төмен нәтиже көрсеткен алғашқы адам болды. Қызықтайы, Уокердің уақыты Роджер Баннистердің жиырма бір жыл бұрын көрсеткен 3:59.4-ке тең 4 минуттан кем уақыттағы алғашқы жүгірісінен дәл 10 секундқа жылдам болды. Сол жылы ол Track and Field News журналының «Жылдың атлеты» атағына ие болды. 1976 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Уокер атлетикаға қызметтері үшін, әсіресе 3 минут 50 секундтан аз уақытта бір шақырымды жүгірген алғашқы адам ретінде Британ империясы орденінің офицері болып тағайындалды. Уокердің жаңа рекорды 1979 жылғы 17 шілдеге дейін сақталды, содан кейін британдық Себастьян Коу оны жаңартты. Келесі жылы Уокер 1976 жылғы 30 маусымда Норвегияның Осло қаласында 4:51.4 уақытпен 2000 метрге жүгіру бойынша әлемдік рекордты жаңартты. Ол француз Мишель Жазидің он жылдық рекордты бес секундке жақындатып бұзды. Уокер бұл жарысты өміріндегі ең жақсы жарыс деп есептеді. Ұлыбританиялық Стив Крам 1985 жылғы 4 тамызда Будапештте 4:51.39 уақытпен рекордты жүзден бір секундқа жақсартты. Ішкі жарыстарда Уокер 1979 жылы 3:37.4 уақытымен 1500 метрлік әлемдік рекордты жаңартты.
1976 жылғы Монреаль Олимпиада ойындары
800 метрде Уокер 1:47.63 уақытпен аяқтады, өзінің жарысында екі жеңілдікке іліге алмады және жартылай финалға өте алмады. Дегенмен, Африканың Олимпиаданы бойкоттауына байланысты Уокер 1500 метрде фаворит саналды, бұл оқиға Танзаниялық Фильберт Баи сияқты бірнеше мықты қарсыластарды жарыстан шығарды, ол оның басты бәсекелесі болған. 1500 метрлік финал баяу қарқынмен басталды, алғашқы 800 метр 2:03 минутта аяқталды. Жарыс қарқынды финишпен шешіледі. Ұзындығы аз қашықтықта жылдам жүгіретін қарсыластардан озу үшін Уокер фиништік спринтін финиш сызығына 300 метр қалғанда бастады. Ол соңғы 20 метрде шаршады, бірақ Бельгиялық Иво Ван Дамме мен Батыс Германиялық Пауль Хайнц Велманнан озуға қол жеткізіп, алтын медальді жеңіп алды. Кейіннен Баидің малярияға шалдыққандықтан жарысқа қатыспауы мүмкін екені белгілі болды. 1977 жылы Уокердің әлемдегі ең үздік милягер ретіндегі позициясына Ұлыбританиялық Стив Оветтің сынға алғаны мәлім болды, ол IAAF Әлем Кубогінде 1500 метрде оны жеңді.
Жаңа Зеландия рекордтары
1981 жылы Уокер Оклендте 3:50.6 көрсеткішімен Жаңа Зеландияның барлық қатысушылар арасындағы бір мильге жүгіру рекордын жаңартты. 1982 жылы Норвегияның Осло қаласында Стив Скотт (3:47.69), Уокер (3:49.08) және Рей Флинн (3:49.77) "Арман милі" жарысында бірінші үш орынды алып, бірден Америка, Жаңа Зеландия және Ирландияның ұлттық рекордтарын орнатып, бір мильге жүгіру бойынша жаңа көрсеткіштер жасады. Осы үш ұлттық рекорд 2007 жылдың 21 шілдесіне дейін 25 жыл бойы өз күшінде болды, содан кейін Алан Уэбб Скотттың американдық рекордын бұзды. Уокер мен Флинннің көрсеткен уақыты әлі де ұлттық рекордтар болып табылады.
Қашықтықтағы қараңғылық
1982 жылы Брисбенде өткен Ұлттар Достастығы ойындарында Уокер 1500 метр қашықтықта Ұлыбританиялық Стив Крамнан кейін күміс жүлде алды. Ол 1984 жылғы Олимпиада ойындарында және 1986 жылғы Ұлттар Достастығы ойындарында 5000 метр қашықтықта өнер көрсетті, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. 1990 жылы өткен ойындарда ол 800 және 1500 метрлік еңіс бойында бақ сынасты; соңғы жарыста ерте кезде кедергіге ұшырады, бірақ бәрібір жарысты аяқтады. Жеңімпаз, Ұлыбританиядан Питер Эллиотт, Уокерді онымен бірге марапаттау айналымы жасауға көндірді. 1985 жылы Уокер тарихында алғаш рет 4 минуттан кем уақытта 100 мильді жүгіріп өтті, бұл жетістікті АҚШ-тың досы және қарсыласы Стив Скотттан бұрын иеленді. Бұл мәселеде дау болды: Скотт екеуінің әрқайсысы 99 мильден аз уақытта жүгіруге келіскенін және содан кейін бірінші 100 мильді жүгіру үшін жарысқа түсетінін айтты. Уокер мұндай келісім болмағанын мәлімдеді. Оның мансабы ұзарған сайын, аяқ жарақаттары мен асқазан аурулары жаттығуларына кедергі келді. 1990-жылдардың басында ол 40 жастан асқан алғашқы жүгіруші болып, бір мильді 4 минуттан кем уақытта жүгіруді көздеді, бірақ аяғының жарақаты салдарынан бұл әрекеттері сәтсіз аяқталды. Осы кезде оның халықаралық мансабы екі онжылдыққа созылған ерекше ұзақтыққа ие болды. Уокер өзінің жарыс карьерасын 4 минуттен кем уақытта 135 мильді аяқтады. Уокер 1990 жылы Жаңа Зеландияның Спорттық Даңқ залына енгізілді, 1992 жылы Королеваның туған күні құрметіне атлетикаға қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі атанды, ал 1996 жылы Халықаралық Олимпиада Комитеті оған Олимпиадалық қола орденін табыс етті.
Жүгіргеннен кейін
1996 жылы Уокер Паркинсон ауруына шалдыққандығын хабарлады. Қазір ол әйелі Хеленмен бірге Оклендтегі Ньюмаркетте ат шаруашылығы дүкенін жүргізеді. Ол Манукау қалалық кеңесінің мүшесі болды, содан кейін біріктірілген Окленд кеңесінің кеңесшісі қызметін атқарды. 2016 жылы Уокер Манурева-Папакура округінен үшінші рет тікелей сайланды. 2019 жылғы жергілікті өкімет сайлауында ол қоғамдық қызметтен зейнетке шықты. Уокер мен оның әйелінің төрт баласы бар. 2009 жылғы Королеваның туған күніне арналған наградалар салтанатында Уокер спорт және қоғамға сіңірген қызметтері үшін Жаңа Зеландияның Еңбегі үшін орденінің серігі атағымен марапатталды.