Кіріспе
Тұқымның қандай болуы керектігінің жазбаша сипаттамасы. Мал шаруашылығында немесе жануарлар өсіруде тұқымдық стандарт – тұқымның гипотетикалық немесе идеалды үлгісінің сипаттамасы. Сипаттама физикалық немесе морфологиялық ерекшеліктерді, генетикалық критерийлерді немесе спорттық қабілеттерінің немесе өнімділігінің критерийлерін қамтуы мүмкін. Сондай-ақ, жануарды тіркеуден немесе көбейтуден шығаратын кемшіліктер мен ақаулар да сипатталуы мүмкін. Гипотетикалық идеалды үлгіні «тұқымдық тип» деп атауға болады. Тұқымдық стандарттарды жеке адамдар емес, тұқымдық қауымдастықтар немесе клубтар әзірлейді және олар жануарлардың түрі мен тұқымының мақсатын көрсету үшін жазылады. Тұқымдық стандарттар тұқымның идеалды жануарын анықтауға көмектеседі және селекционерлерге малдың сапасын жақсарту үшін мақсаттар қоюға мүмкіндік береді. Қысқасы, тұқымдық стандарт – малдың оған сәйкес мақсаттарға (мысалы, мал өсіру, із кесу және т.б.) жарамды болуын қамтамасыз ететін жоба. Тұқымдық стандарттар ғылыми құжаттар емес және бірдей түр мен тұқым үшін де әр қауымдастықта, әр елде әртүрлі болуы мүмкін. Барлық түрлер үшін тұқымдық стандарттардың бірыңғай форматы жоқ, және олар уақыт өте өзгеріп, жаңарып отырады. Ірі қара малдың тұқымдық стандарттары салыстыруға және ең жақсы тұқымдарды іріктеуге мүмкіндік береді. Иттер, мысықтар, жылқылар, тауық тұқымдары және басқалары үшін де тұқымдық стандарттар бар. Стандарт жануарларды конформациялық көрмелерде бағалау үшін салыстырмалы өлшем ретінде қолданылады.
In animal husbandry or animal fancy, a breed standard is a description of the characteristics of a hypothetical or ideal example of a breed. The description may include physical or morphological detail, genetic criteria, or criteria of athletic or productive performance. It may also describe faults or deficiencies that would disqualify an animal from registration or from reproduction. The hypothetical ideal example may be called a "breed type". Breed standards are devised by breed associations or breed clubs, not by individuals, and are written to reflect the use or purpose of the species and breed of the animal. Breed standards help define the ideal animal of a breed and provide goals for breeders in improving stock. In essence a breed standard is a blueprint for an animal fit for the function it was bred i. e. herding, tracking etc. Breed standards are not scientific documents, and may vary from association to association, and from country to country, even for the same species and breed. There is no one format for breed standards across all species, and breed standards do change and are updated over time. In cattle, breed standards allow for comparisons and the selection of the best breeds to raise. There is breed standard for dogs, cats, horses, chicken breeds, and others. The standard is used as a comparative parameter for judging animals in conformation shows competitions.
Реттеу
Кейбір түрлердің халықаралық басқару органдары бар, олар тұқым стандарттарының терминологиясы мен пішімін халықаралық жағынан реттеуге тырысады. Бірақ, мұндай халықаралық келісім болған жағдайда да, сол түрге қатысты барлық қауымдастықтар міндетті түрде халықаралық басқару органының құрамына кірмейді. Халықаралық Кинологиялық Федерация (FCI) иттердің тұқым стандарттарын халықаралық деңгейде реттейді, бірақ ең ірі иттер тізілімі – Американдық Кеннел Клубы (AKC) бұл халықаралық органға мүше емес және өз тұқым стандарттарының пішімін қолданады.