Кіріспе

Бишон фризе немесе Bichon à Poil Frisé – бишон типіндегі шағын ойыншық иттердің франко-бельгиялық тұқымы. Ол 1933 жылы Société Centrale Canine және 1959 жылы Fédération Cynologique Internationale ұйымдары тарапынан мойындалды.

Этимология

Француз тіліндегі "бишон" сөзі орта француз тіліндегі "бишон" ("кішкентай ит") сөзінен шыққан, ол көне француз тіліндегі "бише" ("іне ит", ағылшын тіліндегі "bitch" сөзімен туыс) сөзінің кішіртілген түрі, көне ағылшын тіліндегі "биче" сөзінен және басқа герман тілдерімен байланысты, соның ішінде көне норвеж тіліндегі "биккья" және неміс тіліндегі "Betze" сөздерімен. Кейбір мамандар "бишон" сөзінің шығу тегі "барбишон" ("кішкентай пудель") сөзінің аферезі, яғни қысқартылуынан туындады деп болжайды, ол "барбиш" ("шашы ұзын ит") сөзінен алынған; алайда, бұл мүмкін емес, себебі "бишон" сөзі (1588 жылы жазылған) "барбишон" сөзінен (1694 жылы жазылған) бұрын пайда болған. Ал ағылшыл тіліндегі "Bichon Frise" атауы француз тіліндегі "bichon à poil frisé" сөзінен шыққан, яғни "құрылған шашы бар кішкентай ит".

Тарих

Бишон фризе көбінесе француз иті ретінде бейнеленеді. Бұл иттер Испанияда ерте табысқа жеткен, және испан теңізшілері осы тұқымды Канар аралдарындағы Тенерифеге әкелген деп саналады. Олардың еуропалық ақсүйектермен байланысы 13 ғасырда Испания, Италия және Франция корольдік сарайларына енуімен басталды. 14 ғасырда итальяндық теңізшілер саяхаттары барысында осы иттерді қайта тауып, континенттік Еуропаға әкелді дегенге сенімді. Бишон а Пойл Фризе 1933 жылы Société Centrale Canine ұйымы тарапынан мойындалды. 1959 жылғы қазан айында Халықаралық кинологиялық федерация оны ресми түрде қабылдады. Кейбір иттер 1955 жылы АҚШ-қа, ал 1973 жылы Ұлыбританияға жеткізілді.

Сипаттамалары

Бишон фризе - бұл кішкентай ит, құрсау сүйегінің биіктігі және салмағы шамамен , салмағы биіктігіне пропорционал түрде өзгереді. Бас сүйегі жазық, бірақ дөңгелек көрінуі мүмкін; тұмсығы сәл ғана тарылады және бас ұзындығының екі бестен бір бөлігін құрайды. Мұрыны қара, көздері қара және дөңгелек. Жүні спираль немесе бұралаң тәрізді, қалың жұмсақ астыңғы қабаты бар. Ол әрқашан таза ақ; тек бір жасқа толмаған иттерде ғана денесінің 10% -ынан аспайтын бежегей түс болуы мүмкін. Басы мен аяқтары денесіне пропорционалды. 2024 жылы Ұлыбританияда жүргізілген зерттеуде осы тұқымның өмір сүру ұзақтығы 12,5 жыл, ал таза тұқымды иттерде 12,7 жыл, ал будандастырылған иттерде 12 жылды құрады. Иммундық медиацияланған гемолитикалық анемияны зерттеген американдық зерттеуде бишон фриздерінде осы ауруға бейімділік байқалды, бақылау тобының 2% -ы болса да, жағдайлардың 9% -ы осы тұқымға жатады.