Кіріспе
Киім жуу бөлмесі – киім жуу және кейде кептіруге арналған бөлме. Заманауи үйлерде кір жуатын бөлмелерде көбінесе автоматты кір жуатын машина, киім кептіргіш, сондай-ақ нәзік киімдерді (мысалы, свитерлерді) қолмен жууға арналған үлкен кір жуатын ванна және үтеу тақтасы болады. Киім жуатын бөлмелерде киім-кешек сақтауға арналған шкафтар, киімді бүгуге арналған үстелдер және орын болса, кішкентай тігін машинасы да болуы мүмкін. Британ тілінде көбінесе "үй шаруашылығы бөлмесі" термині қолданылады, ал Австралия және Солтүстік Америка тілінде бұл бөлме әдетте "кір жуу бөлмесі" деп аталады, Американың оңтүстік-шығысынан басқа. "Үй шаруашылығы" дегені пайдалы немесе практикалық қолданысқа арналған затты білдіреді, сондықтан осы бөлмеде сақталатын көптеген заттар функционалдық қасиеттерге ие, яғни "форма функцияға бағынады".
A laundry room is a room where clothes are washed, and sometimes also dried. In a modern home, laundry rooms are often equipped with an automatic washing machine and clothes dryer, and often a large basin, called a laundry tub, for hand washing of delicate clothing articles such as sweaters, as well as an ironing board. Laundry rooms may also include storage cabinets, countertops for folding clothes, and, space permitting, a small sewing machine. The term utility room is more commonly used in British English, while Australian English and North American English generally refer to this room as a laundry room, except in the American Southeast. "Utility" refers to an item which is designed for usefulness or practical use, so in turn most of the items kept in this room have functional attributes, i. e. "form follows function".
Тарих
Пайдалы бөлме – Англияда қолданылған кезде маңызды ас үй құралдары сақталатын, асхана бөлмесінің қазіргі заманғы нұсқасы. Бұл термин 14 ғасырда ас үй құралдарын күтіп ұстайтын үй шаруашылығы бөлімі ретінде нақтыланды. "Пайдалы бөлме" термині 1760 жылы айтылды, ол кезде Ұлыбританиядағы ауылдық жерде, Пэнарт пен Кардифф арқылы қолжетімді шағын үй салынды. Жалпы мақсаттағы бөлме ретінде, қажет болған жағдайда қонақ бөлмесі ретінде де пайдаланылды. 1944 жылғы Шотландиядағы тұрғын үй және жоспарлау жөніндегі баяндамада, отбасыларға арналған жаңа мемлекеттік үйлерде кір жуу, аяқ киім тазалау және ұсақ жөндеулер жасау үшін жалпы мақсаттағы жұмыс бөлмесі ретінде пайдалы бөлме болуы тиіс деп ұсынылды. Американдық "Питтсбург Пост Газетті" басылымы 1949 жылдың 24 шілдесінде жаңа құрылыстардағы жертөлелерге қарағанда пайдалы бөлмелерге сұраныс артып отырғанын хабарлады. 1959 жылдың 28 маусымында Ресейдің Мәскеу қаласында салынып жатқан әдеттегі американдық үй туралы хабарламада, кіреберістен кейін бірден оң жақта пайдалы бөлме бар екені айтылды. "Чикаго Трибьюн" газеті 1970 жылдың 30 қыркүйегінде жариялаған материалда кір жуу бөлмесінің жиі "пайдалы бөлме" деп аталатынын хабарлады.
Қолданылуы
Комнатаның бірнеше мақсаты бар, бірақ көбінесе кір жууға арналған. Бұл бөлмеде кір жуғыш машина, кептіргіш, үтіктеу тақтасы және үтіп сияқты кір жууға қажетті жабдықтар орналасқан. Бөлме шкафтарды ұйымдастыру және заттарды сақтау үшін де пайдаланылады. Әдетте бөлмеде қысқы пальтолар сияқты маусымдық киімдерді немесе күнделікті киіп таратпайтын киімдерді сақтауға арналған қосымша шкаф болады. Сақтау орындарында күнделікті қолданылмайтын, бірақ ас үйде болатын басқа да техникалар орналастырылуы мүмкін. Пештер мен су жылытқыштар да кейде бөлмеге орнатылады. Үйдің басқа бөліктерін қалықтырмау үшін бұл жерде сөрелер мен қоқыс жинағыштар да болуы мүмкін.
Орналасқан жері
Ескі үйлерде кір жуатын бөлме әдетте жертөледе орналасады, бірақ көптеген заманауи үйлерде кір жуатын бөлме ас үйдің жанында немесе, сирек жағдайда, жатын бөлмелеріне жақын жоғарғы қабатта болуы мүмкін. Тағы бір кең таралған орын – гаражға іргелес орналасуы, сонда кір жуатын бөлме гаражdan кіретін кіреберіс ретінде қызмет етеді. Гараж көбінесе үйдің қалған бөлігінен басқа биіктікте (немесе деңгейде) болғандықтан, кір жуатын бөлме гаражdan үйге кіретін есік қызметін атқарады, ол үйдің қалған бөлігінен төмендеу болуы мүмкін. Бұл гараж бен үйдің арасындағы баспалдақтарды қажетсіз етеді немесе олардың қажеттілігін азайтады. Ұлыбританиядағы көптеген үйлерде кір жуатын бөлмелер жоқ; сондықтан кір жуу машинасы мен кептіргіш көбінесе ас үйде немесе гаражда орналасқан. Венгрияда кейбір ескі пәтерлер мен көптеген жұмысшылар жатақханаларында «жуу асханасы» деген мағына беретін мосокония деп аталатын ортақ кір жуу бөлмелері бар. Бұрын, тұрғындар өз пәтерлерінде жеке кір жуу машиналарын пайдалана бастағанда, ескірген кір жуу бөлмелері кейде шағын пәтерлерге, дүкендерге немесе шеберханаларға (мысалы, аяқ киім шеберінің) айналдырылды немесе жай ғана қойма ретінде пайдаланылды.