Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық биологиялық антрополог және криптозоолог (1931–2002)
American biological anthropologist and cryptozoologist (1931–2002)
Гровер Сандерс Кранц (5 қараша 1931 – 14 ақпан 2002) – американдық антрополог және криптозоолог; ол Бигфутты зерттеген және оның бар екендігіне сенімін білдірген азанау ғалымдардың бірі болды. Кәсіби өмірінде Кранц адам эволюциясы бойынша 60-тан астам ғылыми мақала және 10 кітап жазды, сондай-ақ Еуропа, Қытай және Явада далалық зерттеулер жүргізді. Кранцтың эволюциялық антропология және приматология саласындағы ресми зерттеулерінен бөлек, Бигфутқа қатысты криптозоологиялық зерттеулері әріптестерінен күшті сынға ұшырады, себебі бұл ғылымның маргиналды бағыты саналды. Осының салдарынан ол ғылыми гранттар мен қызметтік өсуден айырылып, университеттегі міндетті мерзімін ұзартты. Дегенмен, Кранц жұмысында жанкешті болды және Кенневик адамының қалдықтары сияқты даулы мәселелерге жиі тартылып, оларды сақтап зерттеуді қадағалады.
Grover Sanders Krantz (November 5, 1931 – February 14, 2002) was an American anthropologist and cryptozoologist; he was one of few scientists not only to research Bigfoot, but also to express his belief in the animal's existence. Throughout his professional career, Krantz authored more than 60 academic articles and 10 books on human evolution, and conducted field research in Europe, China, and Java. Outside of Krantz's formal studies in evolutionary anthropology and primatology, his cryptozoological research on Bigfoot drew heavy criticism from his colleagues due to being fringe science, costing him research grants and promotions, and delaying his tenure at the university. However, Krantz was tenacious in his work and was often drawn to controversial subjects, such as the Kennewick Man remains, arguing for their preservation and study.
Ерте өмір және білім
Кранц 1931 жылы Солт-Лейк-Ситиде Карл Виктор Эммануэль Кранц пен Эстер Мария (құрметті аты – Сандерс) Кранц отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы соңғы күндердің қасиеттілері, көбінесе мормондар деп аталатын, ал Кранц мінез-құлық пен мораль туралы христиандық негізгі философияны ұстануға тырысқанмен, дінде белсенді болған жоқ. Ол 10 жасқа дейін Иллинойс штатындағы Рокфорд қаласында өсті, содан кейін отбасы Ютаға көшіп келді. 1970 жылдары Кранц Рамапитектердің, көптеген антропологтар адамдардың бабасы деп ойлаған приматтардың жойылған туысының қазба қалдықтарын зерттеді, бірақ Кранц бұл пікірдің жалған екенін дәлелдеуге көмектесті. 1996 жылы Кранц Кенневик адамының мәселесіне тартылып, академиялық және сот орталарында қазіргі адам популяцияларымен тікелей туыстық байланыстың дәлелденбегенін айтты. The New Yorker журналына берген сұхбатында Кранц «Бұл қаңқаны кез келген американдық үнді тайпасымен нәсілдік немесе мәдени тұрғыдан байланыстыру мүмкін емес» және «Тұрғындарды қайтару туралы заң бұл қаңқаға ертедегі қытай экспедициясы өз мүшесінің біреуін сол жерде қалдырғаннан гөрі аз қолданылады» деген пікірін білдірді. 2001 жылы ол өлімінен бұрын жазған «Неандертальдік үзіліс кейбір ескерілмеген деректерді ескере отырып» атты соңғы мақаласын ұсынуға тырысты, бірақ ол Current Anthropology журналының сарапшылар кеңесінен қабылданбады, ондағы редактор Бенджамин Орлов ең соңғы зерттеулерге жеткілікті сілтемелер жасалмағанын айтты. Бұл оның оның нағыз тірі жаратылыс екеніне сендірді. Ол көрінгендердің қалған гигантопитектердің шағын топтарына байланысты деп болжады, ал олардың ата-тегі Солтүстік Америкаға кіру үшін кейінірек адамдар қолданған Беринг мұхитының құрлық көпірі арқылы көшіп келген. (Гигантопитектер адамдармен бірге өмір сүрді, бірақ шығыс Азияда 100 000 жыл бұрын жойылған деп есептеледі, ал Беринг мұхитының құрлық көпірі 135 000 – 70 000 жыл бұрын болған.) 1985 жылдың қаңтар айында Кранц Ұлы аяқты ресми түрде атауға тырысты, Англияның Сассекс қаласында өткен Халықаралық криптозоология қоғамының мәжілісінде оған Gigantopithecus blacki деген есім берді, бірақ Халықаралық зоологиялық номенклатура комиссиясы бұған рұқсат бермеді, өйткені G. blacki бұрыннан бар таксон еді және жаратылыстың голотипі болмады. Кранц оның гипстен жасалған қалыптары жарамды голотиптер екенін айтты, кейіннен G. canadensis деген атауды ұсынды, бірақ егер Сасквач Homininae кладының мүшесі болып табылса, туыс атауы Гигантопитек орнына Гигантхоп болуы мүмкін еді. Бұл жұмысы көбінесе назарсыз қалды. Өліміне аз уақыт қалғанда Кранц Скукум қалыптарын да қарастырды. Ол оның шынайылығын ашық мойындамады, Outside журналына берген сұхбатында: «Мен оның не екенін білмеймін. Мен таң қалдым. Елік. Сасквач. Міне, таңдау» деді.
Krantz was born in Salt Lake City in 1931 to Carl Victor Emmanuel Krantz and Esther Maria (née Sanders) Krantz. His parents were devout Latter Day Saints often referred to as Mormons, and while Krantz tried to follow the basic Christian philosophy of behaviour and morality, he was not active in the religion. He was raised in Rockford, Illinois until the age of 10, when his family relocated back to Utah. In the 1970s, Krantz studied the fossil remains of Ramapithecus, an extinct genus of primates then thought by many anthropologists to be ancestral to humans, although Krantz helped prove this notion false. In 1996 Krantz was drawn into the Kennewick Man controversy, arguing both in academia and in court that direct lineage to extant human populations could not be demonstrated. In an interview appearing in The New Yorker, Krantz stated his view that "this skeleton cannot be racially or culturally associated with any existing American Indian group" and "the Native Repatriation Act has no more applicability to this skeleton than it would if an early Chinese expedition had left one of its members there." In 2001 he attempted to submit the last paper he wrote before his death, titled "Neanderthal Continuity in View of Some Overlooked Data," although it was rejected by the peer reviewed journal Current Anthropology, with then editor Benjamin Orlove stating that it did not make enough reference to the most current research. led him to believe that this was an actual creature. He theorized that sightings were due to small pockets of surviving gigantopithecines, with the progenitor population having migrated across the Bering land bridge, which was later used by humans to enter North America. (Gigantopithecus lived alongside humans but is thought to have gone extinct 100,000 years ago in eastern Asia, while the Bering land bridge existed between 135,000 to 70,000 years BP.) In January 1985 Krantz tried to formally name Bigfoot by presenting a paper at the meeting of the International Society of Cryptozoology held in Sussex, England, assigning it the binomen Gigantopithecus blacki, although this was not permitted by the International Commission on Zoological Nomenclature because G. blacki was an existing taxon and because the creature was lacking a holotype. Krantz argued that his plaster casts were suitable holotypes, later suggesting G. canadensis as a name, with the caveat that were Sasquatch found to be a member of the Homininae clade, the genus name could be Gigantanthropus in place of Gigantopithecus. was largely ignored. Shortly before his death, Krantz also examined the Skookum cast. He did not publicly endorse its authenticity, saying in an interview with Outside magazine, "I don't know what it is. I'm baffled. Elk. Sasquatch. That's the choice."
Жеке өмір
Гровер Кранцтің Смитсондар институтында фотограф болып жұмыс істеген Виктор Кранц деген бір бауыры болған. 1987 жылдың 3 наурызында Кранц Вашингтон штаты университетінде Дуэйн Гишпен креационизм және эволюция тақырыбында пікірсайыс жүргізді; кеңінен жарияланған үш сағаттық пікірсайысқа 1000-нан астам адам қатысты.
Grover Krantz had one brother, Victor Krantz, who worked as a photographer at the Smithsonian Institution. On March 3, 1987, Krantz debated Duane Gish on creationism and evolution at Washington State University; the well publicized three hour debate was attended by more than 1000 people.
Өлім және қаңқа
2002 жылы Валентин күні Кранц Вашингтон штатындағы Порт-Анджелес қаласындағы үйінде сегіз ай бойы күрескеннен кейін қарын безінің қатерлі ісігінен қайтыс болды.
On Valentine's Day 2002, Krantz died in his Port Angeles, Washington home from pancreatic cancer after an eight month battle with the disease.