Кіріспе

Мадригалдық комедия – Италияда 16 ғасырдың аяғында пайда болған ойын-сауық музыкасының бір түрі, онда байланысты, әдетте а капелла орындалатын мадригалдар тізбегімен айтылады, көбінесе бір оқиғаны баяндайды және кейде еркін драмалық сюжетке ие болады. Операның пайда болуындағы маңызды элементті құрайды. Бұл термин 20 ғасырда пайда болды және Альфред Эйнштейн оны танымал етті. Мадригалдардың алғашқы жинағы, бір жинақ ретінде орындалып, біртұтас (және өте күлкілі) оқиғаны айтқан «Иль цикаламенто делле донне аль букато» (кір жуатын әйелдердің әңгімесі), авторы Алессандро Стриджио, 1567 жылы жазылған. Кейінгі мадригалдық комедиялар кейде актілерге, соның ішінде прологқа бөлінеді, және операдағыдай «ойналмаса» да, олар сахнада әсем суреттелген фонмен қойылуы мүмкін (мысалы, Орацио Веккидің «Л’Амфипарнасо» (1597) прологын бейнелейтін ксилографияда: әнші әрине, қала көшесін бейнелейтін фон алдында костюм киіп тұр). Дегенмен, Веккидің партитурадағы нұсқауы бойынша әншілер әрекет етпеуі керек, ал көрермендер қиялын пайдаланып, оқиғаны өздері толықтыруы тиіс. Ол шығарманың прологында тыңдаушыларға былай дейді: «Мен сөз етіп отырған көрініс сіздің санаңызда көрінуі керек; ол сіздің көзіңізбен емес, құлағыңызбен сіңіп кіреді: қараудың орнына тыңдаңыз және үндемеңіз». Бұл форма әсіресе 1590 жылдары және 1600 жылдан кейінгі бірнеше жылда Италияда танымал болды, бірақ 1600 жылы операның пайда болуымен бірге сұраныстан қалып қойған сияқты, алайда а капелла мадригалдар да осы кезеңде жоғалып бара жатты. Мадригалдық комедияның музыкасы жеңіл, ал тақырыбы әрқашан күлкілі болды. Мадригалдық комедияның негізгі композиторларына Алессандро Стриджио, Адриано Банкиери, Джованни Кроче және Орацио Векки кіреді.

Анықтамалар және қосымша оқу

"Мадригал комедиясы", "Мадригал" және "Алессандро Стриджио" мақалалары Стенли Сейди редакторы астындағы "The New Grove Dictionary of Music and Musicians" сөздігінде. 20 томдық. Лондон, Macmillan Publishers Ltd., 1980 жыл. Густав Риз, "Ренессанс кезеңіндегі музыка". Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1954 жыл. Дон Рендел редакторы астындағы "Жаңа Гарвард музыка сөздігі". Кембридж, Массачусетс, Гарвард университетінің баспасы, 1986 жыл.