Кіріспе

Жуге Лянның саяси стратегиялық жоспары (207)

Лунчжун жоспары – Қытайдың Үш патшалық дәуірінде (220–280) Шу Хан мемлекетінің мемлекет қайраткері Жуге Лянның жасаған стратегиялық жоспарына берілген атау. Жуге Лян бұл жоспарды Шу Хан мемлекетінің негізін қалаушы императоры Лю Бэйге 207 жылы, Шығыс Хан әулетінің соңында, Лю Бэйдің қазіргі Хубэй провинциясының батысындағы Лунчжун (隆中) аймағындағы резиденциясына келген кезде ұсынды. Лунчжун жоспары Шу Хан мемлекетінің құрылуының негізі болды. Жоспардың мәні мынада: Лю Бэйдің қазіргі Хубэй және Хунань, Сычуань және Чунцин провинцияларын қамтитын Цзин және И провинцияларын бақылауға алуы, осылайша Лю Бэйдің бәсекелесі Цао Цаоға және оның Орталық және Солтүстік Қытайдағы территорияларына қарсы шабуылдар жасау үшін сенімді базаны қамтамасыз ету қажет болды. Сондай-ақ, Лю Бэйдің Қытайдың шығысында орналасқан тағы бір соғыс басшысы Сунь Куанмен стратегиялық одақ құруы талап етілді.

Сын

Цин династиясының ғалымы Ван Фучжи Лончжун жоспарының стратегиялық мақсатын сынады, себебі жоспарға тән екі бағыттық шабуыл, қайсысы алдау, қайсысы негізгі күш екенін ажыратпады. Ол жоспарды ешқандай ептіліксіз деп сипаттайды: мысалы, "шығыста дауыс шығарып, батыста шабуылдау" (聲東擊西 shēng dōng jī xī) тәсілін қолдану сияқты. Сондай-ақ, ол zheng (正) пен qi (奇) арасындағы байланысқа ешқандай сілтеме жасамайды – дәстүрлі, ашық және тікелей әскери операция және күтпеген, жасырын немесе бейкүндеу әскери қимыл, әлсіз күштердің жеңісіне әкеледі. Ван Фучжи, империяны салыстырмалы түрде әлсіз жағдайдан басып алуға тырысатын адам, жеңіске жету үшін qi-ды пайдалану мүмкіндігін пайдалану үшін стратегиялық жоспарлауда икемді болуы керек екенін атап көрсетті. Басқалар Лончжун жоспарының саяси мақсатының кемшілігіне тоқталып, Хан әулетін қайта жаңғыртудың орынсыз екенін айтады. Чжуге Лян Хан әулетінің заңды мұрагері емес деп есептеген Цао Вэй мемлекеті экономикалық және саяси мәселелерді тиімді шешіп, халықтың қолдауын алды. Пекиндегі Әскери ғылым академиясының әскери тарихшылары Чжуге Лянның саяси мақсатын тіпті 207 жылы жоспар жасалған кезде де орынсыз және шындыққа сай емес деп санайды, ал Солтүстік жорыстар кезінде ол мүлдем мағынасыз болды. Лончжун жоспарындағы Жын провинциясын басып алу идеясы дұрыс емес еді, өйткені Сунь Куан Лю Бэйдің бұл өте маңызды аймақты басқаруын қабылдамас еді, себебі ол Цзяндундағы базасының қауіпсіздігі үшін маңызды болды. Қорыта айтқанда, Чжуге Лянға 207 жылғы саяси жағдайды объективті түрде талдамағаны үшін айып тағылды.

Оқу

Чен, Шоу (3-ғасыр). Үш патшалық тарихы (Сангуочжи). Пей, Сонгжи (5-ғасыр). Үш патшалық тарихына түсіндірмелер (Сангуочжи чжу). Сима, Гуан (1084). Зизи Тунцзянь.