Кіріспе
Маноа – Гонолулу қаласындағы аңғар және тұрғын үй ауданы. Бұл аудан Гонолулу қаласының орталығынан шамамен бес шақырым қашықтықта, іш жаққа қарай және Ала Моана мен Вайкикиден бір шақырымнан да жақын жерде орналасқан.
Manoa ('/m//ɑː//n//oʊ//ə/, /m//ɑː/'/n//oʊ//ə/; ) is a valley and a residential neighborhood of Honolulu, Hawaii. The neighborhood is approximately three miles (5 km) east and inland from downtown Honolulu and less than a mile (1600 m) from Ala Moana and Waikiki.
Көршілес
Гонолулудың көптеген аудандары сияқты, Маноа да Маноа шарлауығынан басталып (ішкі) Маукадан Кинг-стритке дейін созылатын толыққанды аңғардан тұрады. Аңғарға құрғақ маусымда да күнделікті жаңбыр жауады, сондықтан өсімдіктер өте көп, бірақ аңғардың қабырғалары көбінесе құрғақ болады. Аңғарда көкжиектерді көру жиі кездеседі, және осыдан Гавайи Университетінің Маноадағы спорт командаларының атаулары – Rainbow Warriors (ерлер командалары үшін) және Rainbow Wahine (әйелдер командалары үшін, жағажай волейболы командасы көбінесе BeachBows қолдайды) пайда болған. Аудан 1960 жылға дейін салынған жеке үйлер мен төмен қабатты кондоминиумдардан құралған. Маноада Гавайи Университетінің бас кампусы орналасқан. Университетте Маноада бірнеше профессорлар мен студенттердің тұратын аймақтары бар. Маноада орналасқан басқа білім беру мекемелеріне Маноа бастауыш мектебі, Ноэлани бастауыш мектебі, Пунахоу мектебі, Mid Pacific Institute, Сент-Франциск мектебі және бірнеше шағын жеке балабақшалар кіреді. Маноаның орталық сауда орталығы – Маноа базары, онда аптаның бірнеше күні фермерлер жәрмеңкесі өтеді. Соңғы жылдары Diamond Head жағындағы аңғардың тік беткейлерінде жаңа тұрғын үйлер салынуда.
География
Маноа сөзі гавай тілінде қалың, тығыз, кең, терең немесе қалыңдықты білдіреді. Кауаи аралының солтүстік жағалауында Маноа деп аталатын тағы бір аңғар бар. Маноа арнасы Маноа сарқырамасының төменгі жағынан басталып, аңғар арқылы ағып, Палоло арнасымен қосылып, Маноа-Палоло дренаждық каналды құрайды, ол Әла Вай каналына құяды. Маноа арнасының бойында тұратын тұрғындарды көп жауыннан туындаған су тасқындары жиі мазалады. Соңғысы 2004 жылдың 30 қазанында болды, онда Маноа арнасы толып, тұрғын үйлерге және Гавайи университетінің Маноа ғимаратына миллиондаған долларлық зиян келтірді.
Тарих
Маноа Гавай аралдарында қант қамысы мен кофе алғаш рет өсірілген жер. Гавай кофесін алғаш рет 1813 жылы Маноа аңғарында Дон Франсиско де Паула и Маритин әсемдік үшін өсімдік ретінде әкелді. 1825 жылы Оахудың патшалық губернаторы Боки Бразилиядан кемемен кофе ағаштарын алып келді. Боки Маноа аңғарын Гавайидегі алғашқы кофе плантациясының тарихи туған жері деп таңдады. Ауыл шаруашылығы сарапшысы Джон Уилкинсонның көмегімен кофе ағаштары тірі қалды, соның арқасында көп жылдардан кейін олардың ұрпақтары Кона және басқа аралдарға жеткізілді. Гавайи – Америка Құрама Штаттарында кофеді коммерциялық мақсатта өндіретін жалғыз штат. Тарих туралы толық ақпарат алу үшін Гавайидегі кофе өндірісіне қараңыз. Маноаға қатысты көптеген аңыздар бар. Солардың бірінде Кахалаопуна Кахаукани мен Кауакуахинеден туған. Кахаукани – Маноаның желі, ал Кауакуахине – Маноаның жаңбыры. Какаукани мен Кауакуахине аға-іні, екеуі де Акаакадан (Маноа тауларының тізбегінің ілгегі) және Налехуаакакадан (Маноа қыратының беткейіндегі лехуа гүлі) туған.
Chief Boki also chose Mānoa Valley as the historic birth site of the very first coffee plantation in Hawaii. With the aid of an agriculture expert, John Wilkinson, the coffee trees were able to survive which allowed its descendants to be brought over to Kona and other islands many years later. Hawaiʻi is the only state in the United States that produces coffee commercially. For more history see coffee production in Hawaii. There are many legends associated with Mānoa. In one legend, Kahalaopuna was born to Kahaukani and Kauakuahine. Kahaukani is the wind of Mānoa and Kauakuahine is the rain of Mānoa. Kakaukani and Kauakuahine were brother and sister, both born to Akaaka (the projecting spur of the Mānoa mountain range) and Nalehuaakaaka (the lehua on the brow of the Mānoa ridge).
Білім
Гавайи білім беру департаменті Маноада мемлекеттік мектептерді басқарады, ал Маноада Гавайи университетінің Маноа қалашағы да орналасқан. Сент-Франциск жеке мектебі 2019 жылы жабылғанға дейін Маноада болды.