Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Сэмюэл Уэсли Стреттон (18 шілде 1861 – 18 қазан 1931) – американдық үкіметтегі әкімші, физик және педагог.
Samuel Wesley Stratton (July 18, 1861 – October 18, 1931) was an administrator in the American government, physicist, and educator.
Өмір және жұмыс
Страттон 1861 жылдың 18 шілдесінде Иллинойс штатының Личфилд қаласындағы фермада дүниеге келді. Жастық шағында ол шаруашылық машиналарын жөндеумен айналысып, механик және ағаш шеберлігін үйренді. Ол Иллинойс индустриялық университетінде (кейін Иллинойс университеті) оқып, 1884 жылы механикалық инженер мамандығы бойынша ғылым бакалавры дәрежесін алды. Бітіргеннен кейін математика және физика пәндерін оқытты. 1889 жылы физика кафедрасының меңгерушісі Теодор Б. Комсток, Тау-кен инженерлігі және физика профессоры жазғы демалыстан кейін кампусқа оралмағандықтан, Страттонды регент Селим Хобарт Пибоди физика кафедрасының меңгерушісі етіп тағайындады. Физика кафедрасын басқарған кезеңде Страттон электр инженерлігі бойынша ресми оқу бағдарламасын ұйымдастырды. Бұл бағдарлама 1898 жылға дейін, жеке электр инженерлігі факультеті құрылғанға дейін физика факультетінде оқытылды. 1892 жылы Страттон Чикаго университетіне физика профессорының көмекшісі болып ауысты, 1895 жылы доцент, ал 1898 жылы профессор болды. Страттон 1895 жылдан бастап Иллинойс теңіз милициясында, испан-американ соғысында теңіз күштерінің лейтенанты және 1904 жылдан 1912 жылға дейін Колумбия округіндегі теңіз милициясының командирі болып қызмет етті. 1899 жылы ол АҚШ Геодезиялық және геофизикалық қызметінің салмақтар мен өлшемдер кеңсесін басқарды, онда ол стандарттар бюросын құру жоспарын жасады. Ол жоспарларын қазынашылық хатшысы Лайман Дж. Гейджтің қолдауына ие болды және 1901 жылдың наурыз айында президент Уильям Маккинли оны Ұлттық стандарттар бюросының бірінші директоры етіп тағайындады. Ол 1923 жылға дейін осы қызметте болды. Оның басшылығымен бюро 24 қызметкерден 900-ге дейін өсіп, 14 ғимаратқа тарады. Оның жұмысының мақсаты – жақында университетті бітірген жастарды жұмысқа алу, оларды оқыту және жекеменшік өнеркәсіпке, оның жоғары жалақысына бағытталды. Оның командасы «барлық үкіметтер жинаған бірінші дәрежелі ғалымдардың ең төмен жалақысымен жұмыс істейтін топ» деп аталды. Бюро жеке секторға қажет, бірақ өзін-өзі қаржыландыра алмайтын зерттеулерді жүргізу үшін өнеркәсіппен тығыз байланыста жұмыс істеді. 1904 жылы ол Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1912 жылы Франклин институтының Эллиотт Крессон медалімен марапатталды. 1917 жылы Страттон Ұлттық ғылым академиясының «Халық игілігі үшін» медалін алды. Оның бастығы, содан кейін сауда министрі (кейін президент) Герберт Гувер, Страттонның мемлекеттік қызметтен кетуін үкіметтік ғалымдарға төленетін жалақының төмендігін сынау мүмкіндігі ретінде пайдаланды. МТИ кампусындағы Страттон студенттік орталығы МТИ-нің бұрынғы президенті Джулиус Адамс Страттонға арналған. 1923 жылдың қаңтарында ол М.И.Т.-нің сегізінші президенті болып тағайындалды және жеті жыл қызмет етті. Оның тұсаукесер сөзінде: «Таза және қолданбалы ғылым терминдері бұрынғыдай айқын емес. Фактілерге жету үшін бірдей адамдар, әдістер және құралдар қажет, олар өнеркәсіптегі проблемаларды шешуде немесе принциптер туралы білімімізді кеңейтуде қажет. Соңғылардың көптеген жағдайлары бірден қолданыс табады». Білімді өнеркәсіппен байланыстыра отырып, ол бұрын ғылыми жетістіктерді тез қабылдамай келген өнеркәсіп қазір оларды талап ететінін айтты. "Тайм" журналында айтылғандай, «ол таза ғылымдағы зерттеулерді жомарттықпен қолдаудың экономикалық тиімділігін көрсетті. Ол автомобиль өнеркәсібінің бензинге балама табуы керектігін айтты, бұл туралы аға Эдисон электр батареясы осы мәселені шешкенін мәлімдеді. Эдисон барлық көліктер мен өнеркәсіптің электрлендірілуін күтеді». Бостон элитасына жатпайтын Страттон үш комитет мүшесінің ішіндегі ең жайлы бейнесін сақтады және тыңдаулар кезінде көбінесе сөз сөйлемеді. 1930 жылы зейнетке шыққаннан кейін ол өзі ұсынған жаңа ұйымдастыру жоспары бойынша MIT корпорациясының бірінші төрағасы болды. Өмір бойы үйленбеген Страттон көптеген жеке клубтарға мүше болды. Жастық шағында үйренген ағаш шеберлігі өмір бойына хобби болып қалды. Франция оны 1909 жылы Құрмет легионының кавалері етіп тағайындады, сондай-ақ ол Кембридж және Йель университеттерінен құрметті дәреже алды. Ол Калифорния штатының Алтадена қаласындағы Маунтин-Вью зираты мен мавзолейінде жерленген. Сауда департаментінің Ұлттық стандарттар және технологиялар институты, бұрынғы Ұлттық стандарттар бюросы, 1962 жылдан бері жыл сайын Ұлттық стандарттар және технологиялар институтының мақсаттарын қолдаған көрнекті ғылыми немесе инженерлік жетістіктері үшін Сэмюэл Уэсли Страттон сыйлығын табыс етеді.
Stratton was born on farm in Litchfield, Illinois on July 18, 1861. In his youth he kept farm machinery in repair and worked as a mechanic and carpenter. He worked his way through Illinois Industrial University at Urbana (later the University of Illinois), receiving his bachelor of science degree in mechanical engineering in 1884. He became an instructor in mathematics and physics following his graduation, and in 1889, when Physics department head Theodore B. Comstock, Professor of Mining Engineering and Physics, inexplicably failed to return to campus after the summer vacation, Stratton was appointed head of the Department of Physics by regent Selim Hobart Peabody. As Physics head, Stratton organized a formal curriculum in electrical engineering, which was taught in the Physics Department until a separate department of electrical engineering was established in 1898. Stratton moved to the University of Chicago in 1892 as Assistant Professor of Physics, then Associate Professor in 1895 and Professor in 1898. Stratton served in the Illinois Naval Militia from 1895, as a lieutenant in the Navy in the Spanish–American War, and from 1904 to 1912 served as commander in charge of the Naval Militia in the District of Columbia. In 1899 he was asked to head the United States Coast and Geodetic Survey's Office of Weights and Measures, where he developed the plan for the establishment of a bureau of standards. He won the support for his plans from Secretary of the Treasury Lyman J. Gage and in March 1901, President William McKinley appointed him the first director of the National Bureau of Standards. He served until 1923. Under his leadership it grew from 24 to 900 employees scattered over 14 buildings. His operation was designed to recruit recent college graduates, train them, and feed them into private industry and its higher salaries. His team was called "lowest paid corps of first rank scientists ever assembled by any government." The Bureau worked hand in glove with industry to undertake research that the private sector required but could not finance itself. In 1904, he was elected as a member to the American Philosophical Society. He was awarded the Elliott Cresson Medal of The Franklin Institute in 1912. In 1917 Stratton was awarded the Public Welfare Medal from the National Academy of Sciences. His boss, then Secretary of Commerce (later President) Herbert Hoover had used the occasion of Stratton's departure from government service as an opportunity to bemoan the low salaries paid to government scientists. Note that the Stratton Student Center on the MIT campus is dedicated to a different former president of MIT, Julius Adams Stratton. In January 1923 he became the eighth president of M. I. T. and served for seven years. In his inaugural address he said: "The terms pure and applied science have not the same distinction as formerly. The same men, methods and equipment are involved in getting at the facts, whether they are needed in solving problems in industry or in extending our knowledge of principles. There are few cases of the latter that do not find immediate application." Tying education to industry, he said that industry that had once been slow to seize upon scientific advances was now demanding them. As recounted by Time magazine, "he demonstrated the economic wisdom of generous support for research in pure science. He said that the automotive industry must find a substitute for gasoline, on which the elder Edison commented that the electric storage battery has already filled the bill. Edison looks for all transportation and industry to be electrified." Stratton, the one member who was not a Boston Brahmin, maintained the lowest public profile of the three committee members and hardly spoke during its hearings. Upon his retirement in 1930 he became the first chairman of the MIT Corporation under a new plan of organization that he had devised. A lifelong bachelor, Stratton belonged to numerous private clubs. The carpentry he learned in his youth remained a lifelong hobby. France made him a Chevalier of the Legion of Honor in 1909, and he received honorary degrees from the University of Cambridge and Yale University among others. He is buried at Mountain View Cemetery and Mausoleum in Altadena, California. The Commerce Department's National Institute of Standards and Technology, formerly the National Bureau of Standards, has presented the Samuel Wesley Stratton Award annually since 1962 for outstanding scientific or engineering achievements in support of the objectives of the National Institute of Standards and Technology.