Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ Бас прокуроры (1972 – 1973)
United States Attorney General (1972 to 1973)
Ричард Гордон Клейндинст (5 тамыз 1923 – 3 ақпан 2000) – американдық заңгер, саясаткер және Уотергейт саяси дауының бастапқы кезеңдерінде АҚШ Бас прокуроры болған.
Richard Gordon Kleindienst (August 5, 1923 – February 3, 2000) was an American lawyer, politician, and U. S. Attorney General during the early stages of Watergate political scandal.
Ерте өмір және мансап
Клейдинст 1923 жылғы 5 тамызда Аризона штатының Уинслоу қаласында Глэдис (Love) және Альфред Р. Клейдинсттің ұлы болып дүниеге келді. 1943-1946 жылдары АҚШ Әскери-әуе күштерінде қызмет еткенге дейін Аризона университетінде оқыды. Әскери қызметтен кейін Гарвард колледжі мен Гарвард құқық мектебін бітірді, соңғысын 1950 жылы тәмамдады. 1953 жылдан 1954 жылға дейін Аризона штатының Өкілдер палатасында қызмет етті, одан кейін шамамен 15 жыл жеке құқық практикасымен айналысты. Ол бір уақытта 1956 жылдан 1960 жылға дейін және 1961 жылдан 1963 жылға дейін Аризона Республикалық партиясының төрағасы болды, ал 1964 жылғы Аризона губернаторы сайлауында Аризона губернаторы лауазымына республикалық кандидат ретінде қатысып, Сэм Годдардтан 53-47% есебімен жеңіліске ұшырады.
Kleindienst was born August 5, 1923, in Winslow, Arizona, the son of Gladys (Love) and Alfred R. Kleindienst. He attended the University of Arizona before serving in the United States Army Air Forces from 1943 to 1946. Following his military service, he attended Harvard College and Harvard Law School, graduating from the latter in 1950. From 1953 to 1954, he served in the Arizona House of Representatives; he followed that with some 15 years of private legal practice. He concurrently was Arizona Republican Party chairman from 1956 to 1960 and 1961 to 1963, and in the 1964 Arizona gubernatorial election, the Republican candidate for Governor of Arizona, losing the general election to Sam Goddard, 53–47%.
Голдвотер науқанындағы рөлі
1964 жылғы 3 қаңтарда Барри Голдуотер өзінің досы Клейдинсттен президенттік науқанында Операциялар директоры болып жұмыс істеуін сұрады. Голдуотер "Голдуотерді қолдау қозғалысына" өзіне жақын үш республикашыл басшылық етсе ғана жауап беретінін мәлімдеді: Клейдинст, Денисон Китчел кампания менеджері ретінде және Дин Берч кампания менеджерінің көмекшісі ретінде. Клейдинст бұрын ешқашан ұлттық кампанияда жұмыс істеген емес. Саяси сарапшылар Голдуотерге тәжірибелі GOP саяхатшысы Ф. Клифтон Уайттың жақсырақ таңдау болатынын айтты. Голдуотер бұл ұсыныстан бас тартты, бірақ Клейдинст пен Уайттың осы қызметті бөлісіп атқаруына келісті.
On January 3, 1964, Barry Goldwater asked his friend Kleindienst to serve as Director of Operations in his presidential campaign. Goldwater stipulated that he would only respond to the "draft Goldwater" movement if the campaign were led by three Republicans close to him: Kleindienst, Denison Kitchel as Campaign Manager, and Dean Burch as Assistant Campaign Manager. Kleindienst had never worked on a national campaign. Political experts told Goldwater that F. Clifton White, an experienced GOP operative, would be a better choice. Goldwater rejected this change, but did agree to Kleindienst and White sharing the role.
Никсон әкімшілігі
Ричард Никсон 1968 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Джон Н. Митчелл Клейдинсттің Бас прокурордың орынбасары болып қызмет ету шартымен АҚШ Бас прокуроры болып қызмет етуге келісті. 1969 жылы Клейдинст жеке практикасын тоқтатып, Президент Никсон ұсынған Бас прокурордың орынбасары лауазымына қабылданды. Бұл оған үкіметтің Халықаралық телефон және телеграф корпорациясына қарсы ісіне қатысты жауапкершіліктерді берді. Никсон және оның көмекшісі Джон Эрлихман оған істі тастап кетуді айтты, бұл олардың ITT пайдасына этикалық міндеттемелерін бұзатындай әсер тудырды, сондай-ақ Клейдинст, адвокат ретінде, енді осы этикалық бұзушылықтарды тиісті юрисдикциядағы адвокаттық коллегияларға хабарлауға міндетті болды. Бірақ Бас прокурордың орынбасары ретінде ол Конгресске бірнеше рет ешкім оның ведомствосының іс бойынша жұмысына араласпағанын айтты, Никсон мен Эрлихманды есімдерімен атамады. 1972 жылдың 15 ақпанында Бас прокурор Митчелл Никсонның қайта сайлау кампаниясында жұмыс істеу үшін 1 наурыздан бастап отставкаға кетті, ал Президент Никсон Клейдинстті оның орнына тағайындады. Шамамен үш жарым ай Бас прокурор міндетін атқарғаннан кейін, оның тағайындалуы 12 маусымда Сенатта мақұлданды, Тед Кеннедидің ITT-ге қатысы бар деген негізде кандидатурасын тоқтатуға жасаған әрекеті сәтсіз аяқталды. Клейдинстке беймәлім, Президентті қайта сайлау комитетінің (CRP) басшылары Гордон Лиддиге түрлі құпия операцияларды ұйымдастыруды тапсырды, соның ішінде Вашингтондағы Уотергейт кешеніндегі Демократиялық партияның Ұлттық комитетінің кеңсесіне ену операциясы да болды. 1973 жылдың 17 маусымында, сенбі күні таңертең, Клейдинст қызметке кіріскеннен кейін бес күн өткен соң, Джеймс Маккорд және Лиддидің нұсқауымен әрекет еткен тағы төрт бұзушы Уотергейт кешенінде ұсталды. Таңертең Клейдинстке ұстау туралы ресми түрде хабарланды. Лидди, сол күні Мэриленд штатының Бетесда қаласындағы "Burning Tree Club" гольф клубында Клейдинстке жеке келіп, ұстау туралы CRP директорының орынбасары Джеб Магрудермен (сол жылдың наурызына дейін CRP-ді басқарған және Лиддидің қызметіне тікелей бағынып тұрған) телефон арқылы кеңескеннен кейін, бұл ену операциясы CRP ішінде басталғанын және Митчелл Клейдинсттен бұзушыларды босатуды ұйымдастыруын қалағанын айтты, CRP-нің қатысуын жария ету қаупін азайту үшін. Бірақ Клейдинст бас тартты және Уотергейт ену операциясы бойынша тергеуді басқа да істер сияқты жүргізуді бұйырды. АҚШ-тың заңды тәртіп сақтау жүйесінің басшысы Клейдинст ФБР тергеушілеріне немесе өз ведомствосының прокурорына Лиддидің өзінің қатысы туралы мойындауын немесе Митчеллтің әділетке кедергі келтіруге тырысқаны туралы мәлімдемесін жеткізбеді. Клейдинст шамамен бір жылдан кейін, 1973 жылдың 30 сәуірінде Уотергейт жанжалының ортасында отставкаға кетті. Бұл күні Джон Дин жұмыстан босатылды, ал Х.Р. Холдеман мен Джон Эрлихман отставкаға кетті. 1974 жылы ол Уотергейтке дейінгі тергеу кезінде Сенат алдында толық куәлік бермегені үшін Конгрестің беделін түсіргені үшін кінәлі деп танылды. Бұл оның Сенатта бекіту тыңдауында ITT-ге көрсетілген ықпалдыққа қатысты куәлігіне байланысты болды. Клейдинст қазіргі АҚШ тарихында Конгрестің беделін түсіргені үшін сотталған өте сирек адамдардың бірі болды; Г. Гордон Лидди, Уотергейт жанжалындағы тағы бір тұлға, сондай-ақ 1970-ші жылдары сотталды. 1982 жылдың қазан айында АҚШ Жоғарғы Соты бірауыздан дауыс беріп, Клейдинсттің адвокаттық қызметін тоқтатты, оған ең жоғары сот алдында практика жасауға тыйым салды.
After Richard Nixon won the 1968 presidential election, John N. Mitchell agreed to serve as United States Attorney General on the condition that Kleindienst serve as Deputy Attorney General. Kleindienst suspended his private practice in 1969 to accept the post of Deputy Attorney General offered him by President Nixon. This gave him responsibilities relating to the government's suit against the International Telephone & Telegraph Corporation. Nixon and his aide John Ehrlichman told him to drop the case, which created an impression that they were violating their ethical obligations in favor of ITT, and that, as an attorney himself, Kleindienst was now obligated to report these ethical lapses to the state bars in the jurisdictions involved. But in his official role as Deputy Attorney General, he also repeatedly told Congress that no one had interfered with his department's handling of the case, failing to mention either Nixon or Ehrlichman. On February 15, 1972, Attorney General Mitchell resigned effective March 1 in order to work on the Nixon re election campaign, with President Nixon nominating Kleindienst to serve as his successor. After having served as Acting Attorney General for a little under three and a half months, his appointment was approved by the Senate on June 12 after an attempt to block the nomination by Ted Kennedy on the grounds of his involvement with ITT failed. Unknown to Kleindienst, leaders of the Committee to Re Elect the President (CRP) had tasked Gordon Liddy with arranging various covert operations, one of which was to be a burglary of the Democratic National Committee headquarters at the Watergate complex in Washington, DC. Before dawn on Saturday, June 17, 1973, five days after Kleindienst was sworn in, James McCord and four other burglars operating on Liddy's instructions were arrested at the Watergate complex. Later in the morning Kleindienst was officially notified of the arrests. Liddy, after a phone consultation about the arrests with CRP Deputy Director Jeb Magruder (who had managed CRP up until March of that year, and had the most direct organizational authority over Liddy's activities), personally approached Kleindienst the same day at the Burning Tree Club golf club in Bethesda, Maryland. Liddy told him that the break in had originated within CRP, and that Mitchell wanted Kleindienst to arrange the release of the burglars to reduce the risk of exposure of CRP's involvement. But Kleindienst refused and ordered that the Watergate burglary investigation proceed like any other case. The top law enforcement officer of the United States, Kleindienst did not share with FBI investigators or his department's prosecutor Liddy's confession of his own involvement or Liddy's claim that Mitchell was seeking to obstruct justice. Kleindienst ultimately resigned in the midst of the Watergate scandal nearly a year later, on April 30, 1973. This was the same day that John Dean was fired and H. R. Haldeman and John Ehrlichman resigned. In 1974, he pleaded guilty to contempt of Congress for his failing to testify fully to the Senate in a pre Watergate investigation, involving alleged favoritism shown to ITT during his testimony as part of his Senate confirmation hearings. Kleindienst was one of very few people in modern U. S. history to be convicted of contempt of Congress; G. Gordon Liddy, another figure in the Watergate scandal, also was convicted in the 1970s. In October 1982, the U. S. Supreme Court, on a unanimous vote, disbarred Kleindienst, blocking him from practicing before the highest court.
Кейінгі өмірі
1981 жылы Клеинденст өкілдік еткен ақ жағалы қылмыскер туралы не білгені жөнінде жалған куәлік бергені үшін айыпталды; бірақ ол ақталып шықты. Ол 2000 жылдың 3 ақпанында 76 жасында өкпе рагынан қайтыс болды.
In 1981, Kleindienst was charged with perjury regarding how much he knew about a white collar criminal he represented; he was subsequently acquitted. He died at the age of 76, of lung cancer, on February 3, 2000.