Роберт Макнамара: Американ саяхатшысы және саяси қайраткері

Роберт Макнамара: АҚШ-тың қорғаныс хатшысы, Ford Motor басшысы. II дүйн. соғысының ардагері, реформатор, саясаткер. Биографиясы мен мансабы туралы ақпарат.

41 мин оқу

100%

Дереккөз: Robert McNamara — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Американдық бизнесмен және Қорғаныс министрі (1916–2009)
АҚШ-тың бизнес-атқарушысы және Қорғаныс министрі

Республикалық (1978 жылға дейін)
Демократ (1978 жылдан бастап)

Макнамара Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында дүниеге келді және Калифорния университеті, Беркли және Гарвард бизнес мектебін бітірді. Ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-әуе күштерінде қызмет етті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Генри Форд II Макнамараны және басқа да Әскери-әуе күштерінің ардагерлерін Форд Мотор Компаниісінде жұмыс істеуге шақырды. Бұл «Whiz Kids» деп аталған топ Фордты заманауи жоспарлау, ұйымдастыру және басқару жүйелерімен реформалауға көмектесті. Фордтың президенті қызметін қысқа ғана уақыт атқарғаннан кейін Макнамара қорғаныс министрі лауазымына тағайындалды. Макнамара Кеннедидің жақын кеңесшісі болды және Куба зымырандық дағдарысы кезінде блокада қолдануды жақтады. Кеннеди мен Макнамара Суық соғыс кезеңінде икемді жауап стратегиясын енгізді, ол кең ауқымды жазалау шараларынан басқа, әскери жауаптың қажеттілігін болжады. Макнамара Пентагонның барлау және логистикалық функцияларын екі орталық агенттікке біріктірді: Қорғаныс барлау агенттігі және Қорғаныс жабдықтау агенттігі. Кеннеди әкімшілігі кезінде Макнамара Оңтүстік Вьетнамдағы АҚШ әскерлерінің санын арттыруға жетекшілік етті. 1964 жылғы Тонкин шығанағындағы инциденттен кейін Вьетнамдағы АҚШ әскерлерінің саны күрт өсті. Макнамара және басқа да АҚШ саясаткерлері Оңтүстік Вьетнамның коммунистік режимге түсуі аймақтағы басқа үкіметтердің де құлауына әкелуі мүмкін деп қорқыды. Макнамара АҚШ әскерлерін Оңтүстік Вьетнамға жіберудің тиімділігіне көбірек күмән келтіре бастады. 1968 жылы ол қорғаныс министрі лауазымынан кетіп, Дүниежүзілік банк президенті болды. Ол 1981 жылға дейін президент қызметін атқарды, Дүниежүзілік банктың бағытын инфрақұрылым мен индустрияландырудан кедейлікті азайтуға қарай өзгертті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол бірнеше ұйымның, соның ішінде Калифорния технология институтының және Брукингс институтының қамқорлық кеңесіне мүше болды. Кейінгі жазбаларында және сұхбаттарында Вьетнам соғысы кезінде қабылдаған шешімдеріне өкініш білдірді.

Ерте өмір және мансап

Роберт Макнамара Калифорния штатының Сан-Франциско қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Роберт Джеймс Макнамара – көтерме саудадағы аяқ киім компаниясының сату жетекшісі, ал анасы Клара Нелл (Страндж) Макнамара болған. Әкесінің әулеті ирландтықтардан шыққан, және шамамен 1850 жылы, Ұлы Ирландия ашаршылығынан кейін АҚШ-қа эмиграциялаған, алдымен Массачусетс штатына, содан кейін Калифорнияға қоныс аударған. 1933 жылы Калифорния штатының Пьемонт қаласындағы Пьемонт орта мектебін бітірген, онда ол Rigma Lions ұлдар клубының президенті болды және «Eagle Scout» атағын алды. Макнамара Берклидегі Калифорния университетінде оқып, 1937 жылы экономика бакалавры (B.A.) дәрежесін алды, математика және философия пәндері бойынша қосымша білім алған. Ол Phi Gamma Delta студенттік қауымдастығының мүшесі болды, екінші курсында Phi Beta Kappa-ға сайланды және академиялық греб спортында жетістікке жетті. Армия Әуе күштеріне қабылданудан бұрын Макнамара Берклидегі Калифорния университетінің «Алтын аю» батальонында курсант болды. Макнамара сонымен қатар UC Берклидің «Алтын аю орденінің» мүшесі болды, бұл студенттер мен жетекші оқытушылардың студенттер арасында лидерлік қасиеттерді дамыту мақсатында құрылған бірлестігі. Одан кейін Гарвард бизнес мектебіне түсіп, 1939 жылы MBA дәрежесін алды. Содан кейін Макнамара бір жыл бойы Сан-Францискодағы «Price Waterhouse» есептік фирмасында жұмыс істеді. 1940 жылдың тамызында Гарвардқа оралып, Бизнес мектебінде есептен сабақ берді және сол кезде институттың ең көп жалақы алатын және ең жас ассистент-профессоры болды. АҚШ Армиясы Әуе күштері офицерлеріне бизнес практикасында қолданылатын талдау әдістерін үйрету бағдарламасына қатысқаннан кейін, 1943 жылдың басында USAAF-қа капитан шенімен кірді, және Екінші дүниежүзілік соғыстың көп бөлігін Статистикалық бақылау кеңсесінде өткізді. Оның негізгі міндеттерінің бірі АҚШ бомбалаушыларының тиімділігі мен нәтижелілігін талдау болды, әсіресе генерал-майор Кертис ЛеМей басқаратын Үндістан, Қытай және Мариан аралдарындағы B-29 күштерінің тиімділігін бағалау. Макнамара XX Бомбардировщиктер командасы үшін статистикалық бақылау бөлімін құрды және B-29 ұшақтары үшін «The Hump» арқылы жанармай мен жүк тасымалдау үшін екі еселенген кестелерді жасады. 1946 жылы лейтенант-полковник шенімен және «Ерлік орденімен» (Legion of Merit) әскери қызметтен босатылды.

Robert McNamara was born in San Francisco, California. His father was Robert James McNamara, sales manager of a wholesale shoe company, and his mother was Clara Nell (Strange) McNamara. His father's family was Irish and, in about 1850, following the Great Irish Famine, had emigrated to the U. S., first to Massachusetts and later to California. He graduated from Piedmont High School in Piedmont, California in 1933, where he was president of the Rigma Lions boys club and earned the rank of Eagle Scout. McNamara attended the University of California, Berkeley and graduated in 1937 with a B. A. in economics with minors in mathematics and philosophy. He was a member of the Phi Gamma Delta fraternity, was elected to Phi Beta Kappa in his sophomore year, and earned a varsity letter in crew. Before commissioning into the Army Air Force, McNamara was a Cadet in the Golden Bear Battalion at U. C. Berkeley. McNamara was also a member of the UC Berkeley's Order of the Golden Bear, a fellowship of students and leading faculty members formed to promote leadership within the student body. He then attended Harvard Business School, where he earned an MBA in 1939. Immediately thereafter, McNamara worked for a year at Price Waterhouse, a San Francisco accounting firm. He returned to Harvard in August 1940 to teach accounting in the Business School and became the institution's highest paid and youngest assistant professor at that time. Following his involvement there in a program to teach analytical approaches used in business to officers of the United States Army Air Forces, he entered the USAAF as a captain in early 1943, serving most of World War II with its Office of Statistical Control. One of his major responsibilities was the analysis of U. S. bombers' efficiency and effectiveness, especially the B 29 forces commanded by Major General Curtis LeMay in India, China, and the Mariana Islands. McNamara established a statistical control unit for the XX Bomber Command and devised schedules for B 29s doubling as transports for carrying fuel and cargo over The Hump. He left active duty in 1946 with the rank of lieutenant colonel and with a Legion of Merit.

Ford Motor Company компаниясы

1946 жылы Макнамараның қол астында қызмет еткен полковник Текс Торнтон Статистикалық бақылау басқармасының бұрынғы офицерлерінен бизнес құру үшін топ жинады. Торнтон "Life" журналында Форд компаниясының реформаға зәру екенін көрсететін мақала оқыған. Өзі теңіз күштерінің екінші дүниежүзілік соғыс ардагері Генри Форд II бүкіл он адамнан тұратын топты, оның ішінде Макнамараны да жұмысқа алды. Олар ақшадан айырылып бара жатқан компанияға қазіргі заманғы жоспарлау, ұйымдастыру және басқару жүйелері арқылы хаотикалық басқаруын реформалауға көмектесті. Жастықтары мен көп сұрақ қоюларының арқасында Форд қызметкерлері оларды бастапқыда қынжырлы түрде "Сұрақтар шешендері" деп атады. "Сұрақтар шешендері" өздерін "Талапкерлер" деп қайта аттады. Макнамара жоспарлау және қаржылық талдау жөніндегі менеджер болып бастап, жоғары деңгейдегі басқару лауазымдарында жылдам өрледі. Макнамара Форд компаниясына өндірістің ең тиімді және рационалды жолдарын табу үшін модельдер құруға компьютерлерді енгізуге ықпал етті, бұл үлкен рационализацияға әкелді. 1950-ші жылдары Макнамараның автоөнеркәсіптегі трендтерді көрсететін графиктермен электрондық кестелерді қолданатын "ғылыми басқару" стилі өте инновациялық деп есептелді және келесі онжылдықтарда басқа басшылар көптеп үлгі алды. Линкольн желісінің 1958, 1959 және 1960 жылғы үлкен модельдері сұранысқа ие болмағаннан кейін Макнамара 1961 жылғы Линкольн Континенталь сияқты кішірек үлгілерді ұсынды. 1960 жылдың 9 қарашасында Макнамара 1906 жылдан бері Джон С. Грейден кейін Форд отбасынан емес, Форд Мотор Компаниясының алғашқы президенті атанды.

Қорғаныс министрі

1960 жылы президент сайланғаннан кейін Джон Ф. Кеннеди қорғаныс министрі лауазымын алғаш рет Трумэн әкімшілігінде сол қызметте болған Роберт А. Ловеттке ұсынды; Ловетт бас тартты, бірақ Макнамараны ұсынды. Кеннеди Макнамараның мансабы туралы 1960 жылғы 2 желтоқсандағы Time журналындағы мақаласын оқыды және 8 желтоқсанда онымен сұхбаттасты, оның сенімді серігі және ағасы Роберт Ф. Кеннеди де қатысты. Макнамара Кеннедиге үкімет ісіндегі тәжірибесі жоқ екенін айтты, Кеннеди оған: «Біз бірге үйренеміз. Мен де президент болуды қалай екенімді білмеймін» деді. Макнамара Кеннеди әкімшілігінде Кеннедимен бірге жұмыс істеген және оның жақын адамы болды, тіпті 1968 жылы кіші Кеннедидің жерлеу рәсімінде табыт көтерушілердің бірі болды. Бастапқыда президент Кеннедидің 1961 жылғы 28 наурыздағы Конгреске жолдаған үндеуіндегі негізгі қағидалар Макнамараны қорғаныс бағдарламасын қайта бағыттауға жетеледі. Кеннеди бірінші соққы беру тұжырымын қабылдамады және АҚШ пен оның одақтастарына ядролық шабуылдан қорғану үшін жеткілікті стратегиялық қару-жарақ пен қорғаныс қажеттігін баса айтты. Оның сөзіне қарағанда, АҚШ қару-жарағы әрқашан азаматтық басқаруда болуы керек, ал елдің қорғаныс стратегиясы «ақылсыз немесе ойсыз жалпы соғыс қаупін азайтуға» бағытталған болуы керек. АҚШ-тың шетелдегі күштерінің басты міндеті, одақтастарымен бірлесіп, «шектелген соғыстар арқылы еркін әлемнің үнемі әлсіреуіне жол бермеу» болды. Кеннеди мен Макнамара жаппай жазалаудан бас тартып, икемді жауап беру стратегиясын қабылдады. Президенттің айтуынша, төтенше жағдайда «арсыз шегіну немесе шексіз кек алудан» басқа да нұсқалар болуы керек. 1961 жылы Макнамара бастаған АҚШ-тың әскери қиындықтарын жан-жақты қарау нәтижесінде елдің «шектелген соғыс жүргізу» қабілетін арттыру туралы шешім қабылданды. Бұл қадамның маңыздылығы сонда болды, Макнамара президент Дуайт Д. Эйзенхауэрдің жаппай жазалау саясатын тоқтатып, ядролық емес соғыс жүргізуге қабілеттілігін арттырған икемді жауап беру стратегиясын қолдады. Кеннеди әкімшілігі коммунистік «ұлттық азаттық соғыстарына» қарсы тұру қабілетін арттыруға ерекше мән берді, онда жау тікелей әскери қақтығыстан қашып, саяси иесіздік пен партизандық тактикаға жүгінетін. Макнамара 1962 жылғы жылдық есебінде: «Әскери тактика – снайперлік, шабуыл және рейд. Саяси тактика – қорқыту, зорлық және кісі өлтіру» деді. Практикалық тұрғыда бұл АҚШ әскери қызметкерлерін және Оңтүстік Вьетнам сияқты одақтастарын дәл осындай бүлікшілерге қарсы операцияларға оқыту және жабдықтауды білдірді. 1962 жылғы қазан айындағы Куба зымырандық дағдарысы кезінде Макнамара EXCOMM мүшесі болды және Әкімшіліктің Куба зымырандық дағдарысын басқаруда және оны одан әрі ушықтырмауда маңызды рөл атқарды. Ол зымыранға соққы беруден гөрі блокада жасауды жақтады және Штаб басшыларын блокада жасауға көндіруге көмектесті. Арнайы күштерге дайындыққа көңіл бөлумен қатар, әдеттегі күштерге де назар аударылды. Осы орайда ол резервтерді шақырып, тұрақты қарулы күштерді де кеңейтті. 1953 (Корея соғысының аяқталуы) мен 1961 жылдар аралығында әскери қызметтегілердің саны шамамен 3 555 000-нан 2 483 000-ға дейін азайды, ал 1962 жылғы 30 маусымға қарай 2 808 000-ға жетті. Содан кейін күштер 2,700,000 шамасында қалып қойды, Вьетнамдағы әскери күштерді арттыру 1965 жылы басталды және Макнамара қызметтен кеткеннен кейін 1968 жылдың ортасында 3,550,000-ға жуық деңгейге жетті. Кеннеди бүлікшілерге қарсы соғысқа қызығушылық танытып, «Жасыл береттер» деп белгілі арнайы күштерді дамытуға күш салды. АҚШ армиясының басшылығы көбінесе бүлікшілерге қарсы соғысқа қарсы болды және президенттің бүлікшілерге қарсы күштерді көбірек даярлау және күштерді арттыру қысымына қарсы тұрды. АҚШ армиясы бюрократиялық саясат, бюджеттік себептер мен мақтаныш сезімінен туындаған себептермен, үшінші әлем елдерінде шабуылдау мылтықтары сияқты салыстырмалы түрде төмен технологиялық қарулармен қаруланған арнайы күштердің шағын топтарымен емес, Совет армиясына қарсы Орталық Еуропадағы дәстүрлі соғысқа қаруланған көптеген дивизиялармен қаруланғысы келді.

After his election in 1960, President elect John F. Kennedy first offered the post of Secretary of Defense to Robert A. Lovett, who had already served in that position in the Truman administration; Lovett declined but recommended McNamara. Kennedy had read about McNamara and his career in a Time magazine article on December 2, 1960, and interviewed him on December 8, with his brother and right hand man Robert F. Kennedy also being present. McNamara told Kennedy that he didn't know anything about government, to which Kennedy replied: "We can learn our jobs together. I don't know how to be president either". McNamara became one of the few members of the Kennedy Administration to work and socialize with Kennedy, and he became close to Attorney General Robert F. Kennedy, eventually serving as a pallbearer at the younger Kennedy's funeral in 1968. Initially, the basic policies outlined by President Kennedy in a message to Congress on March 28, 1961, guided McNamara in the reorientation of the defense program. Kennedy rejected the concept of first strike attack and emphasized the need for adequate strategic arms and defense to deter nuclear attack on the United States and its allies. U. S. arms, he maintained, must constantly be under civilian command and control, and the nation's defense posture had to be "designed to reduce the danger of irrational or unpremeditated general war." The primary mission of U. S. overseas forces, in cooperation with its allies, was "to prevent the steady erosion of the Free World through limited wars". Kennedy and McNamara rejected massive retaliation for a posture of flexible response. The U. S. wanted choices in an emergency other than "inglorious retreat or unlimited retaliation", as the president put it. Out of a major review of the military challenges confronting the U. S. initiated by McNamara in 1961 came a decision to increase the nation's "limited warfare" capabilities. These moves were significant because McNamara was abandoning President Dwight D. Eisenhower's policy of massive retaliation in favor of a flexible response strategy that relied on increased U. S. capacity to conduct limited, non nuclear warfare. The Kennedy administration placed particular emphasis on improving the ability to counter communist "wars of national liberation", in which the enemy avoided head on military confrontation and resorted to political subversion and guerrilla tactics. As McNamara said in his 1962 annual report, "The military tactics are those of the sniper, the ambush, and the raid. The political tactics are terror, extortion, and assassination." In practical terms, this meant training and equipping U. S. military personnel as well as allies, such as South Vietnam, for those same exact kinds of counterinsurgency operations. During the Cuban Missile Crisis in October 1962, McNamara served as a member of EXCOMM and played a large role in the Administration's handling and eventual defusing of the Cuban Missile Crisis. He was a strong proponent of the blockade option over a missile strike and helped persuade the Joint Chiefs of Staff to agree with the blockade option. Increased attention to conventional strength complemented these special forces preparations. In this instance, he called up reserves and also proceeded to expand the regular armed forces. Whereas active duty strength had declined from approximately 3,555,000 to 2,483,000 between 1953 (the end of the Korean War) and 1961, it increased to nearly 2,808,000 by June 30, 1962. Then the forces leveled off at around 2,700,000 until the Vietnam military buildup began in 1965, reaching a peak of nearly 3,550,000 by mid 1968, just after McNamara left office. Kennedy, who was fascinated with counterinsurgency warfare, made a major push to develop the Special Forces, popularly known as the Green Berets. The U. S. Army leadership was, for the most part, strongly opposed to the counterinsurgency vogue, and stoutly resisted the presidential pressure for more counterinsurgency training and forces. The U. S. Army, for reasons of bureaucratic politics, budgetary reasons and sheer pride, wanted to be equipped to fight a conventional war in central Europe against the Soviet Army, with a large number of divisions armed with expensive hi tech weapons designed for maximum firepower, instead of having small teams of Special Forces armed with relatively low tech weapons like assault rifles fight in a Third World country.

Ядролық стратегия және үштік ілім

1961 жылы Макнамара Пентагонды басқарған кезде, АҚШ әскері кез келген совет шабуылына жауап ретінде толыққанды ядролық соққыға сүйенді, бұл совет әскерлері мен бейбіт азаматтарын өлтіруге әкелер еді. Бұл стратегияны Стратегиялық әуе қолбасшылығы (САК), генерал Кертис Лемей басқаруымен жоспарлаған. Макнамара бұл тәсілмен келіспеді. Ол бұл стратегияның барлық совет ядролық қаруын жоюға кепілдік бере алмайтынын, соның салдарынан АҚШ кек алуға ұшырауы мүмкін екенін түсінген соң, басқа мүмкіндіктерді іздеді. Ол НАТО мүшелеріне суық соғыс кезеңіндегі қанағаттандыру доктринасын түсіндірді. Макнамараның қарсы шабуыл доктринасындағы баламасы – АҚШ-тың ядролық соғысын тек жаудың әскери күштерін нысанаға алу арқылы шектеу болды. Бұл кек алу мен соғыстың кеңеюіне жол бермес еді, себебі совет қалалары келесі соққыға кепіл ретінде пайдаланылар еді. Кейіннен Макнамара қарсы шабуылдың соғысты бақылауға емес, керісінше, кек алуға себеп болатынын мойындады. АҚШ-тың ядролық саясаты өзгеріссіз қалды.

Басқа қадамдар

Макнамара АҚШ-тың қорқыту тұрғысы мен әскери қабілеттерін арттыру үшін тағы да бірқатар қадамдар жасады. Ол Стратегиялық әуе күштерінің (SAC) стратегиялық бомбалаушыларының 15 минуттік дайындықпен тұру үлесін 25%-дан 50%-ға дейін көтерді, осылайша олардың зымырандық шабуылға ұшырау қаупін азайтты. 1961 жылдың желтоқсанында ол АҚШ-тың соққы беру командалығын (STRICOM) құрды. Қажет болған жағдайда Стратегиялық армия корпусынан (STRAC), тактикалық әуе күштерінен және Әскери әуе көлігі қызметінің және әскери қызметтердің әуе көлігі бөлімшелерінен күштерді тартуға уәкілеттік алған Соққы беру командалығының міндеті – «әлемнің кез келген бөлігінде бейбітшілікке қарсы қауіп-қатерге жылдам және қажетті күшпен жауап беру, біріктірілген командаларды нығайту немесе жекелеген төтенше жағдайларға жауап беру» болды. Макнамара сондай-ақ ұзақ қашықтыққа әуе және теңіз көлігінің мүмкіндіктерін және ғарыш зерттеулері мен дамуына қаржыландыруды арттырды. Ақпараттық және коммуникациялық салалардағы жеке және көбінесе үйлесімсіз қызметтердің күш-жігерін қарастырғаннан кейін, Макнамара 1961 жылы осы функцияларды Қорғаныс барлау агенттігінде және Қорғаныс коммуникациялар агенттігінде (соңғысы алғашқыда 1960 жылы SoD Томас С. Гейтс-младший құрған) біріктірді. Нәтижесінде барлау функциясы әскери бақылаудан алынып, Қорғаныс министріне бағындырылды. Сол жылы ол қорғаныс жабдықтарын сатып алу, тарату және қорларын басқаруды біріктіру мақсатында Қорғаныс жабдықтарын сатып алу агенттігін құрды. Макнамараның күш талаптарын, қару жүйелерін және басқа да мәселелер бойынша негізгі шешімдерді қабылдау үшін жүйелік талдау институтын қолдануы көп пікірталас тудырды. Макнамара дәуіріндегі оның екі маңызды өкілі, Ален К. Энтховен және К. Уэйн Смит, осы ұғымды былай сипаттады: «Біріншіден, «жүйелер» сөзі әрбір шешімді қажет болғанша кең контексте қарастыру қажеттігін көрсетеді. «Анализ» сөзі күрделі мәселені жақсырақ түсіну үшін оның құрамдас бөліктеріне дейін азайту қажеттігін атап көрсетеді. Жүйелік талдау күрделі мәселені шешеді және маңызды факторлардың түйінін әрқайсысын оған ең қолайлы әдіспен зерттеуге мүмкіндік береді». Энтховен мен Смит негізінен азаматтық мамандарды жүйелік талдаушылар ретінде пайдаланды, өйткені олар күш жоспарлауға тәуелсіз көзқарас ұсына алды. Макнамараның бұрынғы хатшыларға қарағанда әскери кеңестерді аз ескеруі және әскери пікірлерді жоққа шығаруға бейімділігі оның әскери жетекшілер арасында танымаушылығына себеп болды. Сонымен қатар, жүйелік талдау объективті емес, Макнамара қабылдаған шешімдерді қолдау үшін азаматтық мамандар жасаған деп есептелді. Жүйелік талдаудың ең көрнекті мысалы – АҚШ Қорғаныс департаментінің бақылаушысы Чарльз Дж. Хитч енгізген Жоспарлау, бағдарламалау және бюджеттеу жүйесі (PPBS) болды. Макнамара Хитчке қорғаныс талаптарын жүйелі түрде талдап, ұзақ мерзімді, бағдарламаға бағытталған қорғаныс бюджетін жасауды тапсырды. PPBS Макнамара басқару бағдарламасының ядросына айналды. Энтховен мен Смит айтуынша, PPBS-тің негізгі идеялары: «қорғаныс бағдарламасының мәселелерін кеңірек контекстке қою және ұлттық қажеттілік пен жеткіліктіліктің нақты өлшемдерін іздеу»; «әскери қажеттіліктер мен шығындарды бірге қарастыру»; «жоғары деңгейдегі шешім қабылдау кезінде баламаларды нақты қарастыру»; «жоспарлау деңгейінде жоғары деңгейдегі талдаушылық қызметкерлерді белсенді пайдалану»; «қазіргі шешімдердің болашақтағы салдарын болжауға мүмкіндік беретін күштер мен шығындарды біріктіретін жоспар»; және «ашық және нақты талдау, яғни әрбір талдау барлық мүдделі тараптарға қолжетімді болуы керек, осылайша олар есептеулерді, деректерді және болжамдарды зерттей алады және қорытындыларға әкелетін қадамдарды қайталай алады». Іс жүзінде талдау нәтижесінде алынған деректер соншалықты көп және күрделі болды, сондықтан барлық мүдделі тараптар оларды қолдана алса да, ешқайсысы қорытындыларға қарсылық білдіре алмады. PPBS-ті іске асыру үшін әзірленген басқару құралдарының ішінде Бесжылдық қорғаныс жоспары (FYDP), Президенттік меморандум жобасы (DPM), Дайындық, ақпарат және бақылау кестелері және Даму тұжырымдамалық құжаты (DCP) болды. Жыл сайынғы FYDP сегіз жылға күштерді және бес жылға шығындар мен адам күшін миссияға бағытталған, жеке қызметтер емес, бағдарламаларда болжайтын кестелер сериясы болды. 1968 жылға қарай FYDP он әскери саланы қамтыды: стратегиялық күштер, жалпы мақсаттағы күштер, барлау және байланыс, әуе және теңіз көлігі, ұлттық гвардия және резерв күштері, ғылыми зерттеу және даму, орталық жабдықтау және техникалық қызмет көрсету, оқу және медициналық қызметтер, басқару және оған байланысты қызметтер, және басқа елдерге көмек көрсету. Президенттік меморандум жобасы (DPM) – Ақ үйге бағытталған және әдетте жүйелік талдау кеңсесі дайындаған – маңызды қорғаныс мәселелерін зерттеу және талдау әдісі болды. 1961 мен 1968 жылдар арасында стратегиялық шабуыл және қорғаныс күштері, НАТО стратегиясы және күштік құрылымы, әскери көмек және тактикалық әуе күштері сияқты тақырыптар бойынша 16 DPM пайда болды. Қорғаныс министрлігі DPM-ді қызметтерге және Бірлескен штабқа пікір білдіру үшін жіберді; шешімдер қабылдағанда Макнамара DPM-ге балама тәсілдерді, күш деңгейлерін және басқа факторларды қосты. Соңғы түрінде DPM шешім қабылдау құжаты болды. DPM Бірлескен штаб пен әскери қызметкерлер тарапынан жек көрілді, өйткені ол олардың Ақ үймен тікелей байланыс жасау қабілетін шектеді. Бірақ іс жүзінде ол әскеримен келісімдер жасауға тырысатын компаниялар үшін кіруге кедергі келтіретін шығынға айналды. Бұл үрдіс бірнеше ірі, бәсекелестіксіз қорғаныс мердігерлерінің пайдасына әсер етті. Кез келген пайдалы мақсатқа қызмет ететін емес, көбінесе назарда ұсталмайтын ақпаратты жасауға қажетті қосымша шығындар жүйедегі шығындарды арттырды. Бұл шаралар OPLAN 312, OPLAN 314 және OPLAN 316 деп белгіленді. Карантин – кеңестіктердің Кубаға әскери жабдықтарды әкелуіне немесе шығаруына жол бермеу тәсілі болды. Дағдарыстан кейін Макнамара Кеннедиге адмирал Андерсон мен генерал Лемейді қызметтен босатуды ұсынды. Алайда Кеннеди егер ол екі генералдың екеуін бірден қызметтен босатса, Конгрестің наразылығынан қорқыды. Сонымен қатар Кеннеди Бірлескен штабпен болған келіспеушіліктерінің жария болуын қаламай, екі генералдың бірден қызметтен босатылуы бұл туралы медиада болжамдарға әкеледі деп ойлады. Кеннеди Макнамараға: «Жарайды, біреуін босата аласың. Кімді босатасың?» деді. Макнамара ойланбастан: «Андерсонды» деп жауап берді. Кейін 1963 жылы Ақ үйдің хабарламасында адмирал Андерсонның Португалиядағы АҚШ-тың жаңа елшісі болып тағайындалғаны жарияланды.

McNamara took other steps to increase U. S. deterrence posture and military capabilities. He raised the proportion of Strategic Air Command (SAC) strategic bombers on 15 minute ground alert from 25% to 50%, thus lessening their vulnerability to missile attack. In December 1961, he established the United States Strike Command (STRICOM). Authorized to draw forces when needed from the Strategic Army Corps (STRAC), the Tactical Air Command, and the airlift units of the Military Air Transport Service and the military services, Strike Command had the mission "to respond swiftly and with whatever force necessary to threats against the peace in any part of the world, reinforcing unified commands or carrying out separate contingency operations." McNamara also increased long range airlift and sealift capabilities and funds for space research and development. After reviewing the separate and often uncoordinated service efforts in intelligence and communications, McNamara in 1961 consolidated these functions in the Defense Intelligence Agency and the Defense Communications Agency (the latter originally established by SoD Thomas S. Gates Jr. in 1960), having both report to the Secretary of Defense through the JCS. The end effect was to remove the Intelligence function from the control of the military and to put it under the control of the Secretary of Defense. In the same year, he set up the Defense Supply Agency to work toward unified supply procurement, distribution, and inventory management under the control of the Secretary of Defense rather than the uniformed military. McNamara's institution of systems analysis as a basis for making key decisions on force requirements, weapon systems, and other matters occasioned much debate. Two of its main practitioners during the McNamara era, Alain C. Enthoven and K. Wayne Smith, described the concept as follows: "First, the word 'systems' indicates that every decision should be considered in as broad a context as necessary The word 'analysis' emphasizes the need to reduce a complex problem to its component parts for better understanding. Systems analysis takes a complex problem and sorts out the tangle of significant factors so that each can be studied by the method most appropriate to it." Enthoven and Smith said they used mainly civilians as systems analysts because they could apply independent points of view to force planning. McNamara's tendency to take military advice into less account than had previous secretaries and to override military opinions contributed to his unpopularity with service leaders. It was also generally thought that Systems Analysis, rather than being objective, was tailored by the civilians to support decisions that McNamara had already made. The most notable example of systems analysis was the Planning, Programming and Budgeting System (PPBS) instituted by United States Department of Defense Comptroller Charles J. Hitch. McNamara directed Hitch to analyze defense requirements systematically and produce a long term, program oriented defense budget. PPBS evolved to become the heart of the McNamara management program. According to Enthoven and Smith, the basic ideas of PPBS were: "the attempt to put defense program issues into a broader context and to search for explicit measures of national need and adequacy"; "consideration of military needs and costs together"; "explicit consideration of alternatives at the top decision level"; "the active use of an analytical staff at the top policymaking levels"; "a plan combining both forces and costs which projected into the future the foreseeable implications of current decisions"; and "open and explicit analysis, that is, each analysis should be made available to all interested parties, so that they can examine the calculations, data, and assumptions and retrace the steps leading to the conclusions." In practice, the data produced by the analysis was so large and so complex that while it was available to all interested parties, none of them could challenge the conclusions. Among the management tools developed to implement PPBS were the Five Year Defense Plan (FYDP), the Draft Presidential Memorandum (DPM), the Readiness, Information and Control Tables, and the Development Concept Paper (DCP). The annual FYDP was a series of tables projecting forces for eight years and costs and manpower for five years in mission oriented, rather than individual service, programs. By 1968, the FYDP covered ten military areas: strategic forces, general purpose forces, intelligence and communications, airlift and sealift, guard and reserve forces, research and development, central supply and maintenance, training and medical services, administration and related activities, and support of other nations. The Draft Presidential Memorandum (DPM)—intended for the White House and usually prepared by the systems analysis office—was a method to study and analyze major defense issues. Sixteen DPMs appeared between 1961 and 1968 on such topics as strategic offensive and defensive forces, NATO strategy and force structure, military assistance, and tactical air forces. OSD sent the DPMs to the services and the Joint Chief of Staff (JCS) for comment; in making decisions, McNamara included in the DPM a statement of alternative approaches, force levels, and other factors. The DPM in its final form became a decision document. The DPM was hated by the JCS and uniformed military in that it cut their ability to communicate directly to the White House. But in practice, what it proved to be was a cost burden that became a barrier to entry for companies attempting to deal with the military. It aided the trend toward a few large non competitive defense contractors serving the military. Rather than serving any useful purpose, the overhead necessary to generate information that was often in practice ignored resulted in increased costs throughout the system. These actions are known as OPLAN 312, OPLAN 314 and OPLAN 316. A quarantine was a way to prevent the Soviets from bringing any military equipment in or out of Cuba. After the crisis, McNamara recommended to Kennedy that Admiral Anderson and General LeMay be sacked. However, Kennedy was afraid of a Congressional backlash if he sacked two of the chiefs at once. Moreover, Kennedy did not wish for his disagreements with the Joint Chiefs to become public and felt that sacking two of the chiefs at once would lead to speculation in the media about such a disagreement. Kennedy told McNamara: "All right, you can fire one. Which one will it be?" Without hesitation, McNamara answered "Anderson". Later on in 1963, a White House release announced that Admiral Anderson was the new American ambassador to Portugal.

Шығындарды азайту

Макнамара штабы жүйелік талдауды қару-жарақ әзірлеу және көптеген басқа да бюджеттік мәселелер бойынша шешім қабылдауға көмек ретінде баса көрсетті. Министр АҚШ ұлттық қауіпсіздік үшін қажетті кез келген сомаға қол жеткізе алады деп сенді, бірақ "бұл мүмкіндік қорғаныс долларын жұмсау жолына қатаң тиімділік және нәтижелілік стандарттарын қолданудан бізді босатпайды. Қаншасы жеткілікті екеніне сіз баға беруіңіз керек". Осы принциптерге сүйене отырып, Макнамара көп шу көтерген шығындарды қысқарту бағдарламасын енгізді, ол, оның мәлімдемесінше, 1961 жылдан бастап бес жыл ішінде 14 миллиард доллар үнемдеді. Ол әсер еткен конгресс округтерінен сенаторлар мен өкілдер тарапынан келген сын-қарысқа төтеп беруге мәжбүр болды, бірақ ұлттық қауіпсіздік үшін қажет емес деп есептеген көптеген әскери базалар мен нысандарды жапты. Ол басқа да шығындарды үнемдеу шараларына да осылай бекем болды. Ядролық қарулану жарысы, Вьетнам соғысының күшеюі және басқа да жобаларға байланысты Макнамара жылдарында Тоталды міндетті билік (TOA) күрт өсті. 1962 жылғы қаржы жылындағы TOA 48,4 миллиард доллардан (кейінгі жылдары миллиардтаған долларға тең) 1965 жылғы 49,5 миллиард долларға (1965 жылғы 49,5 миллиард доллар кейінгі жылдары миллиардтаған долларға тең) Вьетнамдағы ірі өсімге дейін 1968 жылғы 74,9 миллиард долларға (1968 жылғы 74,9 миллиард доллар кейінгі жылдары миллиардтаған долларға тең) дейін өсті, бұл Макнамараның қызметтегі соңғы жылы болды (ол ақпанда қызметтен кеткенімен). 1984 жылғы қаржы жылына дейін DoD-нің жалпы міндеттемелік өкілеттігі 1968 жылғы қаржы жылынан асып түскен жоқ (тұрақты доллармен есептегенде).

Бағдарламаны біріктіру

Макнамараның шығынды азайтудың негізгі белгілерінің бірі – әр түрлі қызметтердің бағдарламаларын біріктіру, ең алдымен ұшақтарды сатып алуда, себебі артықшылық ысырап пен қажетсіз шығындарға алып келеді деп сенді. Макнамара Әскери-әуе күштеріне Әскери-теңіз күштерінің қолданысындағы McDonnell Douglas F-4 Phantom және LTV A-7 Corsair әскери ұшақтарын қабылдауды тапсырды, бұл біріктіру өте сәтті болды. Керісінше, оның сынақтан өтпеген M16 мылтығын жалпыға бірдей ерте қабылдау туралы бұйрығы, қару-жарақ ұрыста сәтсіздікке ұшыраған кезде апатқа әкеп соқты, бірақ кейіннен Конгресс жүргізген тергеулер бұл сәтсіздіктердің себебін әскердің қару-жарақ корпусы офицерлерінің немқұрайдылығы мен саботажға жақын әрекеттері деп анықтады. Макнамара жетістіктерін дамыту бағдарламаларын біріктіру арқылы кеңейтуге тырысты, нәтижесінде TFX пайда болды, кейін F-111 деп белгіленген, екі қызметтің бірлескен жобасы. Бұл жоба Әскери-теңіз күштерінің Fleet Air Defense (FAD) ұшағына және Әскери-әуе күштерінің тактикалық бомбалаушыға қойылатын талаптарды біріктіруді көздеді. Оның корпоративтік әлемдегі тәжірибесі оны әртүрлі міндеттер мен қызметтер үшін бір типті ұшақты пайдалану ақшаны үнемдейді деген сенімге жеткізді. Ол, жалпы мәселелерге байланысты, Қорғаныс министрлігінің Boeing-ке берген артықшылығына қарсы шығып, General Dynamics ұсынысын қабылдауды талап етті. Ол барлық міндеттерді орындай алатын ұшқыш ретінде жарияланды (жоғары жылдамдықпен ұшу, тасымалдаушыға және қысқа ұшу-қону жолағына қону, тактикалық шабуыл және тіпті жақыннан әуе көмегі көрсету), бірақ соңында ешқайсысында толыққанды жетістікке жете алмады, өйткені тым көп компромисске келуге тура келді. Әскери-теңіз күштерінің нұсқасы тым ауыр болып, қонуы қиын болды және Grumman жүргізген зерттеу жаңадан ашылған кеңестік MiG-23 және MiG-25 ұшақтарының мүмкіндіктерімен бәсекелесе алмайтынын көрсеткеннен кейін тоқтатылды. F-111 ұшағы Әскери-әуе күштері үшін тактикалық бомбалаушы және электрондық соғыс ұшағы ретінде өз орнын тапты. Дегенмен, көптеген сарапшылар TFX жобасы сәтсіз болғанымен, Макнамара өз уақытынан озық болды деп санайды, өйткені ұшақ құрылымының бағыты бірігуге қарай жалғасты. F-16 Falcon және F/A-18 Hornet көп мақсатты ұшақтар ретінде пайда болды, ал қазіргі заманғы құрылымдар TFX-тің көптеген міндеттерін біріктіреді. Қорғаныс сарапшысы Дэвид С. Грантхэмнің айтуынша, Бірлескен шабуылдаушы ұшақ (Joint Strike Fighter) TFX жобасының жаңадан тууы ретінде қарастырылады, өйткені ол үш американдық әуе күшінің (сондай-ақ бірнеше шетелдік клиенттердің) қажеттіктерін қанағаттандыруды көздейді, шабуылдаушы ұшақ, тасымалдаушыға негізделген ұшақ, V/STOL және жақыннан әуе көмегі міндеттерін орындайды (және TFX-ке қатысты сынға ұқсас көптеген сын-ескертпелерге ие).

One major hallmark of McNamara's cost reductions was the consolidation of programs from different services, most visibly in aircraft acquisition, believing that the redundancy created waste and unnecessary spending. McNamara directed the Air Force to adopt the Navy's McDonnell Douglas F 4 Phantom and LTV A 7 Corsair combat aircraft, a consolidation that was quite successful. Conversely, his actions in mandating a premature across the board adoption of the untested M16 rifle proved catastrophic when the weapons began to fail in combat, though later congressional investigations revealed the causes of these failures as negligence and borderline sabotage on behalf of the Army ordnance corps' officers. McNamara tried to extend his success by merging development programs as well, resulting in the TFX, later known as the F 111 dual service project to combine Navy requirements for a Fleet Air Defense (FAD) aircraft and Air Force requirements for a tactical bomber. His experience in the corporate world led him to believe that adopting a single type for different missions and service would save money. He insisted on the General Dynamics entry over the DOD's preference for Boeing because of commonality issues. Though heralded as a fighter that could do everything (fast supersonic dash, slow carrier and short airfield landings, tactical strike and even close air support), in the end it involved too many compromises to succeed at any of them. The Navy version was drastically overweight and difficult to land, and eventually canceled after a Grumman study showed it was incapable of matching the abilities of the newly revealed Soviet MiG 23 and MiG 25 aircraft. The F 111 eventually found its niche as a tactical bomber and electronic warfare aircraft with the Air Force. However, many analysts believe that even though the TFX project itself was a failure, McNamara was ahead of his time as the trend in fighter design has continued toward consolidation—the F 16 Falcon and F/A 18 Hornet emerged as multi role fighters, and most modern designs combine many of the roles the TFX would have had. In many ways, the Joint Strike Fighter is seen as a rebirth of the TFX project, according to defense analyst David S. Grantham, in that it purports to satisfy the needs of three American air arms (as well as several foreign customers), fulfilling the roles of strike fighter, carrier launched fighter, V/STOL, and close air support (and drawing many criticisms similar to those leveled against the TFX).

Вьетнамға

Президент Джон Ф. Кеннединің өкіметтік мерзімінде, Макнамара Қорғаныс министрі болған кезде, Оңтүстік Вьетнамдағы американдық әскерлер 900-ден 16000 кеңесшіге дейін артты. Олардың негізгі міндеті – жауынгерлік қимылдарға қатысу емес, Вьетнам Республикасы Армиясын (ВРА) даярлау болды. Трумэн және Эйзенхауэр әкімшіліктері АҚШ-ты француз және жергілікті антикоммунистік күштерді қолдауға міндеттеді, олар Солтүстіктегі коммунистердің елді біріктіру әрекеттеріне қарсы тұрды. Алғашқы көмек қаржылық қолдау, әскери кеңес және құпия барлаумен шектелді, бірақ 1954 жылы француздардың шығуынан кейін кеңейтілді. Кеннеди әкімшілігі кезінде, Макнамараның келісімімен, Оңтүстік Вьетнамдағы АҚШ әскери кеңесшілерінің саны 900-ден 16000-ға дейін өсті. Кеннеди әкімшілігінде Макнамара Мемлекеттік хатшы Дин Раскпен тығыз байланыста болды, екеуі де Оңтүстік Вьетнамды күшейтілген американдық қолдаумен қамтамасыз етуді жақтады. Жаңа Кеннеди әкімшілігінің бастапқы алаңы Оңтүстік Вьетнам емес, Лаос болды. 1961 жылдың ақпанында Макнамара Лаостағы араласуды қолдап, Орталық барлау агенттігіне тиесілі алты AT-6 ұшағын генерал Фуми Носаван күштеріне қолдау көрсету үшін 200 фунттық бомбаларды тасымалдауға бейімдеуге болатынын айтты. Раск бұл ұсынысты қабылдамады, өйткені екінші дүниежүзілік соғыстағы Бирмадағы тәжірибесі бомбалаудың джунглиде тиімсіз екенін және алты ұшақтың жеткіліксіз екенін көрсеткенін мәлімдеді. 1961 жылдың көктемінде Кеннеди Лаоста араласуды қарастырды, онда Солтүстік Вьетнамның қолдауымен коммунистік Патет Лао азамат соғысында жеңіске жетіп жатқан еді. Бір кезде Біріккен штабтар Лаосқа 60 мың американдық әскерін жіберуді ұсынды. Алайда Лаос – заманауи жолдары жоқ, теңізге шығу мүмкіндігі шектеулі, тек екі шағын әуежайы бар ел болды, бұл логистикалық қиындықтарды тудырды. Сонымен қатар, Корея соғысының естеліктері әлі де жаңа болды, және АҚШ Лаосқа әскер жіберсе, Қытайдың араласуына және елмен жаңа қақтығысқа ұшырауы мүмкін екені қабылданды. Оңтүстік-Шығыс Азия келісім ұйымы (SEATO) еуропалық мүшелері Франция мен Ұлыбританияның араласуға қарсылығымен, ал азиялық мүшелері Таиланд пен Филиппиннің қолдауымен бөлінді. Макнамара Кеннедиге Лаостағы екі әуежайдың коммунистік күштер тарапынан басылып алуы мүмкін екенін, бұл Лаостағы АҚШ күштерін оқшаулап, араласуды сәтсіздікке ұшыратуы мүмкін екенін мәлімдеді. 1961 жылдың 29 сәуірінде өткен кездесуде Бас прокурор Роберт Ф. Кеннедидің сұрағына жауап бергенде, Макнамара "біз Таиланд пен Оңтүстік Вьетнамда тұруымыз керек" деді, Лаосты соғыс қаупі бар Оңтүстік-Шығыс Азия елдерінен мұқият шығарды. Бірақ Макнамара Лаосқа қатысты пікірін өзгертті. 1961 жылдың 1 мамырында ол президент Кеннедиге Лаосқа жердегі әскерлерді жіберуге кеңес берді, "біз жеңіске дайындалуымыз керек" деді және Қытай араласса, ядролық қару қолдануға кеңес берді. 2 мамырда Макнамара Кеннедиге АҚШ Лаоста міндетті түрде араласуы керек екенін айтты, тіпті бұл Қытайдың араласуына әкелетініне сенімді болса да, "біздің күштеріміздің жеңілісін болдырмау үшін біздің күштерімізді қолдануды бастауымызға тура келуі мүмкін" деп қорытындылады. Кеннеди, Шошқалар шығанағы шабуылдан кейін Біріккен штабтардың берген қатаң кеңестеріне сенбеді, оның орнына Лаос дағдарысын 1961-62 жылдардағы Женевадағы бейбітшілік конференциясында дипломатиялық жолмен шешуге шешім қабылдады, нәтижесінде Лаос Солтүстік мұзды соғыста ресми бейтарап ел деп жарияланды. Қытаймен соғыс қаупі және Лаоста үлкен әскерлерді қолдаудың логистикалық қиындықтары Макнамараны Лаоста американдық одақтастармен жұмыс істеу үшін АҚШ Армиясының арнайы күштерін орналастырудың баламалы стратегиясын ұстануға итерді. 1961 жылдың 29 қыркүйегінде Біріккен штабтар Макнамараға Қытай күштері Лаосқа кірсе, оларды тоқтату үшін SEATO күштеріне кем дегенде 15 дивизия, яғни 278 000-ға жуық адам қажет болады деп есептеді. Сонымен қатар, Біріккен штабтар Лаостағы екі әуежайдың күніне әрқайсысына 1000-ға жуық әскерді түсіруге қабілетті екенін, бұл қытайлықтарға үлкен артықшылық беретінін болжады. Мұндай жағымсыз бағалаулар Кеннедиді Макнамара мен Біріккен штабтардың кеңесін елемеуге және Лаос дағдарысын дипломатиялық жолмен шешуге итерді. 1961 жылдың қазан айында генерал Максвелл Тейлор мен Уолт Уитман Ростоу Оңтүстік Вьетнамға 8 мың американдық жауынгерлік әскер жіберуді ұсынғанда, Макнамара бұл ұсынысты жеткіліксіз деп қабылдады, 8 мың әскер "бәлкім, шешуші түрде таразыны ауыстырмайды" деді, керісінше Кеннедиге Оңтүстік Вьетнамға 6 дивизия жіберуді ұсынды. Кеннеди бұл кеңеске келіспеді. 1962 жылдың мамырында Макнамара Оңтүстік Вьетнамға алғашқы сапарын жасады, онда баспасөз өкілдеріне "барлық сандық өлшемдер соғысты жеңіп жатыр екенімізді көрсетеді" деді. Пол Д. Харкинс басқаратын, Вьетнам әскери көмек басшылығының офицерлері Вьетконгтың бақылауындағы Оңтүстік Вьетнамның үлкен бөлігін көрсеткен картаны өзгертті және Вьетконгты одан әлсіз көрсету үшін статистиканы манипуляциялады. Макнамараның Вьетнамдағы тенденциялар туралы компьютерлік есептеулерге негізделген "сандық" стилі адамдық факторды ескермеді. Оңтүстік Вьетнамдағы халықтың пікірлері мен көзқарастары, сондай-ақ Оңтүстік Вьетнам президенті Нго Динь Дьемнің билікте қалу үшін әртүрлі мемлекеттік департаменттерді бір-бірімен бәсекелестіру стратегиясы Макнамараның "сандық" тәсілімен ескерілмеді, өйткені компьютерлер мұндай факторларды есептеуге қабілетсіз болды. 1961 жылы Лаоста араласу жоспарларын қолдаған Макнамара 1962 жылға қарай пікірін өзгертті. Біріккен штабтар төрағасы генерал Лайман Лемницермен сөйлескенде, Макнамара оларға АҚШ Лаосқа араласса, Солтүстік Вьетнамның араласуына жауап беретін еді, бірақ олардың ешқайсысы жауап бере алмады. Біріккен штабтардың АҚШ Лаосқа араласса, Солтүстік Вьетнам Меконг өзені арқылы Камбоджаға, содан кейін Оңтүстік Вьетнамға шабуыл жасаса, не істеу керектігі туралы Макнамараның сұрақтарына жауап бере алмауы Макнамараны Біріккен штабтардың мәселелерді көре алмағанына және Лаоста араласуға әлсіз көрінбеу үшін ұсыныс білдіргеніне көндірді. Сонымен қатар, Макнамара Пху Йен тауларындағы күріш далаларын гербицидтермен жапқышпен шашу жоспарын қолдады, бұл Вьетконгты аштықтан өлтіруге бағытталған, бірақ У. Аверелл Харриман Кеннедиге бұл ашаршылықтың мыңдаған бейкүнә адамдардың өліміне әкелетінін ескерткеннен кейін тоқтатылды. 1962 жылдың соңында Макнамара жоспарлаушыларға 1964 жылы АҚШ кеңесшілерін Оңтүстік Вьетнамнан шығаруды қарастыруды бұйырды, өйткені Пентагонның есептеулеріне сәйкес, соғыс сол кезде жеңіске жететін еді. Сол кезде Макнамара Кеннедиге: "Жеңіске жету мүмкіндігіне жаңа сенім пайда болды" деді. 1963 жылдың 2 қаңтарында Макнамараның Вьетнам туралы компьютерлік есептеулеріне негізделген оң көзқарасы мен болжамдары Ап Бак шайқасымен құлатылды, онда үш Вьетконг (ВК) ротасы Ап Бак ауылында ВРА-ның 7-ші дивизиясымен қоршалып алынды. 10:1 қатынасында басымдыққа ие болған және қару-жарақтары жақсы болған ВК 7-ші дивизияны жеңіске жеткізіп, джунглиге қашып кетті. 7-ші дивизияға тіркелген американдық кеңесші полковник Джон Пол Ванн шайқасты әдеттегі тілімен былай сипаттады: "Жаман, жаман өнімділік, әдеттегідей". Медиадағы сүйікті тұлға болған, соғыстың қалай жүргізілгеніне ашық сын айтқан Ванн Макнамараға ұнамады, ол оның сынына риза болмады, өйткені соғыс жеңіліп жатыр деп жалғастырды. Ваннның Дьем режимін сынаған есептері...

During President John F. Kennedy's term, while McNamara was Secretary of Defense, American troops in South Vietnam increased from 900 to 16,000 advisers,. They were not supposed to engage in combat but rather to train the Army of the Republic of Vietnam (ARVN). The Truman and Eisenhower administrations had committed the U. S. to support the French and native anti Communist forces in Vietnam in resisting efforts by the Communists in the North to unify the country. Aid was initially limited to financial support, military advice and covert intelligence gathering but expanded after 1954 when the French withdrew. During the Kennedy administration, the U. S. military advisory group in South Vietnam steadily increased, with McNamara's concurrence, from 900 to 16,000. Under the Kennedy administration, McNamara was closely aligned with Dean Rusk, the Secretary of State, with both favoring greater American support for South Vietnam. Initially, the main concern of the new Kennedy administration was Laos, not South Vietnam. In February 1961, McNamara spoke in favor of intervention in Laos, saying that six AT 6 planes owned by the Central Intelligence Agency could be fitted to carry 200 pound bombs in support of General Phoumi Nosavan's forces. Rusk shot down that proposal, saying his World War II experiences in Burma had taught him that bombing was ineffective in the jungles and six planes were not enough. In the spring of 1961 Kennedy seriously considered intervening in Laos where the Communist Pathet Lao, supported by North Vietnam, were winning the civil war. At one point, the Joint Chiefs of Staff advised sending 60,000 U. S. troops into Laos. However, Laos appeared to be a backward, landlocked country with barely any modern roads and only two modern airfields which were both small by Western standards and would have caused logistical problems. Furthermore, memories of the Korean War were still fresh, and it was generally accepted if the United States sent in troops into Laos, it was almost certain to provoke Chinese intervention and lead to another confrontation with the country. The Southeast Asia Treaty Organization (SEATO) was split with its European members such as France and Britain in opposition to the intervention and its Asian members such as Thailand and the Philippines in support. McNamara noted to Kennedy it was quite possible that the two airfields in Laos could be seized by the Communist forces, which would cut off any U. S. forces in Laos and turn the intervention into a debacle. At a meeting on 29 April 1961, when questioned by the Attorney General, Robert F. Kennedy, McNamara stated that "we should take a stand in Thailand and South Vietnam", pointedly omitting Laos from the nations in Southeast Asia to risk a war over. McNamara soon changed his mind about Laos. On 1 May 1961, he advised President Kennedy to send in ground troops into Laos, saying "we must be prepared to win", and advising using nuclear weapons if China should intervene. On 2 May, McNamara, using more strong language, told Kennedy that the United States should definitely intervene in Laos, even though he was very certain that it would lead to Chinese intervention, concluding that "at some point, we may have to initiate the use of nuclear weapons to prevent the defeat of our forces". Kennedy, who was distrustful of the hawkish advice given by the Joint Chiefs of Staff after the failure of the Bay of Pigs invasion, instead decided to seek a diplomatic solution to the Laos crisis at a peace conference in Geneva in 1961–62 that ultimately led to an agreement to make Laos officially neutral in the Cold War. The problems posed by the possibility of a war with China and the logistical problems of supporting a large units of troops in Laos led McNamara ultimately to favor an alternative strategy of stationing a small number of U. S. Army Special Forces in Laos to work with American allies such as the Hmong hill tribes. On 29 September 1961, the Joint Chiefs of Staff estimated to McNamara that if Chinese forces entered Laos, then SEATO forces would need at least 15 divisions consisting of some 278, 000 men to stop them. At the same time, the Joint Chiefs also estimated that the two airfields in Laos were capable of landing some 1,000 troops a day each, which would give the advantage to the Chinese. Such dire assessments led Kennedy to ignore McNamara and the Joint Chiefs, and to favor a diplomatic solution to the Laos crisis. In October 1961, when General Maxwell Taylor and Walt Whitman Rostow advised sending 8,000 American combat troops to South Vietnam, McNamara rejected that recommendation as inadequate, stating that 8,000 troops would "probably not tip the scales decisively", instead recommending to Kennedy that he send 6 divisions to South Vietnam. Kennedy rejected that advice. In May 1962, McNamara paid his first visit to South Vietnam, where he told the press "every quantitative measurement shows that we are winning the war". Led by General Paul D. Harkins, the officers of the Military Assistance Command, Vietnam altered a map that showed too much of South Vietnam under Viet Cong control, and massaged the statistics to make the Viet Cong appear weaker than they were. McNamara's "quantitative" style based upon much number crunching by computers about trends in Vietnam missed the human dimension. Aspects of the war such as popular views and attitudes in South Vietnam, and South Vietnamese president Ngô Đình Diệm's "divide and rule" strategy of having multiple government departments compete against one another as a way of staying in power were missed by McNamara's "quantitative" approach as there was no way that computers could calculate these aspects of the war. Though McNamara had supported plans to intervene in Laos in 1961, by 1962 he had changed his mind. During a discussion with General Lyman Lemnitzer, the chairman of the Joint Chiefs of Staff, McNamara had asked them what the United States would do with a hypothetical North Vietnamese intervention in the event of an American intervention into Laos, but none of them could provide an answer. The inability of the Joint Chiefs to answer McNamara's questions about what the United States should do if North Vietnam should stage a major offensive down the Mekong river valley from Laos into Cambodia and finally South Vietnam persuaded McNamara that the Joint Chiefs had no vision of the issues and were merely advocating intervention in Laos to avoid looking weak. In the same year, McNamara supported a plan for mass spraying of the rice fields with herbicides in the Phu Yen mountains to starve the Viet Cong out, but this was stopped when W. Averell Harriman pointed out to Kennedy that the ensuing famine would kill thousands of innocent people. In late 1962, McNamara ordered planers to assume the withdraw of American advisers from South Vietnam in 1964 as, according to Pentagon calculations, the war should be won by then. At the time, McNamara told Kennedy: "There is a new feeling of confidence that victory is possible". On 2 January 1963, McNamara's rosy projections and assumptions based upon what his computers had told him about Vietnam were shattered by the Battle of Ap Bac when three Viet Cong (VC) companies were encircled by the ARVN's 7th Division in the village of Ap Bac. Despite being outnumbered by a ratio of 10–1 and being heavily outgunned, the VC defeated the 7th Division in the ensuing battle and escaped into the jungle. Colonel John Paul Vann, the American adviser attached to the 7th Division summed up the battle in a report in his usual earthy language as: "A miserable fucking performance, just like what it always is". Vann, a colorful figure whose outspokenly blunt criticism of how the war was being fought made him a favorite of the media, was much disliked by McNamara, who did not appreciate the criticism as he continued to insist that the war was being won. Vann's reports criticizing Diệm's regime as corrupt and incompetent were most unwelcome to McNamara who contended that the reforms advocated by Vann were unnecessary. In March 1963, Vann resigned from the Army as he was informed that his career was over. After the Battle of Ap Bac, a debate began in the Kennedy cabinet about the viability of the Diệm regime, which was reinforced by the Buddhist crisis, which began in May 1963. When talk of supporting a coup against Diệm was first raised by Kennedy at a National Security Council meeting in August 1963, McNamara spoke in favor of retaining Diệm. On 31 August 1963, Paul Kattenburg, a newly returned diplomat from Saigon suggested at a meeting attend by Rusk, McNamara and Vice President Johnson that the United States should end support for Diệm and leave South Vietnam to its fate. McNamara was stoutly opposed to Kattenburg's suggestion, saying "we have been winning the war". Unable to gain a consensus about what to do, in September 1963, Kennedy sent McNamara and General Taylor on a "fact finding mission" to South Vietnam. At a meeting in the Gia Long Palace, President Diệm showed McNamara various graphs and charts that purported to be proof that the war was being won. This performance convinced McNamara the war was as good as won. Kennedy wanted a negative assessment of Diệm to justify supporting a coup, but McNamara and Taylor instead wrote about the "great progress" achieved by Diệm and confidently predicted that the "bulk" of the American advisers would leave in 1965 as by that point they predicted that the VC insurgency would be crushed. McNamara predicted that if Diệm continued his policies, that by 1965 the insurgency would be "little more than organized banditry". With the CIA and the ambassador Henry Cabot Lodge Jr. urging support for a coup while the Pentagon was opposed, Kennedy vacillated but ultimately gave the power of decision to Lodge. Lodge, who detested Diệm, gave his approval to the generals plotting against him. On 1 November 1963, the coup was launched. After the presidential palace was overrun in the fighting, Diệm was captured trying to flee Saigon and executed on 2 November 1963. The new government in Saigon was headed by General Dương Văn Minh. On 22 November 1963, Kennedy was assassinated and succeeded by Lyndon Johnson. In December 1963, Johnson sent McNamara on another "fact finding mission" to South Vietnam to assess General Minh's performance. On 19 December 1963, McNamara reported the situation was "very disturbing" as the "current trends, unless reversed in the next two or three months, will lead to neutralization at best or more likely to a Communist controlled state". He also admitted that the computer models and statistics to which he had attached great importance were "grossly in error" and that government control of rural areas had "in fact been deteriorating to a far greater extent than we realized" since July. Regarding Minh's regime McNamara wrote at present "there is no organized government in South Vietnam". Though McNamara admitted that the new regime was "indecisive and drifting", he advised Johnson to undertake "more forceful moves if the situation does not show early signs of improvement". On 30 January 1964, General Minh was overthrown in a bloodless coup d'état by General Nguyễn Khánh but the change in leadership did not affect the war. Lyman Kirkpatrick of the CIA reported in February 1964 after visiting Saigon that he was "shocked by the number of our people and of the military, even those whose job is always to say we are winning, who feel the tide is against us". In a battle that same month which underscored problems in the ARVN, a VC battalion in the Mekong Delta escaped from a larger force of South Vietnamese troops which had been rated as some of the very best in the ARVN by the American advisers who had trained them. On 8 March 1964, McNamara visited South Vietnam to report to President Johnson about how well the new regime of Khánh was handling the war. Upon landing in Saigon, McNamara told the press: "We shall stay for as long it takes to win the battle against the Communist insurgents". During his visit, McNamara spoke memorized phrases in mangled Vietnamese (McNamara kept forgetting that Vietnamese is a tonal language) in speeches praising Khánh as South Vietnam's "best possible leader". McNamara always ended his speeches by shouting out what he thought was a phrase meaning "Long live a free Vietnam! ", but as he used the wrong tones, instead he said "Vietnam, go to sleep!" McNamara pressed Khánh to put South Vietnam on a war footing by conscripting all able bodied young men into the military, which he promised he would do. However, Khánh did not keep his promise as wealthy and middle class South Vietnamese families objected to having their sons conscripted. As a result, the burden of conscription fell onto the sons of poor families, provoking much resentment. After returning to Washington on 13 March, McNamara reported to Johnson that the situation had "unquestionably been growing worse": since his last visit in December 1963 with 40% of the countryside now under "Vietcong control or predominant influence", most of the South Vietnamese people were displaying "apathy and indifference", the desertion rate in the ARVN was "high and increasing" while the VC were "recruiting energetically". The "greatest weakness" accordingly to McNamara was the "uncertain viability" of Khánh's government, which could have been overthrown at any moment as the ARVN was ridden with factionalism. To save South Vietnam, McNamara recommended that the United States make it "emphatically clear" its willingness to support Khánh to the hilt. Other recommendations, which were accepted in a National Security Council "action memorandum", called for the United States to pay for an increase in the ARVN, provide the Republic of Vietnam Air Force with more planes and helicopters, and for the United States to pay for more civil servants to administer rural South Vietnam. More importantly, the "action memorandum" redefined the Vietnam War as not only important for Asia, but for the entire world as the document asserted the global credibility of the United States was now at stake as it was claimed America's allies would lose faith in American promises if the South Vietnamese government were overthrown. The "action memorandum" argued that to "lose" South Vietnam would fatally weaken American global leadership, making the war a "test case" of American willingness to continue as a global power. In April 1964, Senator Wayne Morse called the war "McNamara's War". In response, McNamara told the press that he was honored, saying "I think it is a very important war, and I am pleased to be identified with it and do whatever I can to win it". In May 1964, Senator Richard Russell advised Johnson against relying too much on McNamara, saying "McNamara is the smartest fella any of us know. But he's got too much he's opinionated as hell and he's made up his mind". Russell told Johnson that he should find an expert, preferably a World War II general who was "not scared to death of McNamara" to go to South Vietnam to say that the war was unwinnable and that the United States should pull out, but Johnson rejected the advice. Although South Vietnam by 1964 was receiving a sum of American economic and military aid that ran to $2 million per day, the South Vietnamese state was falling apart. Corruption reached such a point that most South Vietnamese civil servants and soldiers were not being paid while the projects for "rural pacification" that the United States had paid for had collapsed as the money had instead been stolen. The advice that McNamara and other American officials gave to the South Vietnamese to make reforms to crack down on corruption and make the government more effective was always ignored as by this point the South Vietnamese government knew very well that the Americans, having repeatedly promised in public that they would never permit the "loss" of South Vietnam, were now prisoners of their own rhetoric. The threats to withhold aid were bluffs, which the South Vietnamese exposed by simply ignoring the American advice, leading to a situation whereby Stanley Karnow, the Vietnam correspondent for Time noted:" America lacked leverage For the South Vietnamese knew that the United States could not abandon them without damaging its own prestige. So despite their reliance on American aid, now more than a half billion dollars a year, they could safely defy American dictates. In short, their weakness was their strength". One South Vietnamese minister told Karnow at the time: "Our big advantage over the Americans is that they want to win the war more than we do". To compensate for the weaknesses of the South Vietnamese state, by late winter of 1964, senior officials in the Johnson administration such as McNamara's deputy, William Bundy, the assistant secretary of defense, were advocating American intervention in the war. Such intervention presented a constitutional problem: to intervene on the scale envisioned would mean waging war, and only Congress had the legal power to declare war. The solution was floated for Congress to pass a resolution granting Johnson the power to wage war in Vietnam in spite of his opposition to mooted plans to declare war on North Vietnam

By 1964, the U. S. Navy sent destroyers into the Gulf of Tonkin to support raids by South Vietnamese commandos on North Vietnam and to gather intelligence. On 2 August 1964, one destroyer, the Maddox was allegedly involved in a naval skirmish with North Vietnamese Vietnam People's Navy torpedo boats. On 4 August 1964, the Maddox and another destroyer, the Turner Joy, initially claimed to have been attacked by the North Vietnamese torpedo boats in international waters on a stormy night, but shortly afterward reported there was probably no attack. Captain John J. Herrick of the Maddox reported that the "torpedo boats" were almost certainly just radar "blips" caused by the "freak weather effects" of the storm and the reports of an attack on his ship were due to an "overeager" radar operator who mistook the motors of the ship for the rush of torpedoes. Johnson promptly seized upon the reports of an attack on a Navy warship in international waters to ask Congress to pass a resolution giving him the authority to wage war in Vietnam. McNamara, via Admiral U. S. Grant Sharp Jr. of the Pacific fleet, put strong pressure on Herrick to say that his ship had been attacked by torpedo boats, despite Herrick's reservations. On 5 August 1964, McNamara appeared before Congress to present proof of what he claimed was an attack on the Navy's warships in international waters off the Gulf of Tonkin and stated it was imperative that Congress pass the resolution as quickly as possible. Records from the Lyndon Johnson Library show McNamara may have misled Johnson on the purported attack on the Maddox by allegedly withholding recommendations from US Pacific Commanders against executing airstrikes. McNamara was also instrumental in presenting the event to Congress and the public as justification for escalation of the war against the communists. Decades later after the fact in 1995, McNamara met with former North Vietnam Defense Minister Võ Nguyên Giáp, who told his American counterpart that the August 4 attack never happened, a conclusion McNamara eventually came to accept. Congress approved the resolution on August 10, 1964, with only Senators Wayne Morse (D OR), and Ernest Gruening (D AK), voting against, Concurrent with his efforts to pass the resolution, President Johnson had ordered Operation Pierce Arrow, retaliatory air strikes on North Vietnamese naval bases. The Gulf of Tonkin Resolution authorized the president "to take all necessary measures to repel any armed attack against the forces of the U. S. and to prevent further aggression" but the larger issue turned out to be the sweeping powers granted by the resolution. It gave Johnson virtually unfettered authority to expand retaliation for a relatively minor naval incident into a major land war involving 500,000 American soldiers. "The fundamental issue of Tonkin Gulf involved not deception but, rather, misuse of power bestowed by the resolution," McNamara wrote later. Though Johnson now had the authority to wage war, he proved reluctant to use it, for example by ignoring the advice of the Joint Chiefs of Staff to bomb North Vietnam after a VC attack on Bien Hoa Air Base killed five Americans and destroyed 5 B 57 bombers. Knowing of Johnson's hesitance, on 1 December 1964 McNamara recommended a "graduated" response program, urging Johnson to launch Operation Barrel Roll, a bombing offensive against North Vietnamese supply lines along the Ho Chi Minh Trail in the southern part of Laos, which was approved by the president. On Christmas Eve 1964, the VC bombed the Brinks Hotel in Saigon, killing two Americans. Despite McNamara's recommendations to bomb North Vietnam, Johnson still hesitated. In 1965, in response to increased military activity in South Vietnam by VC insurgents and North Vietnamese regular forces, the U. S. began bombing North Vietnam, deployed large military forces and entered into combat in South Vietnam. McNamara's plan, supported by requests from top U. S. military commanders in Vietnam, led to the commitment of 485,000 troops by the end of 1967 and almost 535,000 by June 30, 1968. In January 1965, McNamara together with the National Security Adviser McGeorge Bundy co wrote a memo to President Johnson stating, "both of us are now pretty well convinced that our present policy can lead only to disastrous defeat" as it was hopeless to expect the unstable and corrupt South Vietnamese government to defeat the VC who were steadily "gaining in the countryside". Bundy and McNamara wrote "the time for has come for hard choices" as the United States now had the alternatives of either negotiating with North Vietnam to "salvage what little can be preserved" or to resort to intervention to "force a change". Both Bundy and McNamara stated that they favored the latter, arguing that the commitment of U. S. troops to fight in South Vietnam and a strategic bombing campaign against North Vietnam were now required. McNamara's hawkish stance on Vietnam was well known in Washington and many in the press often referred to the war as "McNamara's war" as he was the one in the cabinet always pressing for greater American involvement. In February 1965, the VC attacked the American airfield at Pleiku, killing 8 Americans and destroying 10 aircraft. After hearing of the attack, Johnson assembled his national security team together with the Speaker of the House of Representatives, John W. McCormack, and the Senate Majority Leader, Mike Mansfield, to announce "I've had enough of this". Only Mansfield and the Vice President, Hubert Humphrey, objected to Johnson's plans to bomb North Vietnam. Aircraft from the carrier, Ranger, launched Operation Flaming Dart bombing the North Vietnamese army base at Đồng Hới later that day. McNamara was forced to tell Johnson that the Flaming Dart raids had done little damage owing to the heavy clouds, which caused the pilots to miss when dropping their bombs, and more raids would be needed. On 11 February, Johnson ordered more bombing raids, and on 2 March approved Operation Rolling Thunder, a strategic bombing offensive against North Vietnam that was originally planned to last eight weeks, but instead went on for three years. After the bombing raids started, General William Westmoreland of the Military Assistance Command, Vietnam (MACV), cabled Johnson to say that Da Nang Air Base was vulnerable as he had no faith in the ability of the South Vietnamese to protect it, leading him to ask for American troops to be deployed instead. On 8 March 1965, two battalions from the United States Marine Corps landed at Danang, making the beginning of the ground war for the United States. On 20 April, McNamara urged Johnson to send 40,000 troops to Vietnam, advice that was accepted. By June 1965, Westmoreland reported that South Vietnam was faced with a "collapse", which would require 280,000 troops to stop and reverse the momentum. McNamara's advice in July 1965 to Johnson was to commit more 180,000 troops to South Vietnam in addition to a stepped up aerial offensive to destroy North Vietnam's economy was called by Bundy "rash to the point of folly". Bundy stated that for Johnson to agree to McNamara's advice "was a slippery slope toward total U. S. responsibility and corresponding fecklessness on the Vietnamese side". Bundy argued that it was the responsibility of the South Vietnamese government to stop the VC and that if the Americans continued to do all the fighting, then the United States would lack the necessary leverage to pressure Saigon into making reforms, turning " the conflict into a white man's war, with the United States in the shoes of the French". To resolve the debate, McNamara visited South Vietnam later in July on yet another "fact finding mission" for President Johnson and met the new South Vietnamese Premier, Air Marshal Nguyễn Cao Kỳ, who had just overthrown Khánh. Air Marshal Kỳ wore a flamboyant uniform which he had designed himself of a white jacket, black pants, red socks and black shoes which led McNamara to dub him as looking "like a saxophone player in a second rate nightclub". McNamara was not impressed with Kỳ, reporting to Johnson that he saw little evidence that he was capable of winning the war, and the United States would have to send more troops to South Vietnam. Upon his return to the United States, McNamara told the press that the U. S. forces in Vietnam were inflicting "increasingly heavy losses" on the VC, but in private told President Johnson that the situation was "worse than a year ago". McNamara also advised the president that by early 1966 he would have to send 100,000 more troops to South Vietnam in order to win the war, and he would need to mobilize the Reserves and state National Guards as well. Johnson accepted the first recommendation while rejecting the latter, disregarding Bundy's warnings that sending more troops would paradoxically mean holding less leverage over South Vietnam. To mobilize the Reserves and National Guards would mean having to call up hundreds of thousands of men from civilian life, which would inevitably disrupt the economy and put it on a war footing. Johnson rejected the scenario as it would impose too many sacrifices on ordinary Americans while threatening his chances for reelection. Because the Reserves were never called up, the Army had to send much of its manpower to Vietnam, leaving the U. S. divisions in Western Europe in a "skeletal" condition. To make up for the shortfall, the Army had to rely upon the draft, which caused much domestic opposition, especially as the draft system offered generous exemptions for those attending university and college and lead to the burden of the fighting to fall disproportionately upon men from poorer families. Because of the refusal to call up the Reserves, McNamara had to increase the draft call in July 1965 from 17,000 per month to 35,000 per month. As most of the 18 and 19 year old draftees had a high school diploma or less, this also led to a decline in the Army's intellectual standards, with many officers complaining that most of the draftees were not intelligent enough to be trained for technical duties or promoted up the ranks. Throughout the war, the chairman of the Joint Chiefs of Staff, General Earle Wheeler, pressed very strongly for the reserves and national guards to be called out, saying the war was steadily ruining the U. S. Army. Though McNamara warned the president in July 1965 that the war would cost an extra $10 billion in defense spending over the next year, Johnson at a press conference said his administration would be spending only an extra $300–400 million until January 1966. McNamara warned that the increased spending would spark inflation and raise the deficit, advising Johnson to ask Congress to increase taxes to forestall those eventualities. Johnson responded by saying that Congress would not vote for higher taxes, leading McNamara to argue that the president should at least try, saying "I would rather fight for what's right and fail than not try". Johnson snapped: "Goddammit, Bob, that's what's wrong with you you aren't a politician". On 2 November 1965, Norman Morrison, a Quaker burned himself alive in the parking lot of the Pentagon to protest the war. All McNamara saw from his office was the smoke rising from the parking lot, but he was sufficiently troubled by the incident that he refused to discuss it with his family, all the more so because his wife Margey was opposed to the war and sympathized with Morrison's feelings, if not his suicide. On 7 November 1965, McNamara sent Johnson a memo saying that the "substantial loss of American lives" in Vietnam was worth the sacrifice in order to contain China, which McNamara called the world's most dangerous nation. McNamara wrote that the deployment of troops to South Vietnam would "make sense only if they are in support of a long term United States policy to contain China", writing that the process of "containing" China would require "American attention, money and, from time to time unfortunately lives". The casualty lists mounted as the number of troops and the intensity of fighting escalated. McNamara put in place a statistics based strategy for victory in Vietnam. He concluded that there was a limited number of VC fighters in South Vietnam and that a war of attrition would be sufficient to destroy them. He applied metrics (body counts) to determine how close to success his plan was. Faced with a guerrilla war, the question of holding territory was irrelevant as the VC never operated for extended periods in areas where the Americans were strong and if the Americans occupied an area in force, the VC simply moved to other areas where the American presence was weaker. Westmoreland had decided, with the support of McNamara, to defend all of South Vietnam, believing that he could win via a strategy of attrition as he would simply inflict enough losses to end the enemy's ability to wage war. McNamara devised the "body count" measurement to determine how well the Americans were doing, reasoning if the Americans were inflicting heavy losses as measured by the "body count", it must be a sign that they were winning. General William Peers wrote critically of the "body count" strategy, stating: " with improper leadership, 'body count' could create competition between units, particularly if these statistics were compared like baseball standings and there were no stringent requirements as to how and by whom the counts were to be made". The obsession with "body counts" led to much exaggeration of the losses inflicted on the enemy as the officers with the highest "body counts" were promoted while also fueling a grisly competition between units to achieve the highest "body counts" that led to innocent civilians being killed to inflate their daily "body counts". It is generally accepted by historians that the vast daily losses that U. S. officers claimed to have inflicted on the VC were fabricated as many officers desperate for a promotion reported "body counts" well above what they were actually achieving. The U. S. Army sabotaged the efforts of Kennedy and McNamara to develop a more counterinsurgency role by simply declaring that the Army's basic unit, the division, was flexible enough to engage against guerrillas while also promising that the traditional fondness for using maximum firepower would not present a problem as firepower use would be "discriminating". In Vietnam, this led to divisions, whose size limited them and their supply trains to the road, using massive amounts of firepower against guerrillas who were often "nimble" enough to evade all of the firepower brought to bear. Instead, the standard tactics of bringing massive firepower to bear in the form of napalm and artillery strikes against the guerrillas often killed civilians, fueling support for the VC. The Special Forces did fight in Vietnam, but only as an adjutant to the traditional infantry and armored divisions, which did most of the fighting. In a 1966 memo, McNamara admitted that the sort of counterinsurgency war envisioned by Kennedy with the Special Forces leading the fight had not occurred and wrote that the responsibility for this "undoubtedly lies with bad management" on the part of the Army.

Қуаныштан шығу

1965 жылдың қарашасында соғысты қолдаған Макнамара, алғаш рет соғысқа күмәндана бастады, ол баспасөз конференциясында "бұл ұзақ соғыс болады" деді, бұл оның соғыстың жақын арада аяқталады деген бұрынғы оңтайлы мәлімдемелеріне толыққандай қайшы келді. Вьетнам соғысының басты ұйымдастырушысы болған және стратегиялық мәселелер бойынша Бірлескен Бас Штабты (JCS) бірнеше рет қанағаттандырмағанмен, Макнамара біртіндеп Оңтүстік Вьетнамға қосымша әскерлерді жіберу және Солтүстік Вьетнамды бомбалауды күшейту арқылы соғысты жеңуге болатынына күмәндана бастады. Ол бұл пікірін бірнеше жылдан кейін кітапта жариялады. Кейін ол соғысты қолдауының себебі әкімшілік саясатына адалдығы болғанын айтты. Жағдайды өз көзімен көру үшін Оңтүстік Вьетнамға бірнеше рет сапар шекті және әскери қолбасшылар сұраған үлкен күштерді мақұлдауға көбірек тартынды. Рождестволық сый ретінде Джонсон Солтүстік Вьетнамдағы бомбалауды тоқтатуға бұйрық берді және мерекеге Техастағы ранчосына кетті. Макнамара отбасымен бірге Колорадоға шаңғы тебуге барды, бірақ президент бомбалауды тоқтату мерзімін тағы бірнеше күнге ұзартуға дайын екенін естігеннен кейін, ол отбасын Роки тауларындағы шаңғы курортында қалдырып, 1965 жылдың 27 желтоқсанында Джонсонның ранчосына ұшты. Макнамара Джонсонның бомбалауды тоқтатуды әлсіздік деп есептейтінін және Расктің қатысуынсыз Джонсонмен кездесуді қалайтынын білді. Үш сағатқа созылған кездесуде Макнамара президентке Солтүстік Вьетнам бомбалау тоқтатылмаса, бейбіт келіссөздерді бастамайтынын, олар оны қайта-қайта айтып тұрғанын жеткізді және Джонсонды бомбалауды қаңтар айына дейін ұзартуға көндірді. 1966 жылғы Жаңа жылдық кеште Вашингтон элитасының қатысуымен өткен шарада Макнамара Американың соғыста жеңіске жету мүмкіндігіне күмәндануын білдірді. Бір аптадан кейін экономист Джон Кеннет Галбрейт пен Джонсонның тілшісі Дик Гудвин қатысқан түскі ас кезінде Макнамара жеңіске жету мүмкін емес екенін және ең жақсы нәтиже "абыройлы түрде кері шегіну" болатынын айтты, бұл Оңтүстік Вьетнамды мемлекет ретінде сақтап қалуға мүмкіндік берер еді. 1966 жылдың ақпан айында Гонолулу конференциясында Макнамара журналистер тобымен "жасырын" әңгімелесу кезінде соғыс туралы өте пессимистік пікір білдірді, "Роллинг Тандер" операциясының сәтсіздікке ұшырағанын ашық айтты. Макнамара Солтүстік Вьетнамның үшінші әлемдегі дамылмаған ел екенін, бірінші әлем елдері сияқты дамыған өнеркәсіптік инфрақұрылымы жоқ екенін және бомбалаудың тиімсіз екенін мәлімдеді. Макнамара: "Бомбалаудың ешқайсысы соғысты тоқтата алмайды", - деп қорытындылады. "Жасырын" әңгімеге қатысқан журналистердің бірі Карноу Макнамараның мінез-құлқының өзгергенін айтты, әдетте өзіне сенімді және кез келген мәселені "ғылыми" тұрғысынан шеше алатынына сенген қорғаныс министрінің өзін-өзі ұстауының өзгергенін атап өтті. 1966 жылдың қазан айында Макнамара Оңтүстік Вьетнамға тағы бір сапардан оралды, ел алдында сенімді, бірақ жеке өмірінде күмәнданумен қайтып келді. Макнамара бұқаралық ақпарат құралдарына "процесс біздің күткенімізден асып түсті" деді, ал президентке "соғысты жақын арада аяқтаудың ақылға қонымды жолын көре алмайтынын" айтты. Макнамара Джонсонға американдық күштер Солтүстік Вьетнам мен Вьетконгқа ауыр зиян келтіріп жатқанын хабарласа да, олар осы шығынды "толыққандай өтеуге" қабілетті екенін және Оңтүстік Вьетнамның тіпті американдықтар "тыныштық орнатқан" деп есептейтін аймақтарында да "толық қауіпсіздік жоқ" екенін қосты. Ең қорқыныштысы, Макнамара оңтүстік вьетнамдықтардың әлі де өз үлесін толыққандай көтермейтініне шағымданады, олар американдықтардан барлық күресті өздері үшін күтуде: "Бұл маңызды соғысты вьетнамдықтар өздері соғып, жеңуі керек. Біз мұны басынан-ақ білдік. Бірақ, 1961, 1963 және 1965 жылдардағыдай, біз оларды тиімді әрекетке баулу және шабыттандыру үшін формула, катализатор таба алмадық". 1966 жылдың қазан айында ол 100 000 жобасын іске қосты, ол әскери қызметке қабылдау стандартын төмендетті, нәтижесінде 354 000 қосымша адам жұмысқа қабылданды, бірақ олардың жоғары стресстік немесе қауіпті ортада жұмыс істеуге жарамсыз екеніне сын айтылды. 1966 жылдың қарашасында Макнамара Гарвард университетіне барды, және оны Генри Киссинджермен кездесуге алып бара жатқан көлік соғысқа қарсы наразылық білдірушілермен қоршалды, нәтижесінде көлік тоқтатылды. Студенттер Макнамара олардың жетекшісі Майкл Ансарамен дебаттасқанша көлікті қозғалысқа жібермеймін деді, ол Гарвардтағы "Демократиялық қоғам үшін студенттер" бөлімшесінің төрағасы еді. Макнамара дебатқа келісті және көлігінің капотына тұрып, студенттің Америка Құрама Штаттары агрессия жасап жатыр деген айыпына 1954 жылы, емес 1957 жылы соғыс басталғанын айтып жауап берді, себебі "Халықаралық бақылау комиссиясы осы туралы есеп жазды. Сіз оны оқымағансыз, егер оқыған болсаңыз, сіз оны түсінбегенсіз". Студент Халықаралық бақылау комиссиясының есебін оқығанын және онда мұндай мәлімдеме жоқ екенін айтқанда, Макнамара өзі қарсыласынан әлдеқайда жақсы студент болғанын мәлімдеді: "Мен сізден бұрын да қатал болдым және бүгін де қаталмын! Мен бұрын да әдепті болдым және бүгін де әдепті болып қаламын!". Макнамара көпшілікке құлықсыздық көрсетуді жалғастырғанда және жағдай нашарлағанда, ол Квинси Хаусына қашып, оннан Киссинджерді кездесуге бару үшін жер асты тоннельдері арқылы шықты. Студенттермен болған қақтығыс оны шаршатып, Киссинджердің сабағына жауап беруге жарты сағат уақыт кетті. "Роллинг Тандер" операциясының нәтижелерін жердегі соғыспен салыстырғанда анықтау оңай болғандықтан, Макнамара Солтүстік Вьетнам экономикасының күтілгендей құлағанын көрсетпегеніне қатты алаңдады. 1967 жылдың маусымында американдық бомбалаушылар Солтүстік Вьетнамның гидроэлектростансаларын бомбалады және Макнамараның есептеуі бойынша Солтүстік Вьетнамның электр энергиясын өндіру қабілетін 85%-ға төмендетті. Сонымен қатар, ол Солтүстік Вьетнамда өндірілетін жылдық электр энергиясының мөлшері Вирджиния штатының Александрия қаласындағы Potomac Electric Power Company зауытында жыл сайын өндірілетін электр энергиясының бес бөлігіне ғана тең екенін есептеді, бұл Солтүстік Вьетнамның электр стансаларын жоюдың соғыстың нәтижесіне әсері болмайтындығын көрсетті. 1967 жылы ол американдық бомбалаушылардың Солтүстік Вьетнамға шамамен 300 миллион долларлық зиян келтіргенін есептеді, ал "Роллинг Тандер" АҚШ Әуе күштеріне Солтүстік Вьетнамда құлатылған 700 ұшақтың құны шамамен 900 миллион долларға бағаланды, нәтижесінде бомбалау кампаниясы экономикалық тұрғыдан тиімсіз болды. Макнамараның күмәндануына оның азаматтық кеңесшілері, мысалы Лесли Х. Гельб және Джон Макнаутон да ықпал етті, олар жұмыстан келгенде әйелдері мен жасөсперім балалары оларды "соғыс қылмыскерлері" деп айыптады. Макнамараның өзінің жасөсперім ұлы Роберт Крейг Макнамара соғысқа қарсы болды және әкесі жұмыстан келген сайын оны айыптады. Макнамара ұлының бөлмесінде американдық тудың төңкерілген күйде ілінгенін көргенде қатты таң қалды, өйткені кіші Макнамара оның себебінен Америкаға ұялып отырғанын айтты. Макнаутон Макнамараға жастармен сөйлескеннен кейін "қоғамның" ақылдан безгенін және басым пікірдің "біз түсінбейтін алыс халықтарға АҚШ имиджін таңуға тырысып жатырмыз және оны абсурд деңгейге жеткізіп отырмыз" екенін айтты. 1967 жылдың 19 мамырында президентке жолдаған хатында Макнамара соғыстың әскери жағы жақсы бағытта дамып жатқанын, американдықтар әр ай сайын мыңдаған жауынгерлерді өлтіріп жатқанын, бірақ саяси жағы нашар екенін, өйткені Оңтүстік Вьетнам бұрынғыдан да жағдайы нашар екенін мәлімдеді. Ол: "Сыбайлас жемқорлық кеңінен таралған. Нақты үкіметтік бақылау тек бекіністермен шектеледі. Тканьде шіру бар", - деп жазды. Макнамара американдық күштердің жағдайды уақытша тұрақтандыратыны туралы идеяның дұрыс еместігін жазды.

In November 1965, McNamara, who had been a supporter of the war, first started to have doubts about the war, saying at a press conference that "it will be a long war", which completely contradicted his previous optimistic statements that the war would be brought to a close soon. Although he was a prime architect of the Vietnam War and repeatedly overruled the JCS on strategic matters, McNamara gradually became skeptical about whether the war could be won by deploying more troops to South Vietnam and intensifying the bombing of North Vietnam, a claim he published in a book years later. He also stated later that his support of the war was given out of loyalty to administration policy. He traveled to South Vietnam many times to study the situation firsthand and became increasingly reluctant to approve the large force increments requested by the military commanders. As a Christmas gesture, Johnson ordered a bombing pause over North Vietnam and went off to his ranch in Texas for the holidays. McNamara went with his family for skiing in Colorado, but upon hearing that the president was open to extending the bombing pause for a few more days, he left his family at the sky lodge in the Rockies to fly to the Johnson ranch on 27 December 1965. McNamara knew that Johnson tended to listen to the advice of Rusk who saw extending the bombing pause as weakness and wanted a meeting with Johnson without Rusk present. McNamara argued to the president in a three hour long meeting that the North Vietnamese would not open peace talks unless the bombing were stopped first, as they kept saying repeatedly, and persuaded Johnson to extend the bombing pause into January. At a New Year's Eve party attended by Washington's elite to welcome 1966, McNamara expressed doubts about America's ability to win the war. A week later at a dinner party attended by the economist John Kenneth Galbraith and Johnson's speechwriter Dick Goodwin, McNamara stated that victory was unobtainable, and the best that could be achieved was an "honorable withdrawal" that might save South Vietnam as a state. In February 1966, during the Honolulu conference, McNamara during an "off the record" chat with a group of journalists spoke about the war in very jaded terms, stating frankly that Operation Rolling Thunder was a failure. McNamara stated that North Vietnam was a backward Third World country that did not have the same advanced industrial infrastructure of First World nations, making the bombing offensive useless. McNamara concluded: "No amount of bombing can end the war". Karnow, one of the journalists present during the "off the record" conversation, described McNamara's personality as having changed, noting the Defense Secretary, who was normally so arrogant and self assured, convinced he could "scientifically" solve any problem, as being subdued and clearly less self confident. In October 1966, McNamara returned from yet another visit to South Vietnam, full of confidence in public and doubt in private. McNamara told the media that "process has exceeded our expectations" while telling the president he saw "no reasonable way to bring the war to an end soon". Though McNamara reported to Johnson that American forces were inflicting heavy losses on the North Vietnamese and VC, he added that they could "more than replace" their losses and that "full security exists nowhere" in South Vietnam, even in areas supposedly "pacified" by the Americans. Worst of all, McNamara complained that the South Vietnamese were still not carrying their full share of the load, as they expected the Americans to do all the fighting for them, stating: "This important war must be fought and won by the Vietnamese themselves. We have known this from the beginning. But the discouraging truth is that, as was the case in 1961 and 1963 and 1965, we have not found the formula, the catalyst, for training and inspiring them into effective action". In October 1966, he launched Project 100,000, the lowering of military Armed Forces Qualification Test standards, which allowed 354,000 additional men to be recruited, despite criticism that they were not suited to working in high stress or dangerous environments. In November 1966, McNamara visited Harvard University and the car driving him to see Henry Kissinger was surrounded by anti war protesters who forced the automobile to stop The students refused to let the car move until McNamara debated their leader, Michael Ansara, the president of the Harvard chapter of Students for a Democratic Society. McNamara agreed to the debate, and standing on the hood of his car answered the charge from a student in the crowd that the United States was waging aggression by saying the war started in 1954, not 1957, which he knew "because the International Control Commission wrote a report that said so. You haven't read it, and if you have, you obviously didn't understand it". When the student answered that he had read the International Control Commission's report and it did not say that, McNamara responded he had been a far better university student than his opponent, saying "I was tougher than you then and I'm tougher today! I was more courteous then, and I hope I'm more courteous today!". As McNamara continued to insult the crowd and the mood grew uglier, he fled into Quincy House, from which he escaped via underground tunnels to see Kissinger. The confrontation with the students had shaken him, and it took half an hour before he was ready to address Kissinger's class. Because the effects of Operation Rolling Thunder were more easily measured than with the ground war, McNamara was especially troubled by the revelation that the bombing offensive had not caused the collapse of North Vietnam's economy as predicted. In June 1967, American bombers hit North Vietnam's hydroelectric plants and reduced North Vietnam capacity to generate electricity by 85%, according to McNamara's calculations. At the same time, he also calculated that the annual amount of electricity generated in North Vietnam was equal only to a fifth of the electricity generated every year at the Potomac Electric Power Company's plant in Alexandria, Virginia, making the destruction of North Vietnamese power plants meaningless to the outcome of the war as the amount of electricity generated was so small. He also calculated in 1967 that over the last two years, American bombers had inflicted damage on North Vietnam equal to about $300 million while at the same time, Rolling Thunder had cost the U. S. Air Force about 700 aircraft shot down over North Vietnam whose total value was about $900 million, making the bombing campaign uneconomical. McNamara's doubts were encouraged by his civilian aides such as Leslie H. Gelb and John McNaughton, who complained that their wives and teenage children were chiding them as "war criminals" when they came home from work. McNamara's own teenage son, Robert Craig McNamara, was opposed to the war and denounced his father when he came from work every day. McNamara was shocked to discover that the American flag was hanging upside down in his son's bedroom as the younger McNamara told him that he was ashamed of America because of him. McNaughton told McNamara that after having talked to some of the young people that "a feeling is widely and strongly held that 'the Establishment' is out of its mind" and the dominant opinion was "that we are trying to impose some U. S. image on distant peoples we cannot understand and that we carrying the thing to absurd lengths." In a memo of 19 May 1967 to the president, McNamara stated the military side of the war was going well with the Americans killing thousands of the enemy every month, but the political side was not, as South Vietnam remained as dysfunctional as ever. He wrote: "Corruption is widespread. Real government control is confined to enclaves. There is rot in the fabric". McNamara wrote that the idea that the American forces would temporarily stabilize the situation so the South Vietnamese could take over the war themselves was flawed as the dysfunctional South Vietnamese state would never be able to win the war, thus meaning the Americans would have to stay in Vietnam for decades to come. He advised Johnson not to accept Westmoreland's call for an additional 200,000 soldiers as that would mean calling up the Reserves, which in turn would require a wartime economy. The economic sacrifices that ending the peacetime economy would entail would make it almost politically impossible to negotiate peace, and in effect would mean placing the hawks in charge, which was why those of a hawkish inclination kept pressing for the Reserves to be called up. The economic sacrifices could only be justified to the American people by saying the war would be brought to a victorious conclusion. McNamara rejected the advice of the hawks, warning that steps such as bombing North Vietnam's dikes and locks to flood the farmland with the aim of causing a famine; mining the coast of North Vietnam to sink Soviet ships bringing in arms; invading Laos and Cambodia; and finally in the last resort using nuclear weapons if the other measures failed were likely to alienate world opinion and increase domestic opposition. McNamara wrote: "The picture of the world's greatest superpower killing or seriously injuring 1,000 noncombatants a week, while trying to pound a tiny backward nation into submission on an issue whose merits are hotly disputed, is not a pretty one". Finally, McNamara dismissed the Domino Theory as irrelevant since General Suharto had seized power in Indonesia in 1965 and proceeded to wipe out the Indonesian Communist Party, the third largest in the world, killing hundreds of thousands of Indonesian Communists. He argued that with Suharto in power in Indonesia, "the trend in Asia was now running in America's favor, which reduced the importance of South Vietnam". To the Americans, Indonesia was the most important of all the "dominoes" in Southeast Asia, and McNamara argued that even if the South Vietnamese "domino" were to fall, the Indonesian "domino" would still stand. McNamara commissioned the Vietnam Study Task Force on June 17, 1967. He was inspired by the confrontation at Harvard the previous November as he had discovered that the students he had been debating knew more about Vietnam's history than he did. The task was assigned to Gelb and six officials whom McNamara instructed to examine just how and why the United States became involved in Vietnam, by answering his list of 100 questions starting with American relations with the Viet Minh in World War II. By January 1969, The Report of the Office of the Secretary of Defense Vietnam Task Force, as the Pentagon Papers were officially titled, was finished, but widely ignored within the government. Gelb recalled that he presented the Papers to McNamara early that year, but McNamara did not read them then, and Gelb did not know as late as 2018 if McNamara ever did. Intended as the official record of US military involvement in Indochina, the final report ran to 7,000 pages

Мүмкіндіктер теңдігі

Президент Гарри С. Трумэннің әскеридегі сегрегацияны тоқтату туралы бұйрыққа қол қоюын еске алу үшін Макнамара 1963 жылғы 26 шілдеде 5120.36 директивасын шығарды. Бұл директива, «Қарулы күштерде тең мүмкіндіктер» деп аталып, әскери қауымдастықтарды қоршаған аймақтардағы нәсілдік және жыныстық дискриминация мәселесімен тікелей айналысты. Директивада былай деп жарияланды: «Әрбір әскери командир өзінің әскеріне және олардың отбасы мүшелеріне қатысты кемсітушілікке қарсы тұруға және оларға тек өзінің тікелей бақылауындағы аймақтарда ғана емес, сонымен қатар бос уақытында тұратын немесе жиналатын жақын жердегі қоғамдарда тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етуге жауапкершілікке ие». (II тарау, C бөлімі) Директиваға сәйкес, командирлер жергілікті кәсіпкерлердің аз ұлт өкілдері мен әйелдерге қатысты қарым-қатынасына әсер ету үшін әскерилердің экономикалық ықпалын пайдалануға міндетті болды. Қорғаныс министрінің келісімімен командир дискриминациялық әрекеттерге байланысты әскери қызметшілерге белгілі бір аумақтарға баруға тыйым сала алады.

Чагос аралдары тұрғындарының жер аударылуы

1961 жылдың шілдесінде Макнамараға британдық Қорғаныс министрі Питер Торникрофт, әлемдегі британдық күштерді сақтап тұрудың қаржылық жағынан тым ауыр екенін, ал британ премьер-министрі Гарольд Макмиллан Азиядағы британдық әскери қатысуын аяқтау үшін «Суэц шығысынан» барлық британдық күштерді шығаруды қарастырып жатқанын хабарлады. Макнамара бұған қарсы болды, ал АҚШ Әскери-теңіз күштері Үнді мұхитында американдық теңіз базасын құруға рұқсат беру үшін Ұлыбританияға лобби жасауды бастады. Бұл 1962 жылдың қаңтарындағы Бірлескен штабтар меморандумында қолдау тапты, онда британдық колониялардағы ұлтшыл қозғалыстардың күшеюіне байланысты алаңдаушылық білдірілді, олар американдық күштердің шығарылуын талап етуі мүмкін. 1962 жылдың қыркүйегінде Торникрофт Макнамарамен кездесу үшін және Үнді мұхитындағы британдық аралда американдық база қайда орналасуы керектігін талқылау үшін Вашингтонға келді. 1963 жылы американдықтар әуе және теңіз базалары үшін ең қолайлы орын ретінде Британдық Маврикийдің Корольдік колониясының бір бөлігі болған Чагос архипелагындағы Диего Гарсия аралын таңдады. Макнамара АҚШ Диего Гарсиядағы база үшін британ үкіметіне жыл сайын 15 миллион доллар төлеуге дайын екенін ұсынды, бұл сома Лондонға қолайлы болды. 1965 жылы Чагос аралдары Маврикий колониясынан бөлініп шықты (Маврикий 1968 жылдың наурыз айында тәуелсіздік алып, 2020 жылдарға дейін Чагос аралдарын өз аумағы деп талап ететін болды) және жоспарланған американдық базаға дайындық ретінде Британдық Үнді мұхитының аймағына айналды. 1966 жылы қорғаныс министрі Денис Хиллимен кездесуде Макнамара британдықтардың Азияда қалуын қалап, Сингапурдағы базаларын сақтап қалуын сұрады. Хилли өзінің үкіметі Сингапур базасын сақтағысы келетінін, бірақ оның қаржылық шығындары британдық қазынаны түксіз қылып жатқанын айтып, жауап беруден жалтарды. 1966 жылдың шілдесінде Макнамара Джонсонға британдықтардың «Суэц шығысында» қалуы «мүлдем қажет» екенін айтты, себебі бұл аймақтың маңыздылығын көрсетеді, соның нәтижесінде Американың Вьетнамдағы қатысуы ақталады. Американдықтарды ынталандыру үшін британдықтар Диего Гарсияны американдықтарға қолайлы кез келген шарттармен жалға беруге дайын болды. Американдықтар британдықтарға барлық жергілікті шагостықтарды аралдан шығарып жіберуді сұрады, оған британдықтар келісті. 1968 жылдың қаңтарында Уилсон Гонконгтан басқа барлық британдық күштер ақшаны үнемдеу үшін «Суэц шығысынан» шығарылатынын жариялады. 1968 жылдан бастап британдықтар Диего Гарсиядан жергілікті шагостықтарды шығарып жіберуді бастады, бұл процесс 1973 жылы аяқталды.

In July 1961, McNamara was informed by the British Defence Minister, Peter Thorneycroft, that the financial burden of trying to maintain British forces around the world was too much, and that the British Prime Minister Harold Macmillan was considering a withdrawal of all British forces "East of Suez" to end the British military presence in Asia. McNamara was opposed to this and the U. S. Navy began lobbying for Britain to allow an American naval base to be set up in the Indian Ocean. This was endorsed in a Joint Chiefs of Staff memo in January 1962 which expressed concern with the rise nationalist movements in British colonies, that could seek the withdrawal of American forces. In September 1962, Thorneycroft visited Washington to meet McNamara and to begin talks over which British island in the Indian Ocean was to have the American base. By 1963, the Americans had selected the island of Diego Garcia in the Chagos Archipelago, which was part of the Crown colony of British Mauritius as the ideal place for air and naval bases. McNamara offered to have the United States pay $15 million U. S. dollars annually in rent to the British government for a base on Diego Garcia, a sum that was agreeable to London. In 1965, the Chagos Islands were severed from the Mauritius colony (which gained independence in March 1968 and would claim the Chagos Islands as its own territory through the 2020s) and turned into the British Indian Ocean Territory as the prelude for the projected American base. In 1966, in a meeting with Defence Minister Denis Healey, McNamara pressed for the British to remain in Asia, saying he wanted them to keep their base in Singapore. Healey offered evasive answers, claiming that his government wanted to keep the Singapore base, but its financial costs were draining the British exchequer. In July 1966, McNamara told Johnson that it was "absolutely essential" for the British to remain "East of Suez", citing political rather military reasons, namely that it showed the importance of the region, which thus justified the America's involvement in Vietnam. To placate the Americans, the British were willing to offer a lease on Diego Garcia on almost any terms favorable to the Americans. The Americans informed the British that they wanted all of the native Chagossians expelled from the island, a request to which the British agreed. In January 1968, Wilson announced that with the exception of Hong Kong, all British forces would be withdrawn "East of Suez" in order to save money. Starting in 1968, the British began expelling the native Chagossians from Diego Garcia, with the process completed by 1973.

АБМ

Макнамара өкілеттігінің соңына таяп, АҚШ-та кеңестік зымырандарға қарсы қорғаныс үшін орнату ұсынылған баллистикалық зымыранға қарсы (АБМ) жүйеге қарсылық білдірді, 40 миллиард доллардың "өзі проблема емес, ұсынылған қалқанның бұзуға болатындығы – нағыз мәселе" деп сарқырама салды. Кеңес Одағы да осындай жобаны қолға алғаны белгілі болған соң, АБМ бағдарламасын іске асыруға қысым көрсетілді. Макнамара соңында, қытай зымырандарының салыстырмалы түрде аз санына қарсы қорғаныс қызметін атқара алатын "жеңіл" жүйеге келісті. Дегенмен, ол АҚШ-тың ядролық қаруға артық сенудің психологиялық тәуекелдері мен әскери тұрғыдан тиімділігінен асып түсетін жүйе құру үшін көп жақтан қысым түсетініне байланысты, осы бағытта жылжудың дұрыс емес екенін ойлады. Макнамара АҚШ үшін ең тиімді қорғаныс стратегиясы – Кеңес Одағымен өзара кепілді жойылу теңдігі екеніне сенді. АБМ жүйесі, ядролық зымырандардың қуатын арттырумен салыстырғанда, тиімсіз қару болар еді.

Кету

Макнамара Жаклин Кеннедимен жақын жеке достығы туралы және оның Вьетнамдағы қақтығысты тоқтатуды талап еткені туралы жазды. 1966 жылдан кейін Макнамараның айқын даулы болғандығы және президентпен, Бірлескен штабтар басшылығымен Вьетнам соғысы стратегиясы бойынша келіспеушіліктері жария болғанда, оның кеңсесінен кететіні туралы жиі қауесет тарады. 1967 жылға қарай Макнамара бірнеше күн бойы қырқылмай, жүйкелік ширығудан көрінетіндей зардап шекті, жауы бірнеше сағат бойы бақылаусыз дірілдеп тұрды. Джонсон оның жайлы былай деді: "Білесіз, ол жақсы адам, керемет адам, Боб Макнамара. Ол барлық нәрсені берді, дерлік барлық нәрсені, және сіз білесіз бе, біз тағы бір Форресталды қаңтарып алуға шамамыз жоқ" (бірінші қорғаныс министрі Джеймс Форресталға сілтеме, ол жұмысына байланысты стресс пен депрессиядан өзіне қол жұмсады). Сенатор Джон Стеннис – консервативті оңтүстік демократ, Сенаттың Қарулы Күштер Комитетінің аға мүшесі ретінде үлкен ықпалға ие болды. Стеннис өзін әскерилердің бақылаушысы емес, қорғаушысы деп санады, сондықтан әскерилер оған жиі ақпарат жіберіп тұрды, ол Капитолий төбесінде олардың ісін қолдайтынын білді. 1967 жылдың көктемінде Макнамараның басшылығына наразылық білдіріп, жоғары шенді генералдар мен адмиралдар Стенниске Қорғаныс министрі соғысты дұрыс басқармайды деген сенімдерін жеткізді. Бұл Стеннисті 1967 жылдың тамызында Сенаттың Қарулы Күштер Комитетінде "біліктілігі жоқ азаматтық әуесқойлардың" (яғни Макнамараның) "кәсіби әскери сарапшылардың" соғысты жеңуіне кедері келтіріп отырғандығы туралы айыптауды тексеруге шақырды. Ол Макнамараның Солтүстік Вьетнамды бомбалау кезінде бейкүнә солтүстік вьетнамдық азаматтарды қорғау үшін тым көп шектеулер салғанын айыптады. Сенаттың Қарулы Күштер Комитетінің төрағасы, сенатор Ричард Расселл-младший соғысқа қарсы болды, бірақ ол өзінің қарсылығын өте сақтықпен білдірді, өйткені ол патриот емес болып көрінгісі келмеді, сондықтан комитет төрағасының орынбасары болған Стеннис, одан көп билікке ие болды. Тыңдаулар 1967 жылдың 8 тамызында басталды, Стеннис көптеген адмиралдар мен Әуе күштерінің генералдарынан куәгер ретінде шақырды, олардың барлығы АҚШ "бір қолы артына байланған" күйде соғысып жатыр деген сенімде екендіктерін айтты, бұл Макнамараның басшылығына ишаралы сын болды. Олар Солтүстік Вьетнамды бомбалау кезінде "ашық шектеуші бақылаулар" туралы шағымданып, олардың соғысты жеңуіне кедері келтіріп отырғанын мәлімдеді. 1967 жылдың 25 тамызында Макнамара Сенаттың Қарулы Күштер Комитетінің алдында куәгер ретінде сөйлеген кезде, ол соғысты өте жылы сөздермен қорғады, бұл оның соғысқа деген сенімін жоғалтқанын көрсетеді, Солтүстік Вьетнамға қарсы бомбалау науқаны тиімсіз болғанын айтты, бұл бомбалау шектеулері туралы мәселені мағынасыз етеді. Макнамара 57 нысананың ешқайсысын маңызды емес деп сипаттады, мысалы, Ханойдағы шина зауыты күніне 30 ғана шина шығаратын немесе Солтүстік Вьетнамға жабдықтар жеткізіп жүрген кеңестік кемелерін зақымдау қаупі жоғары. Ол американдық бомбалаушылар совет сауда кемелерін зақымдап немесе батырып, совет теңізшілерін жарақаттап немесе өлтіру мүмкіндігі үшінші дүниежүзілік соғысқа әкелуі мүмкін екенін ескертті. Макнамара бомбалау науқаны Хо Ши Мин жолынан келетін жабдықтарды азайта алмағанын айтты, өйткені Вьетконг соғысты жалғастыру үшін күніне 15 тонна ғана жабдық керек болды және "егер мөлшері бес есе көп болса да, оны бірнеше жүк көлігімен ғана тасымалдауға болады". Макнамара бомбалау шабуылдары Солтүстік Вьетнам экономикасына зиян келтірмегенін айтты, ол "аграрлық және қарапайым" болды және Солтүстік Вьетнам халқы "Батыс әлеміндегі біздің көпшілігімізге түсінікті болып табылатын заманауи жайлылық пен ыңғайлылық" таныс емес еді. Макнамара сонымен қатар Солтүстік Вьетнамның моральдық жағдайы бомбалау шабуылдарынан бұзылмағанын, өйткені Солтүстік Вьетнам халқы "тәртіпке дағдыланған және жоқшылық пен өлімге бейім" еді, ал Ханойдағы басшылықтың бомбалау шабуылдарына әсер етпегенін көрсетті. Сондықтан ол "оларды келіссөз үстеліне бомбалау арқылы мәжбүрлеуге болатынына сенімді емес" еді. Макнамара соғысты тек геноцид арқылы ғана жеңуге болады деген қорытындыға келді: "Дұшпанның оңтүстіктегі операцияларын, мен көрген кез келген хабарлардың негізінде, әуе бомбалау арқылы тоқтатуға болмайды, яғни Солтүстік Вьетнам мен оның халқын толығымен жоюға болады". Стеннистен басқа, Сенаттың Қарулы Күштер Комитетінің мүшелері сенаторлар Генри М. Джексон, Строум Термонд және Стюарт Симмингтон болды, олардың барлығы Макнамараны сұрақтарында өте жаулықпен қабылдады. Сенатор Термонд Макнамараға былай деді: "Бұл коммунистерді жібіткен әрекет. Бұл коммунистерге мойынұсыну. Бұл жеңіліске келу". Жеке өмірінде Макнамара Термондты "есек" деп санады, оның пікірінше ол көзқарасы тар, білімі жоқ оңтүстік саясатшысы, оның жалғыз құндылықтары – ойсыз милитаризм, ақ үстемдігіне шұғыл сенім және өзінен әлдеқайда жас әйелдерге үйленуге құштарлық еді. Макнамара Термондтың сұрақтарына жауап беруге лайық емес деп ойлады, сондықтан ол оған жауаптарында айқын тілге келді. Стеннис комитеттің есебін жазды, онда Макнамара "әскери командирлер мен Бірлескен штабтар басшылығының бірауыздан берген ұсыныстарын үнемі қабылдамайтынын" айтты, Стеннис жазғандай, олар "жүйелі, уақтылы және күшті шаралар" ұсынған. Стеннис Макнамараны Солтүстік Вьетнам азаматтарын қорғау үшін бомбалау шектеулерін салғаны үшін айыптады және егер Макнамара әскерилер берген барлық кеңеске бағынса, соғысты оңай жеңуге болатынын мәлімдеді. Стеннис тыңдауларға ықпал етпеді, өйткені ол комитеттің есебін тыңдаулар басталмас бұрын жазып бітірген. Джонсон тыңдауларды Макнамараны қызметтен босату уақыты келгенін көрсететін дәлел ретінде қарады, ол соғыстың қысымынан "ақыл-есін жоғалтып" бара жатқанына сенді, бұл Қорғаныс министрінің Rolling Thunder бомбалауына сын айтуында көрінді. Стеннис, ақ үстемдігіне берілген және Джонсонның азаматтық құқықтарына қатысты заңнамасына қарсы болған ескі қарсыласы болды, бұл президентті 1967 жылдың тамызында Макнамараны қызметтен босатудан бас тартуға мәжбүр етті, өйткені бұл Стеннистің жеңісі ретінде қарастырылар еді, сондықтан ол оны бірнеше айдан кейін қызметтен босатуды күтті. Биографы Дорис Кирнс Гудвинмен сұхбатта Джонсон Макнамараның "ақыл-есін жоғалтып" бара жатқанын айтты, өйткені соғыстың қысымы оған тым ауыр болды, сондықтан ол оны қызметтен босатуға шешім қабылдады, өйткені оны осы қызметте қалуға мәжбүрлеу "өте әділетсіз болар еді". Джонсон Кеннеди бауырларына ұзақ уақыт бойы наразылық білдірді және олар оны Техас штатынан келген "ақ қоқыс" деп қарады деп ойлады. 1967 жылға қарай сенатор Роберт Ф. Кеннеди соғыстың жетекші сыншысы болды, Джонсон Гудвинге Макнамараның нервтік бұзылуға ұшырағанына сенімді екенін айтты, ал Кеннеди, Макнамараның жақын досы, осы мүмкіндікті пайдаланды. Джонсон Гудвинге былай деді: "Күнделікті Бобби [Кеннеди] Макнамараға қоңырау шалып, соғыс қорқынышты және әдепсіз екенін, ол кетіп қалу керек екенін айтатын". Жағдайды жұмсарту үшін Джонсон Гудвинге ол Макнамарамен сөйлесіп, оған Дүниежүзілік банк президенті лауазымын ұсынуға келіскенін айтты, "сол кезде оған керек болған жалғыз жұмыс". Джонсон Макнамара үшін Дүниежүзілік банк президенті лауазымын таңдады, өйткені оның ережелері президентті мүше елдердің ішкі істеріне араласудан тыйым салған, бұл Макнамара қызметтен кеткеннен кейін соғысты сынауын болдырмас еді. Джонсонның ең үлкен қорқынышы – егер ол Макнамараны қызметтен босатса, онда ол Кеннедимен бірігіп оны және соғысты сынауы мүмкін еді; Қорғаныс министрі ретінде ең ұзақ қызмет еткеніне байланысты, мұндай сын ерекше зиян келтірер еді. Журналист Макнамараға Стеннистің тыңдаулары Бірлескен штабтар басшылығымен арадағы дауды көрсетеді ме деп сұрағанда, Макнамара былай деп жауап берді: "Менің саясатым Бірлескен штабтардың саясатынан өзгеше емес және олар осылай екенін бірінші болып айтар еді". Генерал Еа...

McNamara wrote of his close personal friendship with Jacqueline Kennedy and how she demanded that he stop the killing in Vietnam. As McNamara grew more and more controversial after 1966 and his differences with the President and the Joint Chiefs of Staff over Vietnam War strategy became public speculation, frequent rumors surfaced that he would leave office. By 1967, McNamara was suffering visibly from the nervous strain as he went days without shaving and he suffered spasms where his jaw would quiver uncontrollably for hours. Johnson said about him: "You know, he's a fine man, a wonderful man, Bob McNamara. He has given everything, just about everything, and, you know, we just can't afford another Forrestal" (a reference to the first Defense Secretary, James Forrestal, who committed suicide due to work related stress and depression). Senator John C. Stennis was a conservative Southern Democrat who enjoyed much influence as a senior member of the Senate Armed Forces Committee. Stennis saw himself more as a champion of the military rather than its overseer, and as such the military often leaked information to him, in the full knowledge that he would take up their cause on Capitol Hill. Reflecting their unhappiness with McNamara's leadership, in the spring of 1967 senior generals and admirals let Stennis know of their belief that the Defense Secretary was mismanaging the war. This led Stennis to schedule hearings for the Senate Armed Forces Committee in August 1967 to examine the charge that "unskilled civilian amateurs" (i. e. McNamara) were not letting "professional military experts" win the war. He charged that McNamara had placed too many restrictions on bombing North Vietnam to protect innocent North Vietnamese civilians. The chairman of the Senate Armed Forces Committee, Senator Richard Russell Jr., was opposed to the war, but he expressed his opposition in the most cautious and lukewarm terms as he did not wish to appear unpatriotic, and so the hawkish Stennis enjoyed more power than his title of deputy chairman of the committee would suggest. The hearings opened on 8 August 1967, and Stennis called as his witnesses numerous admirals and Air Force generals who all testified to their belief that the United States was fighting with "one arm tied behind its back", implicitly criticizing McNamara's leadership. They complained of "overtly restrictive controls" in bombing North Vietnam that they claimed were preventing them from winning the war. When McNamara himself appeared as a witness before the Senate Armed Forces Committee on 25 August 1967, he defended the war in very lukewarm terms that strongly suggested he had lost faith in the war, testifying that the bombing campaign against North Vietnam was ineffective, making the question of the bombing restrictions meaningless. McNamara described all of the 57 restricted targets as either of no importance such as a tire factory in Hanoi that produced only 30 tires per day or carried too much risk of hitting Soviet ships bringing supplies to North Vietnam. He warned that the prospect of American bombers damaging or sinking Soviet merchantmen while wounding or killing Soviet sailors carried too much risk of causing World War Three. McNamara testified that the bombing campaign had failed to reduce the supplies coming down the Ho Chi Minh Trail as the Viet Cong needed only 15 tons of supplies per day to continue to fight and "even if the quantity were five times that amount, it could be transported by only a few trucks". McNamara went on to say that the bombing raids had not damaged the North Vietnamese economy which was "agrarian and simple" and the North Vietnamese people were unfamiliar with "the modern comforts and conveniences that most of us in the Western world take for granted". McNamara also stated that North Vietnamese morale was not broken by the bombing offensive as the North Vietnamese people were "accustomed to discipline and are no strangers to deprivation and death" while everything indicated the leadership in Hanoi were not affected by the bombing raids. Thus, he lacked "any confidence that they can be bombed to the negotiating table". McNamara concluded that only some sort of genocide could actually win the war, stating: "Enemy operations in the south cannot, on the basis of any reports I have seen be stopped by air bombardment short, that is, of the virtual annihilation of North Vietnam and its people". Besides Stennis, the other members of the Senate Armed Forces Committee were senators Henry M. Jackson, Strom Thurmond and Stuart Symington, all of whom were very hostile to McNamara in their questioning of him. Senator Thurmond reproached McNamara: "I think it is a statement of placating the Communists. It is a statement of appeasing the Communists. It is a statement of no win". Privately, McNamara felt that Thurmond was an "ass", saying he was a bigoted, ignorant Southern politician whose only values were a mindless militarism, a fervent belief in white supremacy and a fondness for marrying women far younger than himself. McNamara felt that it was beneath him to be questioned by Thurmond, which explained why he was notably truculent in his answers to him. Stennis wrote the committee's report which accused McNamara of having "consistently overruled the unanimous recommendations of military commanders and the joint chiefs of staff", whom Stennis wrote had proposed "systematic, timely and hard hitting actions". Stennis damned McNamara for putting in bombing restrictions to protect North Vietnamese civilians and claimed that the war could be easily won if only McNamara would just obey all of the advice he received from the military. Stennis was not influenced by the hearings as he had written the committee's report before the hearings had even began. Johnson saw the hearings as proof that it was time to dismiss McNamara, whom he believed was "cracking up" under the strain of the war, as reflected in the Defense Secretary's criticism of the Rolling Thunder bombings. Stennis, an ardent white supremacist who had fiercely opposed Johnson's civil rights legislation, was an old enemy of Johnson's, which led the president to decide not to sack McNamara in August 1967 as that would be seen as a victory by Stennis, and instead to wait a few months to fire him. In an interview with his biographer, Doris Kearns Goodwin, Johnson stated that McNamara was "cracking up" as the pressures of the war were too much for him, and so he decided to fire him as it would have been "a damn unfair thing to force him to stay". Johnson had long resented and hated the Kennedy brothers, whom he thought looked down upon him as "white trash" from Texas. Senator Robert F. Kennedy had emerged as a leading critic of the war by 1967, and Johnson stated to Kearns his belief that McNamara had suffered a nervous breakdown, of which Kennedy, a close friend of McNamara, had taken advantage of. Johnson told Kearns: "Every day, Bobby [Kennedy] would call up McNamara telling him that the war was terrible and immoral, and that he had to leave". To soften the blow, Johnson claimed to Kearns that he had talked it over with McNamara and had decided to offer him the presidency of the World Bank, "the only job he really wanted then". Johnson had chosen the job of World Bank president for McNamara because its rules prohibited the president from involving himself in the domestic affairs of member nations, which would prevent McNamara from criticizing the war after he left office. Johnson's biggest fear was that if he fired McNamara, then he might join with Kennedy in criticizing him and the war; given his status as the longest serving Defense Secretary, such criticism would be especially damaging. When a reporter asked McNamara if the Stennis hearings indicated a rift between him and the Joint Chiefs of Staff, McNamara replied: "My polices don't differ with those of the Joint Chiefs and I think they would be the first to say it". General Earle "Bus" Wheeler, the Chairman of the Joint Chiefs of Staff had become dissatisfied with McNamara's leadership and was outraged by that remark. In response to McNamara's claim that the Joint Chiefs supported him, he proposed that the Joint Chiefs all resign in protest at McNamara's leadership. General Harold K. Johnson of the Army, who erroneously blamed McNamara for Johnson's decision not to call up the Reserves in 1965, agreed to Wheeler's plan with his only regret being that he did not resign in 1965. The plan collapsed when General Wallace M. Greene of the Marine Corps refused to go along with it. On 21 October 1967, McNamara saw the March on the Pentagon anti war protest from his office in the Pentagon. He witnessed hippie girls placing flowers in the guns of the D. C National Guardsman standing in front of the Pentagon. McNamara described the scene as "hellish" as the hippie girls bared their breasts to tempt the Guardsman to "make love, not war" while other hippies spat in the faces of the Guardsmen. However, despite seeing the March on the Pentagon demonstrators as a sign of social decay, his characteristic competitive spirit came to the fore as he argued that if he had been leading the March on the Pentagon, he would have taken over the Pentagon and shut it down, saying hippies lacked the necessary discipline and intelligence. On 31 October 1967, McNamara wrote Johnson a memo which he sent the next day saying that the war could not be continued as it "would be dangerous, costly in lives and unsatisfactory to the American people". Johnson wrote on the margins on the memo remarks such as "How do we get this conclusion?" and "Why believe this?" In an early November 1967 memorandum to Johnson, McNamara's recommendation to freeze troop levels, stop bombing North Vietnam and for the U. S. to hand over ground fighting to South Vietnam was rejected outright by the President. McNamara's recommendations amounted to his saying that the strategy of the United States in Vietnam which had been pursued to date had failed. McNamara later stated he "never heard back" from Johnson regarding the memo. Largely as a result, on November 29 of that year, McNamara announced his pending resignation and that he would become President of the World Bank. Other factors were the increasing intensity of the anti war movement in the U. S., the approaching presidential campaign in which Johnson was expected to seek re election, and McNamara's support—over the objections of the Joint Chiefs of Staff, of construction along the 17th parallel separating South and North Vietnam of a line of fortifications running from the coast of Vietnam into Laos. The President's announcement of McNamara's move to the World Bank stressed his stated interest in the job and that he deserved a change after seven years as Secretary of Defense (longer than any of his predecessors or successors). Others give a different view of McNamara's departure from office. For example, Stanley Karnow in his book Vietnam: A History strongly suggests that McNamara was asked to leave by the President. The historian Arthur Schlesinger, Jr stated that he was present during a conversation between McNamara and Senator Kennedy during which the former told the latter that he only learned from reading the newspapers of Johnson's announcement that he had just "resigned" as Defense Secretary and had been appointed president of the World Bank. McNamara himself expressed uncertainty about the question. On 17 November 1967, a story in the Financial Times of London based on leaked sources in Washington stated McNamara was going to be the next World Bank president, which came as a considerable surprise to McNamara. Afterwards, McNamara met with Kennedy who told him to resign in protest and denounce the war as unwinnable, counsel that McNamara rejected, saying that Johnson had been a friend and that he was still loyal to him. When McNamara refused to resign, Kennedy told him that he should turn down the World Bank presidency and join him in criticizing the war, which McNamara refused to do. Johnson knew that McNamara was concerned about poverty in the Third World, and that the possibility of serving as World Bank president would be too tempting for McNamara to resist. McNamara left office on February 29, 1968; for his efforts, the President awarded him both the Medal of Freedom and the Distinguished Service Medal. McNamara's last day as Defense Secretary was a memorable one. The hawkish National Security Adviser, Walt Whitman Rostow, argued at a cabinet meeting that day that the United States was on the verge of winning the war. Rostow urged Johnson to send 206,000 more American troops to South Vietnam to join the half million already there and to drastically increase the number of bombing raids on North Vietnam. At that point, McNamara snapped in fury at Rostow, saying: "What then? This goddamned bombing campaign, it's worth nothing, it's done nothing, they dropped more bombs than on all of Europe in all of World War II and it hasn't done a fucking thing!" McNamara then broke down in tears, saying to Johnson to just accept that the war could not be won and stop listening to Rostow. Henry McPherson, an aide to the president, recalled the scene: "He reeled off the familiar statistics how we had dropped more bombs on Vietnam than on all of Europe during World War II. Then his voice broke, and there were tears on his eyes as he spoke of the futility, the crushing futility of the air war. The rest of us sat silently I for one with my mouth open, listening to the secretary of defense talk that way about a campaign for which he had, ultimately, been responsible. I was pretty shocked". Shortly after McNamara departed the Pentagon, he published The Essence of Security, discussing various aspects of his tenure and position on basic national security issues. He did not speak out again on defense issues or Vietnam until after he left the World Bank.

Дүниежүзілік банк президенті

Роберт Макнамара 1968 жылдың сәуірінен 1981 жылдың маусым айына дейін Әлемдік банк президенті қызметін атқарды, ол 65 жасқа толған кезде. 1968 жылдың наурыз айында Макнамараның досы, сенатор Роберт Кеннеди, Джонсонға қарсы тұру мақсатымен Демократиялық партияның ішкі сайлауына қатысты. Кеннеди Макнамарадан Куба зымырандық дағдарысы кезіндегі оның басшылығын мадақтау туралы мәлімдеме жасауды сұрады, бұл мәлімдеме телеарнадағы жарнама үшін арналған еді. Макнамара Кеннедидің "шебер дипломатиясын" жоғары бағалап, ол "сабырлы, тыныш, қалыс, бірақ өте ұқыпты, ешқашан алаңдамаған және дүркілдемеген" деді. Бұл Әлемдік банк ережелерін бұзу болғанымен, Макнамара Кеннедидің отставкаға келуі және Әлемдік банк президенті лауазымынан бас тартуы туралы өтініштерін қабылдамағаны үшін өзін кінәлі сезінді. Ол New York Times газетінің редакциялық мақаласында "дұрыс емес шешімдері мен нашар талғамы" үшін сынға ұшырады. Бір сәтте Макнамара Әлемдік банк қызметінен босатыла қоюынан қорқып қалды. Макнамараның Әлемдік банктегі кеңсесіне қорғаныс министрі қызметін атқарған кезеңдегі құжаттарын сақтау үшін сейф орнатылды, бұл бұрынғы қорғаныс министрлеріне көрсетілетін әдеттегі құрметтің бірі еді, олар өз әрекеттеріне байланысты пікір қақтығыстарына тап болуы мүмкін және құжаттамалық деректерден цитата келтіру арқылы өзін қорғауға ниеттенген. 1969 жылдың сәуір айында Пентагон құжаттары аяқталғаннан кейін, олардың бір көшірмесі Макнамараның кеңсесіне әкелінді, ол ашуланып: "Мен оны көргім жоқ! Алып кет!" деді. 1969 жылға қарай Макнамара Вьетнам соғысын ұмытқысы келді және бұрынғы жұмысын еске түсіретін ешқандай нәрсені қаламайтын.

Қызмет мерзімі

Банкте 13 жыл қызмет еткен кезінде ол маңызды өзгерістер енгізді, ең бастысы – Банктің экономикалық даму саясатын кедейлікті нақты азайтуға бағыттады. Дүниежүзілік банктегі қызметіне дейін кедейлік халықаралық және ұлттық экономикалық дамудың маңызды бөлігі ретінде жете назар аудармаған еді; дамудың негізгі назары индустрияландыру мен инфрақұрылымға шоғырланған. 1972 жылы Макнамара Сантьягоға барып, президент Сальвадор Альендемен кездесіп, соңғысының ұлттандыру саясатын, әсіресе мыс кендерін өндіретін компанияларды талқылады. Макнамараның ұлы Крейг Макнамара сол кезде Чилиде тұрып жатқан, бірақ Вьетнам соғысы бойынша туған қақтығыс салдарынан екеуі кездеспеді. 1984 жылы Макнамараның ұлы былай деді: «Менің ойымша, әкем Альендені шын құрметтеді, оның мейірімділігіне, қарапайымдылығына. Бірақ ол ұлттандыруды жақтамады». Альендемен болған кездесу Макнамараның Чилиге Дүниежүзілік банк берген барлық несиелерін тоқтатуымен аяқталды. 1973 жылдың 11 қыркүйегінде генерал Аугусто Пиночет басқарып өткізген төңкеріс салдарынан Альенде биліктен құлатылды. 1974 жылы Макнамара Пиночетпен кездесу үшін Сантьягоға барды және Дүниежүзілік банк Чилиге несие беруді қайта бастауға келісті. Крейг Макнамара, төңкеріс кезінде АҚШ-та болып, Чилиге қайтуға шешім қабылдамады, ол несие беруді қайта бастау туралы шешімге ашуланып, әкесіне телефон арқылы: «Сіз мұны істей алмайсыз, сіз әрқашан Дүниежүзілік банк саяси мекеме емес дейсіз, бірақ Пиночетті қаржыландыру әрине саяси болады!» деді. Макнамара әкесі жауап ретінде: «Енді кеш. Мен шешімімді қабылдадым» деді. Макнамараның ұлы әкесінің Чилиге несие беруді тоқтатуы керек болғанын, себебі Альенде үкіметінің ұлттандыру саясаты Дүниежүзілік банк қарауына жататын «экономикалық» мәселе болса, ал Пиночет билігіндегі адам құқықтарының бұзылуы Дүниежүзілік банк қарауынан тыс «саяси» мәселе деп есептегенін шындықтан алыс деп санайды. Крейг Макнамара былай деді: «Мен бұған қатты ренжідім. Бұл жағдайды түзету өте қиын болды». Қазіргі таңда Дүниежүзілік банк оның атымен стипендиялық бағдарламаны іске асырып отыр. Дүниежүзілік банк президенті ретінде ол 1968 жылы Халықаралық валюта қоры мен Дүниежүзілік банк тобының жылдық мәжілісінде тууды шектеуге рұқсат берген елдерге ресурстарға басымдықпен қол жеткізуге мүмкіндік беріледі деп мәлімдеді. Үндістандағы төтенше жағдай кезінде Макнамара «Соңғы кезде Үндістан өзінің халық саны мәселесін тиімді шешуге көшті» деп мәлімдеді, бұл мәселе мәжбүрлі стерилизацияға қатысты болды.

In his 13 years at the Bank, he introduced key changes, most notably, shifting the Bank's economic development policies toward targeted poverty reduction. Prior to his tenure at the World Bank, poverty did not receive substantial attention as part of international and national economic development; the focus of development had been on industrialization and infrastructure. In 1972, McNamara visited Santiago to meet President Salvador Allende to discuss the latter's policy of nationalization, especially of the copper mining companies. McNamara's son, Craig McNamara was living in Chile at the time, but the two did not meet owing to the rift over the Vietnam war. McNamara fils stated in 1984: "I think my father truly respected Allende his compassion, his humility. But he disapproved of the nationalizations". The meeting with Allende concluded with McNamara ending all World Bank loans to Chile. On 11 September 1973, Allende was overthrown in a coup d'état led by General Augusto Pinochet. In 1974, McNamara visited Santiago to meet Pinochet and agreed to the World Bank resuming loans to Chile. Craig McNamara, who was visiting the United States at the time of the coup and chose not to return to Chile was outraged by the decision to resume the loans, telling his father in a phone call: "You can't do this you always say the World Bank is not a political institution, but financing Pinochet clearly would be". McNamara pere flatly stated in reply: "It's too late. I've already made my decision". McNamara fils feels that his father's claim that he had to cease loans to Chile because the Allende government's nationalization policy was an "economic" matter that fell within the purview of the World Bank, but human rights abuses under Pinochet were a "political" matter that was outside of the World Bank's purview was disingenuous and dishonest. Craig McNamara stated: "I was really upset by that. That was hard to mend". The World Bank currently has a scholarship program under his name. As World Bank President, he declared at the 1968 Annual Meeting of the International Monetary Fund and the World Bank Group that countries permitting birth control practices would get preferential access to resources. During the emergency in India, McNamara remarked "At long last, India is moving to effectively address its population problem," regarding the forced sterilization.

Дүниежүзілік банктің іс-әрекеті мен бағалауы

1981 жылдан 1984 жылға дейін Макнамара Вашингтондағы Америка университетінің қамқоршылар кеңесінде қызмет етті. 1981 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды. 1982 жылы Макнамара бірнеше бұрынғы ұлттық қауіпсіздік қызметкерлерімен бірге, АҚШ-тың Еуропада жаулық жағдайында ядролық қаруды бірінші болып қолданбауға уәде беруін қажет етті. Кейін ол НАТО-ның қорғаныс стратегиясының бір бөлігі ретінде ядролық қаруды жоюды ұсынды. 1993 жылы Вашингтон журналисі Дебора Шапли Роберт Макнамараның 615 беттік өмірбаянын жариялады, кітаптың атауы – «Уәде және күш: Роберт Макнамараның өмірі мен заманы». Шапли кітабын мына сөздермен аяқтады: «Макнамара бүгінгі әлемде жақсылық пен жамандыққа үлкен әсер етті және өзін-өзі түрмеге қамады. XIX ғасырдың белгілі жазушысы Ф.У. Борехам былай деген: «Біз шешімдер қабылдаймыз, содан кейін шешімдеріміз бізді қалыптастырады». Макнамараның 1995 жылы жарық көрген «Кері көру: Вьетнам трагедиясы және сабақтары» атты естеліктері Вьетнам соғысы туралы оның көзқарасынан жазылған есеп пен талдауды ұсынады. New York Times газетіндегі ұзақ некрологында былай делінген: «[Ол] Пентагонды тастап кеткенге дейін соғыстың бекер екенін түсінді, бірақ өмірінің соңына дейін бұл ойын жұртшылықпен бөліспеді. 1995 жылы ол соғыстағы өзінің әрекеттерін сынап, естеліктерінде бұл «қате, қатты қате» екенін мойындады». Оған сол кезде «қарқынды сынаулар» көрсетілді. Гиап 1964 жылдың 4 тамызындағы шабуылдың ойдан шығарылғанын растады, сонымен қатар 2 тамыздағы шабуылдың болғанын да мойындады. Макнамара мен Гиаптың кездесуіне қатысқан американдық тарихшы Чарльз Ню екі адамның сөйлеу стиліндегі айырмашылықты байқады: Макнамара Гиапты сұрақтар қою үшін үнемі үзіп отырды, көбінесе сандық мәліметтерге қатысты, ал Гиап ұзақ, ақырын сөйлейтін монолог айтты, Вьетнам поэзиясы сияқты мәдени тұлғаларды атады, Вьетнамның Қытайға қарсы көтерілістерінен бастап, Вьетнам Қытай провинциясы болған 111 ж.б.д.–938 ж.б.д. жылдарына дейінгі тарихты еске алды. Нюдің пікірінше, Макнамара қысқа мерзімді ойлаған, ал Гиап ұзақ мерзімді ойлаған. «Тұманды соғыс: Роберт С. Макнамараның өмірінен он бір сабақ» – 2003 жылғы Эррол Моррис түсірген деректі фильм, көбінесе Роберт Макнамарамен сұхбаттасудан және мұрағаттық кадрлардан тұрады. Бұл фильм «Үздік деректі фильм» номинациясы бойынша «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Бұл жекелеген есептің ерекше құрылымы жақын қарым-қатынас сипаттамаларымен жетістікке жеткізілді. Макнамара түсіндіргендей, бұл АҚШ Қорғаныс министрі болған ұзақ және даулы кезеңінің, сондай-ақ оның жеке және қоғамдық өмірінің басқа кезеңдерінің тәжірибесін зерттеу процесі. Макнамараның соңғы жылдарында саясатқа қатысымызды сақтап, Буш әкімшілігінің 2003 жылғы Иракқа басып кіруіне сын айтты. 2006 жылдың 5 қаңтарында Макнамара және көптеген бұрынғы Қорғаныс және Мемлекеттік хатшылар соғысты талқылау үшін Президент Бушпен Ақ үйде қысқа кездесу өткізді.

From 1981 to 1984, McNamara served on the board of trustees at American University in Washington, D. C.

He was elected to the American Philosophical Society in 1981. In 1982, McNamara joined several other former national security officials in urging that the United States pledge to not use nuclear weapons first in Europe in the event of hostilities; subsequently he proposed the elimination of nuclear weapons as an element of NATO's defense posture. In 1993, Washington journalist Deborah Shapley published a 615 page biography of Robert McNamara titled Promise and Power: The Life and Times of Robert McNamara. Shapley concluded her book with these words: "For better and worse McNamara shaped much in today's world—and imprisoned himself. A little known nineteenth century writer, F. W. Boreham, offers a summation: 'We make our decisions. And then our decisions turn around and make us.'" McNamara's memoir, In Retrospect: The Tragedy and Lessons of Vietnam, published in 1995, presented an account and analysis of the Vietnam War from his point of view. According to his lengthy New York Times obituary, "[h]e concluded well before leaving the Pentagon that the war was futile, but he did not share that insight with the public until late in life. In 1995, he took a stand against his own conduct of the war, confessing in a memoir that it was 'wrong, terribly wrong'." In return, he faced a "firestorm of scorn" at that time. Giáp confirmed that the attack on 4 August 1964 had been imaginary while also confirming that the attack on August 2 happened. The American historian Charles Neu who was present at the McNamara Giáp meeting observed the differences in the style of the two men with McNamara repeatedly interrupting Giáp to ask questions, usually related to something numerical, while Giáp gave a long leisurely monologue, quoting various Vietnamese cultural figures such as poets, that began with Vietnamese revolts against China during the years 111 BC–938 AD when Vietnam was a Chinese province. Neu wrote his impression was that McNamara was a figure who thought in the short term while Giáp thought in the long term. The Fog of War: Eleven Lessons from the Life of Robert S. McNamara is a 2003 Errol Morris documentary consisting mostly of interviews with Robert McNamara and archival footage. It went on to win the Academy Award for Documentary Feature. The particular structure of this personal account is accomplished with the characteristics of an intimate dialogue. As McNamara explains, it is a process of examining the experiences of his long and controversial period as the United States Secretary of Defense, as well as other periods of his personal and public life. McNamara maintained his involvement in politics in his later years, delivering statements critical of the Bush administration's 2003 invasion of Iraq. On January 5, 2006, McNamara and most living former Secretaries of Defense and Secretaries of State met briefly at the White House with President Bush to discuss the war.

Жеке өмір

1940 жылы 13 тамызда Макнамара жасөспірім кезіндегі сүйіктісі Маргарет Крейгке үйленді. Ол шебер аспаз болған, ал Роберттің ең сүйікті тағамы – оның боргуньон еті екені айтылады. Бұрынғы мұғалім Маргарет Макнамара күйеуінің министрлік лауазымын пайдаланып, жас балаларға арналған «Оқу – негіз» атты оқу бағдарламасын іске қосты, ол елдегі ең ірі сауаттылық бағдарламасына айналды. Ол 1981 жылы қатерлі ісіктен қайтыс болды. Сол жазда оның күлін отбасысы Колорадо штатындағы Сноумасс Вилладжына жақын орналасқан Бакскин Пас тауының шалғына шашыратып жіберді. Олардың екі қызы мен бір ұлы болды. Ұлы Роберт Крейг Макнамара студент кезінде Вьетнам соғысына қарсы болған, қазір Калифорнияда жаңғақ және жүзім шаруашылығымен айналысады. Ол Калифорния штатындағы Уинтерс қаласындағы «Sierra Orchards» шаруашылығының иесі. Қызы Кэтлин Макнамара Спирс Дүниежүзілік банкте орман шаруашылығы саласындағы маман. Екінші қызы – Маргарет Элизабет Пастор.

Ұрысуға әрекет ету

1972 жылдың 29 қыркүйегінде Мартаның жүзім бағына бағытталған паромдағы жолаушының бірі Макнамараны танып, оны теңізге тастауға әрекеттенді. Макнамара қылмыстық іс қозғаудан бас тартты. Шабуыл жасаған адамның кім екені белгісіз қалды, бірақ көп жылдар өткен соң жазушы Пол Хендрикссон оны сұхбатқа алып, ол: "Мен тек Вьетнам соғысы бойынша Макнамарамен бетпе-бет келгім келді" деді.

Соңғы жылдары және өлімі

Әйелі қайтыс болғаннан кейін Макнамара 1960 жылдардың басынан бері дос болған Кэтрин Грэммен кездесті. Грэхам 2001 жылы қайтыс болды. 2004 жылдың қыркүйегінде Макнамара 40 жылдан астам уақыттан бері АҚШ-та тұратын итальяндық жесір Диана Мазиери Байфилдке үйленді. Бұл оның екінші некесі еді. Ол бұрынғы ОСС офицері және Чикагодағы қонақүй иесі, өзінен отыз жас үлкен Эрнест Байфилдке үйленген. Оның бірінші әйелі Глэдис Розенталь Тартиер Вирджиния штатының Миддлбург қаласындағы 400 акрлық (1,6 км²) Глен Ора иелігін Джон Ф. Кеннедиге президенттігі кезінде жалға берген. Өмірінің соңында Макнамара Калифорния технология институтының (Caltech) өмірлік қамқоршысы, Бейбітшілік және қауіпсіздік үшін экономистер қорының қамқоршысы, Нигерияның Американдық университетінің қамқоршысы және Брукингс институтының құрметті қамқоршысы болды. Макнамара 2009 жылдың 6 шілдесінде таңғы сағат 5:30-да 93 жасында Вашингтондағы үйінде қайтыс болды. Ол Вирджиния штатының Арлингтон округіндегі Арлингтон ұлттық зиратына жерленді, қабір тасы оның әйелдерінің есімін де сақтайды. Макнамараның Қорғаныс министрі қызмет еткен жылдарына қатысты құжаттары Бостондағы Джон Ф. Кеннеди президенттік кітапханасы мен мұражайында сақтаулы.