Кіріспе

Америка драматургі

Альберт Рамсделл Гурни (Albert Ramsdell Gurney Jr.) (1 қараша 1930 жыл - 13 маусым 2017 жыл) – американдық драматург, романист және ғалым. Гурни «The Dining Room» (1982), «Sweet Sue» (1986/7), «The Cocktail Hour» (1988) және Пулитцер сыйлығына ұсынылған «Love Letters» (1988) пьесаларымен танымал. Оның қазіргі Америкадағы жоғарғы топтағы WASP өмірі туралы пьесалар сериясы «WASP-тің ықпалының төмендеуі туралы терең әрі әжуалы зерттеулер» деп аталады. Оның ата-анасы үш бала тәрбиеледі, олардың арасында Гурни ортаншысы болды: (1) Эвелин Гурни Миллер (1929 ж.т.), (2) Альберт Рамсделл Гурни кіші (1930 ж.т.), және (3) Стивен С. Гурни (1933 ж.т.). Оның шешесінің ата-анасы Элбридж Г. Сполдинг (1881–1974) және Марион Кэрил Эли (1887–1971) болды. Эли – саясаткер және заңгер, 1883 жылы Нью-Йорк штатының Ассамблеясына депутат болған Уильям Кэрил Элидің (1856–1921) қызы. Гурнидің бес буыннан арғы атасы Элбридж Г. Сполдинг (1809–1897) – Буффало қаласының бұрынғы мэрі, Нью-Йорк штатының қазынашысы және АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі болды. Ол алтын мен күміспен қамтамасыз етілмеген алғашқы АҚШ валютасы идеясын қолдады, осылайша Азамат соғысы кезінде Одақтың экономикасын сақтап қалуға көмектесті. Гурни Буффалодағы жеке Nichols мектебінде оқыды және Нью-Гэмпшир штатының Конкорд қаласындағы Сент-Полс мектебін бітірді. Ол 1952 жылы Уильямс колледжін, ал 1958 жылы Йель драма мектебін бітірді, содан кейін MIT-де гуманитарлық ғылымдарды оқытумен айналысты.

Мансап

1959 жылы Йель университетін бітірген соң Гурни бір жыл бойы Массачусетс штатының Белмонт қаласындағы Белмонт Хилл мектебінде ағылшын және латын тілдерін оқытты. Кейін ол Массачусетс технология институтына гуманитарлық ғылымдар профессоры (1960–1996) және әдебиет профессоры (1970–1996) болып орналасты. Содан бері ол жемісті жазушы ретінде танымал. Оның Нью-Йорктегі тұңғыш пьесасы, 1968 жылдың қазан айында бір ғана қойылым көрсетілген «Дэвид Шоу» Макдугал көшесіндегі «Ойыншылар театрында» тұсаукесер өткізді. Пьеса алғашқы көрсетілімінен кейін баспасөздің көп бөлігінен сынап-жарғылау алды, тек «The New Yorker» журналынан Эдит Оливер мен «Village Voice» басылымынан екі ғана жанкүйер пікір білдірді. Осыған дейін, Шекспирдің «Антоний мен Клеопатра» пьесасын сахналаған әйгілі актриса Кэтрин Корнеллмен жеке кездесуі туралы «Ұлы манера» пьесасы 2010 жылдың жазында Линкольн орталығында қойылды. Сондай-ақ ол Буффалодағы Kavinoky театрында да қойылды. Ол «Тамақхана» және ең әйгілі «Мәхаббат хаттары» сияқты пьесаларында өзі де ойнады.

Өлім

Гурни 2017 жылдың 13 маусымында Манхэттендегі үйінде 86 жасында дүние салды.

Марапаттар мен құрметтер

2006 жылы Гурни Америка өнер және әдебиет академиясының мүшесі болып сайланды. 2007 жылы Гурни ПЕН/Лора Пелс Халықаралық Театр қорының американдық драматургия шебері сыйлығымен марапатталды. 2016 жылы Гурни Американдық театр қанаты мен The Village Voice ұсынған Obie Awards шарасында өмірлік жетістіктері үшін сыйлық алды.

Тақырыптар

Гурнидің пьесалары көбінесе қазіргі Америкадағы жоғары таптың "WASP" (Ақ англосаксон протестант) өмірінің құлдырауын зерттейді. The Wall Street Journal оның туындыларын "WASP-тің ықпалынан айырылып, шегінуін зерттейтін терең әрі тапқыр ойлар" деп сипаттады. 1988 жылғы "Коктейль сағаты" пьесасында басты кейіпкер драматург ұлына театр сыншыларының "бізді ұнатпайтынын, бізге ренжігенін, барлығымыз республикашыл, беткей және алкоголиктерміз деп ойлайтынын" айтады. "Тек соңғысы ғана шындық" делінеді. The New York Times газеті пьесаны психиатрияны жақсы мінезділікке қарсы келу ретінде қарастыратын, жалақысы төмен жұмысшыларды туғаннан бергі құқықтары деп санайтын, дерлік жойылып бара жатқан аристократтар класы туралы тапқыр бақылаулар деп бағалады. 1989 жылы The New York Times газетіне берген сұхбатында Гурни: "«Коктейль сағатында» айтылғандай, менің арғы атасы бір күні киімдерін іліп, Ниагара өзеніне кіріп кетті, ал ешкім неге екенін түсінбеді" деді. Гурни оған: "Бәффалода ол беделді адам болды. Әкем бұл туралы ешқашан айта алмады, және бұл төртінші буынға дейін отбасыға қараңғы және түсіндірілемейтін әрекет ретінде әсер етті. Бұл әкемді және оның әкесін қабылдануға, қалыпты және жайлы болуға ұмтылуға итерді. Олардың бұл әрекеттері көрінеу оңай буржуазиялық өмірге берілді. Олар оны өте осал деп санады, бірақ себебі ешқашан айтылмады. Мен бұл туралы әкем қайтыс болғаннан кейін білдім" деп қосты.