Кіріспе
Американдық драматург және романист (1913–1973)
Уильям Моттер Инге (3 мамыр 1913 – 10 маусым 1973) – американдық драматург және романист, оның шығармаларында көбінесе қиын сексуалдық қарым-қатынастармен күрескен жалғыз кейіпкерлер бейнеленеді. 1950 жылдардың басында ол Бродвейде есімдері қалып қойған бірнеше қойылымдарды ұйымдастырды, оның ішінде оған Пулитцер сыйлығын әкелген «Пикник» спектаклі де бар. Американың орталық аймағындағы шағын қалалардың өмірін реалистік бейнелегендіктен Инге «Орталық Батыстың драматургі» деп танылды.
Алғашқы жылдар
Инге Канзас штатының Индипенденс қаласында Мод Сара Гибсон Инге мен Лютер Клей Ингедің бесінші баласы ретінде дүниеге келді. Уильям Independence Community College колледжінде оқыды және 1935 жылы Канзас университетін сөйлеу және драма мамандығы бойынша бакалавр дәрежесімен аяқтады. Канзас университетінде ол Sigma Nu ұйымының Ну бөлімінің мүшесі болды. Магистр дәрежесін алуға стипендия берілген соң, Инге Теннесси штатының Нэшвилл қаласына Джордж Пибоди мұғалімдер колледжіне оқуға кетті, бірақ кейіннен оқуын тоқтатты. Канзасқа қайтып келгенде ол мемлекеттік тас жолдарда жұмысшы болып жұмыс істеді, сондай-ақ Уичита қаласында жаңалықтарды хабарлаушы болды. 1937-1938 жылдары ол Канзас штатының Колумбус қаласындағы Чероки округінің орта мектебінде ағылшын тілі мен драма пәндерін оқытты. 1938 жылы Пибодиде магистратурасын аяқтағаннан кейін, ол 1938 жылдан 1943 жылға дейін Миссури штатының Колумбия қаласындағы Стивенс колледжінде сабақ берді.
Теледидар және кино
1961 жылы Инге "Splendor in the Grass" (Ең үздік жазу, оқиға және сценарий – тікелей экранға арналған сценарий) үшін «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Ол фильмде дін қызметкері рөлінде дебют жасады. Джон Франкенхаймер Джеймс Лео Герлихи романы бойынша Инге жазған сценарийге негізделген «All Fall Down» (1962) фильмін түсірді. Инге «Bus Riley's Back in Town» (1965) фильмінің сценарийіне енгізілген өзгерістерге наразы болды, сондықтан оның талабымен фильмнің сценарийін жазушы ретінде «Уолтер Гейдж» көрсетілді. 1961–62 жылғы телесезон ішінде Инге ABC телеарнасының «Bus Stop» телесериалының сценарийлік редакторы болды, ол оның пьесасының бейімделуі еді. Мэрилин Максвелл Грейс Шервуд рөлінде, ойдан шығарылған Колорадо қаласындағы Шервудтың автобус станциясы мен асханасының иесі болды. Сериал 25 сағаттық эпизодтарда қала тұрғындары мен асханадан өткен саяхатшылар туралы драмаларды көрсетті. Алтыншы эпизод «Cherie», Tuesday Weld, Gary Lockwood және Joseph Cotten қатысуымен, «Bus Stop» пьесасының қысқартылған нұсқасы болды. Роберт Альтман сегіз эпизодты режиссерлік етті, олардың бірі «A Lion Walks Among Us» зорлық-зомбылық туралы Конгресс тыңдауына әкелді. Эпизодта Фабиан Форте маньяк балта ұстаған сериалдық кісі өлтіруші рөлінде ойнады, ол Том Викердің «Told By an Idiot» романынан бейімделген. 1963 жылы Инге CBS телеарнасымен кездесіп, Орта Батыс қаласындағы отбасы туралы бір сағаттық теледрама жасау мүмкіндігін қарастырды. Алты тұрақты кейіпкері бар сериалға «All Over Town» деген уақытша атау берілді және ол 1964–65 жылғы маусымға жоспарланған. Бірақ, Инге «Out on the Outskirts of Town» пьесасын жазды, ол 1964 жылдың 6 қарашасында NBC телеарнасында «Bob Hope Presents the Chrysler Theatre» сериясының бөлігі ретінде көрсетілді. Онда Энн Банкрофт пен Джек Уорден ойнады, ал Инге қалалық дәрігер рөлін сомдады. NBC пьесаны 1965 жылдың 25 маусымында қайта көрсетті.
Романдар
Инге екі роман жазды, екеуінің де оқиғасы Канзастағы ойдан шығарылған Фридом қаласында өтеді. «Good Luck, Miss Wyckoff» (Atlantic Little, Brown, 1970) романында орта мектептің латын тілі мұғалімі Эвелин Уайкофф мектептің қара нәсілді күзетшісімен байланысқа түскені үшін жұмысынан айырылады. Романның негізгі тақырыптары – бойжеткен қыздың өмірі, нәсілшілдік, сексуалдық тартылыс және 1950 жылдардың соңындағы қоғамдық ұят. Поли Платт 1979 жылы түсірілген фильмнің сценарийін жазды, онда Эвелин Уайкофф рөлінде Энн Хейвуд ойнады. Фильм әртүрлі атаулармен шықты: «Ұят», «Күнә», «Жасырын тілектер» және «Жақсы сәттілік, Мисс Уайкофф». «My Son Is a Splendid Driver» (Atlantic Little, Brown, 1971) – Хансен отбасының 1919 жылдан бастап 20 ғасырдың екінші жартысына дейінгі тарихын баяндайтын автобиографиялық роман. Роман Kirkus Reviews-тен мақтау алды:
Инге мырзаның естеліктер түрінде жазылған романы «Good Luck, Miss Wyckoff»-тан сәл көлемді, және екінші жартысында құрылымы нашарлап, мазмұны шашыраса да, алғашқы бөлігі дизайны мен мазмұны жағынан өте жақсы. Онда Джойдың, яғни повествошінің, балалық шағы және оның отбасымен, сондай-ақ түрлі туыстарымен өткізген әдемі сәттері суреттелген, олар жазғы күннің нұрындай жарқын. Джой мен оның үлкен ағасы Джуль арасындағы айырмашылық – анасының сүйіктісі, «тамаша жүргізуші» деп аталатын ұлым және осы орталық батыс әлемінің тартымды еркегі – ешқашан толыққанды жазылмайды. Тіпті Джульдің ерте қайтысынан кейін де. Осы жерде бірінші акт екінші актінен бөлінеді, Джойдың жас кезіндегі оқиғаларының психикалық талдауы – бірі Мисс Уайкоффтан еске түсірілген, екіншісі қажетсіз болып көрінетін оқиғалар (ата-анасының жұқпалы ауруы). Осылайша Джой өзінің әкесімен немесе анасымен толыққанды қарым-қатынас орната алмай, «соңы жоқ дәліз сияқты жалғыздықпен» өмір сүреді. Инге өмір мен өлім және олардың арасындағы барлық жайттарды адалдықпен және мейіріммен суреттеген, сондықтан оның романына сирек кездесетін тұрақтылық сыйлаған. 1970 жылдардың басында Инге Лос-Анджелесте тұрып, Калифорния университетінде, Ирвинде драматургиядан сабақ берді. Оның соңғы пьесалары көп назар алмады және сыншылардың мақтауына ие болмады, ол терең депрессияға түсіп, енді жақсы жаза алмайтынына сенімді болды.
Mr. Inge's novel, told in the form of a memoir, is a little more extended than Good Luck, Miss Wyckoff and though there's a slackening of structure and splintering of content towards the second half, the first part is immaculate in both design and focus. It features the early years of Joey, the narrator here, and there are lovely scenes, as clear as the summer sunlight, with his family and on visits to assorted relatives. The time lag between Joey and his older brother Jule—his mother's favorite, my son the splendid driver, and an attractive playboy of this midwestern world—will never be reconciled. Even long after Jule's early death from a wanton incidental. Here Act I breaks away from Act II, a whole psychic anatomy of Joey's years as a young man in compressed and fractured incidents—one replayed from Miss Wyckoff and one which seems unnecessary (his parents' syphilis). Thus Joey grows up impaired, never resolving his relationship with his absentee father or insufficiently loving mother, and ends up with his "aloneness like a corridor that has no end". Inge has told his story of life and death and all those spaces in between with a gentleness and probity which gives his novel a persistence few writers achieve. During the early 1970s Inge lived in Los Angeles, where he taught playwriting at the University of California, Irvine. His last several plays attracted little notice or critical acclaim, and he fell into a deep depression, convinced he would never be able to write well again.
Өлім және мұра
Инге 1973 жылғы 10 маусымда Голливудтағы қарындасы Хеленмен бірге тұрған үйінде көмірқышқыл газымен уланудан өз-өзіне қол жұмсады. Ол 60 жаста болған. Инге туған қаласы Канзастағы Индепенденс қаласындағы Хоуп зиратында жерленген. Инге Сент-Луис Даңқ аллеясында жұлдызы бар. 1950 жылы «Келіңіз, кішкентай Шеба» пьесасының премьерасынан бастап Инге пьесалары мен фильмдерінің табысынан байыды. Қаржы кеңесшілерінің кеңесімен ол заманауи өнер туындыларын сатып ала бастады, осылайша салықтарын төмендетіп, оларды мұражайларға сыйға берді. Оның өмірбаянасын жазған автордың сөзінше, «Ол тек қана ұнаған нәрселерін сатып алатын, бірақ болашақта құнды болатын туындыларды таңдауда өте сәтті болды» [мысалы, де Кунинг, Поллок және Модильянидің туындылары]. Инге сатып алған заманауи өнер оған ұнады, себебі ол «оның абстракциялары мен бұрмалауларында» өзі өмір сүрген бұрмаланған заманның көрінісін байқады, осы заманды ол өзінің жазба жұмыстарында бейнелеуге тырысты. Ол Канзас-Ситидегі Нельсон галереясына он заманауи суретті сыйға берді. Канзас университетінің Мерфи залында Уильям Инге атындағы қара қорап театры бар. Инге 1979 жылы қайтыс болғаннан кейін Америка театр залының мүшесі атанды. 1982 жылдан бері оның туған қаласындағы Индепенденс қауымдық колледжі Уильям Инге өнер орталығы драматургтерді құрметтеу мақсатында жыл сайын Уильям Инге театр фестивалін өткізіп келеді. Колледждегі Уильям Инге коллекциясы – Инге туралы материалдардың ең толық жинағы, оның ішінде 400 қолжазба, фильмдер, хаттар, театр бағдарламалары және басқа да қатысты заттар бар. 2008 жылғы наурыз айында «The Brooklyn Rail» журналында драматург Адам Краардың бұрынғы Инге үйінің драматургтері – Марсия Себульска, Кэтрин Филлу, Каридад Свич, Лидия Стрик және Элис Туанмен сұхбаттары жарияланды, онда олар Инге өмірі мен шығармаларының оларға қандай әсер еткенін айтты.