Кіріспе

Американдық судья (1746–1799)

Инкрейс Самнер (27 қараша 1746 – 7 маусым 1799) – американдық заңгер, юрист және саясаткер, Массачусетс штатынан шыққан. Ол 1797 жылдан 1799 жылға дейін Массачусетс штатының бесінші губернаторы болды. Заңгерлік білім алған ол Америка революциялық соғысы кезінде Массачусетс штатының уақытша үкіметінде қызмет етті және 1782 жылы Конфедерациялық Конгресске сайланды. Сол жылы Массачусетс Жоғарғы Сотына тағайындалып, 1797 жылға дейін сот төрешісі болып жұмыс істеді. Ол үш рет Массачусетс штатының губернаторы болып көп дауыспен сайланды, бірақ үшінші мерзімінің басында қайтыс болды. Оның ұрпақтарында оның ұлы Уильям Х. Самнер болды, оның құрметіне Массачусетс штатының Бостон қаласындағы Самнер туннелі аталған, сондай-ақ 20 ғасыр дипломаттары Самнер Уэллс және Самнер Жерард та бар.

Ерте өмір

Инкрейс Самнер 1746 жылдың 27 қарашасында Массачусетс шығанағы провинциясындағы Роксбери қаласында дүниеге келді. Ол Инкрейс Самнер мен Сара Шарптың сегіз баласының бірі еді. Ересек Инкрейс Самнер Дорчестердің алғашқы қоныс салушыларынан тараған, табысты шаруа болды; ол Саффолк округының сот инспекторы және Роксберидің таңдаулы кеңесшісі сияқты бірнеше мемлекеттік лауазымдарды атқарды. 1752 жылы Самнер Роксберидегі грамматикалық мектепке, қазіргі Роксбери латын мектебіне оқуға түсті, сол мектептің директоры болашақ АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Уильям Кушинг болды.

Заң мансабы

Гарвардты бітіргеннен кейін Самнер Роксбери мектебінің басшылығын өз қолына алды, онда екі жыл бойы оқытумен қатар, провинциялық солиситор-генерал Сэмюэл Куинсидің жанында заңгерлік тәжірибе жинады. Ол Джон Адамстың оқушысы болғысы келді, бірақ Адамстың студенттері жеткілікті болды. Адамс Самнерді «ұмтылысшыл дарын иесі, білімді және адал жас» деп сипаттады. 1776 жылы Самнер Массачусетс провинциялық конгресіне мүше болып сайланды, онда Роксбери қаласын өкілдік етті. Ол 1780 жылы штат конституциясы қабылданғанға дейін провинциялық конгресте қызметін жалғастырды, содан кейін Саффолк округінен штат сенаторы болып сайланды. Ол бұл лауазымда екі жыл бойы болды. Оның сот жұмысы туралы мәліметтер аз, өйткені сол кезден сақталған сот тізімдерінің өзі сирек, ал шешімдер көбінесе ауызша жарияланды (сот 1805 жылға дейін жазбаша шешімдермен ресми тіркеуді бастаған жоқ). Самнер тыңдаған көптеген істердің егжей-тегжейлі жазбаларын жасады; бұл жазбалар Массачусетс тарихи қоғамында сақталып, қазір Массачусетс сот тарихының құнды қоймасын құрайды. Ол Жоғарғы сотта қызмет еткен кезеңде Массачусетс штатында үлкен алабұдындау болды. Америка революциясынан кейін айналымдағы қағаз валютаның құны күрт төмендеп, көптеген азаматтарды қаржылық қиындыққа ұшыратты. 1786 жылы Джеймс Боудоин басшылығындағы үкімет соғыс кезінде жиналған мемлекеттік қарызды төлеу үшін салықтарды көтерді және өтімділіксіз салықтарды жинауды күшейтті. Бұл экономикалық қысымдар азаматтық наразылықтарға әкелді, оның нәтижесінде 1786 жылдан 1787 жылға дейін Массачусетстің орталық және батыс аймақтарында Шейстің көтерілісі болды. Самнер көтерілісшілердің қылмыстық істерін қарады. Көптеген қатысушылар кешірілді, бірақ он сегіз адам кінәлі деп танылып, өлім жазасына кесілді. Олардың көпшілігінің жазасы жеңілді, екеуі дарға асылды. Самнер 1783 жылы Квок Уокер ісі бойынша шағымдарды қарағанда сотта отырды, ол бұрынғы құл болып, өзінің бостандығын растауды сұрады. Осы істердің бірінде шығарылған шешім штатымыздың конституциясы құлдықты іс жүзінде жойғанын растады. 1785 жылы ол штат заңдарын жаңарту және британдық билікке сілтемелерді жою мақсатында заң шығарушы органмен құрылған комиссияға мүше болып сайланды. 1789 жылы ол АҚШ Конституциясын ратификациялау үшін өткен штаттық конвенцияның мүшесі болды, онда ол конвенцияға хабеас корпустың мағынасы мен маңыздылығын түсіндірді. 1791 жылы ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды.

Массачусетс штатының губернаторы

1795 жылы Федералист партиясының бірқатар фракциялары Самнерді губернаторлыққа кандидат ретінде итермелеуге тырысты, бірақ ол ресми түрде ұсынылмады, ал губернатор Сэмюэл Адамс қайта сайланды. Келесі жылы Самнер федералистер тарапынан белсенді түрде қолдауға ие болды, бірақ Адамс айқын артықшылықпен жеңіске жетті. Науқан аса жікке бөлінетін болған жоқ: Самнер қартайған Адамсқа қарағанда жас альтернатива ретінде ұсынылды. Самнер кейін Адамстың «саяси қиындықтардың теңізінен өтіп, ел игілігі үшін еңбек ету арқылы қартайғанын» жазды. Алайда Адамстың беделі төмендеді және ол 1797 жылы қайта сайлануға түспеуді шешті. Көптеген танымал тұлғалар кандидаттар ретінде қарастырылды, сол жылығы сайлауда Самнер бұрынғы оппозицияның бөлінуіне байланысты 25 000 дауыстың 15 000-ын алып жеңіске жетті. 2 маусымда Самнер Роксберидегі үйінен 300 атты азаматтармен бірге Бостон қаласындағы Мемлекеттік үйге аттанды, онда Комонвелл хатшысы шығыс балконынан оның губернатор болып сайланғанын жариялады. Самнер қазіргі Ескі Штаттық үй деп аталатын жерде төрағалық еткен соңғы губернатор болды, себебі келесі жылы үкімет орыны Жаңа Штаттық үйге көшірілді. Самнер 1798 және 1799 жылдары минималды оппозицияға қарсы қайта сайланды. Оның губернатор ретіндегі танымалдылығы үшінші мерзімде дауыс берушілердің үлкен үлесін жинағанымен көрінді, ол 21 000 дауыстың 17 000-нан асып түсті. Самнер 1799 жылғы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін лауазымдық міндеттерді атқармады, өйткені сол кезде өлім төсегінде жатты. Губернатор лауазымына ие болумен байланысты конституциялық мәселелерді болдырмау үшін ол маусым айының басында ант берді. Ол 1799 жылдың 7 маусымында 52 жасында стенокардиядан қайтыс болды. Оның әскери құрметпен өткен жерлеу рәсімі 12 маусымда өтті, оған АҚШ Президенті Джон Адамс қатысты. Жерлеу процессиясы губернатордың Роксберидегі сарайынан Олд Саут кездесу үйіндегі қызметке дейін төрт полк құрамындағы әскерлермен бірге өтті. Ол Бостон қаласының Астық қоймасының солтүстік бұрышында жерленген. Оның ескерткіш тақтасында былай жазылған:

«Мына жерде Инкресс Самнердің денесі жатыр. Ол Роксбериде 1746 жылдың 27 қарашасында дүниеге келді және 1799 жылдың 7 маусымында сол жерде 53 жасында қайтыс болды. Ол біраз уақыт адвокаттық тәжірибемен айналысты; он бес жыл бойы жоғары сот төрешісінің көмекшісі болды; үш рет Массачусетс штатының губернаторы болып сайланды, ол осы лауазымда қайтыс болды. Заңгер ретінде ол адал және қабілетті болды. Төреші ретінде – шыдамды, әділ және шешімді. Басқарушы ретінде – қол жетімді, ашық және шешімді. Жеке өмірінде ол мейірімді және жұмсақ болды. Қоғамдық өмірінде – абыройлы және бекем болды. Оның дұрыс мінез-құлқы партиялық кикіреңдерді басып тастады. Оның ізгіліктерінің салмағы жала жабуды тоқтатты, ал оның әдепті мінезі мен зиялылық жетістіктерінің күшімен өшпенділік жұмсалды. Ол Құдайдың құдіретімен ата-бабаларымен бірге демалуға шақырылды және өлімнің есігінен өтетін кезде, қабір болашақ өмірге жол ашады деп толық сеніммен өтті». Вице-губернатор Мұса Гилл губернатор міндетін атқарушы болып тағайындалды және 1800 жылғы сайлауларға дейін штатты басқарды.

Отбасы және мұра

Самнер 1779 жылдың 30 қыркүйегінде Уильям Хислоптың қызы Элизабет Хислопқа үйленді. Қайын атасы қайтыс болғаннан кейін, Самнерге мол мүлік мұра болып өтті, бұл оған мемлекеттік қызметте лайықты өмір сүруге мүмкіндік берді. Олардың үш баласы болды; оның ұлы Уильям Х. Самнер қазіргі Шығыс Бостонды дамытуға жасаған еңбегімен танымал, ал Бостонның Самнер туннелі оның құрметіне аталған. Оның кейінгі ұрпақтарының ішінде 20 ғасыр дипломаты және президент Франклин Делано Рузвельттің кеңесшісі Самнер Уэллс, сондай-ақ 20 ғасыр дипломаты, Монтана саясаткері және АҚШ-тың Ямайкадағы елшісі Самнер Жерард бар. 1798 жылы ол губернатор болып тұрғанда құрылған Мэн штатының Самнер қаласы оның құрметіне аталған. Ұлы Самнерді талантты және тәжірибелі фермер, сонымен қатар шебер атты жаратушы деп сипаттады. Ол ауыл шаруашылығын ұнататын, өз қолымен шаруашылығында жеміс ағаштарының толық бағын отырғызған. 2017 жылы растау тыңдарында АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Нил Горсак Гарвардта заң студенті кезінде Самнердің қабір тасын оқығандағы әсерін еске алды. Горсуч ашылу сөзін Самнердің ескерткішінен оқып, былай деді: "[О]л сөздер маған әсер етті. Мен оларды үстелімде сақтаймын. Олар маған заңның адалдығын, оған қызмет ету арқылы пайдалы өмір сүруге болатындығын, оның қаншалықты қиын еңбек екенін және мен сәтсіздікке ұшырағанда немесе қателескенде жақсы әдеттерге шақыруды күнделікті еске салады. Соңында мен оның қандай адам болғанын айтудан артық тілемеймін. Егер мақұлдансам, мен сол адам болу үшін бар күшімді саламын".