Гейбл – екі жақты шатырдың қабырғаларының арасындағы әдетте үшбұрышты бөлігі. Гейблдің пішіні мен егжей-тегжейі қолданылған конструкциялық жүйеге байланысты, ол климатты, материалдың қолжетімділігін және эстетикалық талаптарды көрсетеді. "Гейбл қабырғасы" немесе "Гейбл ұшы" термині көбінесе бүкіл қабырғаны, оның ішінде гейблді және оның астындағы қабырғаны білдіреді. Кейбір шатыр түрлерінде гейбл болмайды (мысалы, жамбас шатырларда). Гейблдері бар шатырлардың кең таралған түрі – "гейбл шатыры", ол өзінің ерекше гейблдерінің атымен аталған. Қисық (голландтық) немесе көлденең сатылардан (қарау баспалдақты) жасалған парапет шатырдың диагональдық сызықтарын жасыруы мүмкін. Жақында салынған ғимараттардың гейблдері көбінесе классикалық фронтон түрінде безендіріледі. Бірақ классикалық құрылымдардан айырмашылығы, олар трабеация принципімен жұмыс істейді, көптеген ғимараттардың гейблдері іс жүзінде қабырғалық конструкциялар болып табылады. Гейбл стилі матадан жасалған құрылымдарды жобалауда да қолданылады, қардың күтілетін мөлшеріне байланысты әртүрлі еңісті шатырлармен. Тік гейбл шатырлары готикалық және классикалық грек сәулет стилінің ерекшелігі болып табылады. Гейбл шатырының кері немесе инверттік түрі – V шатыры немесе көбелек шатыры.
A gable is the generally triangular portion of a wall between the edges of intersecting roof pitches. The shape of the gable and how it is detailed depends on the structural system used, which reflects climate, material availability, and aesthetic concerns. The term gable wall or gable end more commonly refers to the entire wall, including the gable and the wall below it. Some types of roof do not have a gable (for example hip roofs do not). One common type of roof with gables, the 'gable roof', is named after its prominent gables. A parapet made of a series of curves (Dutch gable) or horizontal steps (crow stepped gable) may hide the diagonal lines of the roof. Gable ends of more recent buildings are often treated in the same way as the Classic pediment form. But unlike Classical structures, which operate through trabeation, the gable ends of many buildings are actually bearing wall structures. Gable style is also used in the design of fabric structures, with varying degree sloped roofs, dependent on how much snowfall is expected. Sharp gable roofs are a characteristic of the Gothic and classical Greek styles of architecture. The opposite or inverted form of a gable roof is a V roof or butterfly roof.
Алдыңғы және бүйірлік бұрыштамалары бар
Көшеге қарама-қарсы алдыңғы немесе екі жақты қыры бар ғимарат өзінің қырымен (жақ бетімен) беттеседі, ал бүйірлі қыры бар ғимарат оның қалқасымен (нақыл) беттеседі, яғни қырқасы көшеге параллель болады. Бұл терминдер сәулет және қала құрылысы салаларында ғимараттың қалалық ортадағы орналасуын анықтау үшін қолданылады. Алдыңғы қыры бар ғимараттар готика дәуіріндегі неміс қалаларының көшелеріне тән саналады, ал кейінірек, итальяндық сәулеттің ықпалымен салынған Ренессанс дәуірінің ғимараттары көбінесе бүйірлі қыры бар болады. Америкада 19 ғасырдың басынан 1920 жылға дейін алдыңғы қыры бар үйлер, мысалы, қырымен қараған үйлер танымал болды.
While a front gabled or gable fronted building faces the street with its gable, a side gabled building faces it with its cullis (gutter), meaning the ridge is parallel to the street. The terms are used in architecture and city planning to determine a building in its urban situation. Front gabled buildings are considered typical for German city streets in the Gothic period, while later Renaissance buildings, influenced by Italian architecture, are often side gabled. In America, front gabled houses, such as the gablefront house, were popular between the early 19th century and 1920.
Вимперг
Вимперг – неміс және голланд тілдерінде – терезелер мен есіктердің үстіндегі тесіктермен (трасериясымен) безендірілген готикалық әшекейлік қалқа. Ол готикалық сәулетте, әсіресе соборлардың сәулетінде, жиі кездесетін элемент болды. Вимпергтер көбінесе готикалық стильдегі крокеттер немесе басқа да сәндік элементтермен жабдырылған. Вимпергтің мақсаты – құрылыстың биіктігін көбірек сезіндіру.
A Wimperg, in German and Dutch, is a Gothic ornamental gable with tracery over windows or portals, which were often accompanied by pinnacles. It was a typical element in Gothic architecture, especially in cathedral architecture. Wimpergs often had crockets or other decorative elements in the Gothic style. The intention behind the wimperg was the perception of increased height.
Кемшіліктері
Қалқалы шатыр – дауылға немесе торнадоға жиі ұшырайтын аймақтар үшін тиімсіз конструкция. Шамалдың қалқалы бөлікке соққан күші қалқаға да, төбе шеттеріне де зор қысым түсіреді, нәтижесінде төбе жабысып, қалқа құлап түсуі мүмкін.
The gable end roof is a poor design for hurricane or tornado prone regions. Winds blowing against the gable end can exert tremendous pressure, both on the gable and on the roof edges where they overhang it, causing the roof to peel off and the gable to cave in.