Кіріспе

Гранд-Түрк – Атлант мұхитының Лукая архипелагындағы, Британдық теңізден тыс аумаққа жататын Түркс және Кайкос аралдарындағы арал. Бұл Түркс аралдарының ең үлкен аралы (арал аумағын құрайтын екі архипелагтың кішігірегі), және Гранд-Түрк аумағында аумақтың астанасы – Кокберн Таун мен JAGS Маккартни халықаралық әуежайы орналасқан. Арал – аумақтың әкімшілік, тарихи, мәдени және қаржылық орталығы, және 2012 жылы шамамен 4831 адам тұратын аралдардың екінші ең көп халқына ие. 1766 жылы ол елдің астанасы атанды. Біраз уақыт бойы, кем дегенде 19 ғасырдың басына дейін, Гранд-Түрк көбінесе Гранд-Кей деп аталды, оны Багамадағы Гранд-Кеймен немесе Гранд-Каймамен шатастырмау керек.

Үлкен Түрік маяк

Гранд-Түрк маяғы аралдың солтүстік жағында 1852 жылы салынды. 18 метрлік (60 фут) маяқтың жобасын Александр Гордон жасады, ал оны Англиядағы Chance Brothers компаниясы құрастырды. Маяк бөлік-бөлік етіп жеткізіліп, Гранд-Түркте жинастырылды.

Колумбтың құрлыққа түсу теориясы

1492 жылы Кристофер Колумбтың Жаңа дүниеге жасаған алғашқы саяхатында құрлыққа түскен арал ретінде Ұлы Түрік аталды. Багам аралдарындағы Сан-Сальвадор аралы немесе Самана-Кей дәстүрлі түрде Колумбтың алғашқы қоныстанған жері – Гуанаханимен байланыстырылады, бірақ кейбір зерттеушілер Колумбтың күнделіктерін зерттеу оның Гуанахани сипаттамалары басқа аралдарға қарағанда Ұлы Түрікке көбірек сәйкес келетінін көрсетеді деп санайды. Колумбтың компасындағы қате оқуларға себеп болған магниттік ауытқулар, егер Колумб Багам аралдарынан шыққан болса, құмды түбіне арқанмен бекітілген якорьді пайдаланып, тізгін тастау мүмкін болмас еді дегенді көрсетеді. Сонымен қатар, Колумбтың күнделігінде көрсетілген ендіктер, Багам аралдарына қарағанда Эспаньолаға тым жақын, бірақ Ұлы Түріктен шамамен дәл қашықтықта орналасқан.

Гранд-Түрк әскери-теңіз базасы

1954 жылы Гранд-Түрк аралында, SOS жүйесінің (SOSUS) теңіздік бақылау тізбегінің жағалаудағы соңғы нүктесі ретінде белгілі U.S. Naval Facility (NAVFAC) құрылды. Бұл, SOS жүйесін орнатудың бірінші кезеңінде орнатылған үш қосымша Атлантика жүйесінің бірі болды. Құрылыс 1954 жылғы 23 қазанда пайдалануға берілді және 1980 жылғы 31 наурызда қызметтен шығарылғанға дейін жұмыс істеді. Жүйенің және жағалаудағы нысанның теңіз астындағы бақылау миссиясы қызметтен шығарылғанға дейін құпия сақталды. NAVFAC "Гранд Турк" маягының жанында орналасқан.

Зымыранның соқтығысуын анықтау жүйесі

Гранд-Түрк, Каневералдан шамамен қашықтықта орналасқан, АҚШ Әскери-әуе күштерінің Шығыс полигонының алғашқы қашықтықтағы бақылау станциясы болып, сынақ зымырандарының алдыңғы бөліктері суға түскен жерін анықтау үшін MILS (Missile Impact Location System) нысаналық массивін алғаш рет орнатты. Келесі нысаналық массивтер Антигуада және Ассенсион аралында орналастырылды. Бұл станциядағы дәл нысаналық массивке қоса, ол кең мұхит аймағында (BOA) MILS жүйесінің бірінің соңғы нүктесі болды, бұл жүйе үлкен мұхит аймақтарында жоғары дәлдікпен орналасу деректерін ұсынуға мүмкіндік берді.

Басқа қондырғылар мен іс-шаралар

1957 жылдан 1959 жылға дейін USN Mobile Construction Battalion 7 аралда LORAN стансасын салды. 1962 жылы Джон Гленннің "Достық-7" Меркурий ғарыш кемесі Гранд-Тюрктің оңтүстік-шығыс жағалауына жақын жерге қонды. "Достық-7" ғарыш кемесінің көшірмесі Гранд-Түрк әуежайының кіреберісінде қойылған. 1966 жылы АҚШ Гранд-Тюрктен кем дегенде бес "Аркас" (атмосфераны зерттеуге арналған көп мақсатты ракета) зондтық ракетасын ұшырды.