Кіріспе
Тутанхамонның патшалық әйелі Анхесенамун фараон Тутанхамонның Ұлы патшалық әйелі екендігі жақсы құжатталған. Алғашқыда ол әкесіне үйленген болуы мүмкін, ал Тутанхамонның қайтысынан кейін, ол Тутанхамонның ізбасары Айға қысқа мерзімге үйленген болуы мүмкін, оның анасының әкесі екеніне кейбір адамдар сенімді. 2010 жылдың ақпан айында KV21 қазбасында табылған мумиялардың ДНК-тесті нәтижелері жарияланды, бұл сол қабірде жерленген кейінгі 18-ші династияның екі патшайымының бірі Анхесенамун болуы мүмкін деген пікірге әкелді. ДНК нәтижелеріне сәйкес, екі мумия да сол билеуші үйдің мүшелері деп саналады.
Ankhesenamun was well documented as being the Great Royal Wife of Pharaoh Tutankhamun. Initially, she may have been married to her father and it is possible that, upon the death of Tutankhamun, she was married briefly to Tutankhamun's successor, Ay, who is believed by some to be her maternal grandfather. DNA test results on mummies discovered in KV21 were released in February 2010, which has given rise to speculation that one of two late 18th Dynasty queens buried in that tomb could be Ankhesenamun. Because of their DNA, both mummies are thought to be members of that ruling house.
Ерте өмір
Анхесенпаатен Мысырдың бұрын-соңды болмаған діни революция кезінде (б.з.д. 1348 ж.) дүниеге келді. Оның әкесі ежелгі Мысырдың негізгі құдайларына табынуды тоқтатып, күн құдайының бұрынғыда маңызсыз аспектісі болған Атонға құлшылық етуге көшті. Ол өзінің әкесінің билікке келгеніне шамамен 4 жыл толғанда Фивада туған деп саналады, бірақ, көбінесе әкесі патшалықтың жаңа астанасы ретінде салған Ахетатон (қазіргі Амарна) қаласында өсті. Ең үлкен үш қызы – Меритатен, Мекетатен және Анхесенпаатен – «үлкен принцессалар» атанды және ата-аналарымен бірге үкімет және діннің көптеген іс-шараларына қатысты.
Кейінгі өмірі
Ол ең алдымен өз әкесіне үйленген деп саналады, бұл Мысыр патшалық отбасылары үшін сирек емес жағдай еді. Ол ханшайым Анхесенпаатен Ташериттің анасы болған болуы мүмкін (әкесінен немесе Сменхкаредан), бірақ кімнің баласы екені белгісіз. Олардың екі қызы тірі тумаған. Бұл Анхесенамун Айға тарихтан жоғалғанға дейін үйленгенін көрсетеді, бірақ ескерткіштерде ол оның үлкен патшайымы ретінде көрсетілмеген. Айдың қабірінің қабырғаларында оның үлкен патшайымы ретінде Анхесенамун емес, Тей (Айдың бас әйелі) бейнеленген. Ол оның билігі кезінде немесе одан кейін көп ұзамай қайтыс болған болуы мүмкін, әзірге оның жерленген жері табылған жоқ.
Мумия KV21A
2010 жылдың ақпан айында жарияланған ДНҚ тестілеуі Анхесенамунды Патшалар аңғарындағы KV21 қабірінен табылған 18-ші династияның екі патшайымының бірі болуы мүмкін деген болжамдарға әкелді. Тутанхамонның қабіріне бірге жерленген екі ұрық оның балалары екені дәлелденді, ал қазіргі теория бойынша, оның жалғыз белгілі әйелі Анхесенамун олардың анасы. Дегенмен, нақты анықтама беру үшін жеткілікті мәліметтер алынбады. Бірақ, KV21a мумиясының ДНҚ-сы 18-ші патша әулетінің генетикалық қатарына сәйкес келеді. Айдың мұрагері ретінде билікке келгенде және Мысырдың 18-ші династиясының соңғы патшасы болған Хоремхеб, қарсыласы Айға қарсы «damnatio memoriae» науқанын жүргізді. Ол Айдың жерлену ғибадатханасын тартып алды, Айдың WV23 патшалық қабірін қиратты және оның бейнелерін мен жазуларын мүмкіндігінше жойды. Айдың қабіріндегі патшалық саркофагы көптеген бөліктерге бөлді. Алайда, Анхесенамун да Хоремхебтің Айдың іс-әрекеттеріне деген ашуының құрбаны болды. Нозому Кавай былай деп жазады: «Сонымен қатар, Анхесенамун Хоремхебтің «damnatio memoriae» мақсатына айналды. Дәлелдер оның қатыгездікпен қудаланғанын көрсетеді. Хоремхеб басып алған Тутанхамонның қалпына келтірілген стеласының лунетіндегі оның бейнесі толығымен өшіріліп, оның суретін Хоремхебтің әйелі, патшайым Мутноджметтің суретімен алмастырмай, жазумен ауыстырылды. Карнақтағы Тутанхамонның инкрустацияланған стеласында Амон мен Мутқа құрбандық шалатын патшаның артында үлкен, өткір, тіктөртбұрышты ойық және бірнеше тесіктер бар. Тесіктердің болуы оның артында тұлға болғандығын көрсетеді. Патшаның артында патшайымның бейнесі әдетте бейнеленгендіктен, Анхесенамунның бейнесі Хоремхебтің бұйрығымен әдейі алынып тасталған болуы мүмкін. Анхесенамунға қарсы осы қатаң «damnatio memoriae» шаралары, Хоремхебті ашуландырған тарихи оқиғалардың салдары болуы мүмкін». Осылайша, Хоремхеб перғауын болғаннан кейін Айдың, оның одақтастарының және Анхесенамунның естелігін жоюға тырысты.
"At the same time, Ankhesenamun became the target of a damnatio memoriae by Horemheb. The evidence indicates that she was persecuted severely. On the lunette of the restoration stela of Tutankhamun, which was usurped by Horemheb, her figures were completely erased and replaced by an inscription instead of changing her image to that of his [ie. Horemheb's] wife, Queen Mutnodjmet. An inlaid stela of Tutankhamun at Karnak shows a large, sharp, rectangular cavity containing some perforations behind the king who presents offering to Amun and Mut. The presence of the perforations indicates that there was a figure behind him. Since the figure of the queen is regularly behind the king, it is probable that the figure of Ankhesenamun was deliberately removed by Horemheb. These extreme acts of damnatio memoriae against Ankhesenamun were probably due to some historical events that rankled Horemheb." Horemheb, therefore, attempted to erase all memory of Ay, Ay's allies and Ankhesenamun when he became pharaoh.
Танымал мәдениет
Анхесенамунның есімі 1932 жылғы "Мумия" фильмінде діни қызметкер Имхотептің құпия сүйіктісі ретінде кең танылып, халық мәдениетіне енген. 1999 жылғы жаңа нұсқасы, оның жалғасы және туынды телесериалы Anck su namun деген есімді пайдаланса, "Мумияның қолы" (1940) және 1959 жылғы жаңа нұсқасы сияқты басқа фильмдерде бұл кейіпкер Ananka деп аталған. Анхесенамун – Кристиан Жактың 1988 жылғы француз романы "La Reine Soleil" және оның 2007 жылғы анимациялық бейімделуіндегі басты кейіпкер.