Кіріспе
Неміс суретшісі (1932 жылы туған)
Германия әуе күштерінің майоры Герхард Рихтер (9 ақпан 1932 жылы Хорст қаласында туған) мұғалім болғандықтан, кейіннен Ұлттық-социалистік партияға қосылуға мәжбүр болды. Ол нацизмді жақтаған емес және партия жиналыстарына қатысуға міндетті болған жоқ. Рихтер 10-сыныптан кейін мектепті тастап, Дрезден көркемсурет академиясында оқуға түсуден бұрын жарнама және декорация суретшісі болып жұмыс істеді. 1948 жылы ол Зиттаудағы кәсіптік-техникалық училищені бітірді, ал 1949-1951 жылдары белгі суретшісінің шәкірті және суретші болып жұмыс істеді. 1950 жылы Дрезден көркемсурет академиясына түсуге берген өтініші "әлдеқайда буржуазиялық" деп қабылданбады. Оның бірге оқығандары – Куно Гоншёр, Франц Эрхард Вальтер, Конрад Люг және Готтард Граубнер. Полке мен Конрад Фишер (псевдоним Люг) бірге «Капиталистік реализм» (Kapitalistischer Realismus) терминін өнердегі анти-стиль ретінде енгізіп, жарнаманың көрнекті бейнелеу амалдарын пайдаланды. Бұл атау сол кезде Кеңес Одағының ресми өнер доктринасы болған «Социалистік реализм» стиліне де сілтеме жасады, сонымен қатар батыс капитализмінің тұтынуға бағытталған өнер доктринасына да сын айтты. Рихтер Гамбургтегі көркемсурет академиясында және Nova Scotia College of Art and Design-де қонақ лекторы болып сабақ берді; 1971 жылы ол Дюссельдорф көркемсурет академиясына оралды, онда 15 жылдан астам профессор болып жұмыс істеді. 1983 жылы Рихтер Дюссельдорфтан Кёльнге көшіп, қазірге дейін сонда тұрып жұмыс істеп келеді. 1996 жылы архитектор Тейс Маруде жобалаған студияға көшті.
the German Major in the Luftwaffe
Gerhard Richter (; born 9 February 1932 Horst, being a teacher, was eventually forced to join the National Socialist Party. He never became an avid supporter of Nazism, and was not required to attend party rallies. Richter left school after 10th grade and apprenticed as an advertising and stage set painter, before studying at the Dresden Academy of Fine Arts. In 1948, he finished vocational high school in Zittau, and, between 1949 and 1951, successively worked as an apprentice with a sign painter and as a painter. In 1950, his application for study at the Dresden Academy of Fine Arts was rejected as "too bourgeois". Kuno Gonschior, Franz Erhard Walther, Konrad Lueg and Gotthard Graubner. With Polke and Konrad Fischer [de] (pseudonym Lueg) he introduced the term Kapitalistischer Realismus (Capitalistic Realism) as an anti style of art, appropriating the pictorial shorthand of advertising. This title also referred to the realist style of art known as Socialist Realism, then the official art doctrine of the Soviet Union, but it also commented upon the consumer driven art doctrine of western capitalism. Richter taught at the Hochschule für bildende Künste Hamburg and the Nova Scotia College of Art and Design as a visiting professor; he returned to the Kunstakademie Düsseldorf in 1971, where he worked as a professor for over 15 years. In 1983, Richter resettled from Düsseldorf to Cologne, where he still lives and works today. In 1996, he moved into a studio designed by architect Thiess Marwede.
Фотосуреттер мен "қаңқа"
Рихтер 1960-жылдар мен 1970-жылдардың басында қара-ақ фотосуреттерден түрлі суреттер жасады, оларды әртүрлі көздерден: газеттер мен кітаптардан, кейде олардың тақырыптарын енгізе отырып (Хелга Матура (1966)); жеке фотосуреттер; қалалар мен таулардың әуе көріністері (Мадрид қаласының көрінісі (1968) және Альп таулары (1968)); теңіз көріністері (1969–70); және 1972 жылы Венеция биенналесіндегі неміс павильоны үшін жасалған үлкен көп бөлімді жұмыс. «Қырық сегіз портрет» (1971–72) үшін ол негізінен Густав Малер мен Жан Сибелиус сияқты композиторлардың, сондай-ақ Г.Г. Уэллс пен Франц Кафка сияқты жазушылардың беттерін таңдады. 1964 жылдан бастап Рихтер өзінің жақын кәсіби ортасына байланысты дилерлердің, коллекционерлердің, суретшілердің және басқалардың портреттерін жасады. Рихтердің қызы Беттидің екі портреті 1977 және 1988 жылдары жасалған; IG деп аталатын үш портрет 1993 жылы жасалған және суретшінің екінші әйелі Иса Генцкенді бейнелейді. Lesende (1994) 1995 жылы Рихтер үйленген Сабина Морицті бейнелейді, ол журнал беттеріне шомылған күйде суреттелген. Оның көптеген реалистік суреттері нацизм тарихын зерделейді, нацистік партияның мүшелері және құрбандары болған отбасы мүшелерінің суреттерін жасайды. 1966 жылдан бастап Рихтер өзі түсірген фотосуреттерді суреттер үшін негіз ретінде пайдалана бастады. Рихтер 1965 жылы гравюра жасауды бастады. Ол 1974 жылға дейін белсенді жұмыс істеді, содан бері тек кейде ғана жобаларды аяқтады. 1965–1974 жылдар аралығында Рихтер өзінің суреттеріндегі бірдей немесе ұқсас тақырыптар бойынша көптеген (100-ден астам) гравюра жасады. Ол фотографиялық гравюра өндірісінің әртүрлі процестерін зерттеді – силкиграфия, фотолитография және коллотип – оның жұмысына «өнер емес» көрініс беретін арзан құралдарды іздеуде. 1974 жылы гравюра жасауды тоқтатып, өзі түсірген фотосуреттерден сурет салуды бастады. Содан бері пейзаждар оның шығармашылығында дербес жұмыс тобы ретінде пайда болды. Дитмар Элгердің айтуынша, Рихтердің пейзаждары неміс романтикалық суреттеуінің дәстүрлі контекстінде түсініледі. Олар Каспар Давид Фридрихтің (1774–1840) еңбектерімен салыстырылады. Фридрих – неміс пейзаж суреті өнерінің негізін қалаушы. Әр суретші өмірінің қалыптасу кезеңін Дрезденде өткізді. Große Teyde Landschaft (1971) суреттерін Тенерифе вулканының аймақтарының ұқсас демалыс кескіндерінен алды. Атлас алғаш рет 1972 жылы Утрехттегі Hedendaagse Kunst мұражайында Atlas der Fotos und Skizzen деген атпен көрмеге қойылды, оның 315 бөлігі болды. Жұмыс кеңейе түсті, кейіннен толық түрде 1989 жылы Мюнхендегі Ленбаххаус, 1990 жылы Кельндегі Людвиг мұражайында және 1995 жылы Нью-Йорктегі Диа арт қорында көрсетілді. Атлас жалғасуда, энциклопедиялық жұмыс болып табылады, ол шамамен 4000 фотосуреттерден, фотосуреттер мен иллюстрациялардың репродукцияларынан немесе кесінді бөлшектерінен тұрады, олар шамамен 600 жеке панельге топтастырылған. 1972 жылы Рихтер Гренландияға он күндік сапарға аттанды, оның досы Ханне Дарбовен онымен бірге болу керек еді, бірақ ол жалғыз сапарға шықты. Оның мақсаты – арктикалық жерлерді бақылап, суреттеу еді. 1976 жылы Гренландия фотосуреттерінен әрқайсысы «Теңіз көрінісі» деп аталатын төрт үлкен картина пайда болды. 1982 және 1983 жылдары Рихтер ұзақ уақыттан бері өлі заттардың мементо мори суреттеу дәстүріне қатысты Шамдар мен бас сүйектерді бейнелеген суреттер сериясын жасады. Әр композиция әдетте Рихтердің өз студиясында түсірген фотосуретіне негізделген. Жорж де Ла Тур және Франсиско де Зурбаран сияқты ескі шебер ванитас суретшілерінің әсерінен суретші шамдар мен бас сүйектерді әртүрлі дәрежеде табиғи жарыққа орналастырып, басқаша құр үстелдердің үстінде отыра бастады. Шам суреттері оның алғашқы ірі масштабтағы абстрактілі суреттерімен тұспа-тұс келді және осы кең, түрлі-түсті және ойын-сауықпен мағынасыз жұмыстарға толық қарсылық білдірді. Рихтер осы суреттерден тек 27-сін ғана жасады. 1995 жылы суретші екінші дүниежүзілік соғыс кезінде өзінің туған қаласы Дрезденді одақтастардың бомбалауының 50 жылдығын атап өтті. Оның жалғыз шырағы монументалды масштабта қайта өндіріліп, қайта жауынудың символы ретінде Эльба өзеніне қараған жерге орналастырылды. 1988 жылы 15 екіұшты фотосуреттер сериясында «18 қазан 1977» деп аталатын суреттерде ол неміс солшыл әскери ұйымы Қызыл Армия фракциясының (РАФ) төрт мүшесін бейнеледі. Бұл суреттер ақ-қара газеттер мен полиция фотосуреттерінен жасалған. 1977 жылы 18 қазанда RAF-тың үш мүшесі түрме камерасында өлі табылды және олардың өлімінің себебі кең пікірталас тудырды. 1980-жылдардың соңында Рихтер осы топтың суреттерін жинауды бастады, оларды 1989 жылы Крефельдте алғаш рет көрмеге қойылған 15 сурет үшін негіз ретінде пайдаланды. Суреттер Ульрике Мейнхофтың радикалды журналист ретіндегі ресми портретіне; Хольгер Мейнстің тұтқынға алынуының фотосуреттеріне; Гудрун Энсслиннің түрмедегі полиция түсірген суреттеріне; Андреас Баадердің кітап сөрелеріне және оның тапаншасын жасыру үшін пайдаланған граммофонға; Мейнхоф, Энсслин және Баадердің өлі денелеріне; және Энсслин, Баадер және Ян Карл Распенің жерлеу рәсіміне негізделген. 1989 жылдан бері Рихтер фотосуреттердің үстінен ылғалды бояуды сырғытып, жаңа суреттер жасаумен айналысып келеді. Фотосуреттердің барлығы Рихтердің өзі түсіргені емес, көбінесе күнделікті өмірдің кескіндері: отбасылық демалыстар, достардың суреттері, таулар, ғимараттар және көше көріністері. Рихтер 2001 жылдың 11 қыркүйегінде Нью-Йоркке ұшып бара жатқанда, 9/11 шабуылдары, соның ішінде Әлемдік сауда орталығына жасалған шабуылдар салдарынан ұшағы Галифаксқа, Нова-Скотияға бұрылып қайтты. Бірнеше жылдан кейін ол Әлемдік сауда орталығына ұшақтардың құлауы туралы бір шағын сурет жасады. «Герхард Рихтердің қыркүйек айы: Тарихи сурет» (September: A History Painting by Gerhard Richter) атты еңбегінде Роберт Сторр Рихтердің 2005 жылғы «Қыркүйек» суретін Рихтердің барлық туындыларында кездесетін идеологиялық емес ойлау үлгісіне жатқызады. Ол 11 қыркүйек шабуылдарының кең таралған фотосуреттік құжаттамасы оқиғалардың жеке естеліктерінің ерекшелігіне қалай әсер ететінін қарастырады және Рихтердің «18 қазан 1977» циклымен құнды салыстыру жасайды. 2000-жылдары Рихтер ғылыми құбылыстармен айналысқан бірнеше жұмыстар жасады. 2003 жылы ол бірдей атаумен бірнеше сурет жасады: Silicate. Үлкен майлы бояумен салынған бұл суреттерде жарық және қара сұр дақтардың торлы қатарлары көрсетілген, олардың пішіндері кадр бойымен жылдам қозғалғанда жартылай қайталанады, бұрыштары суреттен суретке өзгереді. Олар Франкфурт әлде Allgemeine Zeitung газетінде жарияланған, жәндіктердің қабығындағы кремний диоксидінен алынған компьютерлік симуляцияның фотосуретін бейнелейді. 2014 жылы Рихтер Холокост кезінде Освенцим-Биркенау концлагерінде түсірілген Sonderkommando фотосуреттерін пайдаланып, төрт суреттен тұратын цикл жасады, оны Birkenau деп атады.
Абстрактілік жұмыс
Рихтердің алғашқы жұмысы "Үстел" (1962) – журналдағы фотосуреттен алынған, тахисттік жайылмалармен жабысқан үстелдің бейнесі болды. Бұл жайылмаларды фотореалистік бейнелеуді жою, сұр бояудың икемді соқпалары арқылы, сондай-ақ тудырудың бір түрі ретінде қарастыруға болады. 1969 жылы Рихтер бояуды қолданудың әртүрлі тәсілдерінен туындаған текстуралардан тұратын сұр монохромдар тобының алғашқысын жасады. 1976 жылы Рихтер туындыларының біріне алғаш рет "Абстрактты сурет" деген атау берді. Суретті есімдерін атамай және түсіндірмей, тек қана көрсету арқылы ол "бір нәрсені жасаудың орнына оның пайда болуына мүмкіндік берді" деп сезінді. Абстрактты суреттерінде Рихтер негізгі түстердің үлкен қабаттарын кенепке жағу арқылы бейнеленбеген суреттердің жинақталған қабаттарын құрайды. Суреттер оның суреттің дамуына жауап беруіне негізделген кезеңдерде дамиды: пайда болатын кездейсоқ ерекшеліктер мен үлгілер. Рихтер өзінің бейнелеу өнерінде қолданатын техникаларды қолданады, бұрынғы қабаттарды жасыру және ашу үшін жұмсарту және сыпыру. 1980-жылдардың ортасынан бастап Рихтер үлкен жолақтармен кенептеріне жаққан бояуды сүрту және сыпыру үшін үйде жасалған сүргішті қолдана бастады. 2000 жылдан кейін Рихтер ғылыми құбылыстармен, әсіресе, қалың көзбен көруге болмайтын шындықтың аспектілерімен айналысатын бірқатар жұмыстар жасады. 2006 жылы Рихтер американдық авангард композиторы Джон Кейдждің құрметіне "Кейдж" деген атпен алты картинадан тұратын топты ойлап тапты. "Кейдж" суреттері – бұл Рихтердің сүргішін кенептер арқылы сүйреп, бояудың аймақтарын алып тастамас бұрын, бояудың әртүрлі қабаттары мен жамылғыларын жасыру және ашудың шегергіш әдісін жасау үшін тегіс емес жамылғылардан жасалған үлкен жұмыстар. 2002 жылдың мамырында Рихтер 1987 жылдан бергі абстрактты суреті №648 2-нің 216 детальдық суретін түсірді. Бірнеше апта бойы жұмыс істеген Рихтер бұл 10x15 см детальдарды 20 және 21 наурызда неміс газеті Frankfurter Allgemeine Zeitung-та жарияланған Ирак соғысы туралы 165 мәтінмен біріктірді. Бұл жұмыс 2004 жылы "Соғыс кесімі" атты кітап ретінде жарық көрді. 2008 жылдың қарашасында Рихтер бояудың табиғи гүлдену және таралу бейілігін ұзарту және баяулату үшін спирт пен лак қолдана отырып, ылғал қағазға бояу тамшыларын қолдана бастады. Нәтижесінде шыққан қараша парақтары оның бұрынғы акварельдерінен едәуір өзгешелік ретінде қарастырылады, себебі бояудың ылғал қағазға сіңуі екі жақты жұмыстарды тудырды. Кейде жоғарғы парақтар басқаларына сіңіп, біртіндеп дамитын суреттер сериясын жасады. Кейде Рихтер парақтың бір жағына лак жағып немесе боялған жерлерге қаламмен сызықтар салды.
Түсті кесте суреттері
1966 жылы Рихтер түстер кестесіне негізделген суреттер жасады, түстердің тіктөртбұрыштарын әртүрлі боялған заттар ретінде қолданды; бұл 1973–74 жылдары «256 түс» сияқты үлкен форматтағы суреттер сериясымен аяқталды. Суретші 1966 жылы «10 түс» атты кішкентай суретімен түстер кестелерінің күрделі комбинацияларын зерттеуді бастады. Кестелер Рихтер үшін анонимді және бейтарап бастапқы материалды ұсынды, түсті кез келген дәстүрлі, сипаттамалық, символдық немесе көркемдік мақсаттан айырудың жолы болды. Рихтер осы суреттерді жасағанда, досы Блинки Палермодан түстерді кездейсоқ айтуын өтінді, содан кейін Рихтер оларды өз жұмысына енгізді. Осылайша, оның алғашқы сериясын жасауда тағдыр рөлін атқарды. 1970 жылдары түстер кестесіне қайта оралған Рихтер назарын дайын түстерден концептуалды жүйеге ауыстырды, түстерді араластырудың математикалық әдістерін және оларды орналастырудың кездейсоқ амалдарын жасады. Ол қолданған түстердің диапазоны математикалық жүйемен анықталды, ал негізгі түстерді біртіндеп араластыру арқылы қалыптастырылды. Әр түс содан кейін кездейсоқ ретпен орналастырылып, суреттің композициясы мен пішінін құрады. Рихтердің «Түстер кестелерінің» екінші сериясы 1971 жылы басталды және тек бес суреттен тұрды. 1973 және 1974 жылдары Рихтерді мазалаған «Түстер кестелерінің» соңғы сериясында түс өндірудің осы комбинациялық жүйесіне ақ сұр, қара сұр және кейіннен жасыл қоспалары түрінде қосымша элементтер енгізілді. 2007 жылғы Рихтердің «4900 түсі» жарқын монохромды шаршылардан тұрады, олар торлы үлгіде кездейсоқ орналасып, керемет калейдоскоптық түстердің алаптарын жасайды. Ол Кёльн соборының оңтүстік қанатының терезесін жасаған кезде жасалды. «4900 түс» 25 түстес 196 панельден тұрады, оларды 11 түрлі вариацияда қайта құрастыруға болады – бір кең беттен бастап, бірнеше кішкентай форматты алаптарға дейін. Рихтер «II нұсқасын» – әрқайсысы 97x97 сантиметр болатын 49 картинаны әсіресе Серпентин галереясы үшін жасады.
Мүсіндік
Рихтер 1967 жылы «Төрт әйнек панель» жасаған кезде өзінің жұмысында әйнекті пайдалана бастады. Бұл жай әйнек табақтар орнатылған тіреулерден бұрышпен ауыса алатын, ал бұрыш әр орнатуда өзгеретін. 1970 жылы ол және Блинки Палермо 1972 жылғы Мюнхен Олимпиадасының спорттық құрылыстарына арналған жобаларды бірлесіп ұсынды. Аренаның алдына олар жиырма жеті түрлі түсті әйнек терезелер жиынтығын ұсынды; әр түс елу рет қайталанады, ал таралуы кездейсоқ түрде анықталады. 1981 жылы Дюссельдорфта Георг Базелицпен бірлескен көрмесі үшін Рихтер өзінің туындыларында кейде пайда болатын монументальді мөлдір айналардың алғашқысын жасады. «Mirror Painting (Grey, 735 2)» (1991) сияқты туындыларда айналар әйнектің арт жағына жабыстырылған пигмент арқылы сұр түске боялған. Екі бөлмеде орналастырылған Рихтер 1992 жылы Кассельдегі Documenta 9 көрмесінде сәулетші Пол Роббрехтпен бірлесіп жасалған арнайы павильонда суреттер мен түсті айналар жиынтығын ұсынды. 2002 жылы Dia Art Foundation үшін Рихтер жеті параллель әйнек панельдерінен тұратын мүсін жасады, олар жарықты және одан тыс әлемді сындырып, көрме кеңістігінің өзгеше көрінісін ұсынады; «Spiegel I (Күлек I)» және «Spiegel II (Күлек II)» (1989), 7 фут биіктігі және 18 фут ұзындығы бар екі бөліктен тұратын айна, олар қоршаған ортаның шекараларын өзгертеді және галереядағы визуальді тәжірибені қайтадан өзгертеді; және 1992 жылғы «Kugel (Сфера)», кеңістікті бейнелейтін айна ретінде қызмет ететін тот баспайтын болаттан жасалған шар. 2002 жылдан бері суретші үш өлшемді әйнек құрылымдарының сериясын жасады, мысалы «6 Тұрған әйнек панельдер» (2002/2011).
Сұлбалар
2010 жылы Сурет салу орталығында Рихтердің 1966 жылдан 2005 жылға дейінгі суреттерінен жасалған «Бар емес сызықтар» көрмесі ұйымдастырылды, онда электр дреліне қарындаш бекіту сияқты механикалық әдістермен жасалған туындылар да қойылды. Бұл 2002 жылы Қазіргі заманғы өнер мұражайында өткен «40 жыл сурет салу» көрмесінен кейін Рихтердің АҚШ-тағы алғашқы жекелеген туындыларының шолуы болды. The Brooklyn Rail журналында R.H. Lossin «Бар емес сызықтар» туралы рецензия жазып, былай деді: «Жеке (немесе кәсіби) кемшілік ретінде қарастырылғанда, Рихтердің сурет салу практикасы дұрыс сурет сала алмайтын қолды мұқият тіркеумен айналысты – яғни, жұмыс істемейтін нәрсені құжаттаумен. Рихтер суретшінің қолы туралы ұғымды өзінің қисық, сәтсіз және өте нақты дене мүшесінің айқын дәлелімен алмастырады».
Комиссиялар
Өзінің мансабында Рихтер көбінесе тиімді лицензиялық келісімдерден және жеке тапсырыстардан бас тартты. 1980 жылы Рихтер мен Иса Генценкенге Дуйсбургтегі Кениг Генрих Плац жер асты станциясын жобалау тапсырылды; ол тек 1992 жылы аяқталды. 1986 жылы Рихтер Дюссельдорфтағы "Виктория" сақтандыру компаниясынан екі ірі көлемді сурет салуға тапсырыс алды – "Виктория I" және "Виктория II". 1990 жылы Сол Левитт пен Освальд Матиас Унгерспен бірге Дюссельдорфтағы Bayerische Hypotheken und Wechselbank үшін туындылар жасады. 1998 жылы ол Берлиндегі қайта жаңартылған Рейхстагқа Германияның туы түстеріне негізделген қабырғалық композиция орнатты. 2012 жылы ол неміс газеті Die Welt-тің бірінші бетін безендіруге шақырылды. 2017 жылы Рихтер 2015 жылғы Chateau Mouton Rothschild-тің бірінші өнімінің этикеткасын жасады.
Ғибадатхананың терезелері
2002 жылы, оның MoMA ретроспективасымен бірге, Рихтерден Кельн соборындағы боялған шыны терезе дизайнын жасау сұраныс жасалды. 2007 жылдың тамызында оның терезесі ашылды. Бұл 72 түстегі 11 500 пикселге ұқсас шаршылардан тұратын абстрактілі коллаж, компьютермен кездейсоқ орналастырылған (біраз симметриямен), оның 1974 жылғы «4096 түс» картинасын еске түсіреді. Суретші ешқандай төлем алмады, ал материалдар мен терезелерді орнатуға кеткен шығын шамамен 370 000 евроны (506 000 доллар) құрады, бұл 1000-нан астам адамның қайырымдылықтары арқасында іске асырылды. Кардинал Йоахим Мейснер терезе ашылуына қатыспады, себебі ол оның 20 ғасырғы христиан шейіттерінің бейнеленген түрі болғанын қалаған және Рихтердің терезесі мешітке немесе басқа да дұға үйіне көбірек сәйкес келеді деп мәлімдеді. «Католицизмге бейімділігі бар атеист» Рихтер үшінші әйелімен бірге үш баласын Кельн соборында крещение рәсімінен өткізді. 2020 жылдың қыркүйегінде Рихтер Германиядағы ең көне монастырьлардың бірі – Толи аббаттығы үшін үш 30 фут биіктігіндегі боялған шыны терезелерін ашты. Ол оларды өзінің соңғы маңызды жұмысы деп атады, содан кейін ол суреттер мен эскиздерге назар аударатынын қосты. Рихтердің Солтүстік Америкадағы алғашқы ретроспективасы 1998 жылы Онтарио өнер галереясында және Чикаго қазіргі заманғы өнер мұражайында өтті. 2002 жылы Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында Рихтердің 40 жылдық шығармашылығына арналған ретроспектива ұйымдастырылды, ол Чикаго өнер институтына, Сан-Франциско заманауи өнер мұражайына және Вашингтондағы Хиршхорн мұражайы мен мүсін бағына сапарлады. Оның туындылары АҚШ-тағы бірнеше музейлік институттардың тұрақты коллекцияларына енген, мысалы, Майамидегі Перес өнер мұражайы. Ол Венеция биенналесі (1972, 1980, 1984, 1997 және 2007) сияқты бірнеше халықаралық көркемөнер көрмелеріне қатысты, сондай-ақ Documenta V (1972), VII (1982), VIII (1987), IX (1992) және X (1997). 2006 жылы Гетти орталығында өткен көрме Рихтердің пейзаждарын Каспар Давид Фридрихтің романтикалық суреттерімен байланыстырды, екі суретшінің де «абстракция, кеңістік және бос кеңістікті сурет арқылы трансценденттік сезімді білдіру үшін қолданғанын» көрсетті. Герхард Рихтер мұрағаты 2005 жылы суретшімен бірлесіп, Дрездендегі Мемлекеттік өнер жинақтарының институты ретінде құрылды. Австралиядағы оның алғашқы маңызды көрмесі, «Герхард Рихтер: Суреттердің өмірі», Брисбендегі Квинсленд заманауи өнер галереясында 2017 жылдың 14 қазанынан 2018 жылдың 4 ақпанына дейін ұйымдастырылды. Онда 90-нан астам жұмыс, соның ішінде жаңадан жасалған «Атлас шолуы» – ірі «Атлас» жобасынан Рихтер таңдаған 400 панельдік үзінді, қазір ол қарызға алу немесе саяхаттау үшін тым нәзік деп саналады, қойылды. 2022 жылы Рафаэль Дюраццо галереясы «2014: 20. Қараша 2014», майлы бояумен түсті фотосурет, 15 x 10 см көрмесін ұсынды.
Тану
Рихтер өзінің мансабы бойында танымалдыққа және сын мақтауларына ие болғанмен, оның атағы 2005 жылғы ретроспективті көрмесінде ең биік деңгейге жетті, ол оны 20 ғасырдың ең маңызды суретшілерінің қатарында көрсетті. Бүгінде көптеген адамдар Герхард Рихтерді қазіргі замандағы ең ұлы суретші деп санайды. Бұл, ішінара, оның көптеген адамдар оның өнерінің өлімін жариялаған кезде оны зерттеуге деген қабілетімен байланысты. Рихтер көптеген маңызды сыйлықтардың иегері болды, олардың ішінде: 2000 жылы Солтүстік Рейн-Вестфалия штатының Мемлекеттік сыйлығы; 1998 жылғы Векснер сыйлығы; 1997 жылғы Жапонияның Praemium Imperiale сыйлығы; 1997 жылғы Венецияның 47-ші Биенналесіндегі Алтын арыстан; 1994/5 жылдардағы Израильдің Вольф сыйлығы; 1988 жылғы Гослар қаласының Гослардағы Mönchehaus Музеінің Kaiserring сыйлығы, Германия; 1985 жылғы Венаның Оскар Кокошка сыйлығы; 1981 жылғы Кассельдің Арнольд Боде сыйлығы; және 1961 жылғы Германияның Юнгер Батыс өнері сыйлығы. 2007 жылдың сәуір айында ол Кёльн қаласының құрметті азаматы атанды. 2012 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.
Ықпал
1971 және 1994 жылдар аралығында Дюссельдорфтың Кунстакадемиясында Рихтермен бірге оқыған студенттердің арасында Людгер Гердес, Ханс Йорг Холубицка, Бернард Локай, Томас Шютте, Томас Штрут, Катрин Кнеффель, Майкл ван Офен және Рихтердің екінші әйелі Иса Генценкен болды. Ол Эллсворт Келли, Кристофер Вул және Йохан Андерссонға әсер еткені белгілі. Ол сонымен қатар жазушылар мен музыканттарға шабыт көзі болды. Sonic Youth тобы 1988 жылы шыққан Daydream Nation альбомының обложкасында оның суретін пайдаланды. Ол бұл топтың жанкүйері болғандықтан, суретін пайдалануға ақы алмады. Алғашқы, тіктөртбұрышты картина қазір Нью-Йорктегі Sonic Youth студиясында қойылған. Дон ДеЛиллоның "Баадер-Майнхоф" деген қысқа әңгімесі Нью-Йорктегі Заманауи өнер мұражайында кездескен екі бейтаныс адамды суреттейді. Кездесу 18 қазан 1977 (1988) картинасы көрсетілген бөлмеде өтеді. Фотограф Коттон Коулсон Рихтерді «өзінің сүйікті суретшілерінің бірі» деп атады. Соңғы 18 жылдан бері Герхард Рихтер неміс журналы Capital жасаған әлемдегі ең маңызды суретшілердің Kunstkompass рейтингінде бірінші орында тұр.
Көркемөнер нарығындағы орны
1971 жылы Блинки Палермомен Галерея Хайнер Фридрихте өткен көрмеден кейін Рихтердің дилермен жасаған ресми келісімі 1972 жылы аяқталды. Осыдан кейін Фридрих Рихтерден келісімшарт бойынша алған суреттерді ғана сатуға құқылы болды. Ол 1985 жылдан бері оның негізгі дилері. Сонымен қатар, оның туындылары аукциондарда жиі кездеседі. Artnet онлайн фирмасының мәліметінше, 2010 жылы Рихтердің 76,9 миллион долларлық туындылары аукционда сатылды. Рихтердің суреттері 1990-жылдардың ортасынан бері Германиядан үздіксіз шығып жатыр, тіпті кейбір маңызды неміс коллекционерлері – Фридер Бурда, Йозеф Фролих, Георг Бекман және Ульрих Штрёер – өздерінің туындыларын сақтап қалды. Оның 1982 жылғы «Шам» (Kerze) картинасы 2011 жылғы қазан айында Лондондағы Christie’s аукционында 10,5 миллион фунт стерлингке (16,5 миллион доллар) сатылды. 2008 жылғы ақпан айында Christie’s London Рихтердің 1960-жылдардағы «капиталистік реализм» туындылары үшін алғашқы рекордты орнатты, «Екі сүйіскен жұп» (Zwei Liebespaare, 1966) картинасын Стефан Шмидхейниге 7,300,500 фунт стерлингке (14,3 миллион доллар) сатты. 1969 жылы Рихтер салған Люцерн көлінің төрт көрінісінің ең үлкені 2015 жылы Christie’s London аукционында 15,8 миллион фунт стерлингке (24 миллион доллар) сатылды. Тағы бір ізделіс тудыратын туындылар тобы – «Абстракті суреттер» (Abstrakte Bilder) сериясы, әсіресе 1988 жылдан кейін жасалғандары, олар щетка немесе ролик емес, үлкен шпательмен аяқталған. Рихтердің 1990 жылғы «Абстракті суреті» (Abstraktes Bild) 2011 жылғы ақпан айында Sotheby’s аукционында Нью-Йорк дилері Ларри Гагосянның өкілі деп есептелген саудагерге 7,2 миллион фунт стерлингке (шамамен 11,6 миллион доллар) сатылды. 2011 жылғы қарашада Sotheby’s Рихтердің түрлі-түсті абстракті суреттерін сатты, соның ішінде Abstraktes Bild 849 3 картинасы Лили Сафра Израиль мұражайына сыйға беру үшін 20,8 миллион доллар төлеген кезде суретші үшін рекордтық бағаға сатылды. Abstraktes Bild (809–4), 1994 жылғы суретшінің абстракті туындыларының бірі, 2012 жылдың соңында Эрик Клэптон Sotheby’s аукционында телефон арқылы 34,2 миллион долларға сатты (бағасы 14,1 миллионнан 18,8 миллион долларға дейін деп есептелген). Бұл 2013 жылғы мамыр айында оның 1968 жылғы «Домплац, Милан» (Domplatz, Mailand) картинасы Нью-Йоркте 37,1 миллион долларға (24,4 миллион фунт стерлинг) сатылған кезде асып түсті. Бұл көрсеткіш 2015 жылғы ақпан айында оның 1986 жылғы Abstraktes Bild (599) картинасы Лондондағы Sotheby’s Contemporary Evening Sale аукционында 44,52 миллион долларға (30,4 миллион фунт стерлинг) сатылған кезде тағы да жаңа рекордты жаңартты. Бұл сол кездегі заманауи өнер туындысының аукциондағы ең жоғары бағасы болды; Рихтердің рекорды 2013 жылғы 12 қарашада Джефф Кунстың «Желдеткіш иттің» (Balloon Dog, Orange) картинасы Нью-Йорктегі Christie’s Post War and Contemporary Art Evening Sale аукционында 58,4 миллион АҚШ долларына сатылған кезде бұзылды. Рихтерден осындай өнер бағалары туралы сұрағанда, ол: «Бұл банктік дағдарыс сияқты абсурд. Оны түсіну мүмкін емес, ақымақтық!» деді.
Фильм
2003 жылы Джеральд Фокс Герхард Рихтердің өмірі туралы деректі фильм түсірді, онда Рихтердің өзі де түсті. 2007 жылы Корина Белц «Герхард Рихтердің терезесі» атты қысқаметражды фильм жасады. 2011 жылы Белцтің «Герхард Рихтер сурет салады» атты толық метражды деректі фильмі жарық көрді. Фильмде әлемдегі ең көп жалақы алатын суретшінің студиясындағы ірі масштабты абстрактілі суреттерін жасау процесіне баса назар аударылды. 2018 жылғы «Ешқашан артқа бұрылма» атты драмалық фильм Рихтердің өмір тарихынан шабыттанды. 2016 және 2019 жылдары Рихтер Коррина Белцпен бірлесіп, 2012 жылғы «Patterns» кітабы негізінде екі фильмде жұмыс істеді. Алдыңғы туынды «Рихтердің үлгілері» деп аталды және неміс композиторы Маркус Шмиклердің музыкасымен, ал кейінгісі американдық композитор Стив Райхтың музыкасымен тікелей орындалды. Кейінгі жұмыс, өз кезегінде, Нью-Йорктегі Манхэттендегі Хадсон-Ярдс дамуындағы The Shed-тің ашылу маусымы үшін тапсырыс берілген, екі бөлімнен тұратын ірі ынтымақтастық – Reich Richter Pärt-тің бір бөлігі болып табылады.