Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша жазушысы және журналисі Тадеуш Боровский (12 қараша 1922 – 3 шілде 1951) – поляк жазушысы және журналисі. Оның соғыс жылдарындағы өлеңдері мен Аушвиц концлагеріндегі тұтқын ретінде өткен тәжірибесін көрсететін әңгімелері поляк әдебиетінің классикасы деп есептеледі.
Polish writer and journalist
Tadeusz Borowski (; 12 November 1922 – 3 July 1951) was a Polish writer and journalist. His wartime poetry and stories dealing with his experiences as a prisoner at Auschwitz are recognized as classics of Polish literature.
Ерте өмір
Боровский 1922 жылы Украина КСР-інің Житомир қаласында (қазіргі Украина) поляк қауымдастығында дүниеге келген. 1926 жылы коммунистер кітап дүкенін мемлекеттік меншікке алған әкесі, Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде поляк әскери ұйымының мүшесі болғандықтан, Ресейдің Карелиясындағы Гулаг жүйесіндегі лагерьге жіберілді. 1930 жылы Боровскийдің анасы коллективтендіру кезінде Енисей өзенінің жағасындағы елді мекенге жер аударылды. Осы уақыт аралығында Тадеуш әпкесімен бірге тұрды. Боровский мен оның отбасы Сталиннің Ұлы терроры кезінде Кеңес Одағының мақсатына айналды. 1932 жылы Боровскийлер Польша Қызыл Кресі арқылы коммунистік тұтқындармен алмастырылып Польшаға қайтарылды. Кедейленіп қалған отбасы Варшаваға қоныс аударды. Ол газ плитасынан шыққан газды тыныс алғаннан көз жұмды. Ол қайтыс болғанға дейін бірнеше күн бұрын әйелі қызы Малгоржатаны дүниеге әкелген еді. "1951 жылдың 6 шілдесінде ашық түрде антимилитаристік көзқарастары бар Боровский Варшавадағы Повузки ұлттық зиратының әскери бөліміне «Интернационал» әнінің сүйемелдеуімен жерленді және өлімнен кейін ең жоғары наградалармен марапатталды. «Новая Культура» журналында 86 жазушының қол қойған некрологы жарияланды. Ұзақ өтпей осы апталық газеттің арнайы саны шықты, онда Польша әдебиетінің қаймақтарынан алынған материалдар жарияланды. Содан бері Боровскийдің көптеген мәтіндері, өлеңдері мен мақалалары, сондай-ақ түрлі тілдерде және басылымдарда көптеген кітаптары жарық көрді", - деп жазады Холокосттан аман қалған Арнольд Лустигер Die Welt газетінде. «Міне, газға қарай, ханымдар мен мырзалар» кітабы енді «Penguin Classics» сериясының бір бөлігі ретінде жарық көріп, Боровскийдің әдебиеттегі ұлылардың қатарындағы орнын нығайтады.
Borowski was born in 1922 into the Polish community in Zhytomyr, Ukrainian SSR (today Ukraine). In 1926, his father, whose bookstore had been nationalized by the communists, was sent to a camp in the Gulag system in Russian Karelia because he had been a member of a Polish military organization during World War I. In 1930, Borowski's mother was deported to a settlement on the shores of the Yenisey, in Siberia, during Collectivization. During this time Tadeusz lived with his aunt. Borowski and his family were targeted (as Poles) by the Soviet Union during Stalin's Great Terror. In 1932, the Borowskis were expatriated to Poland by the Polish Red Cross in an exchange for Communist prisoners. Impoverished, the family settled in Warsaw. by breathing in gas from a gas stove. His wife had given birth to their daughter, Małgorzata, a few days prior to his death. "On 6 July 1951, the openly anti militarist Borowski was buried, of all places, in the military section of Powązki National Cemetery in Warsaw to the strains of 'The Internationale', and was posthumously awarded the highest honours. An obituary notice in Nowa Kultura was signed by 86 writers. Soon after, a special issue of this weekly newspaper appeared with contributions from the elite of Polish literature. Since then, countless texts, poems and articles by and about Borowski have been published, as well as many books in various languages and editions," writes Holocaust survivor Arnold Lustiger in Die Welt. The book "This Way for the Gas, Ladies and Gentlemen" is now also published as part of 'Penguin Classics', further cementing Borowski's place amongst literary greats.
Мұра
Оның кітаптары поляк соғыстан кейінгі әдебиетінің классикасы ретінде танылып, Орталық Еуропа қоғамына зор әсер етті. Тадеуш Боровский Чеслав Милоштың "Қылмысқа түскен ақыл" кітабындағы "Бета" бөлімінің тақырыбы. Оның досы Тадеуш Дрюновский Боровский туралы бірнеше кітап жариялады, оның ішінде 1962 жылғы "Тас әлемінен қашу" (Ucieczka z kamiennego świata) биографиясы және "Пошталық қателіктер: Тадеуш Боровскийдің хат алмасуы" кітабы бар. 1970 жылғы поляк фильмі "Шабысқаннан кейінгі пейзаж" Боровскийдің шығармаларына негізделген. 1984 жылғы Style Council тобының "Дахаудың әуештері" әні "Газға осы жолмен, мырзалар мен ханымдар" шығармасынан шабыттанды. Боровскийдің кітаптары 1995 жылы жүлде алған неміс жазушысы Бернхард Шлинктің "Оқырман" ("Der Vorleser") романында еске алынады, онда бұрынғы концлагерь күзетшісі Боровский мен басқа да аман қалғандардың естеліктерін оқығаннан кейін өкінішпен өз-өзіне қол жұмсайды. 2002 жылы Имре Кертес әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алғанда, өзінің барлық туындыларын Боровскийдің прозасына деген құштарлығының нәтижесінде жазғанын мәлімдеді.
His books are recognized as classics of Polish post war literature and had much influence in Central European society. Tadeusz Borowski is the subject of the 'Beta' section in Czesław Miłosz's book, The Captive Mind. His friend Tadeusz Drewnowski published several books about Borowski, including the 1962 biography Ucieczka z kamiennego świata (Escape from the World of Stone) and Postal indiscretions: the correspondence of Tadeusz Borowski. The 1970 Polish film Landscape After the Battle is based on Borowski's writings. The 1984 Style Council song "Ghosts of Dachau" was inspired by This Way for the Gas, Ladies and Gentlemen. Borowski's books are mentioned in the award winning 1995 novel The Reader ("Der Vorleser") by the German author Bernhard Schlink, in which a former concentration camp guard commits suicide in remorse after reading Borowski's and other survivors' memoirs. In 2002, Imre Kertész, while receiving the Nobel Prize in Literature, stated that all his works were written because of his own fascination with Borowski's prose.
Ағылшын тіліндегі библиография
Газ үшін осы жол, ханымдар мен мырзалар (Proszę państwa do gazu), Пингвин кітаптары, Лондон, 1992. 192 бет, қатты мұқаба. Біз Аушвицте болдық (Byliśmy w Oświęcimiu), Natl Book Network, 2000. 212 бет, қатты мұқаба. Пошталық құпиялар: Тадеуш Боровскийдің хат алмасуы (Niedyskrecje pocztowe: korespondencja Tadeusza Borowskiego), Солтүстік-Батыс университетінің баспасы, 2007. Тадеуш Боровский: Таңдамал өлеңдер, hit & run press, Калифорния, 1990. 117 бет, екі тілде, қатты және жұмсақ мұқаба. Аударғандар: Тадеуш Пьоро, Ларри Раффэрти және Мерил Натчез, ал кіріспе авторы: Станислав Баранчак. Біздің Аушвиц және басқа әңгімелер (Йейл университетінің баспасы, 2021). Мадлен Г. Левин аудармасы.
This Way for the Gas, Ladies and Gentlemen (Proszę państwa do gazu), Penguin Books, London, 1992. 192 pages, hardcover. We Were in Auschwitz (Byliśmy w Oświęcimiu), Natl Book Network, 2000. 212 pages, hardcover. Postal indiscretions: the correspondence of Tadeusz Borowski (Niedyskrecje pocztowe: korespondencja Tadeusza Borowskiego), Northwestern University Press, 2007. Tadeusz Borowski: Selected Poems, hit & run press, California, 1990. 117 pages, Bilingual, hardcover and paperback. Translated by Tadeusz Pioro, Larry Rafferty, & Meryl Natchez, with an introduction by Stanisław Barańczak. Here in Our Auschwitz and Other Stories (Yale University Press, 2021). Trans. Madeline G. Levine.