Кіріспе

Суға шомылуға арналған, адам немесе басқа жануарларға сыятын ыдыс – ванна. Көбінесе қазіргі заманғы ванналар термоформаланған акрил, фарфор эмаль жабылған болат немесе шойын, немесе шыны талшық күшейтілген полиэстерден жасалады. Ванна әдетте ванна бөлмесінде жеке тұрғызылады немесе душпен бірге орналастырылады. Заманауи ванналарда су тасып кетпеуі үшін және су кетіп қалуы үшін арнайы тесіктер мен крандар болады. Олар көбінесе кіріктірілген болып келеді, бірақ жеке тұрған немесе кейде еденге батып орналасқан түрлері де кездеседі. Акрил термоформалау технологиясы пайда болғанға дейін ванналардың барлығы дерлік тікбұрышты пішінде болған. Ванналар көбінесе ақ түсті болады, бірақ одан басқа да көптеген түстерін табуға болады. Екі негізгі стиль бар: батыс стиліндегі ванналар, онда адам жатып шомылады. Мұндай ванналар әдетте жақсырақ және ұзын болады. Шығыс стиліндегі ванналар, онда адам тік отырып шомылады. Жапонияда оларды "фуро" деп атайды және олар көбінесе қысқа және терең болады.

Ванналар мен суға шомылу тарихы

Құжатталған су құбыры жүйелері шамамен б.з.д. 3300 жылға дейін, Ежелгі Еуропадағы сарайдың астында мыс су құбырларының табылуымен қатар пайда болды. Жеке басқа арналған ең ерте сақталған ваннаның куәлігі Крит аралында табылды, онда қатты керамикадан жасалған ұзын тіреуішті ванна болған. 19 ғасырдың соңында ең жоғары танымалдылыққа ие болған тырнақ аяқты ваннаның тамыры 18 ғасырдың ортасында Нидерландыда пайда болған, мүмкін, қытай мотивтерінен шабыттанған шар және тырнақ дизайнымен байланысты. Бұл үлгі Англияға тарады, онда ол аристократия арасында кең танымал болды, дәл сол кезде моншалану үрдіс күшейді. Англиядағы алғашқы ванналар құйма темірден, тіпті қалайы мен мыстан жасалған, бетіне бояу жағылған, ол уақыт өте келе жарыла бастады. Шотландияда туған өнертапқыш Дэвид Бьюик 1880 жылдары Детройттегі «Александр Өндіріс Компаниясында» жұмыс істеген кезде құйма темірге порцелан эмальін жабыстыру процесін ойлап тапты. Компания, сондай-ақ «Kohler Company» және «J. L. Mott Iron Works» сияқты басқа да компаниялар порцелан эмальмен жабылған құйма темір ванналарды сәтті сатуға кірісті, бұл процесс бүгінгі күнге дейін сақталған. Тырнақ аяқты ванналармен байланысты әсем аяқтар мен сәнділіктен өзгеше, «Kohler» компаниясының алғашқы үлгісі «ат суаруға/шошқаны қайнатуға арналған, төрт аяғы болғанда ванна ретінде де қолданылады» деп жарнамаланды. Бұл заттың шошқаны қайнатуға қолданылуы, ванна ретінде жұмыс істеу мүмкіндігінен гөрі маңызды маркетингтік артықшылық ретінде қарастырылды. 20 ғасырдың соңында бұрын танымал болған тырнақ аяқты ванна алдыңғы жағында кішкентай алжапқышы бар кіріктірілген ваннаға айналды. Бұл жабық стильге күтіп ұстау оңай болды және түрлі-түсті санитарлық тауарлардың пайда болуымен үй иесі үшін көбірек дизайн опцияларын ұсынды. «Crane Company» 1928 жылы АҚШ нарығына түрлі-түсті ванна бөлмелерін енгізді, ал дизайн опцияларының көбеюі және оңай тазалау мен күтім тырнақ аяқты ванналардың жоғалуына әкелді. 1960 жылдары үлкен салмағы жоқ және арзан болғандықтан шыны талшықты ванналар үйлерде стандартқа айналды. 1979 жылы Джеймс Р. Уилер және оның інісі Ричард сыртқы спа-орталықтарында қолданылатын акрилді пайдаланып, акрил ванналар жасады. «Spartech Plastics» компаниясымен бірлесіп, олар қазіргі заманғы экструзияланған және берік акрил ваннаны жасады. «American Bath Factory» компаниясы акрил ванналардың ассортиментін кеңейтіп, су айналдыру құрылғыларымен, тырнақ аяқты ванналармен және көптеген тіреуішті және заманауи ванналармен толықтырды. Құйма темір ванналарды эмальдеу процесін шотланд туған америкалық Дэвид Данбар Бьюик ойлап тапты.

Пьедестал ванналары

Пьедестал ванналары пьедесталдың үстінде орналасқан, көптеген адамдар бұл стильді арт-деко деп атайды. Пьедестал ванналарына қатысты мәліметтер б.з.д. 1000 жылға дейін Крит аралында табылды.

Сәби ваннасы

Сәби ваннасы – нәрестелерді, әсіресе өздігінен отыра алмайтын жастағыларын шомылуға арналған ванна. Олар жеке тұратын, басқадан су құйылған кішкентай ванна немесе стандартты ваннаға қойылатын, сәбиді ұстап тұратын құрылғы болуы мүмкін. Көптегендері нәрестенің басын судан жоғары ұстап, жатып шомылуына мүмкіндік береді.

Ыстық ванналар

Ыстық ванналар – демалыс үшін және кейде емдеу мақсатында қолданылатын, көбінесе жылытылатын бассейндер. Ыстық ванналар АҚШ-та ерте хиппи дәуірінде (1967–1980) танымал болды, фильмдер мен музыкада көрінді.

Су бассейндері

Whirlpool ванналары алғаш рет 1960 және 1970 жылдары АҚШ-та танымал болды. Спа немесе джакузи деп аталатын ыстық ванналар, Jacuzzi компаниясы 1968 жылы "Spa Whirlpool" енгізгеннен кейін бұл сөз жалпылама атауға айналды. Ауа көпіршіктері ауа жібергіш вентури сорғысы арқылы саптамаларға тарту арқылы енгізілуі мүмкін.

Қалқымалы ванналар

Соңғы жылдары кеңірек ванна бөлмелері салынуының нәтижесінде, жеке тұрған ванналар танымал болды. Жеке тұрған ванналар түрлі материалдардан жасалуы мүмкін, мысалы, тас шайырдан, құйма тастан, акрилден, шойыннан, стекловолокнодан, фарфордан, мыстан және цементтен.

Жұмсақ ванналар

Жұмсақ ванналар жұмсақ пластиктен немесе көбіктен жасалады және сырғуға қарсы жабынмен жабылады. Жұмсақ ванналар 1970-ші жылдардан бері қолжетімді болғанымен, 1990-шы жылдары оларды ірі өндірушілер сатуға бастады.

Жүгіретін ванналар

Жүгірілетін ванна – портативті, арнайы ванна, оны үй ішінде де, сыртта да пайдалануға болады. Олар әсіресе душы бар, бірақ кіріктірілген ваннасы жоқ жуынатын бөлмелерге өте ыңғайлы. Сонымен қатар, олар қолжетімді бағалы және орынды үнемдейді. Кейбір үлгілерінде тіпті сусын қоятын ұстағыштар да орнатылған. Жүгірілетін ванналар көбінесе көптеген кіші, жүгірілетін бөліктерден тұрады, олар бірігіп ваннаны құрайды.