Кіріспе
Француз кабаре әншісі Иветт Гилберт (Yvette Guilbert; туған аты Эмма Лоре Эстер Гилберт, 20 қаңтар 1865 – 3 ақпан 1944) – Әдемі дәуірдегі француз кабаре әншісі және актрисасы.
Yvette Guilbert (ivɛt gilbɛʁ; born Emma Laure Esther Guilbert, 20 January 1865 – 3 February 1944) was a French cabaret singer and actress of the Belle Époque.
Өмірбаян
Парижде кедей отбасында туған Эмма Лоре Эстер Гилберт бала кезінен ән айтуды бастады, бірақ 16 жасында Париждегі Printemps дүкенінде модель болып жұмыс істеді. Оны журналист тауып алды. Ол актерлік өнер мен дикция сабақтарын оқыды, бұл оған 1886 жылы бірнеше кіші орында сахнада шығуға мүмкіндік берді. Гилберт 1888 жылы Вариет театрында дебют жасады. Ол ақырында танымал Эльдорадо клубында, содан кейін Париж бағында, ал 1890 жылы Монмартрдағы Мулен-Ружда ән шырқады. Ағылшын суретшісі Уильям Ротенштейн бұл қойылымды өзінің алғашқы естеліктерінде сипаттады: Бір күні кешке Лотрек Равиньян көшесіне келді, бізге жаңа әнші туралы, Ксанрофтың досы, ол Мулен-Ружға алғаш рет келу керек еді. Ол келді; жас қыз пайда болды, тазалықтың белгісі бар, нәзік, аққұба, бетіне румян жақпаған. Оның әндері таза емес еді – керісінше; бірақ Муленнің жиі келушілері оңай қорқып қалмады; олар осы жаңаша әдемілік пен Ксанрофтың қорқынышты қос мағынасының үйлесіміне таңғалып қарады; қарап, қалып, қуанышпен қол соқты. Ол әдетте ашық сары түсті киіммен, ұзын қолғаптармен киініп, ән салғанда ұзын қолдарымен ым-ишарат жасап, көбінесе қозғалмай тұратын. Жаңашыл болғандықтан, ол "әуенді әндер" сияқты монологтарды ұнататын (кейін оларды осылай атады) және көбінесе "айтушы" немесе "оқып беруші" деп таныстырылатын. Әннің мәтіндері (кейбіреулері оның өзінің туындылары) ұятсыз болды; олардың тақырыптары трагедия, жоғалған махаббат және оның шыққан Париж кедейлігі туралы болды. 1890 жылдары ол сол кездегі тағы бір жұлдыз Кам Хиллмен бірге жиі сахнада көрінді, көбінесе Тарридтың әндерін орындады. Жаңа кабаре қойылымдарынан үлгі алып, Гилберт музыка залының барлық ережелерін бұзып, оның батыл мәтіндерімен қайта жазды және оны көрермендер жақсы көрді. Ол Франция, Англия және АҚШ-та 20 ғасырдың басында өте танымал болды. Жазушы Патрик Бейд Гилберттің "өзінің қара қолғаптарын символист суретші Фелисиан Ропстың әйгілі 'Порнократ' суретінен алғанын" айтты. Ол суретші Анри де Тулуз Лотректің сүйікті моделі болды, ол Гилберттің көптеген портреттері мен карикатураларын жасап, екінші эскиздер альбомын оған арнады. Зигмунд Фрейд оның қойылымдарына, соның ішінде Венадағы бір қойылымға қатысып, оны сүйікті әншісі деп атады. Джордж Бернард Шоу оның жаңалығын атап өтетін сын мақала жазды. Барлық сын-ескертпелер оң болған жоқ. Драматург және әнші-жазушы Морис Леффевр оның туралы былай деді: "Келіңіздер, Жаңа Әнге еніктейік. Міне, ол! Ұзын, жыныссыз қандасқақ! Ол сырғып, иіс шығарып, артынан сасық судың морей іздерін қалдырады. Сүйексіз денесінің екі жағында, аяулы қирағандардай, жерлеу қолғаптарындағы сырғалар ілінген. Өйткені ол біздің латын нәсілінің жерлеуіне жетекшілік етеді. Біздің гениальдығымыздың толық жоққа шығарылуы. Кедей кішкентай Ән, адамдар өздерін көрсететін адал айна, олардың сұмдықтарына сен жауаптысың ба?" 1897 жылы ол импресарио Макс Шиллермен тұрмысқа шықты. Гилберт 1895-1896 жылдары Англия, Германия және АҚШ-ты сәтті аралап шықты. Ол Нью-Йорктегі Карнеги залында өнер көрсетті. Елуден асқан шағында да оның есімі әлі де күшті болды және ол бірнеше үнсіз фильмдерде (соның ішінде Ф. В. Мурнаудың "Фауст" фильміндегі басты рөлде) ойнады. Ол сондай-ақ дыбыстық фильмдерде де түсті, соның ішінде досы Саша Гитримен бірге. Оның La Voix de son maître үшін жазған жазбаларына әйгілі "Le Fiacre" және "Madame Arthur" сияқты өзінің бірнеше композициялары кірді. Ол кейбір нөмірлерді фортепианода орындады. Ол бірде Уэльс ханзадасы, кейіннен король Эдуард VII үшін Француз Ривьерасындағы жеке кеште өнер көрсетті. Қонақтар оны өз кештеріне шақыру үшін жарысып жүрді. Кейінгі жылдары Гилберт Белль Эпок туралы жазуға бет бұрды, ал 1902 жылы оның екі романы ("La Vedette" және "Les Demi vieilles") жарық көрді. Гилберт өзінің елінің ортағасырлық фольклоры бойынша құрметке ие болды және 1932 жылдың 9 шілдесінде Француз әнінің елшісі ретінде Құрмет легионы орденімен марапатталды. Иветта Гилберт 1944 жылы 79 жасында Экс-ан-Прованс қаласында қайтыс болды. Ол Париждегі Пэр-Лашез зиратына жерленді. Жиырма жылдан кейін оның биографиясы "That Was Yvette: The Biography of a Great Diseuse" (Беттина Кнапп пен Майра Чипман, Нью-Йорк: Холт, Ринехарт және Уинстон, 1964) жарық көрді.
One evening Lautrec came up to the rue Ravignan to tell us about a new singer, a friend of Xanrof, who was to appear at the Moulin Rouge for the first time We went; a young girl appeared, of virginal aspect, slender, pale, without rouge. Her songs were not virginal – on the contrary; but the frequenters of the Moulin were not easily frightened; they stared bewildered at this novel association of innocence with Xanrof's horrific double entendre; stared, stayed and broke into delighted applause. For her act, she was usually dressed in bright yellow with long gloves and stood almost perfectly still, gesturing with her long arms as she sang. An innovator, she favored monologue like "patter songs" (as they came to be called) and often was billed as a "diseuse" or "sayer". The lyrics (some of them her own) were raunchy; their subjects were tragedy, lost love, and the Parisian poverty from which she had come. During the 1890s she appeared regularly alongside Kam Hill, another star of the time, often singing songs by Tarride. Taking her cue from the new cabaret performances, Guilbert broke and rewrote all the rules of music hall with her audacious lyrics, and the audiences loved her. She was noted in France, England, and the United States at the beginning of the 20th century for her songs and imitations of the common people of France. Author Patrick Bade believed that Guilbert "derived her trademark black gloves from Pornocrates" a famous painting by symbolist artist Félicien Rops. She was a favorite subject of artist Henri de Toulouse Lautrec, who made many portraits and caricatures of Guilbert and dedicated his second album of sketches to her. Sigmund Freud attended her performances, including one in Vienna, and called her a favorite singer. George Bernard Shaw wrote a review highlighting her novelty. The reviews were not all positive. The playwright and songwriter Maurice Lefèvre said of her
Let's enter the Chanson Moderne. There she is! Long leech, sexless! She crawls, creeps with hissings, leaving behind the moiré trail of her drool On both sides of the boneless body hang, like pitiful wrecks, tentacles in funereal gloves. For she will, indeed, lead the burial of our Latin race. Complete negation of our genius Poor little Chanson, faithful mirror in which men reflect themselves, are you responsible for their hideousness?" In 1897, she married Max Schiller, an impresario. Guilbert made successful tours of England and Germany, and the United States in 1895–1896. She performed at Carnegie Hall in New York City. Even in her fifties, her name still had drawing power and she appeared in several silent films (including a star turn in F. W. Murnau's Faust). She also appeared in sound fims, including a role with friend Sacha Guitry. Her recordings for La Voix de son maître include the famous "Le Fiacre" as well as some of her own compositions such as "Madame Arthur". She accompanied herself on piano for some numbers. She once gave a performance for the Prince of Wales, later King Edward VII, at a private party on the French Riviera. Hostesses vied to have her at their parties. In later years, Guilbert turned to writing about the Belle Époque, and in 1902, two of her novels (La Vedette and Les Demi vieilles) were published. Guilbert became a respected authority on her country's medieval folklore and on 9 July 1932 was awarded the Legion of Honor as the Ambassadress of French Song. Yvette Guilbert died in 1944, aged 79, in Aix en Provence. She was interred in the Père Lachaise Cemetery in Paris. Twenty years later her biography That Was Yvette: The Biography of a Great Diseuse by Bettina Knapp and Myra Chipman (New York: Holt, Rinehart & Winston, 1964) was released.