Комб Хилл: Англиядағы төбе және археологиялық орын
Combe Hill, East Sussex
Қазақстандағы археологиялық ескерткіштер: Combe Hill төбесінің тарихы, неолиттік дәуірдегі қоршаулар, орны мен ерекшеліктері. Археология, тарих, Қазақстан.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Англиядағы төбе және археологиялық ескерткіш.
Hill and archaeological site in England
Британ аралдарында 70-тен астам жолмен қоршалған қоршаулар анықталған. Олар Еуропаның әртүрлі аймақтарында әртүрлі уақытта пайда бола бастады: мерзімі Солтүстік Францияда б.з.д. 4000 жылға дейін, ал Солтүстік Германияда, Данияда және Польшада б.з.д. 3000 жылға жуық. Ішкі ор қазбасы мен қоршауы солтүстік жағындағы тік құламаға дейін дерлік толық аяқталған. Сыртқы ор қазбасы мен қоршауының қалдықтары батыс және шығыс жақта көрініп тұр, ол шамамен аумақты қоршайды.
Over 70 causewayed enclosures have been identified in the British Isles, They began to appear at different times in different parts of Europe: dates range from before 4000 BC in northern France, to shortly before 3000 BC in northern Germany, Denmark, and Poland. An inner circuit of ditch and bank is almost complete, except for where it meets a steep downslope on the north side. The remains of an outer circuit of ditch and bank are visible to the west and east, enclosing an area of about ,
2001 жылы жолмен қоршалған ескерткіштердің аудандарын қарау барысында үш түрлі өлшемді топтар анықталды, ең кіші топ – шамамен , ал орташасы шамамен . Осы кіші қоршаулардың көпшілігі Темзаның жоғарғы аңғарында, өзендердің жанында орналасқан, ал қалғандары, мысалы Комб Хилл сияқты биік жерлерде, көбінесе бірінші жолмен қоршалған қазбаның айналасында екінші жолмен қоршалған қазбаға ие. Көптеген жолмен қоршалған қоршаулар көбінесе дөңгелек пішіндес, бірақ Комб Хиллдегі ішкі қоршау біршама эллипстік, ұзын осі шығыс-батысқа қарай бағытталған. Сыртқы контур ішкі контурдай жақсы сақталмаған, бірақ бұл оның кейбір бөліктері неолит дәуірінде тегістелгендіктен болуы мүмкін. 2016 жылы Комб Хиллдің оңтүстігіндегі Баттс Брауда неолиттік қоршау (вероятно, жолмен салынған) анықталды. Екі ескерткіш бір-бірінен көрінеді, ал Баттс Браудағы керамикалық бұйымдардың мерзімі екі ескерткіште де бір уақытта белсенділік болғанын болжауға мүмкіндік береді. Комб Хилл 1981 жылы ескерткіш ретінде тіркелген.
A 2001 review of the areas enclosed by causewayed sites found three distinct groupings of sizes, the smallest group ranging from , and the median at about Many of these smaller enclosures are in the upper Thames Valley, near rivers, and of the others, those at higher elevations like Combe Hill, often have a second causewayed ditch surrounding the first. Most causewayed enclosures are fairly close to circular in layout, but the inner enclosure at Combe Hill is somewhat elliptical, the long axis running east–west. The outer circuit is not as well preserved as the inner circuit, but this may be because parts of it were levelled, perhaps during the Neolithic. A Neolithic enclosure (probably causewayed) at Butts Brow, about to the south of Combe Hill, was identified in 2016. The two sites are visible from each other, and dating evidence from pottery at Butts Brow makes it plausible that there was activity at both sites at the same time. Combe Hill was listed as a scheduled monument in 1981.
Археологиялық зерттеулер
Тарихшы Адриан Оллкрофт бұл орынды 1908 жылғы "Англияның топырақ жұмыстары" атты зерттеуіне қосты; ол оны "күдігі жоқ британдық құрылыс" деп сипаттады, яғни ол римдік жаулап алудан бұрын салынған. Ол салған жоспар орын төңірегіндегі орлар мен қоршауларда ешқандай үзіліс жоқ екенін көрсетеді, бұл оның сенімін (сол кездегі археологтар арасында кең таралған) көрсетеді – үзілістер бастапқы құрылымға келген зақым немесе қоршаудың аяқталмағанын білдіреді, сондықтан жоспар үзіліссіз макетті көрсетуі керек. Орларды бөліп тұратын жолдар мен олармен байланысты қоршаулардағы саңылауларды алғаш рет археолог Александр Киллердің әйелі Вероника Киллер байқаған. Е. Сесил Кервен бозермен – жер астындағы тау жынысын анықтау үшін қолданылатын ауыр соққыш, немесе оның болмауы, бозердің жерге тигенде шыққан дыбысты тыңдап, 1929 жылы орынның жоспарын жариялады. Кервен сондай-ақ 1930 жылғы "Неолиттік лагерлер" мақаласында оны мүмкін неолиттік орын деп тізімдеді, бұл Англиядағы барлық ормен қоршалған қоршаулардың тізімін жасауға жасалған алғашқы әрекет болды. Жақын жердегі үш обаның тек біреуі зерттелді: Лесли Гринселл 1934 жылы майор Ф. Мейтлендтің 1907 жылы оны ашқанын, ал 1941 жылы Кервеннің әкесі Элиот Кервен табылған заттарды сипаттайтын қысқаша хабарлама жариялады, оларды майордың ұлы А. Ф. Мейтленд Сюссекс археологиялық қоғамының мұражайына сыйға берді. Табылған заттардың ішінде өте жақсы сақталған төрт қола балта болды: біреуі толық, екеуі қасақана екіге бөлінген, мүмкін, құрбандық ретінде, ал төртіншісінің жүзі. Балталар қоршаудың батысындағы обада, "шамамен 3 центнер салмағы бар" (шамамен 335 фунт) үлкен тас астында табылды. 1947 жылы тағы бір римдік монета табылды. Барлығы Сюссекс археологиялық қоғамының мұражайына тапсырылды. Монеталар біздің заманымыздың 3-ші ғасырының ортасынан 4-ші ғасырының басына дейінгі кезеңге жатады.
The historian Hadrian Allcroft included the site in his 1908 survey, Earthwork of England; he describes it as of "almost beyond doubt of British construction", meaning that it precedes the Roman conquest. The plan he drew shows no gaps in the ditches and banks around the site, reflecting his belief (common among archaeologists at that time) that the gaps were either damage to the original structure or meant that the enclosure was unfinished, and that a plan should show the layout without gaps. The causeways separating the ditches and the associated gaps in the banks were first noticed by Veronica Keiller, the wife of the archaeologist Alexander Keiller. E. Cecil Curwen surveyed the site with a boser—a heavy rammer used for detecting underground bedrock, or the lack of it, by listening to the sound made when the boser strikes the ground—and published a plan of the site in 1929. Curwen also listed it as a possible Neolithic site in his 1930 paper "Neolithic Camps", which was the first attempt to assemble a list of all the causewayed enclosures in England. Only one of the three barrows nearby has been investigated: Leslie Grinsell reported in 1934 that one had been opened by Major F. Maitland, in 1907, and in 1941, Curwen's father, Eliot Curwen, published a short note describing the finds, which had been donated to the Sussex Archaeological Society's museum by A. F. Maitland, the Major's son. The finds consisted of four bronze axes in excellent condition: one complete, two that had been deliberately broken in half, probably as votive offerings, and the blade from a fourth. The axes were found under a large stone, "estimated to have been about 3 cwt. in weight" (about 335 lbs), in the barrow to the west of the enclosure. an additional Roman coin was found in 1947. All were donated to the Sussex Archaeological Society's museum. The coins dated from the mid 3rd century to the early fourth century AD.
Муссон, 1949 жыл
1949 жылы Реджинальд Муссон Курвеннің жоспарының дұрыстығын анықтау үшін Истборн табиғи тарихы және археологиялық қоғамы тапсырысымен Комб төбесін қазып зерттеді. Ол батыс жағындағы (суреттегі 1-траншеяның оңтүстік жағындағы) арықтың солтүстік бөлігін ашудан бастады. Бұл траншея солтүстікке қарай кеңейтіліп, алдымен қазылмаған саз жолды, содан кейін айнала орналасқан келесі арықтың оңтүстік шетін тапты. 1-траншеяның оңтүстік жағындағы арық шамамен терең болды және 912 неолиттік керамика сынығы мен көптеген кремний қабыршықтарын берді; ал солтүстік жағындағы арық бір футқа ғана тереңдігімен шектелді және кремнийлерді қамтыды, бірақ ерте темір дәуірі мен римдік Британия керамикасының аз ғана сынықтарынан басқа қыш ыдыстар кездеспеді, бұл сынықтар шөп қабатының астында жатыр. Саз жол тазаланып, сазға дейін жеткізілді, бірақ қандай да бір тіреу тіректері табылмады. Барлығы бес жануар сүйегі табылды, оның төртеуі сиырдың, ал біреуі шошқаның сүйегі еді. Көмірдің, жусанның және леспедің сынықтары табылған, еменнің болмауы ерекшелік тудырды, және Дрюетт кейінірек жасаған шолуында бұл ландшафттың тазартылғанын көрсететін болса керек деген болжам жасады. Алайда, Дрюетт тексерген кезде бұл мәлімет жоғалып кеткен еді. Мұссонның есебінде әртүрлі тереңдікте табылған қоқош қабықтары талданды, бірақ сол кезде ешқандай қорытынды жасалмады.
In 1949 Reginald Musson excavated Combe Hill for the Eastbourne Natural History and Archaeological Society, to determine the accuracy of Curwen's plan. He began by opening the north end of a ditch on the west side (at the south end of trench 1 in the diagram). This trench was extended northwards, finding first a long causeway of unexcavated chalk, and then the southern end of the next ditch in the circuit. The ditch at the south end of trench 1 was about deep and yielded 912 sherds of Neolithic pottery and plentiful flint flakes; the one at the north end was only a foot deep and contained flints, but no pottery except a few fragments of early Iron Age and Romano British pottery, just below the turf line. The causeway was cleared down to the chalk but there were no post holes. Only five animal bones were found, four of ox and one from a pig. Charcoal fragments of ash, hawthorn and hazel were found; there was no oak, which was unusual, and in his later review Drewett suggested this might indicate the landscape had been cleared. though this had been lost by the time Drewett conducted his review. The snail shells found at different levels below the surface were analyzed in Musson's report, but no conclusions were drawn at the time.
Сетон-Уильямс, 1962 жыл
1962 жылдың 1-15 шілдесі аралығында Вероника Сетон Уильямс шамамен жиырма адамдық топты даярлау мақсатында екі апта бойы қазба жұмыстарын жүргізді. Ол өз зерттеулерін жарияламады, бірақ оның жазбалары мен табылған кейбір заттар сақталды және Питер Дрюетт 1994 жылы осы қазбаны қарау кезінде оларды пайдаланды.
Veronica Seton Williams spent two weeks, from 1 to 15 July 1962, excavating the site as a training exercise for a group of about twenty. She did not publish her work, but her notes and some of the finds survive, and were used by Peter Drewett in a 1994 review of the site.
Кейінгі зерттеулер
1983 жылдың мамыр айында Сюссекс тұрғыны Родни Кастлден Комб-Хилл төбесінде серуендеп жүргенде, қоршаудың ортасындағы шөпте жартылай көрініп тұрған, оюланған әк тасын тапты. Бұл нысанды Суссекс аймағындағы тарихи оюлы әк тастарды зерттеген Алан Томпсон қарастырды. Томпсон бұл нысанның фалликалық символдың аяқталмаған оюы болуы мүмкін деген пікір білдірді: ол қимасы бойынша жуан тіктөртбұрышты, бір жағына қарай тартылып, екі бетінде ойық сызықтар бар. Томпсон әк тасты қазу үшін қандай құрал қолданылғанын және нысанның жасын анықтай алмады, бірақ Суссекстегі Итфорд-Хиллде табылған, қола дәуірінен қалған деп саналатын, фалликалық пішіндегі әк тасқа сілтеме жасады. 1994 жылғы Дрюэттің шолуында, нысан 1962 жылғы қазбаларда (жоспарда D әрпімен белгіленген траншеяда) табылмайынша, ол 1962 жылы жасалып, сол жерде қалдырылған болуы мүмкін деген тұжырым жасалды. Аластер Освальдтың есебінде Томас Муссонның қазбаларынан алынған ұлу қабықтарының нәтижелері Суссекстегі неолиттік қоршаулардың көпшілігімен сәйкес келетіні айтылды: басқа екі нысаннан басқа барлық жерде олар орман ішіндегі кішкентай алаңдарда салынған болуы мүмкін. Ерекшеліктер – Трандл және Уайтхок лагерьлері, олардың екеуі де орманды жерлер тазартылғаннан кейін салынған деп есептеледі. 2003 жылы Брайтон және Хоув археологиялық қоғамы нысанды кедергілікпен зерттеуге тапсырыс берді. Құрғақ ауа-райы зерттеудің сапасын төмендетті, бірақ ішкі шеңбер және сыртқы шеңбердің батыс бөлігі анықталды. Ішкі қоршаудың оңтүстік және шығыс бөлігінде қарамал тіреуіштердің тесіктері табылды, олар нысанға кіруді бақылауға арналған құрылыстың бөлігі болуы мүмкін. "Gathering Time" жобасы – Англия мұрасы және өнер мен гуманитарлық ғылымдар зерттеу кеңесінің қаржыландыруымен жүзеге асырылды, ол Байес талдауын қолдана отырып, шамамен 40 жолмен бекітілген қоршаулардың радиокөміртектік жасын қайта қарастырды. Авторлар – Аласдер Уитл, Фрэнсис Хили және Алекс Бейлис 2011 жылы нәтижелерін жариялады. Комб-Хилл жобаға қатысты, бірақ қазбалардан алынған жануар сүйектері мен ағаш көмірі сақталғанмен, сынап алуға жарамды материал табылған жоқ.
In May 1983, Rodney Castleden, a Sussex resident walking on Combe Hill, found a carved chalk item partly exposed through the turf in the middle of the enclosure. The object was examined by Alan Thompson, who was researching prehistoric carved chalk finds from Sussex. Thompson suggested it may have been a half completed carving of a phallic symbol: it was roughly rectangular in cross section, narrowing towards one end, with incised lines on two sides. Thompson could not determine what tool had been used to carve the chalk, or the age of the item, though he cites another phallic shaped chalk find from Itford Hill in Sussex which was considered to be from the Bronze Age. In Drewett's 1994 review he commented that since the item had not been found in the 1962 dig, which had dug a trench (labelled D on the site plan) at the spot where the item was found, it might have been carved in 1962 and left at the site. The resulting report, by Alastair Oswald, concluded that Thomas's conclusions from snail shell evidence from Musson's excavation were consistent with most of the Neolithic enclosures in Sussex: the evidence available for all but two of the other sites indicates they were probably constructed in small clearings in woodland. The two exceptions are The Trundle and Whitehawk Camp, both thought to have been constructed at a time when the woodland had already been cleared. In 2003, Brighton & Hove Archaeological Society commissioned a resistivity survey of the site. The survey was hampered by dry weather, limiting the quality of the data, but the inner circuit and the western arc of the outer circuit were both detected. Clusters of post holes were found in the south and east of the inner enclosure, which may have been part of a structure intended to control access to the entrances to the site. Gathering Time was a project funded by English Heritage and the Arts and Humanities Research Council to reanalyze the radiocarbon dates of nearly 40 causewayed enclosures, using Bayesian analysis. The authors, Alasdair Whittle, Frances Healy, and Alex Bayliss, published the results in 2011. Combe Hill was included in the project, but although a few animal bones and some charcoal had been retained from the excavations, no suitable material could be found for sampling.