Кіріспе
Федералдық сайлау округіндегі Деван Рақыт өкілдігіне кіретін Петалинг Джая, кеңінен "PJ" деп аталады, Малайзияның Селангор штатындағы Петалинг округінің қаласы. Бастапқыда Малайзияның астанасы Куала-Лумпурдың серіктес қалашығы ретінде дамыған, ол Үлкен Куала-Лумпур аймағының бір бөлігі болып табылады. Петалинг Джаяға 2006 жылдың 20 маусымында қала мәртебесі берілді. Оның ауданы шамамен 5 км², шығысында Куала-Лумпур, солтүстігінде Сунгай Булох, батысында Селангордың астанасы Шах Алам, батысында Субанг Джая және оңтүстігінде Бандар Кинара (Пучонг) орналасқан.
**Тарих**
Petaling Jaya is surrounded by Kuala Lumpur to the east, Sungai Buloh to the north, Shah Alam, the capital of Selangor, and Subang Jaya to the west, and Bandar Kinrara (Puchong) to the south. History
Under plans developed by Francis McWilliams, the city was developed during post war British Malaya on a piece of rubber estate, the Effingham Estate, around Old Klang Road to address the overpopulation of the capital Kuala Lumpur in the 1950s. Since 1952, PJ witnessed a dramatic growth in terms of population size and geographical importance. The development of Petaling Jaya commenced in 1952 with the construction of 800 houses centred on the area known as "Old Town" today. Lieutenant General Sir Gerald Templer (then the British High Commissioner of Malaya and Petaling District council chairman) planned for Petaling Jaya to be a satellite town to prevent people from assisting the communists; the earlier housing areas were fenced off from the surrounding area. The first two main roads built in Petaling Jaya were simply called "Jalan 1" or Road 1 and "Jalan 2" or Road 2. Road 1 was later named Jalan Templer while Road 2 was named Jalan Othman after Othman Mohamad, former Menteri Besar (Chief Minister) of Selangor. Until the end of 1953, the town was administered by the Kuala Lumpur district officer. The Petaling Jaya Town Authority headed by N. A. J. Kennedy commenced administering Petaling Jaya in 1954. On 24 August 1959, Encik Abdul Aziz bin Haji Mohd Ali became the first Malayan to head the PJ Authority. Administratively and historically, it was considered part of Kuala Lumpur. However, Petaling Jaya ceased to be part of Kuala Lumpur when the latter became a Federal Territory on 1 February 1974. It then became a township in its own right within the state of Selangor. Petaling Garden Berhad was the pioneer private development company, responsible for the development of some areas of Petaling Jaya. It was started in 1957 by a group of Chinese businessmen including Ang Toon Chew, Robert Kuok, Tan Kim Yeow, Tan Chin Nam, Ho Yeow Khoon and Low Boon Chian. The company went on to develop thousands of acres in Petaling Jaya more specifically, Section 5, 6 and 17, to become the townships Taman Petaling Klang and Sri Petaling to name a few. Petaling Garden was brought to the Kuala Lumpur Stock Exchange and became one of the first publicly listed Property Development Companies in Malaysia. The company was bought over by Permodalan Nasional Berhad (PNB) in the year 2007, it was valued at RM 964 million at time of purchase. Southern Petaling Jaya, from Section 8 to PJ Old Town, had the first settlements that were established around 1953. As development progressed, Northern Petaling Jaya, on the other side of the Federal Highway was developed. The first shopping complex in Petaling Jaya was Jaya Shopping Centre (better known as Jaya Supermarket). Built in 1974, it is located in Section 14. On 1 January 1977, following the passing of the Local Government Act the previous year, the Petaling Jaya Town Authority was reorganised to become Petaling Jaya Municipal Council or Majlis Perbandaran Petaling Jaya (MPPJ). Petaling Jaya progressed rapidly due to the massive rural urban migration. As more people from rural areas immigrated, Sungai Way and Subang districts along with areas such as Subang Jaya, Seksyen 52 (New Town or colloquially known as "State", the name of the first, former cinema in the area) developed in areas under the jurisdiction of the municipality. Following a boundary realignment exercise in January 1997, parts of Petaling Jaya including Subang Jaya, USJ, Putra Heights, and Bandar Sunway were ceded to the newly formed Subang Jaya Municipal Council or MPSJ at the time. In exchange, the MPPJ annexed Bandar Utama, Sungai Buloh, Bukit Lanjan, and Kota Damansara from the Petaling District Council (Majlis Daerah Petaling, MDP), which disestablished itself after the cession. Due to the proximity of the city to the capital of Malaysia, Petaling Jaya had and have been the headquarters of many federal government departments such as the Jabatan Pendaftaran Negara (National Registration Department, 1958–2004), the Jabatan Arkib Negara Malaysia (Malaysian National Archive Department, 1961–1982), and the Jabatan Kimia Malaysia (Malaysian Chemistry Department, 1957–). COVID 19 pandemic
Фрэнсис МакУильямс жасаған жоспарлар бойынша, қала соғыстан кейінгі Британдық Малайяда, 1950 жылдары Куала-Лумпурдың халық тығыздығын азайту мақсатында, Еффингем резеңке плантациясының бір бөлігінде, Ескі Кланг жолының маңында салынды. 1952 жылдан бастап ПЖ халық саны және географиялық маңыздылығы жағынан күрт өсті. Петалинг Джаяның дамуы 1952 жылы 800 үйдің салынуымен басталды, ол бүгінгі "Ескі қала" деп белгілі ауданда орналасқан. Генерал-лейтенант сэр Джеральд Темплер (содан кейін Малайяның британдық жоғарғы комиссары және Петалинг округі кеңесінің төрағасы) Петалинг Джаяны коммунистерге көмектесуден халықты алшақтату үшін серіктес қала ретінде жоспарлады; алғашқы тұрғын үйлер айналасында қоршау салынды. Петалинг Джаяда салынған алғашқы екі басты жол "Жалан 1" (1-жол) және "Жалан 2" (2-жол) деп аталды. Кейін 1-жол Jalan Templer, ал 2-жол Селангордың бұрынғы бас министрі Осман Мохамадтың құрметіне Jalan Othman деп аталды. 1953 жылдың соңына дейін қала Куала-Лумпур округінің кеңсесімен басқарылды. Н. А. Дж. Кеннеди басқарған Петалинг Джая қалалық басқармасы 1954 жылы Петалинг Джаяны басқаруды бастады. 1959 жылдың 24 тамызында Энцик Абдул Азиз бин Хажи Мохд Али ПЖ басқармасын басқарған алғашқы малайзиялық болды. Әкімшілік және тарихи тұрғыдан, ол Куала-Лумпурдың бір бөлігі саналды. Алайда, Петалинг Джая 1974 жылдың 1 ақпанында Куала-Лумпур Федералдық аумаққа айналғаннан кейін, оның құрамына енбеді. Ол Селангор штатының ішіндегі дербес қалашыққа айналды. Petaling Garden Berhad компаниясы Петалинг Джаяның кейбір аудандарын дамытуға жауапты жеке компания болды. Ол 1957 жылы Ан Тун Чью, Роберт Куок, Тан Ким Йоу, Тан Чин Нам, Хо Йоу Кхун және Лоу Бун Чиан сияқты қытай бизнесмендер тобымен құрылды. Компания Петалинг Джаяда, әсіресе 5, 6 және 17-бөлімдерінде мыңдаған гектар жерді дамытып, Taman Petaling Klang және Sri Petaling сияқты қалашықтарды құрды. Petaling Garden Куала-Лумпур қор биржасына енгізіліп, Малайзиядағы алғашқы ашық тізімделген жылжымайтын мүлік дамыту компанияларының бірі болды. 2007 жылы компания Permodalan Nasional Berhad (PNB) сатып алды, сатып алу кезінде оның құны 964 миллион RM болды. Оңтүстік Петалинг Джаяда, 8-бөлімнен ПЖ Ескі қаласына дейін, 1953 жылға дейін салынған алғашқы елді мекендер орналасқан. Даму жалғасқанда, Федералды тас жолдың ар жағында орналасқан Солтүстік Петалинг Джая дамыды. Петалинг Джаядағы алғашқы сауда орталығы – Jaya Shopping Centre (көбінесе Jaya Supermarket деп аталады) болды. 1974 жылы салынған ол 14-бөлімде орналасқан. 1977 жылдың 1 қаңтарында, өткен жылы қабылданған Жергілікті басқару туралы заңға сәйкес, Петалинг Джая қалалық басқармасы Петалинг Джая муниципалды кеңесі (Majlis Perbandaran Petaling Jaya, MPPJ) болып қайта ұйымдастырылды. Петалинг Джая ауылдық жерлерден қалаға көшудің нәтижесінде қарқынды дамыды. Ауылдық аймақтардан келген адамдардың саны артып, Сунгай Вэй және Субанг аудандары, сондай-ақ Субанг Джая, Сексен 52 (Жаңа қала немесе кеңінен "Мемлекет" деп аталады, бұл аймақтағы алғашқы бұрынғы кинотеатрдың атауы) муниципалитеттің қарамағындағы аудандарда дамыды. 1997 жылдың қаңтар айында шекараны қайта реттеу шарасынан кейін Петалинг Джаяның Субанг Джая, USJ, Путра Хайтс және Бандар Санвей сияқты бөліктері жаңадан құрылған Субанг Джая муниципалды кеңесіне (MPSJ) берілді. Алғашында MPPJ Бандар Утама, Сундай Булох, Букит Ланжан және Кота Дамансараны Петалинг округі кеңесінен (Majlis Daerah Petaling, MDP) аннексиялады, ол өздігінен таратылды.
Petaling Jaya is one of the wettest cities in Malaysia. It is warm with an average maximum of 30 degrees Celsius and receives heavy rainfall all year round, roughly more than of average rainfall annually. The city has no particular true dry season, but June and July are the driest months. Mostly each month average rainfall receives more than Thunderstorms and extreme rainstorms are common, and it is one of the highest lightning strike areas in the world. But due to normal global temperature variations, Petaling Jaya is experiencing severe drought with frequent water rationing among neighbourhoods. Governance
Малайзия астанасына жақын орналасқандықтан, Петалинг Джая көптеген федералды үкімет департаменттерінің бас кеңсесіне ие болды, мысалы, Джабатан Пендафтран Негара (Ұлттық тіркеу департаменті, 1958–2004), Джабатан Аркиб Негара Малайзия (Малайзияның Ұлттық архив департаменті, 1961–1982) және Джабатан Кимия Малайзия (Малайзияның химия департаменті, 1957–).
City sections
**COVID-19 пандемиясы**
as of 2014, Petaling Jaya claimed 613,977 residents living in the area of The actual population by 2015 would have been a little over 550,000 residents without taking into account the total population of the Kuala Lumpur Petaling Jaya conurbation which would have resulted in a total population of 1.5 million. Landmarks
2020 жылы қала бүкіл ел бойынша COVID-19 карантинінің, яғни қозғалысты бақылау тәртібінің (MCO) бір бөлігі болды, онда тұрғындар үйлеріне қамалып, тек қана қажетті мақсаттар үшін ғана шығуға рұқсат етілді. 27 сәуірде қаланың ескі бөлігіндегі, Ескі қаладағы базар, теңіз өнімдері сатушысының вирустың оң нәтижесі шыққаннан кейін жабылды, бұл денсаулық сақтау органдарын тексеруден өтуге шақырды. Екі аптадан кейін, 10 мамырда, базар аумағынан 26 COVID-19 жағдайы табылуынан кейін Ескі қаланың үлкен бөлігі толық үкіметтік карантинге алынды. Ауданның 40 гектары сыммен қоршалып, қаланың қалған бөлігінен бөлінді, 2900-ден астам адам ауданды тастауға тыйым салынды. 23 мамырға дейін жалғасуы тиіс карантин 21 мамырда алынды. Ел бойынша шектеулер жеңілдетілгеннен кейін, қазан айында шығыс штаты Сабахта сайлау өткеннен кейін вирус инфекциясының өсуінен кейін қалада жағдайлардың өсуі байқалды. Tropicana Golf and Country Resort-та жұмыс істейтін 800-ден астам адам жатақханадан шығуға тыйым салынды, ал аумақ толық карантинге алынды. Олардың бесеуі вирустың оң нәтижесін көрсетті, оның ішінде Сабахтың шығыс штатынан келген екеуі. Айдың алғашқы екі аптасында қаладағы кем дегенде төрт сауда орталығында COVID-19 инфекциялары тіркелді. Оның ішінде 1Utama сауда орталығы, 12 қазаннан бастап жеті күнге жабылуға бұйрық берілді. Сонымен қатар, 7 қазан күні Таман Сия орта мектебінің мұғалімінде де вирус оң нәтиже көрсетті, нәтижесінде студенттер мен қызметкерлер өзін-өзі карантинге алды. Бірнеше күннен кейін елдегі білім беру органдары Селангор штатының Петалинг округіндегі, Петалинг Джая, Шах Алам және Субанг Джаяны қамтитын 298 мектепті 12 қазаннан 25 қазанға дейін жабуға бұйрық берді, өйткені елде COVID-19 жағдайлары өсті.
**Климат**
Active property developers in Petaling Jaya are PKNS, Sunway Bhd, Tropicana Bhd, AmCorp, Mah Sing Group and Guocoland as well as many others. Due to the size of Petaling Jaya township, property development in the area also includes small to medium sized developers such as Sri Aman Development and Nusmetro. Before the rapid development and commercialisation of Petaling Jaya, there were only a handful of residential developments that comprises mostly low to medium cost apartments as well as terrace houses. By 2005, luxurious condominiums, semi detached houses, and bungalows are a common sight within the area. These high end properties are mostly located at Bukit Gasing, Section 16 & 17, SS7 Kelana Jaya, and more recent ones such as Tropicana, and Ara Damansara. Transport
Петалинг Джая Малайзиядағы ең ылғалды қалалардың бірі. Орташа максималды температура 30 градус Цельсийді құрайды және жыл бойы мол жауын-шашын жауады, орташа жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен миллиметрден асады. Қаланың нақты құрғақ маусымы жоқ, бірақ маусым және шілде айлары ең құрғақ айлар болып табылады. Көбінесе әр айдағы орташа жауын-шашын мөлшері миллиметрден асады. Күнделікті дауылдар мен су тасқындары жиі болады және бұл әлемдегі ең жоғары молния шағылысатын аймақтардың бірі. Бірақ жаһандық температураның қалыпты өзгеруіне байланысты Петалинг Джая аудандар арасында су тапшылығымен күресіп жатыр.
**Үкімет басқаруы**
Петалинг Джаяның жергілікті басқаруын Петалинг Джая қалалық кеңесі (Majlis Bandaraya Petaling Jaya, MBPJ) жүзеге асырады, бұрын 1954 жылдан 1977 жылға дейін Петалинг Джая басқармасы және 1977 жылдан 2006 жылға дейін Петалинг Джая муниципалды кеңесі (Majlis Perbandaran Petaling Jaya, MPPJ) деп белгіленген. Петалинг Джаяға қала мәртебесі берілгеннен бері алты қала әкімі тағайындалды, 2006 жылдың 20 маусымы. Қазіргі қала әкімі – 2021 жылдың 21 қазанынан бері қызмет ететін Мохамад Азан Мд. Азмир. Петалинг Джая тұрғындары төрт парламент депутатымен қамтамасыз етіледі, олардың барлығы да DAP-тың Гобинд Сингх Део, PKR-дың Ли Чан Чунг және PKR-дың Рамананан Рамакришнаннан құралған Pakatan Harapan партиясының мүшелері.
Petaling Jaya is the headquarters for newspaper and online news companies such as: Free Malaysia Today, Malay Mail, Malaysiakini, Nanyang Siang Pau, Sin Chew Daily, Star Media Group (Menara Star), The Edge Media Group (Menara KLK), The Malaysian Reserve and The Sun Daily'' and the radio and television division of Media Prima Berhad (Sri Pentas), all of them are located near Kuala Lumpur.
Ғибадат орындары
Мешіттер Jalan Templer, 17-бөлім, 14-бөлім, SS1-бөлім және Дамансара Утамада орналасқан. Келана-Джая Путера мешіті 2000-шы жылдардың соңында салынған. Джалан Темплердегі Джамек Сұлтан Абдул Азиз Шах мешіті Петалинг Джаядағы ең көне мешіт болуы мүмкін. Бұл мешітті Селангор сұлтаны 1964 жылдың 23 қазанында ашты. Кейін 2008 жылы мешіт жаңғыртылып, қайта салынды. Рим-католик дінін ұстанушылар 1961 жылы құрылған Джалан Гасингте орналасқан Сент-Франциск Ксавьер шіркеуі сияқты шіркеулерде миссаға қатысады. Тағы екі католик шіркеуі – Джалан Темплердегі Успенский шіркеуі және Таман Маянгтағы Сент-Игнатиус шіркеуі. Ең көнесі – Успенский шіркеуі, ол 1959 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Троица методистік шіркеуі 1959 жылдың 2 тамызынан бастап Jalan 5/37 көшесінде орналасқан. Jalan Utara көшесінде англикандық және лютерандық шіркеулер бар. Құдайдың жақсы жаңалықтарын жеткізушілер шіркеуі 13/4 жалан Берсатуда орналасқан. Петалинг Джаяда дүкендерде орналасқан бірнеше шіркеулер бар. 2005 жылы SEA паркіндегі бұрынғы Ruby кинотеатры уақытша Дамансара Утама методистік шіркеуіне айналды. Кейіннен ДУМК 13-бөлімде орналасқан тұрақты ғимаратына көшірілді. Harvest қауымдық шіркеуі (Құдайдың жақсы жаңалықтарын жеткізушілер шіркеуі) Джалан Сунгай Джернихте орналасқан. Қаланың барлық жерінде шағын "шоплот" шіркеулерін табуға болады; олардың кейбіреулері Грейс Ассамблеясы (Құдайдың жақсы жаңалықтарын жеткізушілер (Ежелгі шетелдіктерге табыну) шіркеуі) сияқты үлкен шіркеулерге айналды. Бұл шіркеулер көптеген жандарын тартады және оларды қала бойынша көптеген жерлерде табуға болады. Сондай-ақ, Jaya One сауда орталығының ішінде Acts Church қызмет көрсету орталықтары орналасқан. Kingdomcity шіркеуі Evolve Concept Mall сауда орталығында орналасқан. Тай буддистік ғибадатханасы, Уат Четаван, Джалан Гасинг бойында 1957 жылы салынды және Тайланд королі Бумибол Адульядеждің қатысуымен ашылды. Чемпака буддистік орталығы (千百家佛教居士林) 1985 жылы құрылды, оны буддистік қауым басқарады және Таман-СЕА-да орналасқан. Қытай буддистік ғибадатханалары, мысалы, Пох Лум Фатт Юэн (寶林法苑) Джалан Гасингте және Кван Инн Тенг ғибадатханасы (觀音亭) жергілікті қытай буддистік қауымына қызмет көрсетеді. Хун Шинг ғибадатханасы (洪聖宫廟) және Юэн Лёнг Синг Фатт ғибадатханасы (阮梁聖佛宮) даосистік қауымның қажеттіліктерін қанағаттандырады. Басқа қытай ғибадатханалары, мысалы Юань Лин Сяо Чот буддистік ғибадатханасы (园林小筑) және Сау Сенг Лум буддистік ғибадатханасы (修成林) ПЖ ескі қалашығында және 11-бөлімде де кездеседі. Жаланг Сэлангор бойындағы 4-бөлімдегі Шри-Сити Винаягар ғибадатханасы Петалинг Джая индуистерінің басты діни орталығы болып табылады. Мұнда ғибадат етілген басты құдай Пиллайяр (Ганешаның тамил тіліндегі атауы). 17/47 жолында Мариамман ғибадатханасы бар, ал Гета Ашрам – Кришнаға арналған солтүстік үнді стиліндегі индуистік ғибадатхана. Гета Ашрамды Лоронг Утара Б-де 52-бөлімде табуға болады. Лоронг Утара Б-де, Тун Хусейн Онн көз ауруханасы мен Гета Ашрамның жанында сикх Гурдварасы орналасқан.
Реймонд Кохты ұрлау
2017 жылдың 13 ақпанында христиан пасторы Реймонд Кох SS4B/10 жолында шамамен он бес ер адамнан тұратын SUV көліктерінде шабуылға ұшырап, кейіннен "жоғалып кетті" деген жаңалық халықаралық құлақтанды. Кох Куала-Лумпурдағы "Үміт қауымдастығын" басқарды, ол қаладағы жандарға, жалғыз аналарға және есірткіге тәуелді адамдарға көмектеседі. 2019 жылы Малайзияның Адам құқықтары комиссиясы Малайзияның арнайы бөлімшесін осы ұрлыққа кінәлады, себебі Кохтың сүнни мұсылмандарды христиан дініне өткізуге тырысқан деген күдік болған.