Кіріспе

Medicago – бұршақ тұқымдасына (Fabaceae) жататын гүлді өсімдіктер туысы. Бұл туысқа кем дегенде 87 түр кіреді және олар негізінен Жерорта теңізі алабында, сондай-ақ, қоңыржай Еуразияда және Сахарадан оңтүстік Африкада таралған. Туыс атауы сол өсімдіктің латынша атауы – медикаға (μηδική (πόα) Median (шөп)) негізделген. Туыстың көптеген өкілдері төмен өсетін, жайылатын шөптер болып келеді, олар көкнәрға ұқсас, бірақ қыналармен (содан олардың жалпы атауы). Дегенмен, люцерна 1 метрге дейін өседі, ал ағаш тәрізді медик (M. arborea) – бұта. Туысқа жататын өсімдіктер медикарпин (флавоноид) және медикаген қышқылы (тритерпеноид сапонин) сияқты биоактивті заттарды өндіреді. Medicago truncatula түрі салыстырмалы түрде кішкентай, кішкентай геномды (450–500 Мбж), қысқа өрбу мерзімімен (шамамен 3 ай) және тозаңдану арқылы да, өзіндік өсіп-өну арқылы да көбейе алатындықтан, модельдік бұршақ өсімдігі болып табылады. Туыстың толық сипаттамалары: Lesinš және Lesinš 1979, Small және Jomphe 1989. Басты коллекциялар: SARDI (Австралия), USDA GRIN (АҚШ), ICARDA (Сирия) және INRA (Франция).

Азотты бекітетін ризобиялармен симбиоз

Бэна және басқалар (2005) 23 Sinorhizobium штаммының молекулалық филогенезін жасады және алты штаммның 35 Medicago түрімен симбиоздасу қабілетін тексерді. Осы филогенездерді салыстыру эволюциялық уақыт өте қауымдастықтың үйлесімділігінде көптеген өзгерістер болғанын көрсетеді. Бұдан әрі, олар штаммдардың географиялық таралуы белгілі бір Medicago түрлерінің таралуын шектейді деген пікірді ұсынады.

Ауыл шаруашылығында пайдалану

Алфалфадан басқа, отбасының бірнеше төмен өсетін өкілдері (мысалы, Medicago lupulina және Medicago truncatula) мал азырату үшін қолданылған.

Өсімдіктер өсімдіктер

Medicago түрлері кейбір Lepidoptera түрлерінің дернәсілдері үшін тағамдық өсімдік ретінде қолданылады, оның ішінде жылдам ұшқыш, жалынды, торлы далалық, лимонды түйінше, мускат жаңғағы, жіңішке еврейлік әрпі және репа күбәлегі, сондай-ақ Coleophora туысына жататын қапшық құрылысшылар, атап айтқанда C. frischella (M. sativa-да кездеседі) және C. fuscociliella (тек Medicago spp. түрлерімен қоректенеді).

Deflexae бөлімшесі

Medicago retrorsa (Boiss.) E. Small (Медикаға кері бұрылған)

Erectae бөлімшесі

Medicago arenicola (Huber Mor.) E. Small
Medicago astroites (Fisch. & Mey.) Trautv.
Medicago carica (Huber Mor.) E. Small
Medicago crassipes (Boiss.) E. Small
Medicago fischeriana (Ser.) Trautv.
Medicago halophila (Boiss.) E. Small
Medicago heldreichii (Boiss.) E. Small
Medicago medicaginoides (Retz.) E. Small
Medicago monantha (C. A. Meyer) Trautv.
Medicago orthoceras (Kar. & Kir.) Trautv.
Medicago pamphylica (Huber Mor. & Sirjaev) E. Small
Medicago persica (Boiss.) E. Small
Medicago phrygia (Boiss. & Bal.) E. Small
Medicago polyceratia (L.) Trautv.
Medicago rigida (Boiss. & Bal.) E. Small

Іштік өрісі

Medicago rhytidiocarpa (Boiss. & Bal.) E. Small
Medicago isthmocarpa (Boiss. & Bal.) E. Small

Reflexae бөлімшесі

Medicago monspeliaca (L.) Trautv.

Carstiensae бөлімшесі

Medicago carstiensis Wulf. (қолданылған)

Геокарпа секциясы

Medicago hypogaea E. Small

Hymenocarpos бөлімі

Medicago radiata L.

Lunatae бөлімі

Medicago biflora (Griseb.) E. Small
Medicago brachycarpa M. Bieb.
Medicago huberi E. Small
Medicago rostrata (Boiss. & Bal.) E. Small

Medicago бөлімі

Medicago cancellata М. Биб. Medicago daghestanica Rupr. Medicago hybrida (Pourr.) Траутв. Medicago marina L.
Medicago papillosa Boiss. M. p. macrocarpa
M. p. papillosa
Medicago pironae Vis. Medicago prostrata Jacq. M. p. prostrata
M. p. pseudorupestris
Medicago rhodopea Velen. Medicago rupestris M. Bieb
Medicago sativa L. (люцерна)
M. s. caerulea
M. s. falcata (Medicago falcata)
M. s. f. var. falcata
M. s. f. var. viscosa
M. s. glomerata
M. s. sativa
* Medicago saxatilis M. Bieb
Medicago suffruticosa Ramond ex DC. M. s. leiocarpa
M. s. suffruticosa

Орбикулярлар бөлімі

Medicago orbicularis (L.) Bart.

Кіші бөлім Intertextae

Medicago ciliaris (L.) Krocker
Medicago granadensis Willd.
Medicago intertexta (L.) Miller
Medicago muricoleptis Tin.

Таксономиялық мәртебесі белгісіз түрлердің атаулары

Келесі түрлердің статусы әлі анықталған жоқ: алайда, шағын түзетулер енгізсе, бөлімдер мен кіші бөлімдерді монофилетикалық етуге болады.