Кіріспе

Француз жазушысы (1936–2023)

Филипп Соллерс (sɔˈlɛʁs; туған аты Филипп Жоо; 28 қараша 1936 – 5 мамыр 2023) – француз жазушысы және сыншысы. 1960 жылы ол Марселин Плейнетпен бірге авангардты әдеби журнал «Тел Квель» құрды, ол «Le Seuil» баспасынан шығарылып, 1982 жылға дейін жарық көрді. Соллерс кейін «L'Infini» журналын құрды, оны алдымен Denoel, содан кейін Gallimard баспасы жариялады, ал Соллерс жалғыз редакторы болып қалды. Соллерс 1960-1970 жылдардағы Париждегі интеллектуалдық құлшыныс кезеңінің ортасында болды. Ол Жак Деррида, Жак Лакан, Луи Альтюссер және Ролан Барт сияқты сыншылар мен ойшылдардың еңбектерін жариялауға үлес қосты. Олардың кейбіреулері кейіннен оның «Әйелдер» (1983) романында 1968 жылғы мамыр айына дейін және одан кейін белсенді болған француз интеллектуалдарымен бірге сипатталды. Оның жазбалары мен тілге қатысты көзқарасын француз сыншысы Ролан Барт «Жазушы Соллерс» кітабында зерттеп, жоғары бағалады.

Өмірбаян

Соллерс 1936 жылғы 28 қарашада Францияның Таленс қаласында Филипп Жоо есімiмен дүниеге келген. Оның отбасы жергілікті Société Joyaux Frères компаниясын басқарған, сондай-ақ Recalt темір зауытын басқарды. Бұл зауыт Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Францияны басып алған неміс әскери әкімшілігінің кезінде SNCASO әуе кемелерін жасаушы компания үшін асханаларға, металл конструкцияларға және машиналарға қажетті материалдарды өндірген. Оның ата-анасы Октав Жоо және Марсель Молине болды. 1955 жылы Парижге көшіп, Версальдегі Sainte Geneviève жеке лицейінде және ESSEC бизнес мектебінде білім алды. Соллерс 1967 жылы Джулия Криставаға үйленді. Ол 2023 жылғы 5 мамырда 86 жасында қайтыс болды.

Жұмыс

Франсуа Мориак пен Луи Арагонның мақтауымен жарық көрген "Айдас жалғыздық" (1958) атты алғашқы романынан кейін Соллерс "Парк" (1961) романымен оқиғаға (драма, 1965) және "Nombres" (1968) романдарына жол ашатын повесть формасындағы тәжірибелерді бастады. Жак Деррида өзінің "Диссиминация" атты кітабында осы романдарды талдады. Соллерс кейін "Лоис" (1972) романында "Nombres" романының мәнділігіне қарсы тұруға тырысты, онда сөз ойындары мен еркін стильді қолдану арқылы стильдік қызығушылық күшейді. "Лоис" романының бағыты "Paradis" (1981) сияқты үтірлерсіз мәтіндердің күшейтілген ырғақты қарқындылығы арқылы дамыды. Соллерстің басқа романдары: "Әйелдер" (1983), "Ойыншы портреті" (1984), "Абсолютті жүрек" (1986), "Ватто Венецияда" (1991), "Студио" (1997), "Тұрақты құмарлық" (2000) және "Сүйіктілердің жұлдызы" (2002) – олар сюжет, кейіпкерлер және тақырыптық дамуды жиі пайдалана отырып, оның көркем әдебиетінде белгілі бір деңгейде реализмді енгізді. Олар оқырманға саясат, БАҚ, сексуалдық қатынастар, дін және өнер рөлін жаңаша қарастыру арқылы ол өмір сүріп жатқан қоғамның ойдан шығарылған зерттеуін ұсынады.

Даулар

1990 жылы канадалық романист Денис Бомбардье мен француз жазушысы Габриэль Матзнефтің "өте жас қыздарды жыныстық қанағаттандыруы туралы" жақында жарық көрген естеліктеріне байланысты теледидардағы пікір алмасудан кейін, бірнеше күн өткен соң France 3 телеарнасында Соллерс Бомбардьені "ит" деп атады.

Табыс пен құрмет

Соллерс Филипп Роттың "Шайлок операциясы" (1993), Мишель Уэльбектің "Атомизация" (1998) романы және Марк Эдуард Набедің бірнеше романында, оның ішінде "Жазуды тоқтатқан адам" (2010) романында кейіпкер ретінде пайда болады. Оның еңбектерімен шабыттанған сол аттас жапондық рок-тобы "Соллерс" аталды. Лоран Бинедің 2015 жылғы "La Septième Fonction du langage (Grasset)" романында, ағылшын тіліне "The Seventh Function of Language" (2017) деп аударылған, Соллерс кейіпкері бейнеленген.