Кіріспе
Le Monde diplomatique (lə mɔ̃d diplɔmatik; "Дипломатиялық әлем" дегенді білдіреді және француз тілінде Le Diplo деп қысқартылады) – 1954 жылы құрылған француздық ай сайынғы газет, саясат, мәдениет және өзекті мәселелерге талдау мен пікір жасайды. Әлем бойынша 33 нұсқасы бар (оның 9-ы тек цифрлық форматта шығарылады). Басылымның 51% Le Monde diplomatique SA компаниясына тиесілі, ол Le Monde компаниясының еншілес компаниясы болып табылады және толық редакциялық тәуелсіздік береді. Саяси тұрғыдан алғанда, ол неолиберализмді сынап, 1973 жылдан бері баламалы жаһандануды қолдайтын солшыл бағыттың бір бөлігі болып табылады.
Le Monde diplomatique (lə mɔ̃d diplɔmatik; meaning "The Diplomatic World", and shortened as Le Diplo in French) is a French monthly newspaper founded in 1954 offering analysis and opinion on politics, culture, and current affairs. there are 33 editions (9 digital only) in 24 languages worldwide. The publication is 51% owned by Le Monde diplomatique SA, a subsidiary company of Le Monde which grants it complete editorial autonomy. Politically it is part of the left that is critical of neoliberalism and has favoured alter globalization since 1973.
1954-1989 жылдар
Le Monde diplomatique 1954 жылы француздық Le Monde газетінің негізін қалаушы және директоры Хьюберт Бёв Мери құрды. "Дипломатиялық шеңберлер мен ірі халықаралық ұйымдардың органы" деген тақырыппен шыққан бұл журналдың сыртқы саясат және геосаясатқа арналған сегіз беттен тұратын 5 000 данасы таратылды. Оның бірінші бас редакторы Фр. Хонти 1955 жылғы Бандунг конференциясының нәтижесінде құрылған Бейтараптық қозғалысының туылуын және "Үшінші әлем" мәселелерін жақыннан қадағалады. Клод Жюльен 1973 жылғы қаңтарда газеттің екінші редакторы болды. Осы кезде Le Monde diplomatique басылымының таралымы 5 000-нан 50 000-ға дейін өсті, ал Мишелин Паулетпен бірге 20 жылдың ішінде 120 000-ға жетті. "Үшінші әлемдік" ұстанымынан бас тартпастан, журнал тақырыптар шеңберін кеңейтіп, халықаралық экономикалық және валюталық мәселелерге, стратегиялық қатынастарға, Таяу Шығыс қақтығысына және тағы басқаларға назар аударды. Оның бір авторы – солшыл ливандық журналист Самир Франгие. Le Monde diplomatique тәуелсіздік ұстанымын сақтап, 1980-ші жылдары Ұлыбритания премьер-министрі Маргарет Тэтчер және АҚШ президенті Рональд Рейганның танытқан неолибералдық идеологиясын және консервативтік саясатын сынады.
1989 жылдан қазіргі уақытқа дейін
1989 жылы қарашада Берлин қабырғасының құлауы, Совет Одағының ыдырауынан кейін және 1990-1991 жылдардағы Персид шығанағы соғысынан соң газет, "американдық крест жорығы" деп сипатталған жағдайды сынап бастады. Рамонет пен оның ізбасары Серж Халими академиялық емес ортадан бұқаралық ақпарат құралдарын сынаған кітаптар жариялады. 1996 жылы газет Le Monde-ден қаржылық және редакциялық тәуелсіздікке қол жеткізіп, жеке компания құрды. Le Monde газетінің үлесі 51% құрайды, ал Le Monde diplomatique достары мен газет қызметкерлерін біріктіретін Гюнтер Холцман қауымдастығы 49% үлеске ие. Газет 1995 жылғы қараша-желтоқсан айларында Францияда премьер-министр Ален Жуппе (RPR) зейнетақыны қысқарту жоспарына қарсы өткен жалпы ереуілді қолдады. Үш жыл өткен соң, 1997 жылы Рамонеттің редакциялық ұсынысы бойынша Le Monde diplomatique жаһандануға балама іздейтін үкіметтік емес ұйым ATTAC құруға бастама берді. Бұл ұйым Тобин салығын қолдау мақсатымен құрылды және бүкіл әлемде бөлімшелер ашылды. Қазір ол солшыл идеологиялық бағыттардың әртүрлі бастамаларын қолдайды. Газет 2001 жылы Порту-Алегреде өткен Дүниежүзілік әлеуметтік форумды ұйымдастыруға да маңызды үлес қосты. 2003 жылы Джордж Буш әкімшілігі кезінде басталған Екінші Персид шығанағы соғысынан кейін Le Monde diplomatique АҚШ-тың Таяу Шығыстағы "күшпен араласу" саясатын және "Ұлы Таяу Шығысты" қайта құруға бағытталған неоконсервативтік жобаны сынауын жалғастырды. Рамонет Уго Чавес және оның Боливар революциясы туралы кеңінен жазды, олармен жақын қарым-қатынаста болған деген қауесет тарады. Рамонеттің орнын Калифорния университетінің Беркли қаласындағы саяси ғылымдар докторы Серж Халими иеленді. 2017 жылғы тамыз саны Алжирде таралмады. Газеттің таратушысына жақын деректерге сәйкес, газет таратуға рұқсат алмаған. Алжир билігі бұл жағдайға қатысты түсіндірме берген жоқ. Газет басшылары бұл газеттің елде сатылуына журналист Пьер Даумның мақаласы себеп болғандықтан "тыйым салынды" деп мәлімдеді. Ол тәуелсіздік алғаннан кейін Алжирде қалған харкилер және кейбір жас алжирліктердің қиын әлеуметтік-экономикалық жағдайы туралы кітап жазғанымен танымал.
Le Monde diplomatique SA (АҚШ)
"Le Monde" журналының директоры Андре Фонтейн 1989 жылы Клод Жюльенмен келісімге қол қойды, ол ай сайынғы журналдың автономиясын қамтамасыз етті. Алайда, 1996 жылы "Le Monde diplomatique SA" құрылғаннан кейін журнал толыққанды заңдық, экономикалық және қаржылық тәуелсіздікке қол жеткізді. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Боливияға жер аударылған неміс антифашисі (fr) берген қайырымдылықтың арқасында журнал қызметкерлері капиталдың шамамен төрттен бір бөлігін сатып алды, ал 1901 жылғы заң бойынша құрылған оқырмандар қауымдастығы "Les Amis du Monde diplomatique" тағы да төрттен бір бөлігін сатып алды. Осылайша, 2000 жылдың соңынан бастап газет қызметкерлері мен оқырмандары "Le Monde diplomatique SA" капиталының 49% үлесін иеленді, бұл "Monde diplo" бағытын және редакциялық саясатын бақылауға қажетті үлестен әлдеқайда жоғары. Қалған 51% "Le Monde"-ге тиесілі.
9/11 туралы сөз болған теориялар
2006 жылғы шілдедегі Le Monde diplomatique-тің норвегиялық нұсқасы редакторлардың жеке бастамасымен 2001 жылғы 11 қыркүйектегі шабуылдар туралы үш беттік мақала жариялап, 9/11 қастандық теорияларының түрлі нұсқаларын талқылады (газет бұл теорияларды қолдаған жоқ, тек қарастырды). 2006 жылғы желтоқсанда француз нұсқасы CounterPunch журналының редакторларының бірі Александр Кокберннің мақаласын жариялады, онда АҚШ сол жақтарының қастандық теорияларын қолдауы қатаң сынға алынып, бұл "теориялық толыққандылықтың жетіспеушілігін" көрсетеді делінген. Бірақ норвегиялық Le Monde diplomatique 2007 жылғы наурыз айындағы санында Дэвид Рей Гриффиннің Кокбернге жауабын жариялауға рұқсат беру арқылы негізгі басылымнан өзгешелігін тағы да көрсетті.
Жарнама
Le Monde diplomatique редакциялық тәуелсіздігін сақтау үшін аз ғана жарнама жарияласа да, жарияланған жарнамалардың саны мен мазмұны үшін кейде сынға ұшырады. 2003 жылдың қараша және желтоқсан айларында IBM және бір автокөлік өндірушісінің екі беттік жарнамалары жарияланды. 2004 жылдың ақпан және наурыз айларында Microsoft компаниясы балалар суреті қосылған, "әлеуметтік" ахуалда жарнама берді, бұл наразылыққа алып келді.
Байланыс
1995 жылдың 2 ақпанында газет Францияда алғаш рет интернетте пайда болды. Le Monde diplomatique әлеуметтік желіде Le Monde diplomatique достарына арналған жеке платформаға ие. Газеттің ерекшелігі – 1954 жылы құрылғаннан бері француз, неміс (1995 жылдан бері), ағылшын (1996 жылдан бері), испан (1997 жылдан бері), итальян (1997 жылдан бері) және португал (1999 жылдан бері) тілдерінде жарияланған барлық мақалаларын сатып алуға болатын бір DVD-ROM дискісіне цифрлық форматқа көшірген. Содан бері бұл кең көлемді мұрағат онлайн қолжетімділікке айналды. Айлық журнал RSS ағынын ұсынады және Facebook және Instagram әлеуметтік желілерінде жарияланады.
Ет атласы
Le Monde diplomatique "Ет атласын" бірлесіп жарыққа шығарады, ол ет өндірісі және тұтыну туралы жылдық есеп.
Шетелдер
"Le Monde diplomatique" журналының достары – Лондондағы, ағылшын тіліндегі басылымын қолдаушы қоғам. Олар Феррингдон қаласындағы Каукросс көшесіндегі Галереяда тұрақты түрде дәрістер ұйымдастырады.