Тасман жағалауының мемлекеттік су электр станциясы

Кіріспе

Тасманиядағы мемлекеттік гидроэлектр энергиясын қамтамасыз етуші, Австралия.

Hydro Tasmania, тарихының көп бөлігінде Гидроэлектр комиссиясы (HEC) немесе Гидро деп белгілі, – бұл Гидроэлектр корпорациясының саудалық атауы. Ол Тасмания үкіметінің кәсіпорны болып табылады және Тасмания штатында электр энергиясын өндіруші бас мекеме. Гидро бастапқыда Тасманияның сулы жер бедері мен штаттың орталық және батыс бөліктеріндегі жауын-шашынның көп болуына байланысты гидроэлектр энергиясына бағытталған. Бүгінде Hydro Tasmania отыз гидроэлектр және бір газ электр станциясын пайдаланады, сондай-ақ үш жел электр станциясының бірлескен иесі болып табылады. Энергетика министрі, қазіргі уақытта құрметті Гай Барнетт, Hydro Tasmania компаниясының бағыныштылығына жауапты. Hydro Tasmania 1995 жылғы Мемлекеттік Бизнес Кәсіпорындары (GBE) Заңы және 1995 жылғы Гидроэлектр корпорациясы Заңына сәйкес жұмыс істейді және Тасмания қазынашысына, қазіргі уақытта құрметті Майкл Фергюсонға есеп береді. Hydro Tasmania 2023 жылы Тасмания үкіметіне 105 миллион доллар дивиденд төлеуі күтілуде.

Құру

1914 жылы мемлекеттік үкімет алғашқы ГЭС электр стансасын, Уаддамана гидроэлектр стансасын аяқтау үшін Гидроэлектр департаментін (1929 жылы Гидроэлектр комиссиясы болып өзгерді) құрды. Оған дейін екі жеке гидроэлектр станциясы ашылған болатын: 1895 жылы Оңтүстік Эск өзенінде ашылған Лансестон қалалық кеңесінің Duck Reach электр станциясы (ол Оңтүстік жарты шардағы алғашқы гидроэлектр станцияларының бірі болды. Жаңа Зеландиядағы Рифтон электр станциясы – алғашқы муниципалды гидростанция, ол 1888 жылы жұмысын бастады) және 1914 жылы ашылған Маунт Лайелл тау-кен және теміржол компаниясының Маргарет көлі электр станциясы. Бұл электр станцияларын HEC басқаруға алды, ал Duck Reach 1955 жылы жабылды. Маргарет көлі 2006 жылы жабылды, бірақ 2009 жылы көп миллион долларлық жөндеуден кейін қайта іске қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі 1940-шы және 1950-ші жылдардың басында көптеген көшіп келушілер Тасманияға HEC үшін бөгеттер мен қосалқы станциялар салуға жұмыс істеуге келді. Бұл Жаңа Оңтүстік Уэльстегі "Қарлы таулар" жобасына ұқсас болды және жергілікті қоғамға көптеген адамдарды әкеліп, әр штаттың әлеуметтік құрылымын және мәдениетін байытты. Осы кезеңдегі құрылыс жұмыстарының көп бөлігі аралдың орталық бөлігінде шоғырланды. Орталық таулы аймақтағы өзендер мен су жинағыш алаптар толып қалғаннан кейін, жоспарлаушылар мен инженерлер штаттың батыс және оңтүстік-батыс аймақтарындағы өзендерді мұқият зерттеуді бастады. HEC-тің өкілдері мен процесті қолдаған саясаткерлердің ұзақ мерзімді көре білуі штаттың барлық су ресурстарын одан әрі пайдалану болды. Осы көзқарас нәтижесінде саясаткерлер мен HEC бюрократтары түпнұсқалық Педер көлінің жоғалуына байланысты бүкіл әлемдегі алаңдаушылыққа қарамастан Гордон өзенінің жоғарғы ағысын дамыту жоспарларын жасауға қол жеткізді. Тасманияның гидроиндустрияландыруы бәрінен жоғары тұрды, ал сырттан келген наразылықтар ескерілмеді.

Жағажай салуды тоқтату

Гордон электр станциясының жоғарғы бөлігін дамыту үшін HEC-тің Педер көлін су басуы және Тасманияның оңтүстік-батысындағы жабайы табиғатқа HEC-тің тигізген зиянына қарсы наразылық тудырғаннан кейін, 1970-ші және 1980-ші жылдардағы экологиялық ұйымдар Австралияның қалған бөлігіне HEC-тің Тасманияның қоршаған ортасы мен саясатына қаншалықты ықпалды екенін жеткізді. Тасманиялық саясаткерлердің мансабы HEC-тің қолдауына және оның оңтүстік-батыс және Батыс жағалаудағы энергетикалық жобаларына байланысты өркендеді немесе құлдырады. HEC Гордон өзенінде, Франклин өзенінен төмен орналасқан бөгет салуды ұсынғанда, кеңінен және қарқынды қарсылық болды. Франклин өзеніне қарсы «Бөгеттерге жоқ» науқаны кезінде отбасы мүшелерінің HEC ұсыныстарын немесе табиғатты қорғаушыларды қолдауынан туындап, бір-бірімен қақтығысқа түсуі жиі кездесетін. Тасманияның Лейбористік үкіметі дауды шешуге тырысып, Франклин өзенін су басудан сақтайтын, Ольга өзенінен жоғары орналасқан Гордон өзеніндегі келісімдік бөгетті ұсынды. Бірақ бұл келісімге ешкім көңіл бөлген жоқ. Табиғатты қорғаушылар Франклин өзені мен оның төңірегіндегі жабайы табиғаттың зардап шегуінен алаңдады, ал бөгетті жақтағандар Франклиннің де, Гордонның да суын пайдаланатын нұсқаны қалаған. Тасмания үкіметі мәселе бойынша референдум ұйымдастырды, онда тек екі таңдау ұсынылды: Франклиннен төменгі Гордон бөгеті және Ольгадан жоғарғы Гордон бөгеті. Референдумда Гордон өзенінде бөгет салудан бас тарту туралы үшінші таңдау ұсынылмағанына байланысты кеңінен сынға ұшырады, және осы мәселені дауыс беру кезінде қалай жеткізуге болады деген әртүрлі пікірлер айтылды. Нәтижесінде, сол күні дауыс беруге келген сайлаушылардың 92%-ының 47%-ы Франклиннен төменгі Гордон нұсқасына дауыс берді, ал қалғаны ресми емес дауыс берді (45%) немесе Ольгадан жоғарғы Гордон нұсқасын қолдады (8%). Табиғатты қорғаушылар Гордон өзеніндегі кез келген бөгетті тоқтату бойынша науқанында сәттілікке жетті, ал Франклиннен төменгі Гордон бөгетінің жобасы мен бастапқы жұмыстары 1983 жылы экологтардың блокадасы кезінде тоқтатылды. Жақында сайланған Либералдық мемлекеттік үкімет Жоғарғы соттағы шағымдасқа ұтылып қалды. Канберрадағы жаңа Хоук Лейбористік үкіметі Франклин бөгетіне қарсы болды және оның құрылысын тоқтатуға тырысты. Мемлекеттік және федералды үкіметтер мен табиғатты қорғаушылар арасындағы келісім HEC-тің Хенти және Кинг өзендеріндегі электр станцияларын салудағы елу жылдан астам уақытты қамтитын бөгет салу ісін аяқтауға әкелді.

Following the flooding of Lake Pedder by the HEC for the upper Gordon Power Development and the subsequent backlash against the HEC incursions into the south west wilderness of Tasmania, environmental groups of the 1970s and 80s alerted the rest of Australia to the continued power that the HEC had over the Tasmanian environment and politics. Numbers of Tasmanian politicians either rose or fell on their alignment with the support of the HEC and its power development schemes in the south west and West Coast of Tasmania. When the HEC proposed a dam on the Gordon River, sited below the Franklin River, there was widespread and vigorous opposition. During the Franklin River 'No Dams' campaign it was common for members of families to be in conflict with one another by being aligned with the HEC proposals or the Conservationists. The Tasmanian Labor Government attempted to resolve the dispute by offering a compromise dam, sited on the Gordon River above the Olga River, which would have avoided flooding the Franklin River. However, almost no one wanted this compromise. Conservationists were concerned that the Franklin River area and surrounding wilderness would be damaged, and those in favour of a dam preferred an option that would utilise the Franklin's water as well as the Gordon's water. The Tasmanian Government then offered a referendum on the issue, which only offered two choices: the Gordon below Franklin dam and the Gordon above Olga dam. There was widespread condemnation that the referendum did not offer a 3rd choice of not having any dam on the Gordon River, and various opinions were offered as to the best way of communicating this at the ballot box. As it turned out, of the 92% of eligible voters to attend the voting booths that day, 47% voted for the Gordon below Franklin option, with the remainder voting informally (45%) or for the Gordon above Olga option (8%). The conservationists were ultimately successful in their campaign to stop any dam on the Gordon River, and the proposal and early works on the Gordon below Franklin Dam ended in 1983 when it was blockaded by the environmentalists and the recently elected Liberal State Government lost a High Court challenge to the Commonwealth's powers. The new Hawke Labor Government in Canberra had opposed the Franklin dam and had moved to stop its construction. The compromise between the State and Federal government and conservationists led the HEC to see the end of an over fifty year long dam making enterprise in the construction of the Henty River and King River power developments.

Жетілген шектері

1980-ші жылдары табиғатты қорғаушылар мен HEC электр қуатын одан әрі дамыту жоспарлары үшін мүмкіндіктердің шектеулі екенін мойындады, және HEC-те қосымша бөгеттерді зерттеу және дамытумен айналысатын жұмыс күшінің уақыт өте келе қажетсіз болары айқын болды. 1990-шы жылдардың соңынан бері HEC су қоймалары электр сұранысы ұзақ мерзімді жабсылыстан басып өтуіне байланысты біртіндеп төмендеді, осы мәселені шешу үшін Франклин бөгетінің төменгі жағында Гордон бөгетін салу ұсынылған болатын. Бұл тапшылық алдымен су қоймаларын азайту арқылы, ал кейінгі жылдары көмір отынына көшу арқылы толықтырылды, бастапқыда мұнай, содан кейін газ және Basslink кабельді желісі арқылы Викториядан әкелінген көмір есебінен.

HEC компаниясынан Hydro Tasmania компаниясына дейін

1990 жылдардың басында шығыс штаттарының үкіметтері Ұлттық электр нарығына (NEM) және электр энергиясын дерегуляциялауға дайындық жасады. Тасманияның NEM-ге қосылуын күтіп, 1998 жылдың 1 шілдесінде Hydro Electric Commission таратылды, нәтижесінде үш жеке мемлекеттік компания құрылды: Hydro Tasmania – электр энергиясын өндіруші. Transend Networks – электр қуатын беруші. Transend кейіннен Aurora компаниясының тарату бөлімшесімен бірігіп, TasNetworks компаниясын құрды. Aurora Energy – электр энергиясын сатушы және бөлшек саудагер, ол тұтынушыларға электр энергиясын сатады және таратады. Тасмания 2005 жылдың мамыр айында NEM-ге қосылды. 1990 жылдардан бастап Hydro Tasmania жел электр станцияларына инвестиция жасады, алғашқысы 1998 жылы аяқталған Кинг аралындағы Хаксли Хилл жел электр станциясы болды. Бұдан кейін Вулнорста 140 МВт жалпы қуаты бар екі жел электр станциясы салынды. 168 МВт қуаттылыққа ие Муссельроэ жел электр станциясының құрылысы 2013 жылы аяқталды. Алайда, қазіргі уақытта үш негізгі саяси партияның саясаты жекешелендіруге қарсы, ал қоғамдық пікір көбінесе мемлекеттік меншікті қолдайды. 2000 жылдары Hydro Tasmania бұрынғы бөгеттерді салу арқылы электр энергиясын өндіруді тоқтатты. Энтони электр станциясы Тасманиядағы соңғы гидроэлектрлік электр станциясының құрылысының бөлігі деп есептелді. 2008 жылы 1000 ГВт жобасы аясында Гидро компаниясының басқаруындағы қолданыстағы құрылымдар жаңартылып, көміртегінің бейтараптығына қол жеткізу бойынша жұмыстар жалғасты. 2020 жылы Тасманияның жаңартылатын электр энергиясының жылдық қуаты 10 ТВт сағатқа жетті, бұл оның орташа жылдық электр энергиясын тұтыну деңгейімен тең.

2016 жылғы дағдарыс

2016 жылдың басында Тасманияда су деңгейі ең төменгі көрсеткішке жеткен кезде, Basslink желісінде ақау пайда болды, нәтижесінде материкпен байланыс шамамен 6 айға тоқтатылып, 2016 жылғы энергия дағдарысы туды. 2006 жылы Basslink іске қосылғаннан кейін, Белл Бей электр станциясы 2009 жылы жабылды, бұл электр энергиясын өндіру қуатын азайтты және тек Тамар аймағындағы электр станциясы ғана гидроэлектростанция емес қуат көзі болып қалды. Бұл станция консервацияланған және дағдарыс кезінде сатылмақ болған. Дағдарысқа байланысты станция қайта іске қосылып, шамамен қуатты қалпына келтірді, ал материктен қуаттылығы бар дизельдік генераторлар әкелінді.

Газ (термиялық)

Электр станциясы Координаттары Максималды қуаттылығы (МВт) Турбиналар Отын түрі Bell Bay (Істен шығарылды) 0 табиғи газ

Газ турбинасы

Электр станциясы Координаттары Максималды қуаттылығы (МВт) Турбиналар Отын түрі Комбинирленген цикл Тамар аңғары 208 1 табиғи газ иә Тамар аңғары 178 4 табиғи газ жоқ

Су электр станциялары

Электр станциясы Координаттары Макс. Қуаттылығы (МВт) Турбиналар Бастиан 79.9 1 Батлерс-Гордж 12.2 1 Катагуния 48 2 Цетана 90 1 Клуни 17 1 Девлз-гейт 60 1 Фишер 43.2 1 Гордон 432 3 Джон Баттерс 144 1 Лейк-Эхо 32.4 1 Лимонтийм 51 1 Лиапута 87.3 3 Маккинтош 79.9 1 Медоубанк 40 1 Палоона 28 1 Поатина 300 6 Рис 231.2 2 Репульс 28 1 Роуаллан 10.5 1 Тарралеа 90 6 Треваллин 90 4 Трибут 84 1 Тунгатина 125 5 Ваятина 38.25 3 Уилмот 30.6 1 Барлығы 2272.45

Жел электр станциялары

Жел электр станциясы Орналасқан жері Қуаттылығы (МВт) Турбиналар Хаксли Хилл жел электр станциясы 2.5 5 Мюсселроэ жел электр станциясы 168 56 Вулнорт жел электр станциясы 140 62

Негізгі лауазымды тұлғалар

Аты Атауы Қызмет мерзімінің басталуы Қызмет мерзімінің аяқталуы Ұйым атауы Сілтемелер Ескертулер Бас инженер және Бас менеджер 1914 1924 Су электр бөлімі, 1925 1930 Комиссар 1930 1933 Су электр комиссиясы. Қосалқы комиссарлармен бірге: * C. B. Davies (1930–1941) * M. W. Simmons (1930) * R. L. Parker (1931–1935) * J. E. Heritage (1935–1947) * C. E. H. Ferguson (1941–1947) * W. H. Nicol (1947–1954) * A. Burn (1951–1959) 1940 1946 1946 1977 1977 1987 1987 1989 1990 1994 1995 1996 Бас атқарушы директор 1996 1998 1998 1999 1999 2006 Hydro Tasmania (Hydro Electric Corporation сауда атауы ретінде) 2006 2010 2010 2013 2013 2020 Эвангелиста Альбертини Бас атқарушы директор 2020 2021

Министрлер

Құрметті Сэр Джон К. Макфи (1930–1934 жж.)
Құрметті Сэр Уолтер Ли (1934 ж.)
Құрметті Т. Х. Дэвис (1934–1942 жж.)
Құрметті Сэр Роберт Косгроув (1942–1958 жж.)
Құрметті Эрик Рис (1958 ж.)