Кіріспе
Теофилус Шикел Пейнтер (22 тамыз 1889 – 5 қазан 1969) – хромосомалардың құрылымы мен функциясы, әсіресе адамдардағы жынысты анықтайтын X және Y гендері туралы жұмыстарымен танымал американдық зоолог. Ол адамның жынысы Х/Y гетероморфты хромосомалық жұп механизмі арқылы анықталатынын алғаш рет ашты. Сонымен қатар, ол жеміс шыбжығында (Drosophila) гендерді анықтау жөніндегі зерттеулер жүргізді. Оның зерттеулерінде Drosophila және басқа да диптералық личинкалардың сілекей бездеріндегі алып политен хромосомалары қолданылды. Пейнтер 1938 жылы АҚШ Ұлттық ғылым академиясының, ал 1939 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.
Theophilus Shickel Painter (August 22, 1889 – October 5, 1969) was an American zoologist best known for his work on the structure and function of chromosomes, especially the sex determination genes X and Y in humans. He was the first to discover that human sex was determined by an X/Y heteromorphic chromosomal pair mechanism. He also carried out work in identifying genes in fruit flies (Drosophila). His work exploited the giant polytene chromosomes in the salivary glands of Drosophila and other Dipteran larvae. Painter was elected to the United States National Academy of Sciences in 1938 and the American Philosophical Society in 1939.
Академиялық әкімшілік
1916 жылы Пайнтер Техас университетінің профессорлық құрамына қосылды және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі әскери қызметтен басқа, өмірінің соңына дейін сол жерде жұмыс істеді. Ол кезекпен доцент, профессор және зоологиядан еңбегі сіңген профессор атағын алды. Техас университетінде оқу ісінің жөндеушісі (1944–1946) және президент (1946–1952) міндетін атқарды, ал 1966 жылы белсенді оқытудан зейнетке шықты.
Растық бөліну
Техас университетінің президенті Пейнер болған кезде, Техас штатының тұрғыны Хеман Марион Свитт оқуға түсуге өтініш берді, бірақ оның нәсіліне байланысты қабылданудан бас тартты. Содан кейін Пейнер «Sweatt v. Painter», 339 U.S.629 (1950) азаматтық құқықтар ісінде айыпталушы болып тағайындалды, бұл іс «Brown v. Board of Education of Topeka, Kansas» ісіне дейінгі маңызды қадам болды. Аталған істе «бөлектеу теңсіздікке әкеледі» деген шешім қабылданды және Американың мемлекеттік мектептерінің бірігуіне жол ашты.
Гендерлік зерттеулер
Пейнер адам хромосомаларын ерте зерттеуімен де белгілі. 1921 жылы ол адамның мейоздық хромосомаларының саны 24 екенін алғаш рет анықтады. Ол микроскоп астында аталық без тіндерінің кесінділеріндегі сперматоциттердегі араласқан хромосомалардың жиынтығын санауға тырысып, 24 санына келді. Кейін 1955 жылы Джо Хин Тхио жаңа технологияларды пайдаланып, адам соматикалық жасушаларындағы хромосомаларды қарап, 46 хромосома тапты. Алберт Леванмен бірге Тхио 1956 жылдың басында өз зерттеулерін жариялады, нәтижесінде адам хромосомаларының саны қайта қарастырылды. 1934 жылы Пейнер Ұлттық Ғылым академиясынан (National Academy of Sciences) Дэниел Жиро Эллиот медалімен марапатталды.