Кіріспе

Құс түрлері

Каналды мүңкіл тукан (Ramphastos vitellinus) – Кариб теңізіндегі Тринидад аралында және тропикалық Оңтүстік Америкада, оңтүстік Бразилия мен орталық Боливияға дейін таралған Ramphastidae тұқымдасына жататын, passerine құстарына жақын құс.

Сипаттама

Сияқты басқа тукандар, бұрқанақ та жарқын түсті және өте үлкен мүсікке ие. Оның ұзындығы әдетте 9–14 см (3½–5½ дюйм) мүсікпен бірге болады. Салмағы 

Номиналды түр (R. v. vitellinus): Оның жоғарғы жағы, құрсағы, құйрығы және мүсігінің көп бөлігі қара, ал жоғарғы және төменгі құйрық қанаттары қызыл. Көздің айналасы мен мүсіктің негізі көк, мойны ақ, кеудесінің ортасы сары-қызғылт, шеттеріне қарай ағарады, ал төменгі кеудесі кең, көлденең қызыл жолақпен күрт контрастқа түседі. Көздің қабыршағы қара қоңыр. Бұл түрдің ареалының солтүстік-шығыс бөлігінде кездеседі. Culminatus түрі: Ол номиналды түрге ұқсас, бірақ жоғарғы мүсігінің негізі сары, мүсігінің жиегі сары-қызғылт, жоғарғы құйрық қанаттары сары-қызғылт, ал мойны мен кеудесі ақ (кейде сары реңді), қара құрсақтан жіңішке қызыл жолақпен бөлінген. Бұл түрдің ареалының шығыс және оңтүстік-орталық бөлігінде кездеседі. Кувьер туканына (Ramphastos tucanus cuvieri) өте ұқсас және оны оңай шатастыруға болады. Ariel түрі: Ол номиналды түрге ұқсас, бірақ мүсігінің негізі сары, көк көздің айналасындағы тері қызыл, ал мойны мен кеудесінің барлығы қызғылт сары. Оңтүстік-шығыс Амазонияда кездеседі. Бразилияның шығыс жағалауындағы белгісіз популяция дерлік бірдей. Citreolaemus түрі: Culminatus түріне ұқсас, бірақ мойнында ашық сары түс, сары мүсігінде жасыл рең, мүсігінің түбінде сары-сары дақ және көкшіл ақшыл көздің қабыршағы бар. Колумбияның солтүстігінде және Венесуэланың солтүстік-батысында кездеседі. Түрлердің ареалдары қабаттасқан жерлерде, жоғарыда сипатталған түрлерге қарағанда аралық белгілері бар жекелеген түрлер гибридтеудің нәтижесінде жиі кездеседі. Кейбір аралық популяцияларға кейде түрше мәртебесі берілді, мысалы, Бразилияның солтүстік-шығысындағы популяция үшін theresae және Оңтүстік-орталық Бразилиядағы популяциялар үшін pintoi (екеуі де culminatus ariel аралық түрлері).

Тіршілік ету ортасы

Ормандар мен тоғайларда кездеседі. Көбінесе ылғалды аймақтарды ұнатады, бірақ кейбір жерлерде құрғақ аймақтарға дейін (әсіресе өзендер бойында) таралады. Көбінесе жазықтарда, бірақ жергілікті жерлерде белгілі бір биіктікке дейін өседі.

Мінез-құлық

Бұл түр ағаш үстінде жеміс жейтін жануар, бірақ олар жәндіктер, кішкентай бауырымен жорғалаушылар, жұмыртқалар мен бақаларды да жейді. Көбінесе Вирола және Эутерпе пальмасы сияқты майға толы жемістерді тұтынады. Құбыр тұмсықты туканның тамақтанатын басқа жемістері – цекропия, фикус, гевея, нектандра, оенокарпус, пурума және путерия. Адамдар олардың мекенжайына жақын келгенде, олар папайя, манго, авокадо және бұрыш жейді. Олардың дауысы – «Кри-оп, кри-оп, кри-оп». Ата-анасы екеуі де балаларын тәрбиелеуге белсенді қатысады. Ақ жұмыртқалар биік ағаштың ішіне, төсемесіз қуысқа салынады. Жұмыртқадан шығуға 18 күн кетеді, ал ата-анасы 15-16 күн баданалайды. Дегенмен, олар асығыс болуы мүмкін, сондықтан жұмыртқаларын бірнеше сағатқа жабылмаған күйде қалдырады. Жаңа туған тукандар ұядан шыққаннан кейін де ұяда қалады. Олар туылғанда көзі жоқ және қауырсыны жоқ, ал көздері шамамен 3 аптадан кейін ашылады. Оларда қысқа тұмсықтары және ұяның қатаң еденінен қорғау үшін өкшелерінде арнайы төсемдер болады. Қауырсындары 4 аптаға жуық болғанда ғана кеңейе бастайды. Олар 8 аптаға дейін ұядан шыға алмайды және тамақтандыру үшін екі ата-анасына тәуелді болады. Осыдан кейін жас тукандар өздеріне өзі көмектесе алады. Олар 40-50 күннен кейін ұядан шыға бастайды, бұл олардың мөлшеріне байланысты.