Кіріспе

Жаңа әлем барбеттері – Пициформылар отрядының Капитонидтер тұқымдасының, сайрақтарға жақын құстары, Орталық және Оңтүстік Американың ылғалды ормандарында мекендейді. Олар туканға туыс. Жаңа әлем барбеттері денелі, қысқа мойынды және үлкен басқа ие. Олардың аты ауыр мүңкілерінің шетіндегі қылшықтардан шыққан. Көптеген түрлері әдемі түсті және тропикалық ормандарда өмір сүреді. Бұл барбеттер көбінесе ағаштарда қоныстанады, жұптасып ағаштардың ойықтарына екі-төрт жұмыртқа салады. Олар жемістер мен жәндіктермен қоректенеді. Бұл құстар көшпейді.

Экология

Жаңа әлемдегі барбеттердің көпшілігі жазық ормандарда мекендейді, бірақ кейбіреулері таулы және қоңыржай ормандарға да таралады. Көбінесе олар ұя салу үшін пайдаланатын өлі ағаштар бар орталармен шектеледі. Барбеттердің рационы әртүрлі, бірақ жеміс-жидектер басым бөлігін құрайды. Олар ұя салған кезде, әсіресе, кішкентай шаян тәрізділерді де жейді. Барбеттер тағамның қолжетімділігі өзгергенде рационына жылдам бейімделе алады. Олар көптеген жеміс ағаштары мен бұталарын аралайды; бір барбет өзінің ареалында 60-қа жуық түрлі жеміс-жидектермен қоректенеді. Сондай-ақ, олар егістіктерге де барады, онда өсірілген жеміс-жидектер мен көкөністерді жейді. Жемістің өзін толығымен жұтады, ал сіңбейтін бөліктері, мысалы, тұқым қабықтары кейін құсып шығарылады (көбінесе ән салу алдында). Құсып шығару әдетте ұяда болмайды (тоқандарда болғандай). Жаңа әлем барбеттері, өз туыстары сияқты, тропикалық ормандарда тұқымдарды таратуға маңызды үлес қосады деп саналады. Жеміс-жидектерден басқа, олар ағаштардың бұтақтары мен діңдерінен жинаған бунақденелілерді де жейді. Олар құмырсқалар, қоңыздар және көбелектер сияқты көптеген жәндіктермен қоректенеді. Сонымен қатар, шаяндар мен жүзқаяқтыларды, ал кейбір түрлері бақалар сияқты кішкентай омыртқалы жануарларды да жейді.

Адамдармен қарым-қатынасы

Жаңа әлем барбеттерінің адамдарға тікелей әсері шамалы. Орманның жойылуы ескі өсімдіктерге тәуелді барбет түрлеріне зиян келтіруі мүмкін, ал бұл бұзылған немесе ашық ортаны ұнататын түрлерге пайдалы болады. Жаңа әлем барбеттерінің үш түрі IUCN бойынша қауіпті түрлер тізіміне енген: Колумбияның ақ маңдайлы барбеті – жойылуға жақын, ал бес түсті барбет – осал деп саналады. Екеуі де салыстырмалы түрде тар ареалға ие, олар ағаш өнеркәсібі үшін орманды жою, сондай-ақ ауыл шаруашылығы (кока мен марихуананы қоса алғанда), мал және кен өндіру үшін жер беру салдарынан қауіп төндіреді. Перуде жақында ғана ашылған қызыл жолақты барбеттің популяциясының аздығына байланысты (шамамен 1000 құсқа дейін) осал деп есептеледі, бірақ оның шалғай орны әзірге қауіпке ұшырамаған.

Жүйелілік, таксономия және эволюция

Флоридада миоцен дәуірінен қалған Жаңа әлем барбеттерінің қазба қалдықтары табылды. Бірақ, тукандарға қатысты бұл парафилетикалық болып шықты; демек, Capitonidae тұқымдастығында тек Жаңа әлемнің нағыз барбеттері ғана сақталған. Африка барбеттері (Lybiidae) және Азия барбеттері (Megalaimidae), сондай-ақ Американың екі токан барбеті (Semnornithidae) қазіргі уақытта осы тұқымдастықтан бөлініп шықты. Балама ретінде, американдық барбеттермен ортақ ата-тегін бөлісетін тукандар дәстүрлі, барлық қамтитын барбет тұқымдастығына қосылуы мүмкін. Олар өзіне тән белгілерді дамытқандықтан, көбінесе жеке қарастырылады, осылайша барбеттер төрт желі бойынша бөлінеді.