Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жазбаша немесе ауызша сөз ойыны
Written or spoken word game
the word game
Ghost (кейде ghosts немесе endbee деп те аталады) – ойыншылардың кезекпен бір сөздің әріптерін жалғастырып, толыққанды сөз құрамайтын жазбаша немесе ауызша сөз ойыны. Ghost екі немесе одан көп ойыншы ойнай алады, арнайы құралдар қажет емес. Бірақ, оны ауызша ойнаудың орнына қалам мен қағазға жазып ойнауға да болады.
Ghost (also known as ghosts or endbee) is a written or spoken word game in which players take turns to extend the letters of a word without completing a valid word. Ghost can be played by two or more players and requires no equipment, although it can be played with pencil and paper instead of being spoken aloud.
Ережелер
Ойыншылар кезекпен бір әріпті атап, осы әріптерді ортақ, үнемі өсіп келе жатқан сөз бөлігіне қосады. (Мысалы, егер бірінші ойыншы "Т" деп атаса, екіншісі "Р" деп атап "ТР" жасай алады.) Әрбір бөлік нақты сөздің басы болуы керек. Өз кезегіндегі ойыншы әріп қосудың орнына, алдыңғы ойыншыдан ағымдағы бөлік сөздің басы екенін дәлелдеуін сұрай алады. Егер сынға тартылған ойыншы мұндай сөзді атаса, сын айтқан ойыншы раундты ұтылады; әйтпесе сынға тартылған ойыншы раундты ұтылады. Егер ойыншы өтірік айтса немесе басқа ойыншылар байқамай сөзді толықтырса, ойын жалғаса береді. Егер осылай толық сөз құрылса, соңғы әріпті атаған ойыншы раундты ұтылады. (Көбінесе, есепке алынатын сөздің ұзындығы үшін үш немесе төрт әріптен кем емес ең төменгі шек белгіленеді.) Ұтылған ойыншы "әріп" алады (баскетболдағы "жылқы" ойыны сияқты), ал ойыншылар "көкшіл" сөзінің бес әріпін жинағаннан кейін ойыннан шығарылады. Раунд аяқталғанда, ойын көбінесе сол жаққа беріледі.
Players take turns to call a letter, adding those letters to a shared, growing word fragment. (For example, if the first player calls "T", the second might call "R" to make "TR".) Each fragment must be the beginning of an actual word. The player whose turn it is may — instead of adding a letter — challenge the previous player to prove that the current fragment is actually the beginning of a word. If the challenged player can name such a word, the challenger loses the round; otherwise the challenged player loses the round. If a player bluffs, or completes a word without other players noticing, then play continues. If a complete word is formed in this way, the player who called the final letter of it loses the round. (Usually some minimum is set on the length of a word that counts, such as three or four letters.) The losing player earns a "letter" (as in the basketball game horse), with players being eliminated when they have been given all five letters of the word "ghost". When a round ends, play generally passes to the left.
Жеңіс стратегиясы
Ghost ойынының ағашы әріптердің сөз деп есептелетін комбинацияларының тізімінен туындатылғандықтан, ойынды (екі ойыншы ойнайтын) бір ойыншыға жеңіске жеткізетін стратегияны табу үшін оңай "шешуге" болады. Ұлттық табыс ойындары лигасының мүшесі Алан Франк 1987 жылы ресми Scrabble ойыншыларының сөздігіне сүйене отырып, жеңіске жеткізетін стратегияның үлгісін жасады. Рэндалл Мунро 2007 жылы өзінің xkcd веб-комиксінің жаңалықтар бетінде жеңіске жеткізетін стратегияның үлгісін жариялады. Ол өз шешімін Ubuntu сөздігіне негіздеді.
Since the game tree of Ghost can be derived from the list of combinations of letters that are considered to be words, the game (as played by two players) can be easily "solved" to find a winning strategy for one player. Alan Frank, a member of the National Puzzlers' League, constructed a sample winning strategy in 1987, based on the Official Scrabble Players Dictionary. Randall Munroe posted a sample winning strategy in 2007 on the news page of his webcomic, xkcd. He based his solution on the Ubuntu dictionary.
Супержыман
Супергез ойыншы сөздің өсіп келе жатқан бөлігінің басын немесе соңын таңдап, сонда әріп қосып ойнайды. Мысалы, ERA деген сөз бөлігі берілген жағдайда, ойыншы BERA немесе ERAD деп ұсынуы мүмкін. Бұл нұсқаны Джеймс Турбер және оның достары ойнаған. Бұл ойын Хойлдің ойын ережелерінде Fore and Aft, сондай-ақ Лексикант немесе Ллано деп те аталады.
Superghost is played by choosing either the beginning or end of the growing word fragment and adding a letter there. For example, given the fragment ERA, a player might offer BERA or ERAD. This version was played by James Thurber and his circle of friends. This is also known as Fore and Aft in Hoyle's Rules of Games, Lexicant, or Llano.
Супергерой
Бұл ойын фрагмент сөзінің әріптерін фрагменттің басына немесе соңына әріп қосу алдында кері тіркеуге болады, осыны шешу арқылы ойналады. Мысалы, ERA фрагменті берілгенде, ойыншы BERA, ERAD, NARE немесе AREN ұсына алады. Бұл нұсқа алғаш рет 1978 жылы Аризона штатының Финикс қаласында өткен Дүниежүзілік ғылыми фантастика конвенциясында (IguanaCon) кеңінен қолданылды және оның авторлары – Кэри Хаммер мен Марк Маламуд.
This is played by deciding whether to reverse the letters of the word fragment before adding a letter to the fragment's beginning or end. For example, given the fragment ERA, a player might offer BERA, ERAD, NARE, or AREN. This variant was first broadly adopted at the 1978 World Science Fiction Convention in Phoenix, Arizona (IguanaCon) and is credited to Cary Hammer and Mark Malamud.
Қалқымы
Бұл өсіп келе жатқан сөз фрагментінің кез келген жеріне, тіпті әріптердің арасына әріп қосу арқылы ойналады. Мысалы, ERA фрагменті берілген жағдайда, ойыншы BERA, ERAD, EBRA немесе ERMA ұсына алады. Бұл нұсқаны 1970 жылдары Дэниел Азимов ойлап тапқан. Бастапқыда және көбінесе Superduperghost деп белгілі болған, оны оның математика магистранттары достары Калифорния университетінің Беркли қаласындағы кампусында ойнаған. Бұл түрі кейде Ллама деп те аталады.
This is played by adding a letter anywhere in the growing word fragment, including between letters. For example, given the fragment ERA, a player might offer BERA, ERAD, EBRA, or ERMA. This version was invented by Daniel Asimov around 1970. Originally and still often known as Superduperghost, it was played by his circle of mathematics grad student friends at U. C. Berkeley. This variant is also sometimes known as Llama.
Анахост
Бұл нұсқа ойыншыға әріптерді қайта орналастыруға (анаграмма жасауға) және бір әріп қосуға мүмкіндік береді. Мысалы, ERA фрагменті берілген болса, ойыншы EART, EBAR немесе NREA сөздерін ұсына алады.
This version allows the player to rearrange (anagram) the letters in addition to adding one. For example, given the fragment ERA, a player might offer EART, EBAR, or NREA.
Жүгірткі
Спук ойыны әріптерді белгілі бір реті жоқ "қоймаға" қосу арқылы ойналады. Осы ойындағы мақсат – сөз құралатын әріптер жиынтығын жасаудан сақтану. Мысалы, {A,B,F,L,S,U} жиыны болғанда, ойыншы H әрпін қосудың қате екенін түсінер еді, себебі ол BASHFUL сөзін құрар еді. Дегенмен, олар B әрпін қосып, қарсылық туған жағдайда FLASHBULB сөзін айтуға болады. Мұндай нұсқаларды ойнауға дәстүрлі ойынға қарағанда көбірек күш-жігер мен уақыт керек болады, сондықтан олар аз танымал және сирек ойналады.
Spook is played by adding letters to a "pool" in which no fixed order is assumed. In this game, one's objective is to avoid completing a letter pool which can be ordered to form a word. For example, given the pool {A,B,F,L,S,U}, a player would be unwise to add H, which would form the word BASHFUL. However, they might add B, and cite the word FLASHBULB if challenged. These variants usually require much more effort and time to play than the conventional game, and as such are lesser known and less popular.
Чеддер ойысы
Чеддар шатқалы сөйлемнің біртіндеп ұзарып бара жатқан бөлігіне сөздер қосып ойналады, ал сөйлемді толықтырудан қашыну керек. Бұл ойын түрі BBC радиосындағы "Кешіріңіздер, мен түсіне алмаймын" атты бағдарлама арқылы танымал болды.
Cheddar Gorge is played by adding a word to the end of a growing sentence fragment, and avoiding the completion of a sentence. This variant was popularized on the BBC Radio show I'm Sorry I Haven't a Clue
Тарих
"Ghost" атауы бастапқы "бір тамшының үш бөлігі" деген атаудан қысқартылған; ойыншы жеңілген сайын бір, екі, содан кейін үш "бір тамшының үш бөлігіне" айналып, одан кейін ойыннан шығып кететін.
The name "ghost" is shortened from the original name "three thirds of a ghost"; a player, upon losing, became one, two, and finally three "thirds of a ghost", at which point they would float away and be out of the game.
Есептеу күрделілігі
R тұрақты өрнегі болғанда, егер екі ойыншы R-дың құрастырған тілімен Ghost ойынын кезекпен ойнаса, 1-ші ойыншының жеңіске жететін стратегиясы бар-жоғын анықтау мәселесі EXPSPACE класында және PSPACE-де қиын. Бұл мәселенің PSPACE-де қиын екені, PSPACE-де қиын деп танылған Жалпыланған География мәселесін Ghost ойынына келтіру арқылы дәлелденді. Нақтырақ айтқанда, Жалпыланған География графигі берілгенде, тұрақты өрнек R-ді беретін детерминистік емес автомат құрастыруға болады, мұнда 1-ші ойыншы R-мен Ghost-та жеңіске жететін стратегияға ие болса, олар Жалпыланған География ойынында да жеңіске жететін стратегияға ие болады. Бұл дәлел Superghost, Superduperghost, Xghost ойындарына да қатысты, олар тұрақты өрнектер арқылы құрылған тұрақты тілдерде ойналады. Осылайша, Superghost, Superduperghost, Xghost ойындары тұрақты тілдерде PSPACE-де қиын және EXPSPACE класында орналасады. Spook ойыны тұрақты тілде PSPACE-де қиын, бірақ оның EXPSPACE класында бар-жоғы әлі белгісіз.
Given a regular expression R, if two players take turns playing Ghost with the language generated by R, the problem of determining whether player 1 has a winning strategy is in EXPSPACE, and is PSPACE hard. It's proved to be PSPACE hard by reducing Generalized Geography, a problem known to be PSPACE hard, to a game of Ghost. Specifically, given a Generalized Geography graph, a nondeterministic finite automaton can be constructed, which gives a regular expression R, such that player 1 has a winning strategy in Ghost with R if and only if they have a winning strategy in the Generalized Geography game. This proof extends to Superghost, Superduperghost, Xghost, played on regular languages generated by regular expressions. Thus Superghost, Superduperghost, Xghost played on regular languages are all PSPACE hard and in EXPSPACE. Spook on regular language is PSPACE hard, but it's unknown if it's in EXPSPACE.
Неміс тілінде
Неміс тілінде сөздерді қосып, өте еркін құрауға болады. Осы себепті, L тұрақты тілін тудыратын тұрақты өрнекті жазу мүмкін, мұндағы L-дегі әрбір сөз техникалық түрде неміс тіліндегі сөз болып табылады (ол мағынасыз болуы мүмкін). Мұндай тілдерде ойналатын "аруақ" ойыны неміс аруағы деп аталады. Осы нұсқаның да PSPACE қиындығы дәлелденді.
In German, words can be formed quite freely by concatenation. Because of this, one can write a regular expression that generates a regular language L, such that every word in L is technically a word (which might be nonsensical) in German. A game of ghost played on such languages L is called German ghost. This variant was also shown to be PSPACE hard.