Кіріспе

"Мендельдік мұрагерлік туралы болжам бойынша туыстар арасындағы корреляция" – Рональд Фишердің 1918 жылы Эдинбург Корольдік қоғамының еңбектерінде жарияланған ғылыми мақаласы (52-том, 399–433 беттер). Онда Фишер «инфинитезимальді модельді» ұсынады, бұл генетикалық тұжырымдамалық модель, фенотиптік белгілер арасындағы үздіксіз өзгерістің Мендельдік мұрагерлік нәтижесі болу мүмкіндігін көрсетеді. Бұл мақалада «дисперсия» статистикалық термині алғаш рет қолданылған.

Өмірбаян

Мендельдік мұра 1900 жылы қайта ашылды. Дегенмен, табиғи іріктеу қандай өзгерістерге әсер ететіні туралы пікірлер қақтығысты болды. Карл Пирсон басқарған биометриялық мектеп Чарльз Дарвиннің эволюция үшін шағын айырмашылықтар маңызды деген ойын қолдады. Ал Уильям Бейтсон басқарған мендельдік мектеп Грегор Мендельдің жұмысы үлкен айырмашылықтармен даму механизмін ұсынды деп есептеді. Фишердің биографы және қызы Джоан Бокс 1978 жылғы «Ғылымгердің өмірі» атты кітабында Фишердің сол кезде студент болған кезінде бұл мәселені 1911 жылы шешкенін айтады. Фишер өзінің мақаласын (кейін «Мендельдік мұрагерлік туралы болжам бойынша туыстар арасындағы корреляция» деп аталды) Лондон Корольдік қоғамына олардың «Транзакцияларында» жариялау үшін ұсынды. Екі сарапшы – биолог Р.С. Паннетт және статистик Карл Пирсон, өздерінің біліктілігі жеткіліксіздігінен кейбір бөлімдерді бағалай алмайтындарын және бірнеше күмәндік білдіргенін мәлімдеді. Мақала қабылданбаса да, Фишер 1917 жылдан бастап Пирсонмен араздасып, мақаланы Дж. Артур Томсон арқылы Эдинбург Корольдік қоғамына жіберді, ол оны «Транзакцияларында» жариялады.

Үлгі

Фишер өзінің жаңа терминін – дисперсияны стандартты ауытқудың квадраты ретінде анықтады, себебі тәуелсіз кездейсоқ шамалардың дисперсиялары қосыла алады. Ол адамдардың белгілерінің үздірісіз өзгеретінін атап өтті.