Кіріспе
Ешиваның басшысы Рош ешива (אֲרֹשׁ יְשִׁיבָה, көпше саны: רָאשֵׁי יְשִׁיבָה; ағылшынша көпше саны: rosh yeshivas) – дәстүрлі діни мәтіндерді, негізінен Талмуд пен Тораны, сондай-ақ халаханы (иудей заңын) зерттеуге бағытталған еврей білім беру мекемесі – ешиваның деканына берілетін атақ. Рош ешиваның негізгі міндеті – Талмудты зерттеулерді және практикалық мәселелерді бақылау. Рош ешива көбінесе ең жоғары деңгейдегі шиур (сабақ) өткізеді, сондай-ақ студенттерге раббинатқа (семхиа) оқуға рұқсат беру туралы шешім қабылдайды. Бұл термин еврейше "рош" ("бас") және "ешива" ("еврей діни білім беретін мектеп") сөздерінің бірігісінен құралған. Рош ешива Талмудты толыққанды білуі керек, сонымен қатар жаңа тұжырымдамаларды (хидушим – жаңалықтар) талдау және ауызша, көбінесе жазба түрінде ұсыну қабілетіне ие болуы тиіс. Кейбір оқу орындарында, мысалы, ЮУ-дың рабби Исаак Елханан теологиялық семинариясында, көптеген раввиндерге рош ешива атағы беріледі, ал ешиваның деканы рош ха-ешива деп аталады.
Rosh yeshiva (, pl. , ; Anglicized pl. rosh yeshivas) is the title given to the dean of a yeshiva, a Jewish educational institution that focuses on the study of traditional religious texts, primarily the Talmud and the Torah, and halakha (Jewish law). The general role of the rosh yeshiva is to oversee the Talmudic studies and practical matters. The rosh yeshiva will often give the highest shiur (class) and is also the one to decide whether to grant permission for students to undertake classes for rabbinical ordination, known as semicha. The term is a compound of the Hebrew words rosh ("head") and yeshiva (a school of religious Jewish education). The rosh yeshiva is required to have a comprehensive knowledge of the Talmud and the ability to analyse and present new perspectives, called chidushim (novellae) verbally and often in print. In some institutions, such as YU's Rabbi Isaac Elchanan Theological Seminary, the title of rosh yeshiva is given to many rabbis and the dean of the yeshiva is known as the rosh ha yeshiva.
Тарих
Ешивалар Мишна мен Талмуд ғалымдарының ғылыми дәстүрлерін жалғастырады, олар көбінесе жүздеген студенттері бар академияларға жетекшілік етті. Вавилониядағы Талмуд академияларында рош ешива «реиш метивта» (арамей тілінде «академия басшысы») деп аталды және «гаон» атағына ие болды. Рош ешиваға деген құрмет көп жағдайда Литва әлеміне хасидтік көзқарастардың сіңірілуі болып табылады.
Династиялар
Ешиваның мөлшеріне байланысты бірнеше рош-ешива болуы мүмкін, кейде бір ұзын созылған отбасыдан. Рош-ешивалардың отбасылық династиялары бар, мысалы, Соловейчиктер, Финкельдер, Файнштейндер, Котлерлер және Куктер отбасылары, олар АҚШ және Израильдегі көптеген ешивалардың төбесінде тұрады.
Рош мезифта
"Рош месифта" (баламасы: "Рош метвита") аталымының тарихы көп ғасырларға жетеді. Бұл лауазым университет деканының лауазымымен салыстыруға болады.
Машгиах Рухани
Ешивадағы студенттердің жеке және этикалық дамуы көбінесе есімдері бөлек тұлға, яғни машгиах немесе рухани бақылаушы арқылы жүзеге асырылады. Бұл ұғымды 19 ғасырда Муссар қозғалысы қалыптастырды, нәтижесінде иешиваға барудың мақсаттарының бірі – мінез-құлықты жетілдіру болды. Әйгілі және ықпалды машгиахтардың бірі раввин Элияху Элиезер Десслер еді.