Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Герб тасуға құқығы бар адам
Person entitled to bear a coat of arms
Геральдикада армигер – гербтік белгіні пайдалануға құқығы бар адам (мысалы, герб тасу, «қару ұстаушы») мұрагерлік құқық, рұхсат, тізімге енгізу немесе гербті өздігінен алу арқылы. Мұндай адамды – қарулы, ал отбасын немесе руды – қарулы деп атайды.
In heraldry, an armiger is a person entitled to use a heraldic achievement (e. g., bear arms, an "armour bearer") either by hereditary right, grant, matriculation, or assumption of arms. Such a person is said to be armigerous; a family or a clan likewise.
Этимология
Латын тіліндегі "armiger" сөзі тікелей "қару ұстаушы" дегенді білдіреді. Жоғары және кейінгі орта ғасыр Англиясында бұл сөз, өзінің ерекше гербі бар, рыцарьға (құрметті сардарға) қызмет ететін эсквайрды білдірген. "Armiger" сонымен қатар латынша тег ретінде де қолданылған, қазір ағылшын тілді елдерде сирек кездесетін фамилия ретінде таба аласыз.
The Latin word armiger literally means "arms bearer". In high and late medieval England, the word referred to an esquire attendant upon a knight, but bearing his own unique armorial device. Armiger was also used as a Latin cognomen, and is now found as a rare surname in English speaking countries.
Қазіргі заман
Бүгінде "армигер" термині тек Канада, Ирландия Республикасы, Кения, Оңтүстік Африка, Мальта, Испания және Ұлыбритания сияқты геральдиканы мемлекет немесе геральдикалық орган – мысалы, Қару колледжі, Канаданың бас геральды, Лорд Лион соты немесе Ирландияның бас геральды кеңсесі реттейтін юрисдикцияларда ғана нақты анықталған. Адамның мұндай құқыққа ие болуы мүмкін, егер ол гербтік жетістіктерге ие болу құқығы бар адамнан дәлелді (әдетте әке шежіресі бойынша) ұрпақ болса немесе өзіне қару берілген болса. Тек армигермен бір тегі болу жеткіліксіз. Гербтік жетістікті пайдалану әдетте заңдық шектеулермен реттеледі; бұл шектеулер авторлық құқық мәртебесіне де, гербтің бейнесіне де тәуелсіз. Герб – оның иесін көрсетеді. Оны еркін бейнелеуге болады, бірақ оны иесімен шатастыруға немесе оған зиян келтіруге әкелетіндей етіп пайдалануға болмайды. Нидерландыда дворяндық атақтары заңмен реттеледі, бірақ геральдика реттелмейді. Швеция мен Финляндияда 1762 жылдан бері дворяндар ашық қақпақты шлемді, ал басқалары жабық қақпақты шлемді пайдалану құқығына ие. Испания дворяндығында "армигеро" – атағы жоқ дворяндардың белгілі бір тобына берілген төменгі дәреже болды. Қазіргі заманғы геральдикада "блассонадо" термині де қолданылады.
Today, the term armiger is well defined only within jurisdictions, such as Canada, the Republic of Ireland, Kenya, South Africa, Malta, Spain, and the United Kingdom, where heraldry is regulated by the state or a heraldic body, such as the College of Arms, the Chief Herald of Canada, the Court of the Lord Lyon or the Office of the Chief Herald of Ireland. A person can be so entitled either by proven (and typically agnatic) descent from a person with a right to bear a heraldic achievement, or by virtue of a grant of arms to himself. Merely sharing the same family name of an armiger is insufficient. The usage of a heraldic achievement is usually governed by legal restrictions; these restrictions are independent of the copyright status and independent of a coat of arms depiction. A coat of arms represents its owner. Though it can be freely represented, it cannot be appropriated, or used in such a way as to create a confusion with or a prejudice to its owner. In the Netherlands, titles of nobility are regulated by law but heraldry is not. In Sweden and Finland the nobility has had, since 1762, the prerogative to use an open helmet, while others use a closed helmet. In the Spanish nobility, armígero was a low specific rank to which a certain group of untitled nobles were entitled. In modern heraldry, the term blasonado is also used.