Кіріспе

Американдық раввин, теолог және ғалым (1949 жылы туған)

Шаллом Карми (1 мамыр 1949 жылы туған) – Ешива университетінде еврей тану және философияны оқытатын ортодоксал раввин, Ешива колледжінде Киелі кітап және еврей философиясы кафедрасының төрағасы, сондай-ақ Бенджамин Н. Кардозо құқық мектебінің аға ғылыми қызметкері. Ол сонымен қатар ортодоксал теологиялық журнал «Tradition» редакторы, ал бұрын «First Things» журналында тұрақты баған жазған. Бруклинде туған ол – белгілі ортодоксал теолог, тарихшы және философ. 1969 жылы бакалавр, ал магистр дәрежесін Ешива университетінен алды, раввиндық санатын оған қарасты Раввин Исаак Елханан теологиялық семинариясынан алды, онда Раввиндер Аарон Лихтенштейн және Иосиф Соловейчикпен оқыды. Р. Соловейчиктың бірнеше еңбектерін жариялау үшін редакциялады. Карми Киелі кітап теологиясы, еврей ойлары, 20-шы ғасырдағы ортодоксалдық және Тора біліміндегі гуманитарлық ғылымдардың рөлі туралы көптеген мақалалар жазды. Ол «Тораны зерттеудегі қазіргі ғылым: үлесі мен шектеулері», «Қайғының көрінісіне қатысты еврей көзқарастары» және басқа да бірнеше еңбектерді редакциялады. «Tradition» журналында жеке баған жазады және «First Things» және басқа журналдарға еврей және жалпы тақырыптар бойынша үнемі материалдар жариялайды. Оның герменевтикалық және талдамалық жұмылынан өзге, Кармидің теологиялық еңбегі діни доктрина мен практика жеке адамның өмірінде қалай көрініс табады деген мәселеге ден қоюымен ерекшеленеді.

Ойлау

Кармидің ең маңызды эсселерінің бірінде ол өзі "әдеби-теологиялық тәсіл" деп атаған қазіргі заманғы библиялық зерттеулерді, оның ішінде библиялық археология мен жоғары мәтіндік сынды дамытуға тырысты. Карми православиелік адамдардың Киелі кітапты зерттеу және оған қатысу жүйесін қарастырады, бұл жүйе еврей ойларымен және қазіргі заманғы академиялық тәсілдермен шынайы қарым-қатынас жасау, оларды интеграциялау және дамыту қабілетіне ие. "[Біз] Киелі кітапты негізінен академиялық зерттеу нысаны ретінде емес, Құдайдың сөзі ретінде қабылдауға сенімдіміз; сондай-ақ, түсіндіру дәстүрінің құқылылығына сілтеме жасаймыз. 'Әдеби' деген сөз Құдайдың сөзін түсінудің мәні тек ұсыныстарды қабылдау ғана емес, сонымен қатар оларды әдеби және тарихи контексте есту екенін атап көрсету үшін қолданылады; екінші жағынан, біз өз түсінігімізді айту үшін қолданатын тілдің де зерттеуіміздің ажырамас бөлігі екенін еске түсіреміз." Біріншіден, Карми православие қауымының студенттері академиямен қарым-қатынасқа кіріскенде, Киелі кітап әдебиетіне қатысты православиелік көзқарасты зерттеуге енгізуі керек деп санайды. Бұл көзқарас болашақ зерттеулерге негіз болады және академиялық зерттеулерді кеңейтеді. Ол қарсы тұрудың қажеті жоқ екенін ескертеді. "[Егер] университет бағыты біздің зерттеуіміздің үлгісіне айналса, онда девар Ха Шемді зерттеуге қатысты квази-критикалық және болжамдық тақырыптар – авторлық, мерзімі, тарихи фон және т.б. – біздің оқу жоспарымыздың басына көтеріледі. Егер осылай болса, онда студенттер мен қарапайым адамдар Танахты Құдаймен және өзімен бетпе-бет кездесудің мүмкіндігі ретінде емес, қызығушылықтардың жиынтығы, «проблемалардың» жиынтығы, Тораның денесіндегі пайдасыз қосымша ретінде қабылдайтындықтан, оқу бағдарламасында Киелі кітаптың маңыздылығы күшейе түседі, ол тек ауру тудырғанда немесе жұққанда ғана назар аударуға лайық." Карми православиелік Киелі кітап зерттеушілерінің академияның қазіргі әдістемелерін түсінуі керек екенін, бірақ оларды жазбаларға деген априорлық құрметпен теңестіруі керек екенін және академиялық әдістемелік қорытындыларға, олар академиядан шыққандықтан ғана сынға түспейінше, сыпайы түрде қарсылық білдіруі керек екенін айтады. Карми академиялық зерттеулер мен дәстүрлі зерттеулер арасындағы қайшылықты жай ғана жасыруға болмайтынын, бірақ "егер біз шешім бар деп сенсек, [академиялық зерттеулерге қарсы шығу] біздің Киелі кітапты күнделікті зерттеуімізге әсер етуі керек емес" дейді. Карми ұсынатын осы тәсілдің екінші аспектісі діни әдебиеттің проблемалық академиялық түсіндірмелеріне қатысты Рабби Авраам Исаак Куктың мистикалық-философиялық көзқарасынан туындайды. Ол қиындықтардың үстіне "Тора сарайын" салуымыз керек деп мәлімдейді. Қажет болған жағдайда, сақтаушы ғалым қазіргі зерттеулердің ағартушылық аспектілерін еврей теологиясының тұжырымдамаларына енгізе алады (Карми Танахты еврей теологиясының кез келген көрінісі өтуі керек негізгі призма деп санайды), бірақ теологияны кез келген нақты жаңалыққа байланыстырмау керек. Оқытушылық мансабының басында ол полиция ісіне араласатын философ туралы "Полиция философы" атты ойдан шығарылған телесериалды ойлап тапты. Бұл Кармидің оқытудағы тұрақты тақырыбы, ол белгілі бір тақырыпты түсіндіру үшін танымал фильмдер мен әдебиетке сілтеме жасайды. Карми "Полиция философы" кәсіби журналдағы жарнаманы көріп, жергілікті полиция бөлімшесінде оқыту үшін философия профессорын іздеген күні дүниеге келді, сондықтан полицейлер университет кампусына бармай-ақ колледж несиесін ала алады. "Егер профессор полиция ісіне араласса, қызықты болмас па?" дейді ол.